of x

Giáo trình Luật hành chính Việt Nam: Phần 2 - TS. Phan Trung Hiền

Đăng ngày | Thể loại: | Lần tải: 0 | Lần xem: 7 | Page: 113 | FileSize: 0.77 M | File type: PDF
7 lần xem

Giáo trình Luật hành chính Việt Nam: Phần 2 - TS. Phan Trung Hiền. Giáo trình Luật hành chính Việt Nam - Phần 2: Phương cách quản lý nhà nước trình bày về nội dung hình thức phương pháp quản lý nhà nước, quyết định hành chính, vi phạm hành chính và trách nhiệm hành chính, thủ tục hành chính và các biện pháp cải cách hành chính. Mời bạn đọc tham khảo.. Cũng như các thư viện tài liệu khác được thành viên giới thiệu hoặc do tìm kiếm lại và chia sẽ lại cho các bạn với mục đích nghiên cứu , chúng tôi không thu phí từ thành viên ,nếu phát hiện tài liệu phi phạm bản quyền hoặc vi phạm pháp luật xin thông báo cho chúng tôi,Ngoài giáo án bài giảng này, bạn có thể tải bài giảng miễn phí phục vụ học tập Vài tài liệu tải về lỗi font chữ không hiển thị đúng, có thể máy tính bạn không hỗ trợ font củ, bạn tải các font .vntime củ về cài sẽ xem được.

https://tailieumienphi.vn/doc/giao-trinh-luat-hanh-chinh-viet-nam-phan-2-ts-phan-trung-hien-2nk6tq.html

Nội dung

Tài Liệu Miễn Phí xin giới thiệu tới các bạn tài liệu Giáo trình Luật hành chính Việt Nam: Phần 2 - TS. Phan Trung Hiền.Để chia sẽ thêm cho bạn đọc nguồn thư viện Kinh Tế - Quản Lý,Luật học phục vụ cho công tác giảng dạy.Xin mời thành viên đang cần cùng xem ,Tài liệu Giáo trình Luật hành chính Việt Nam: Phần 2 - TS. Phan Trung Hiền thuộc thể loại ,Kinh Tế - Quản Lý,Luật học được chia sẽ bởi bạn luat-hoc đến thành viên nhằm mục đích nâng cao kiến thức , thư viện này được chia sẽ vào danh mục Kinh Tế - Quản Lý,Luật học , có tổng cộng 113 trang , thuộc định dạng .PDF, cùng thể loại còn có Luật hành chính, Giáo trình Luật hành chính Việt Nam, Luật hành chính Việt Nam Phần 2, Phương cách quản lý nhà nước, Vi phạm hành chính, Trách nhiệm hành chính, Thủ tục hành chính, Cải cách luật hành chính ,bạn có thể download free , hãy chia sẽ cho cộng đồng cùng tham khảo . Để tải file về, đọc giả click chuột nút download bên dưới
Giáo trình Luật hành chính Việt Nam - Phần 2: Phương cách quản lý nhà nước mô tả về nội dung hình thức phương pháp quản lý nhà nước, quyết định hành chính, vi phạm hành chính và nghĩa vụ hành chính, thủ tục hành chính và những giải pháp cách tân hành chính, bên cạnh đó Mời độc giả tham khảo, bên cạnh đó TRƯ NG Ð I H C C N THƠ KHOA LU T GIÁO TRÌNH LU T HÀNH CHÍNH VI T NAM PH N II PHƯƠNG CÁCH QU N LÝ NHÀ NƯ C Biên so n: TS, nói thêm là PHAN TRUNG HI N C n Thơ, năm 2009 A, ngoài ra CÁCH TH C QU N LÝ NHÀ NƯ C Chương I, cho biết thêm N I DUNG - HÌNH TH C- PHƯƠNG PHÁP QU N LÝ NHÀ NƯ C I, cho biết thêm N I DUNG, HÌNH TH C QU N LÝ NHÀ NƯ C,còn cho biết thêm 1,còn cho biết thêm N i dung qu n lý nhà nư c N i dung c a qu n lý nhà nư c là vi c t ch c th c hi n qu n lý nhà nư c trên t t, bên cạnh đó c những lĩnh v c c a ñ i s ng xã h i, thêm nữa Ðây chính là ho t ñ ng t ch c th c hi n pháp lu t, bên cạnh đó trong t ng lĩnh v c c a ñ i s ng xã h i do vậy tương x ng v i m i lĩnh v c có m t, nói thêm là n i dung qu n lý khác nhau, kế tiếp là N i dung
  1. TRƯ NG Ð I H C C N THƠ KHOA LU T GIÁO TRÌNH LU T HÀNH CHÍNH VI T NAM PH N II PHƯƠNG CÁCH QU N LÝ NHÀ NƯ C Biên so n: TS. PHAN TRUNG HI N C n Thơ, năm 2009
  2. A. CÁCH TH C QU N LÝ NHÀ NƯ C Chương I N I DUNG - HÌNH TH C- PHƯƠNG PHÁP QU N LÝ NHÀ NƯ C I. N I DUNG, HÌNH TH C QU N LÝ NHÀ NƯ C 1.N i dung qu n lý nhà nư c N i dung c a qu n lý nhà nư c là vi c t ch c th c hi n qu n lý nhà nư c trên t t c các lĩnh v c c a ñ i s ng xã h i. Ðây chính là ho t ñ ng t ch c th c hi n pháp lu t trong t ng lĩnh v c c a ñ i s ng xã h i cho nên tương x ng v i m i lĩnh v c có m t n i dung qu n lý khác nhau. N i dung c a qu n lý hành chính nhà nư c r t ña d ng và phong phú, ñư c ti n hành trên nhi u lĩnh v c: kinh t , văn hóa, xã h i, an ninh qu c phòng...Vì v y không th ch ra ñư c n i dung c th c a qu n lý hành chính nhà nư c mà ch có th nêu lên nh ng n i dung cơ b n, mang tính ch t t ng quát mà thôi. 2. Hình th c qu n lý nhà nư c a. Khái ni m Khái ni m: Hình th c qu n lý hành chính nhà nư c là nh ng bi u hi n ra bên ngoài c a n i dung qu n lý hành chính nhà nư c, thông qua nh ng bi u hi n này ch th qu n lý hành chính nhà nư c tác ñ ng ñ n ñ i tư ng qu n lý ñ ñ t ñư c nh ng m c ñích ñã ñ nh trư c. N i dung c a qu n lý hành chính nhà nư c r t ña d ng nên hình th c c a chúng cũng r t phong phú. Vì th ñ ng trư c m t ñi u ki n, hoàn c nh trong ñó có ch a ñ ng nh ng n i dung qu n lý thì vi c các ch th qu n lý l a ch n hình th c nào ñó ñ qu n lý mang l i hi u qu cao nh t. Hình th c qu n lý nhà nư c, vì v y không ph thu c vào ý chí ch quan c a ch th qu n lý mà ph thu c vào nh ng y u t sau: • Ð c tính c a ñ i tư ng qu n lý; • Ði u ki n, hoàn c nh x y ra quá trình qu n lý; • M c ñích c a qu n lý; • Pháp lu t hi n hành. 1
