Xem mẫu

  1. KHÁI QUÁT ĐỊA LÝ TỰ NHIÊN CỦA VƯỜN QUỐC GIA MŨI CÀ MAU IUCN Loại II (vườn quốc gia) Địa điểm: miền Nam Việt Nam Gần thành phố: Cà Mau Tọa độ: 8°40′30″B, 104°47′30″Đ Diện tích: 418,62 km² Thành lập: 2003 Cơ quan quản lý: UBND tỉnh Cà Mau Vườn quốc gia Mũi Cà Mau là một vườn quốc gia tại xã Đất Mũi, huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau. Được thành lập theo quyết định số 142/2003/QĐ-TTg của Thủ tướng chính phủ Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam ngày 14 tháng 7 năm 2003 trên cơ sở nâng cấp khu bảo tồn thiên nhiên Đất Mũi (thành lập theo quyết định số 194/CT, ngày 9 tháng 8 năm 1986). Vị trí
  2. Vườn quốc gia này có vị trí tại mũi đất cực Nam của lãnh thổ Việt Nam. Tọa độ: từ 8°32′ đến 8°49′ vĩ bắc và từ 104°40′ đến 104°55′ kinh đông. Tổng diện tích tự nhiên: 41.862 ha, trong đó: Diện tích phần trên đất liền: 15.262 ha.  Diện tích phần ven biển: 26.600 ha.  Phân khu chức năng trên đất liền 1. Phân khu bảo vệ nghiêm ngặt: 12.203 ha. Thuộc tiểu khu 2 và tiểu khu 3 của khu rừng đặc dụng Đất Mũi và khu rừng phòng hộ bãi bồi. 2. Phân khu phục hồi sinh thái: 2.859 ha. Thuộc tiểu khu 4 và phần ven biển tiểu khu 1 của khu rừng đặc dụng Đất Mũi. 3. Phân khu hành chính dịch vụ: 200 ha. Thuộc khu vực ven Rạch Tàu, khu kênh Hai Thiện, khu Rạch Bàu Lớn và khu Rạch Mũi. Phân khu chức năng phần trên biển Phạm vi tính từ mép bờ biển phía tây ra phía biển, chức năng chủ yếu của phân khu này là bảo tồn tài nguyên sinh vật biển và hệ sinh thái ven bờ, duy trì và nghiên cứu quá trình địa mạo và sinh thái tự nhiên của Vườn quốc gia Mũi Cà Mau, bao gồm các điểm sau:
  3. 1. Cửa Sào Lưới thuộc huyện Cái Nước. Tọa độ: Từ 104°47′30″ kinh đông và 8°48′ vĩ bắc. 2. Cách bờ biển 4.700 mét. Tọa độ: Từ 104°45′ kinh đông và 8°48′ vĩ bắc. 3. Ngoài biển. Tọa độ: Từ 104°42′ kinh đông và 8°40′ vĩ bắc. 4. Ngoài biển. Tọa độ: Từ 104°42′ kinh đông và 8°35′ vĩ bắc. 5. Ngoài biển. Tọa độ: Từ 104°48′ kinh đông và 8°33′30″ vĩ bắc. 6. Đầu rạch Trương Phi thuộc huyện Ngọc Hiển. Tọa độ: Từ 104°48′ kinh đông và 8°34′30″ vĩ bắc. Vùng đệm Vùng đệm của Vườn quốc gia Mũi Cà Mau có tổng diện tích 8.194 ha, nằm trên địa bàn các xã: Đất Mũi, Viên An và Đất Mới thuộc huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau. Mục tiêu 1. Bảo tồn lâu dài mẫu chuẩn sinh thái có tầm quan trọng quốc gia, khu vực và thế giới trên cơ sở các giải pháp khoa học, kinh tế và xã hội để bảo vệ hệ sinh thái đất ngập nước vùng đất mũi đang trong quá trình diễn thế tự nhiên. 2. Xây dựng Vườn quốc gia Mũi Cà Mau để phục vụ các hoạt động tham quan, du lịch sinh thái và hợp tác quốc tế, xây dựng và
  4. thực nghiệm các mô hình bảo tồn và sử dụng bền vững tài nguyên rừng ngập mặn, phát huy giá trị và chức năng kinh tế của hệ sinh thái đất ngập nước. 3. Phát huy vai trò phòng hộ bảo vệ môi trường, hạn chế xói lở, thúc đẩy quá trình bồi tụ bờ biển, để bảo vệ đời sống và sản xuất của nhân dân các vùng đất liền, bảo vệ khu cư trú của ngư dân ở vùng ven biển, tạo nền tảng cho quá trình phát triển bền vững ở vùng ven biển. 4. Bảo vệ đa dạng sinh học của các hệ sinh thái rừng ngập mặn, nơi cư trú cho các loài sinh vật ở vùng ven biển, cung cấp dinh dưỡng cho các loài thủy sản, hỗ trợ cho các hoạt động sản xuất ở vùng ven biển. 5. Xây dựng cơ cấu xã hội nghề rừng ổn định, phù hợp với các mục tiêu quản lý, bảo vệ và phát triển rừng thông qua việc cải thiện và nâng cao tính bền vững của các hệ canh tác Lâm-Ngư nghiệp, tăng năng suất của rừng để nâng cao lợi ích kinh tế của những diện tích rừng ngập mặn ở vùng đệm của Vườn quốc gia. 6. Cải thiện cơ sở hạ tầng nông thôn nhằm cải thiện điều kiện sinh sống của nhân dân 7. Góp phần củng cố quốc phòng, bảo vệ an ninh chính trị và trật tự xã hội ở vùng cực Nam của Việt Nam.