  3. Vi c l a ch n hình th c qu n lý hành chính nhà nư c c n ph i ñư c ti n hành trên cơ s nh ng quy lu t nh t ñ nh. Trong ñó có: - Quy lu t v s phù h p c a hình th c qu n lý v i ch c năng qu n lý; - Quy lu t v s phù h p c a hình th c qu n lý v i n i dung và t ch c c a nh ng v n ñ qu n lý c n gi i quy t; - Quy lu t v s phù h p c a hình th c qu n lý v i nh ng ñ c ñi m c a ñ i tư ng qu n lý c th ; - Quy lu t v s phù h p c a hình th c qu n lý v i m c ñích c th c a ho t ñ ng qu n lý. b. Phân lo i các hình th c qu n lý nhà nư c Ð ñ m b o s l a ch n hình th c qu n lý nhà nư c ñúng ñ n, ñ m b o t ch c qu n lý h p lý, khoa h c c n ph i phân lo i các hình th c qu n lý hành chính nhà nư c thành nh ng nhóm g m nh ng ho t ñ ng qu n lý gi ng nhau hay tương t nhau v tính ch t, n i dung, nh ng bi u hi n b ngoài... Nh ng hình th c c th c a ho t ñ ng qu n lý hành chính nhà nư c thư ng liên quan h u cơ v i nh ng hình th c pháp lu t c a ho t ñ ng nhà nư c nói chung. Nét ñ c trưng c a qu n lý hành chính nhà nư c là nh ng hình th c pháp lý liên k t ch t ch v i nhau trên cơ s s th ng nh t c a ch c năng ch p hành- ñi u hành. Vì th ñ th c hi n ch c năng, nhi m v c a mình các ch th c a qu n lý hành chính nhà nư c c n ph i xác l p nh ng quy t c x s dư i lu t trong v n ñ th m quy n c a mình; ti n hành ho t ñ ng ñi u hành mà n i dung là áp d ng quy ph m pháp lu t, gi i quy t nh ng ñi m còn tranh lu n c a vi c áp d ng pháp lu t, ñánh giá hành vi x s c a các bên tham gia qu n lý hành chính nhà nư c và áp d ng các bi n pháp tác ñ ng có tính ch t b t bu c trong nh ng trư ng h p pháp lu t quy ñ nh. Căn c vào tính ch t pháp lý c a ho t ñ ng qu n lý, ta phân lo i thành hai hình th c ch y u sau: - Hình th c pháp lý: là nh ng hình th c qu n lý nhà nư c tr c ti p tác ñ ng ñ n các ñ i tư ng ch u s qu n lý làm phát sinh, thay ñ i, ch m d t nghĩa v pháp lý; Ví d : y ban nhân dân y ban nhân dân t nh ban hành Ch th xu ng các y ban nhân dân huy n. - Th c ti n qu n lý hành chính nhà nư c cho th y r ng ho t ñ ng qu n lý hành chính nhà nư c còn có th ñư c ti n hành dư i nh ng hình th c không pháp lý. Tuy 2
  4. nhiên, hình th c không pháp lý cũng yêu c u ch th qu n lý hành chính ph i ti n hành ho t ñ ng qu n lý nhà nư c trên cơ s pháp lu t và ñ th c hi n pháp lu t. Ví d : T ch c h i ngh t ng k t, rút kinh nghi m 05 năm th c hi n Ch th c a Th tư ng Chính ph . S khác nhau gi a hình th c pháp lý và hình th c không pháp lý th hi n ch hình th c pháp lý tr c ti p ho c gián ti p làm phát sinh, thay ñ i hay ch m d t nh ng quan h pháp lu t hành chính. Tuy nhiên, trong khi ti n hành ho t ñ ng qu n lý nhà nư c các ch th qu n lý hành chính ph i s d ng k t h p c hai hình th c này. Căn c vào tính ch t và n i dung ho t ñ ng, hình th c qu n lý hành chính nhà nư c thành năm lo i sau: Ban hành nh ng văn b n quy ph m pháp lu t; Ban hành nh ng văn b n áp d ng pháp lu t; Th c hi n nh ng ho t ñ ng mang tính ch t pháp lý khác; Áp d ng nh ng bi n pháp mang tính ch t tr c ti p; Th c hi n nh ng ho t ñ ng v nghi p v -k thu t. C n lưu ý r ng, ñ th c hi n m t ho t ñ ng qu n lý nhà nư c có hi u qu , trong nhi u trư ng h p, ch th qu n lý c n ph i k t h p m t s hình th c trong qu n lý. Ví d : khi lũ l t x y ra, y ban nhân dân t nh nơi có lũ l t s ti n hành các ho t ñ ng như: - y ban nhân dân t nh tri u t p cu c h p tri n khai k ho ch phòng ch ng lũ l t; - Sau ñó áp d ng khoa h c k thu t, áp d ng nh ng bi n pháp t ch c v v t ch t, k thu t ñ phòng ch ng lũ l t. Như v y các hình th c qu n lý ñư c ti n hành ñây g m: + Ban hành văn b n quy ph m pháp lu t; + Áp d ng bi n pháp t ch c tr c ti p; + Th c hi n nh ng tác ñ ng v nghi p v -k thu t. c. Phân tích hình th c qu n lý nhà nư c Hình th c ban hành văn b n quy ph m pháp lu t Ðây là hình th c r t quan tr ng ñ i v i ho t ñ ng qu n lý hành chính nhà nư c, b i vì nh có hình th c này mà các ch th qu n lý hành chính nhà nư c c th hóa, chi ti t hóa nh ng quy ñ nh c a Hi n pháp, lu t trong t ng lĩnh v c c a ñ i s ng xã h i. M t khác, cũng nh hình th c này mà ý chí c a nhà nư c ñư c th hi n và tác ñ ng ñ n các ñ i tư ng qu n lý. 3
  5. Th m quy n ban hành văn b n quy ph m pháp lu t là phương ti n h u hi u ñ các ch th qu n lý hành chính nhà nư c tác ñ ng tích c c lên các lĩnh v c c a ñ i s ng xã h i thu c th m quy n qu n lý c a mình trong khuôn kh nh ng yêu c u chung c a pháp lu t. Nh vi c ban hành nh ng văn b n quy ph m pháp lu t mà vai trò ñi u khi n c a ho t ñ ng ch p hành và ñi u hành ñư c th hi n m t cách ñ y ñ hơn, n u không có th m quy n ban hành văn b n quy ph m pháp lu t thì ho t ñ ng c a các ch th qu n lý hành chính nhà nư c ch có tính ch t ch p hành th ñ ng, ñơn gi n mà không mang tính ch ñ ng, sáng t o. Thông qua ho t ñ ng ban hành văn b n quy ph m pháp lu t hành chính, các ch th qu n lý hành chính nhà nư c n ñ nh nh ng quy t c x s chung trong qu n lý hành chính nhà nư c; quy ñ nh nh ng nhi m v c th , quy n h n và nghĩa v , th m quy n và trách nhi m c a các bên tham gia quan h qu n lý hành chính nhà nư c; xác ñ nh nh ng m i liên h ch y u gi a các b ph n c a hình th c qu n lý hành chính nhà nư c; quy ñ nh nh ng h n ch và nh ng ñi u ngăn c m, ñ t ra nh ng nghĩa v ñ c bi t hay trao quy n ñ c bi t, th c hi n ch c năng b o v pháp lu t và ñ t ra nh ng quy ñ nh chung cho tr t t qu n lý hành chính nhà nư c. Vi c ban hành văn b n quy ph m pháp lu t ñóng vai trò quan tr ng trong qu n lý hành chính nhà nư c cho nên khi ban hành nó ph i tuân theo nh ng yêu c u do pháp lu t quy ñ nh. C th : - Ph i ñúng th m quy n; - Ph i ñúng trình t , th t c và hình th c ñ ñ m b o ch t lư ng c a văn b n; - Ph i ñ m b o hi u l c c a văn b n; - Không ñư c trái v i Hi n pháp và lu t (ñ m b o tính pháp ch xã h i ch nghĩa); - Ngôn ng ñư c s d ng ph i là ti ng Vi t, văn b n ph i b o ñ m tính chính xác, rõ ràng, d hi u. Thông qua hình th c ban hành văn b n quy ph m pháp lu t hành chính, các ch th qu n lý hành chính nhà nư c xác ñ nh ñ a v pháp lý c a ch th tham gia vào qu n lý hành chính nhà nư c. Tóm l i, trong các văn b n quy ph m pháp lu t, các cơ quan hành chính nhà nư c quy ñ nh nh ng quy t c chung trong lĩnh v c qu n lý hành chính nhà nư c; nh ng nhi m v , quy n h n và nghĩa v c th c a các bên tham gia quan h qu n lý hành chính nhà nư c, xác ñ nh rõ th m quy n và th t c ho t ñ ng c a các ñ i tư ng qu n lý. 4
  6. Ban hành nh ng văn b n áp d ng pháp lu t Ðây là hình th c ñư c ch th qu n lý hành chính nhà nư c áp d ng ch y u trong quá trình qu n lý hành chính nhà nư c vì nh hình th c này mà quy ph m pháp lu t ñi sâu vào ñ i s ng th c ti n. Vi c ban hành văn b n áp d ng quy ph m pháp lu t làm phát sinh, thay ñ i, ch m d t nh ng quan h pháp lu t hành chính gi a ch th qu n lý hành chính v i ñ i tư ng qu n lý hành chính. Ví d : Vi c ra m t quy t ñ nh x ph t vi ph m hành chính c a c nh sát giao thông s làm phát sinh quan h pháp lu t hành chính gi a c nh sát giao thông v i ngư i vi ph m; làm phát sinh quy n và nghĩa v c th c a các ch th liên quan ñ n l i ích v t ch t ho c tinh th n c a các ch th ñó. Ð c trưng c a văn b n áp d ng quy ph m pháp lu t hành chính cũng như các văn b n quy ph m pháp lu t hành chính là tính ch t quy n l c và tính dư i lu t. Tuy nhiên, nh ng văn b n áp d ng quy ph m pháp lu t khác nhau v n i dung, tính ch t, m c ñích nên có th chia chúng thành hai nhóm: - Nhóm văn b n ch p hành pháp lu t. - Nhóm văn b n b o v pháp lu t. Trong trư ng h p ban hành văn b n ch p hành pháp lu t, các ch th qu n lý hành chính nhà nư c áp d ng ho c hi n th c hóa ph n quy ñ nh c a quy ph m pháp lu t tương ng. Còn trong trư ng h p ban hành nh ng văn b n b o v pháp lu t thì các ch th c a qu n lý hành chính nhà nư c áp d ng ho c hi n th c hóa ph n ch tài c a nh ng quy ph m pháp lu t tương ng. Thông qua vi c ban hành nh ng văn b n áp d ng quy ph m pháp lu t các ch th c a qu n lý hành chính nhà nư c tác ñ ng m t cách tr c ti p và tích c c ñ n m i m t ho t ñ ng c a các cơ quan c p dư i, các cơ quan, xí nghi p và t ch c tr c thu c, các t ch c phi Chính ph và công dân tham gia vào quan h qu n lý hành chính nhà nư c. Vi c áp d ng các văn b n quy ph m pháp lu t làm nh hư ng ñ n quy n và l i ích c a các ñ i tư ng có liên quan nên ñòi h i ch th có th m quy n ban hành văn b n ph i tuân theo nh ng yêu c u c a pháp lu t như: ñúng th m quy n, ñúng m c ñích và n i dung mà quy ph m pháp lu t hành chính ñi u ch nh, ñúng trình t th t c ñ ñ m b o ch t lư ng, ph i ñư c ti n hành nhanh chóng, k p th i, công khai và ñúng pháp lu t, vi c áp d ng hình th c c a văn b n áp d ng quy ph m pháp lu t ph i ñúng v i hình th c do pháp lu t quy ñ nh, k t qu c a vi c áp d ng văn b n quy ph m pháp lu t hành chính ph i ñư c th c hi n trong ñ i s ng. 5