  5. 8. trong vùng. Nâng cao nhận thức của cộng đồng về các giá trị của rừng và của hệ sinh thái đất ngập nước và các phương pháp sử dụng bền vững tài nguyên đất ngập nước. Đa dạng sinh học Đặc trưng của vườn quốc gia này là hệ động thực vật rừng ngập mặn. Thực vật đặc trưng gồm: sú, vẹt, đước, mắm, tràm.... Động vật khu vực vườn này đa dạng, gồm có: rùa, rắn, trăn, cua, các loại cá nước lợ, ba khía, sóc v.v. Diện tích mặt đất của vườn quốc gia này không ngừng được mở rộng một cách tự nhiên do hàng năm Mũi Cà Mau lấn ra biển hàng chục mét bằng nguồn phù sa do hệ thống sông, kênh, rạch mang đến. VƯỜN QUỐC GIA MŨI CÀ MAU Vườn quốc gia (VQG) Mũi Cà Mau được Thủ tướng Chính phủ thành lập ngày 14/07/2003 trên cơ sở nâng cấp khu bảo tồn thiên nhiên Đất Mũi. Đây là một khu rừng trong hệ thống rừng đặc dụng của Việt Nam trực thuộc xã Đất Mũi, Huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau. Vườn quốc gia Mũi Cà Mau có quy mô diện tích 41.862 ha, trong đó diện tích trên đất liền 15.262 ha, diện tích ven biển 26.600 ha.
  6. Ngoà i cá c chưc nă ng lưu giư hệ sinh thá i tư nhiê n, tạ o mô i trương ́ ̃ ̣ ̀ cho cá c hoạ t độ ng nghiê n cưu khoa họ c, phá t trien du lịch sinh thá i... ́ như cá c khu bả o ton khá c củ a nươc ta, VQG Mũ i Cà Mau cò n có mộ t ́ vai trò đặ c biệ t vı̀ đâ y là điem cưc Nam củ a to quoc. ̣ Từ một hội thảo quốc tế về “quản lý bền vững các khu dự trữ sinh quyển và các khu di sản thế giới tại Việt Nam” diễn ra ở Vườn Quốc gia Nam Cát Tiên vào tháng 12/2006, ngày 19/03/2007 Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam và Uy ban Nhâ n dâ n tı̉nh Cà Mau đã thả o luậ n ve việ c xâ y dưng ho sơ thà nh lậ p Khu dư trư sinh quyen the ̣ ̣ ̃ giơi VQG Mũ i Cà Mau. Cuoi nă m 2007, UBND tı̉nh Cà Mau và Uy ban ́ quoc gia UNESCO Việ t Nam đã phoi hơp to chưc hộ i thả o xâ y dưng ̣ ́ ̣ khu dự trữ sinh quyển quốc tế Mũi Cà Mau lần thứ nhất. Khu dư trư sinh quyen Mũ i Cà Mau đe xuat nam trê n địa bà n 3 ̣ ̃ huyệ n là Ngọ c Hien, U Minh và Tran Vă n Thơi, có hai vù ng lõ i, thuộ c ̀ VQG Mũi Cà Mau và VQG U Minh Hạ. Nơi đây có những hệ sinh thái điển hình theo các tiêu chí của UNESCO thế giới như hệ sinh thái rừng ngập mặn, hệ sinh thái trên đất than bùn, hệ sinh thái biển… Mỗi hệ sinh thái đều lưu giữ nguồn tài nguyên sinh vật, tài nguyên địa chất độc đáo, có giá trị bảo tồn cao, đã và đang được các tổ chức bảo tồn quoc te quan tâ m bả o vệ . Bê n cạ nh đó , khu dư trư sinh ̣ ̃
  7. quyen Mũ i Cà Mau đe xuat cò n có nhieu di sả n vă n hó a nhâ n vă n đặ c sac, phả n á nh lịch sư hı̀nh thà nh và phá t trien, đơi song tâ m linh củ a ̉ ̀ các dân tộc cư trú trong vùng. Việc hình thành Khu dự trữ sinh quyen Mũ i Cà Mau sẽ mang nhieu ý nghı̃a quan trọ ng đoi vơi cô ng ́ tá c bả o ton và phá t trien đơi song dâ n cư quanh vù ng. ̀ Trong chương trình quốc gia về bảo tồn đa dạng sinh học, VQG Mũi Cà Mau là một trong những địa điểm quan trọng, nơi nghiên