  7. Th c hi n nh ng ho t ñ ng mang tính ch t pháp lý khác Ðây là m t hình th c ñư c ch th qu n lý hành chính nhà nư c áp d ng thư ng xuyên. Hình th c này mang tính ch t pháp lý vì nó ñư c pháp lu t quy ñ nh, bao g m nh ng ho t ñ ng như: - Áp d ng các bi n pháp nh m ngăn ch n và phòng ng a vi ph m hành chính như ki m tra b ng lái xe, ki m tra vi c ñăng ký t m trú, t m v ng... - Ðăng ký nh ng s ki n nh t ñ nh như: ñăng ký khai sinh, khai t ... - L p và c p m t s gi y t nh t ñ nh, c p b ng lái xe... Trong nh ng ho t ñ ng mang tính ch t pháp lý khác thì ho t ñ ng công ch ng, ch ng th c có vai trò quan tr ng trong vi c b o v quy n và l i ích h p pháp c a công dân, t ch c, nhà nư c. Ho t ñ ng này ñư c th c hi n trên cơ s nh ng tài li u ñư c ch ng th c. Vì th mà nó mang tính ch t pháp lý m c dù nó không tr c ti p làm phát sinh h u qu pháp lý. Như v y, nh ng ho t ñ ng mang tính ch t pháp lý khác có th tr c ti p làm phát sinh quan h pháp lu t hành chính nhưng cũng có th ch mang tính ch t b tr làm phát sinh, thay ñ i, ch m d t quan h pháp lu t hành chính. Áp d ng nh ng bi n pháp t ch c tr c ti p Ðây là nh ng hình th c ñư c ch th qu n lý hành chính nhà nư c áp d ng thư ng xuyên mang tính ch t b tr cho quá trình qu n lý hành chính nhà nư c nhưng nó ñóng m t vai trò quan tr ng. Thông qua hình th c này các ch th qu n lý hành chính nhà nư c ti n hành nâng cao ý th c pháp lu t cho ñ i tư ng qu n lý, giao nhi m v , bi u dương nh ng ñi n hình tiên ti n... Ví d : H p tri n khai Ngh quy t Ð ng C ng s n. K t qu c a vi c th c hi n nh ng bi n pháp t ch c tr c ti p không t o ra nh ng quy t c b t bu c chung, không làm phát sinh, thay ñ i hay ch m d t các quan h pháp lu t. Tuy nhiên, ho t ñ ng này có ý nghĩa ñ c bi t quan tr ng, nó là khâu then ch t trong vi c gi i quy t nh ng nhi m v ñ t ra cho các cơ quan hành chính nhà nư c trong vi c m r ng m t cách toàn di n công tác t ch c qu n chúng, trong vi c nghiên c u và ph bi n nh ng kinh nghi m tiên ti n. Ð i v i ho t ñ ng t ch c trong b máy hành chính nhà nư c c n nh n m nh ñ n công tác hư ng d n, gi i thích, ki m tra, t ch c công tác trong b máy c a nh ng cơ quan này. Khi th c hi n nh ng ho t ñ ng này không c n ban hành văn b n áp d ng quy 6
  8. ph m pháp lu t mà ch th c hi n theo trình t , th t c, ho t ñ ng thông thư ng c a các cơ quan hành chính nhà nư c. Th c hi n nh ng ho t ñ ng v nghi p v - k thu t Ðây là nh ng ho t ñ ng s d ng ki n th c, nghi p v , áp d ng thành t u khoa h c k thu t vào quá trình qu n lý hành chính nhà nư c. Nh ng ho t ñ ng này r t ña d ng, ñó là vi c chu n b tài li u cho vi c ban hành văn b n quy ph m pháp lu t và áp d ng quy ph m pháp lu t cho vi c ti n hành nh ng bi n pháp t ch c, làm báo cáo, công tác lưu tr h sơ... Ðây cũng là hình th c không mang tính pháp lý b t bu c mà tùy thu c vào ñi u ki n qu n lý, ñ i tư ng qu n lý, tùy thu c vào s ti n b c a khoa h c k thu t mà áp d ng cho phù h p. Ví d : S d ng ñi n toán vào qu n lý lương, qu n lý giao thông ñô th ; s d ng th ATM vào vi c tr lương và ho t ñ ng thanh toán trong, ngoài nư c... Hình th c này có vai trò r t quan tr ng trong vi c nâng cao hi u qu qu n lý hành chính nhà nư c cũng như trong vi c c i cách n n hành chính qu c gia. Khoa h c càng phát tri n thì hình th c này càng ñư c áp d ng r ng rãi và hi u qu trong công tác qu n lý hành chính nhà nư c ngày càng ñư c nâng cao. Ngoài ra, vi c l a ch n hình th c qu n lý hành chính nhà nư c không ch ph thu c vào nh ng ñ c ñi m c a quan h qu n lý, nh ng ñ c ñi m c a ñ i tư ng qu n lý mà còn ph thu c vào năng l c c a ngư i lãnh ñ o. Ngư i lãnh ñ o có năng l c chuyên môn và năng l c t ch c s tìm ra phương án t t nh t hoàn thành nhi m v ñư c giao. II. PHƯƠNG PHÁP QU N LÝ NHÀ NƯ C 1. Khái ni m Theo nghĩa h p Phương pháp qu n lý hành chính nhà nư c là cách th c mà ch th qu n lý hành chính nhà nư c s d ng ñ i v i ñ i tư ng qu n lý nh m ñ t ñư c nh ng m c ñích ñã ñ nh trư c. Có nhi u cách tác ñ ng như tác ñ ng tr c ti p, tác ñ ng gián ti p, tác ñ ng ñ ñ i tư ng có liên quan t giác th c hi n yêu c u, tác ñ ng ñ ñ i tư ng có liên quan b t bu c ph i th c hi n... Thông qua phương pháp qu n lý ta th y ñư c tính ch t và n i dung c a các m i quan h gi a ch th qu n lý và ñ i tư ng qu n lý. Phương pháp qu n lý th hi n ý chí c a nhà nư c và chính vì v y mà nó có hình th c pháp lý nh t ñ nh. 7
  9. Theo nghĩa r ng Phương pháp qu n lý hành chính nhà nư c là cách th c mà ch th c a qu n lý hành chính nhà nư c s d ng ñ tác ñ ng ñ n ñ i tư ng qu n lý nh m ñ t ñư c nh ng hành vi x s c n thi t. Các phương pháp qu n lý hành chính nhà nư c còn là cách th c t ch c ho t ñ ng c a các ch th qu n lý, th hi n cách th c gi i quy t nh ng v n ñ phát sinh trong quá trình qu n lý. Như v y, hi u theo nghĩa h p thì phương pháp qu n lý hành chính nhà nư c v i tính cách là cách th c tác ñ ng c a ch th qu n lý lên ñ i tư ng qu n lý, còn phương pháp qu n lý hành chính nhà nư c theo nghĩa r ng v i tính cách là cách th c t ch c công tác c a ch th qu n lý và cách th c gi i quy t nh ng v n ñ c th phát sinh trong quá trình qu n lý. Tuy nhiên, trong gi i h n c a n i dung môn h c ta ch nghiên c u phương pháp qu n lý hành chính nhà nư c theo nghĩa h p và các phương pháp qu n lý này ph i ñáp ng nh ng yêu c u sau: - Ph i có kh năng ñ m b o tác ñ ng qu n lý lên các lĩnh v c ch y u c a qu n lý hành chính nhà nư c, có tính ñ n ñ c ñi m c a m i lĩnh v c và s phát tri n chung c a xã h i. - Ph i ña d ng và thích h p ñ tác ñ ng lên nh ng ñ i tư ng khác nhau, b i vì cách th c tác ñ ng lên cá nhân không gi ng cách th c tác ñ ng lên t p th , cách th c tác ñ ng lên ñ i tư ng tr c thu c tr c ti p không gi ng ñ i tư ng tr c thu c gián ti p. - Ph i có tính hi n th c, có kh năng th c hi n trên th c t , ñem l i hi u qu cao. - Ph i có tính m m d o, linh ho t, sáng t o. - Ph i phù h p v i ñư ng l i, chính sách chính tr c a Ð ng trong t ng giai ño n c th . Ð l a ch n m t phương pháp qu n lý phù h p thì ch th qu n lý có th d a vào ý chí ch quan c a mình mà ph i d a vào nh ng ñi u ki n khách quan, ph i căn c vào ñ c tính c a qu n lý, ñ i tư ng qu n lý, ñi u ki n hoàn c nh x y ra quá trình qu n lý. Vi c l a ch n ñư c m t phương pháp qu n lý phù h p, ñúng ñ n s mang l i hi u qu cho ho t ñ ng qu n lý hành chính nhà nư c, ñáp ng l i ích xã h i và c a vi c th c hi n ho t ñ ng ch p hành và ñi u hành. D a theo nh ng yêu c u trên, hi n nay có các phương pháp ñư c áp d ng ph bi n trong quá trình qu n lý hành chính nhà nư c, ñó là các phương pháp sau: • Phương pháp thuy t ph c. • Phương pháp cư ng ch nhà nư c. 8
  10. • Phương pháp hành chính. • Phương pháp kinh t . • Phương pháp qu n lý có m c tiêu, ñ nh hư ng. • Phương pháp qu n lý tác nghi p. • Phương pháp ki m tra. 2. Các phương pháp qu n lý nhà nư c a. Phương pháp thuy t ph c Là m t quá trình bao g m hàng lo t các ho t ñ ng c a ch th qu n lý hành chính nhà nư c như phân tích, gi i thích, ch ng minh, khuy n khích, giáo d c...ñ tác ñ ng ñ n ñ i tư ng qu n lý làm cho ñ i tư ng qu n lý t giác tuân theo m nh l nh c a ch th qu n lý ho c c ng tác v i ch th qu n lý ñ ñ t ñư c m c ñích qu n lý v i hi u qu cao nh t. Phương pháp thuy t ph c mang tính ch t quy n l c nhà nư c và tính pháp lý b i vì trong ch ñ xã h i c a nhà nư c ta, qu n lý hành chính nhà nư c là th c hi n quy n l c c a nhân dân nên l i ích cơ b n gi a nhà nư c và nhân dân phù h p v i nhau vì th mà s d ng phương pháp thuy t ph c mang l i hi u qu cao. Phương pháp thuy t ph c ñư c áp d ng trư c h t ñ i v i các ñ i tư ng qu n lý chưa vi ph m pháp lu t hay nh t th i vi ph m và ñã có ý th c s a ch a. Thông qua phương pháp này, các ch th c a qu n lý hành chính nhà nư c giáo d c cho công dân nh n th c ñúng ñ n v k cương xã h i, k lu t nhà nư c, ñ ng viên h t giác th c hi n nghĩa v ñ i v i nhà nư c và xã h i, ñ m b o và m r ng dân ch . b. Phương pháp cư ng ch nhà nư c. Là bi n pháp b t bu c b ng b o l c do các cơ quan nhà nư c có th m quy n áp d ng ñ i v i cá nhân, t ch c nh m h n ch v tài s n hay t do thân th c a cá nhân, t ch c nh m tr ng tr nh ng hành vi vi ph m pháp lu t hay ñ phòng ng a, ngăn ch n hành vi vi ph m pháp lu t. Phương pháp cư ng ch trong qu n lý hành chính nhà nư c là s s d ng nh ng quy t ñ nh b t bu c ñơn phương ñ i v i ñ i tư ng qu n lý, phương pháp này thư ng ñư c áp d ng trong nh ng trư ng h p quy t ñ nh ñơn phương không ñư c th c hi n m t cách t giác. Phương pháp này ñóng m t vai trò quan tr ng trong qu n lý hành chính nhà nư c, n u không có cư ng ch thì k lu t nhà nư c không ñư c ñ m b o, pháp ch không ñư c tôn tr ng. Có ba lo i cư ng ch nhà nư c: 9