cứu ve cá c loà i chim nươc ven bien củ a Việ t Nam và khu vưc châ u A - Thá i ́ ̣ Bı̀nh Dương. Vươn cũ ng có nhưng đặ c điem độ c đá o ve địa lý tư ̀ ̃ ̣ nhiên và địa mạo, tạo nên một vùng sinh thái cửa sông, ven biển có một không hai ở Việt Nam với những nét đặc trưng của hệ động thực vật rừng ngập mặn. Đã có ý kien cho rang sư đa dạ ng nơi đâ y chı̉ ké m nhưng cá nh rưng ̣ ̃ ̀ ngậ p mặ n ơ Nam Mỹ . Thả m thưc vậ t phong phú vơi nhieu loạ i câ y ̉ ̣ ́ như đước, mắm, vẹt, bần, dá, su, cóc, dà, chà là, nhiều loại dương xỉ và dây leo… trong đó đước là loài cây chiếm đại đa số nên còn được gọi là rừng đước. Theo ghi nhậ n nă m 2006 củ a Trung tâ m nghiê n cưu rưng ngậ p mặ n ́ ̀ Cà Mau, hệ sinh thá i nơi đâ y có 22 loà i câ y ngậ p mặ n, 13 loà i thú , 74 loài chim, 17 loài bò sát, 5 loài lưỡng cư, 14 loà i tô m, 175 loà i cá , 133
  8. loà i độ ng thưc vậ t phiê u sinh. Trong đó có nhieu loà i độ ng thưc vậ t ̣ ̣ có trong Sá ch Đỏ Việ t Nam và nhưng loà i chim qú i như giang sen ̃ (Mycteria leucocephala), bo nô ng châ n xá m (dâ n gian cò n gọ i là chà ng bè , Pelecanus philippensis). Giưa rưng là mộ t vươn chim lơn, ̃ ̀ ̀ ́ có tới hàng ngàn con đến trú ngụ ban đêm. Trong 307km dả i rưng ngậ p mặ n ké o dà i tư Bạ c Liê u xuong tơi Mũ i ̀ ̀ ́ Cà Mau và đi dọ c sang bien Tâ y tơi cưa bien Khá nh Hộ i huyệ n U ́ ̉ Minh, riê ng tı̉nh Cà Mau có 254km. Bê n cạ nh đó cò n có mộ t bã i boi rộ ng lơn ơ phı́a tâ y VQG vơi tong diệ n tı́ch 6.456ha, moi nă m lạ i lan ́̉ ́ thêm ra biển. Đây cũng là nơi trú ngụ, sinh sản của các loài thủy sinh - là nguồn cung cấp con giống thiên nhiên vô tận cho ngành nuôi trồng thủy sản tỉnh Cà Mau. “Vùng Đất Mũi Cà Mau có các hệ sinh thái hết sức đa dạng và phong phú, đặc biệt là rừng ngập mặn và rừng tràm. Các hệ sinh thái này cung cấp nguồn con giống thủy hải sản tự nhiên cho cả một vùng rộng lớn phía tây nam của Tổ quốc và Vịnh Thái Lan. Việc đề cử Khu dự trữ sinh quyển Mũi Cà Mau không chỉ tôn vinh giá trị đa dạng sinh học mà cả truyền thống lịch sử và văn hóa nơi tuyến đầu Tổ quốc, đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là du lịch sinh thái của địa phương, quốc gia và quốc tế. Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam và Ủy ban Quốc gia chương trình con người và
  9. sinh quyển của Việt Nam ủng hộ kiến nghị của UBND tỉnh Cà Mau về việc xây dựng hồ sơ để xin công nhận khu dự trữ sinh quyển thế giới”.(Trích thư phúc đáp của Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam gửi UBND tỉnh Cà Mau ngày 28/02/2007). Song trê n thưc te, khoả ng 10 nă m trơ lạ i đâ y, diệ n tı́ch rưng ngậ p ̣ ̉ ̀ mặ n ơ khu vưc Tâ y Nam Bộ nó i chung, trong đó có VQG Mũ i Cà Mau ̉ ̣ đã suy giả m đá ng ke do việ c chuyen đoi đat rưng o ạ t thà nh đat nuô i ̀ trong hả i sả n. Bà i họ c tư sư sai lam đó chı̉ đươc “cô ng nhậ n” khi hậ u ̣̀ ̣ quả ve thiê n tai, dịch bệ nh nuô i trong đã trơ thà nh nhã n tien. ̉
nguon tai.lieu . vn