  11. - Cư ng ch tư pháp - Cư ng ch hành chính - Cư ng ch k lu t. • Cư ng ch tư pháp: Bao g m cư ng ch hình s và cư ng ch dân s . Do cơ quan tòa án áp d ng theo trình t t t ng hình s hay t t ng dân s , áp d ng ñ i v i các hành vi vi ph m??? áp d ng ñ i v i ch th hay hành vi pháp lu t hình s hay pháp lu t dân s . • Cư ng ch hành chính: Là bi n pháp cu ng ch ñư c ti n hành trư c h t và ch y u b i cơ quan hành chính nhà nư c theo trình t , th t c hành chính nh m x lý hành vi vi ph m hành chính và ngăn ch n vi ph m hành chính. Cư ng ch hành chính bao g m các hình th c: x ph t vi ph m hành chính; các bi n pháp phòng ng a vi ph m hành chính; các bi n pháp ngăn ch n vi ph m hành chính. Ngoài ra còn có các bi n pháp khác như bi n pháp b o ñ m vi c x lý, cư ng ch thi hành và kh c ph c h u qu c a vi ph m hành chính, bi n pháp x lý hành chính khác và các bi n pháp ñư c áp d ng trong trư ng h p th t c n thi t vì lý do an ninh, qu c phòng, l i ích qu c gia... • Cư ng ch k lu t: Là bi n pháp cư ng ch nhà nư c do th trư ng cơ quan áp d ng ñ i v i cán b , công ch c c a cơ quan ñó khi h vi ph m n i quy, quy ch c a cơ quan hay vi ph m k lu t lao ñ ng. ð i v i cán b , cư ng ch k lu t bao g m các hình th c sau (ði u 78 Lu t cán b , công ch c): - Khi n trách; - C nh cáo; - Cách ch c; - Bãi nhi m. Riêng ñ i v i công ch c, cư ng ch k lu t bao g m các hình th c sau (ði u 79 Lu t cán b , công ch c): - Khi n trách; - C nh cáo; - H b c lương; - Giáng ch c; - Cách ch c; - Bu c thôi vi c. 10
  12. T t c nh ng hình th c này ñư c áp d ng tùy theo ñ i tư ng, mang tính ch t quy n l c cao và mang tính pháp lý ch t ch . V nguyên t c, phương pháp cư ng ch ñư c áp d ng ñ i v i các ñ i tư ng vi ph m pháp lu t, ch ng ñ i pháp lu t và nó ph i ñư c th c hi n trên cơ s k t h p v i phương pháp thuy t ph c. c. Phương pháp hành chính Là phương pháp ñư c ch th qu n lý s d ng b ng cách ra m nh l nh ch ñ o xu ng ñ i tư ng qu n lý. Ð c trưng c a phương pháp này là s tác ñ ng tr c ti p lên ñ i tư ng ñ t ñư c b ng cách quy t ñ nh ñơn phương nhi m v và phương án ho t ñ ng c a ñ i tư ng qu n lý. Cơ s c a phương pháp này là nguyên t c t p trung dân ch mà c th là s ph c tùng c a c p dư i ñ i v i c p trên và tính ch t b t bu c thi hành c a nh ng ch th , m nh l nh c a c p trên ñ i v i c p dư i. Ð xác ñ nh m nh l nh, ch ñ o c a c p trên có h p pháp hay không thì ph i d a vào pháp lu t. N u m nh l nh, ch ñ o không h p pháp, h p lý c p dư i ph i ki n ngh b ng văn b n lên c p trên, n u c p trên bu c ph i th c hi n thì c p dư i v n th c hi n và n u h u qu x y ra thì c p trên hoàn toàn ch u trách nhi m. Trong trư ng h p c p dư i th c hi n m nh l nh b t h p pháp mà không bi t thì tùy vào h u qu c a s thi t h i x y ra mà có hình th c x lý thích h p. d. Phương pháp kinh t Là phương pháp mà ch th qu n lý dùng nh ng khuy n khích v m t l i ích v t ch t ñ cho ñ i tư ng qu n lý ñem h t kh năng sáng t o c a mình hoàn thành nhi m v ñư c giao v i hi u qu cao nh t. Phương pháp kinh t s d ng ñòn b y kinh t như quy n t ch sáng t o trong s n xu t kinh doanh; ch ñ h ch toán kinh t , ch ñ khen thư ng... nh m t o ñi u ki n thu n l i cho ñ i tư ng qu n lý ho t ñ ng có hi u qu , ñ ng viên các ñ i tư ng qu n lý phát huy năng l c sáng t o, ch n cách t t nh t ñ hoàn thành nhi m v , s d ng h p lý tài s n ñư c giao, phát huy và khai thác h p lý nh t nh ng kh năng s n có. Phương pháp kinh t ch có th phát tri n trong ñi u ki n ñư c ng h và t o ñi u ki n thu n l i hay nói cách khác là trong ñi u ki n có các ti n ñ hành chính tương ng vì so v i phương pháp hành chính thì ñ ng sau phương pháp kinh t là tính h p lý, là các quy lu t ch không ph i là quy n l c nhà nư c. N u so sánh các phương pháp hành chính và kinh t t góc ñ tính n ñ nh, kh năng th m th u vào các quan h qu n lý kinh t ta th y r ng phương pháp hành chính có kh năng n i t i l n hơn trong vi c chi m lĩnh và duy trì v trí. Ngoài ra, phương pháp 11
  13. hành chính còn có kh năng t kh ng ñ nh và phát tri n không c n ñ n ñòn b y t bên ngoài trong khi phương pháp kinh t ñòi h i ph i ñư c s ng h và quan tâm thư ng xuyên. B i vì, ñ ng sau phương pháp hành chính là quy n l c nhà nư c còn ñ ng sau phương pháp kinh t là tính h p lý, là các quy lu t kinh t . Phương pháp kinh t ch có th phát tri n trong ñi u ki n có các ti n ñ hành chính tương ng. e. Phương pháp qu n lý có m c tiêu, ñ nh hư ng Qu n lý nhà nư c là m t ho t ñ ng có m c ñích và có tính tiêu li u. Hi u qu c a ho t ñ ng qu n lý lâu dài, cũng như kh năng gi i quy t các tình hu ng phát sinh trên th c t tùy thu c r t nhi u vào phương pháp qu n lý có m c tiêu, ñ nh hư ng. Nhìn chung, phương pháp này có vai trò: - Ch ñ ng ñ nh hư ng các m c tiêu, chi n lư c, chương trình lâu dài, tránh dàn tr i phân tán, thi u t p trung. - Ch ñ ng ñ t ra các tình hu ng phát sinh trong th c ti n ho t ñ ng c a n n hành chính ñang phát tri n trong th i kỳ h i nh p. - Ch ñ ng v nhân s , và các ñi u ki n v t ch t c n thi t khác cho công tác qu n lý, nh n rõ ñư c ñi m m nh, ñi m y u ngày t giai ño n kh i xư ng chương trình ñ có nh ng h tr , b i dư ng thích h p. Ví d : Chương trình c i cách hành chính, giai ño n c t gi m 1/3 th th t c hành chính; chương trình chăm lo nông nghi p, nông dân và nông thôn trong th i kỳ công nghi p hóa… f. Phương pháp qu n lý tác nghi p Ho t ñ ng tác nghi p là các ho t ñ ng tr c ti p ph c v cho công tác chuyên ngành, th m chí t ng b ph n công ño n c a qu n lý chuyên ngành. Vi c v n d ng nhu n nhuy n phương pháp tác nghi p s ñem ñ n m t s hi u qu : - Có chương trình b i dư ng v ki n th c, k năng, phương pháp tác nghi p sát v i ngành ngh , c p nh t ñư c ki n th c khoa h c hi n ñ i vào trong công tác qu n lý chuyên ngành. - Ban hành nh ng quy t ñ nh hành chính ho c th c hi n các ho t ñ ng mang tính ch t nghi p v - k thu t h p lý, ñúng v i yêu c u c a chuyên môn. - Ho t ñ ng qu n lý càng v c p c s , càng tr c ti p (ñ c bi t trong nhóm qu n lý hành chính tư) thì càng ph i chú tr ng ñ n phương pháp qu n lý tác nghi p. 12
  14. - Phương pháp này, trong ch ng m c nh t ñ nh có th làm h n ch nh ng ý ki n ch quan c a nhà qu n lý ñ n m b t b n ch t c a ñ i tư ng qu n lý và ñ ra các hình th c qu n lý thích h p, sát sư n. g. Phương pháp ki m tra Ho t ñ ng qu n lý nhà nư c là m t quá trình t khi kh o sát ñ i tư ng qu n lý, lên chương trình k ho ch, ñ n khi ban hành văn b n ch ñ o, quy ph m, cá bi t và ti n hành t ch c th c hi n. Quá trình ñòi h i ph i có khâu h u ki m ñ b o ñ m cho ho t ñ ng qu n lý ñúng v i ti n trình, yêu c u và m c ñích ñ t ra. Ho t ñ ng qu n lý vì v y r t c n phương pháp ki m tra nh m: - Theo dõi, quan sát quá trình qu n lý và k t qu c a công tác qu n lý ñ i chi u v i k ho ch, m c tiêu - Có nh ng gi i pháp, ñ i sách thích h p cho công tác qu n lý hi n hành và rút t a kinh nghi m cho công tác qu n lý trong tương lai, ñi u ch nh t khâu l p quy ho ch, k ho ch. - Là tiêu chu n ñ ñánh giá hi u qu c a công tác qu n lý nhà nư c. Nhìn chung, vi c v n d ng các phương pháp qu n lý nhà nư c ñòi h i ph i linh ho t, m m d o và ñôi khi ph i ph i h p gi a các phương pháp. Tiêu chu n v hi u qu ñ t ra trong công tác qu n lý quy t ñ nh cho vi c s d ng các phương pháp và hình th c qu n lý tương thích. --------------------------------------- Câu h i 1. Căn c ñ xác ñ nh n i dung qu n lý hành chính nhà nư c? 2. Nêu các phương pháp qu n lý hành chính nhà nư c? Xem xét tính ch t quy n l c nhà nư c và tính pháp lý c a m i lo i. 3. Hãy phân tích năm hình th c qu n lý hành chính theo b ng sau: Khái Tính ch t Tác Hình th c Ví d ni m pháp lý d ng 1. Ban hành văn b n quy ph m pháp lu t 2. Ban hành văn b n áp d ng pháp lu t 3. Th c hi n ho t ñ ng mang tc phlý khác 4. Áp d ng bi n pháp tr c ti p 5. Th c hi n hñ v nghi p v - k thu t. 13
  15. Chương II QUY T Ð NH HÀNH CHÍNH I. QUAN NI M V QUY T Ð NH HÀNH CHÍNH Trong khoa h c pháp lý, quy t ñ nh hành chính (quy t ñ nh qu n lý nhà nư c) là m t khái ni m t n t i nhi u hình th c khác nhau. Ðó có th là: - Nh ng hành vi v t ch t c th (hành vi hành chính); - Văn b n hành chính; - M nh l nh hành chính dư i hình th c nói; - Kí hi u hành chính. T t c các lo i quy t ñ nh qu n lý hành chính nhà nư c th hi n rõ tính quy n l c nhà nư c thông qua cơ quan nhà nư c ho c c a viên ch c nhà nư c có th m quy n ñ th c hi n ch c năng qu n lý hành chính nhà nư c. Quy t ñ nh qu n lý hành chính nhà nư c ch y u do các ch th qu n lý hành chính th c hi n nh m gi i quy t các công vi c qu n lý nhà nư c trong lĩnh v c hành pháp, nó là m t quy t ñ nh pháp lý mang tính ch t dư i lu t vì nó là quy t ñ nh hành chính d a trên cơ s lu t và ñ thi hành lu t. ði u này có nghĩa là các quy t ñ nh pháp lu t c a các cơ quan l p pháp, ch t ch nư c, cơ quan toà án, cơ quan ki m sát v n có th là quy t ñ nh hành chính n u ñư c ban hành nh m th c hi n ho t ñ ng qu n lý hành chính nhà nư c (không ph i là ho t ñ ng l p pháp, ho t ñ ng tư pháp). V y, quy t ñ nh qu n lý hành chính nhà nư c là m t lo i quy t ñ nh pháp lu t có tính ch t dư i lu t ñư c các ch th có th m quy n hành chính nhà nư c trong ho t ñ ng c a mình ti n hành theo m t trình t , th t c, dư i nh ng hình th c do pháp lu t quy ñ nh nh m ñem l i hi u qu nh t ñ nh trong vi c qu n lý. Xét v tiêu chí tính ch t thì quy t ñ nh qu n lý hành chính nhà nư c có ñ y ñ tính ch t c a m t quy t ñ nh pháp lu t. Ðó là tính ý chí, tính quy n l c và tính pháp lý . Tính ý chí Trên cơ s th m quy n c a mình, do pháp lu t quy ñ nh, các ch th ñư c th hi n ý chí thông qua ho t ñ ng l p quy dư i d ng văn b n, ho c các ho t ñ ng khác như: ban hành m nh l nh hành chính, kí hi u hành chính… Ðây là quy n quan tr ng th hi n ý chí nhưng ý chí ñây là ý chí ñơn phương th hi n quy n l c công vì m c ñích duy nh t c a quy t ñ nh qu n lý hành chính nhà nư c là ph c v cho l i ích công và ñ thi hành pháp lu t. 14
  16. Tính quy n l c Quy t ñ nh qu n lý hành chính nhà nư c luôn th hi n rõ tính quy n l c nhà nư c trên cơ s y nhi m c a cơ quan l p pháp t i cao. Ðó là th m quy n nhân danh các cơ quan nhà nư c, các t ch c ñư c trao th m quy n hành chính nhà nư c. Ngoài ra, ñi u này còn th hi n tính ñ m b o thi hành, các ch th c a qu n lý hành chính ñư c quy n áp d ng các bi n pháp cư ng ch khi c n thi t. Tính pháp lý Quy t ñ nh qu n lý hành chính nhà nư c là quy t ñ nh dư i lu t. Quy t ñ nh này ñư c ban hành trên cơ s lu t và ñ thi hành pháp lu t. Quy t ñ nh qu n lý hành chính nhà nư c có th làm thay ñ i, phát sinh, ch m d t quan h pháp lu t hành chính. Thông qua các lo i quy t ñ nh hành chính tương ng, các qui ph m pháp lu t ñư c ñ t ra, s a ñ i, bãi b . Tuy nhiên các tính ch t này có quan h h u cơ v i nhau. Tính ý chí và tính quy n l c ch ñư c th c hi n khi quy t ñ nh ñó ñư c ban hành và th c hi n trên cơ s các quy ñ nh c a pháp lu t, nghĩa là trư c h t ph i b o ñ m tính pháp lý. II. PHÂN LO I QUY T Ð NH HÀNH CHÍNH Có nhi u căn c ñ phân lo i quy t ñ nh qu n lý hành chính nhà nư c. Tuy nhiên trong n i dung chương trình, chúng ta ch phân lo i d a trên các căn c sau: 1. Căn c vào tính ch t pháp lý, quy t ñ nh qu n lý hành chính nhà nư c ñư c chia ra làm quy t ñ nh ch ñ o, quy t ñ nh quy ph m và quy t ñ nh cá bi t a) Quy t ñ nh ch ñ o Là lo i quy t ñ nh ch y u ñ c ban hành v i m c ñích ñ ra các ch trương chính sách qu n lý hành chính nhà nư c thu c th m quy n c a các ch th ban hành. Trên th c t , h u h t các quy t ñ nh ch ñ o ñư c ban hành dư i hình th c văn b n Ngh quy t. N i dung c a quy t ñ nh ch ñ o ñ a phương (Ngh quy t c a HÐND) thư ng ñ c p ñ n các v n ñ v phát tri n kinh t -xã h i, v quy t ñ nh ngân sách ñ a phương, v b uc y ban nhân dân, thư ng tr c h i ñ ng nhân dân. Ðây là quy t ñ nh t o cơ s cho các quy t ñ nh khác như quy t ñ nh quy ph m, quy t ñ nh cá bi t. Lo i quy t ñ nh này r t quan tr ng nên khi ban hành các ch th ph i cân nh c k lư ng, căn c vào n i dung, m c ñích, ñ i tư ng qu n lý ñ ra quy t ñ nh ñúng ñ n tránh tình tr ng quy t ñ nh ñưa ra không chu n xác gây nh hư ng không t t ñ n các quy t ñ nh khác. Trên th c t , m t s ñáng k quy t ñ nh ch ñ o n ng v hình th c g n 15
  17. li n v i nh ng thu t ng : "tăng cư ng", "quy t tâm", ñ y m nh", "kiên quy t"...T t nhiên các thu t ng này là c n thi t n u ñư c s d ng ñúng ch , lo i tr hô hào chung chung, "vô thư ng vô ph t". b) Quy t ñ nh quy ph m Quy t ñ nh qui ph m ñư c th hi n dư i hình th c văn b n qui ph m pháp lu t hành chính. C th hơn, văn b n quy ph m pháp lu t là văn b n ñ t ra các quy t c x s chung ñó do cơ quan hành chính nhà nư c ho c cán b nhà nư c có th m quy n ban hành theo trình t th t c nh t ñ nh nh m thi hành Hi n pháp, lu t v i m c ñích ñi u ch nh các quan h xã h i phát sinh trong ho t ñ ng qu n lý hành chính nhà nư c. Ðây là hình th c quy t ñ nh hành chính r t thi t y u ñ th c hi n qu n lý hành chính nhà nư c b i chúng th hi n rõ tính quy n l c nhà nư c, tính khái quát và b t bu c chung. Quy ph m pháp lu t hành chính có th th hi n dư i d ng quy ph m tiên phát (ñi u ch nh các quan h xã h i m i mà các văn b n pháp lu t hi n hành chưa ñi u ch nh), ho c quy ph m th phát (quy ñ nh c th , chi ti t áp d ng cho các quy ph m hi n hành; ñình ch , s a ñ i, bãi b , ho c thay ñ i ph m vi hi u l c ñ i v i quy ph m pháp lu t hi n hành). c) Quy t ñ nh cá bi t Là lo i quy t ñ nh ñư c ban hành trên cơ s các quy t ñ nh ch ñ o, quy t ñ nh quy ph m v i m c ñích gi i quy t các công vi c c th ñư c áp d ng m t l n. Quy t ñ nh cá bi t tr c ti p làm phát sinh, thay ñ i hay ch m d t m t quan h pháp lu t c th . Tính ñ c trưng c a quy t ñ nh cá bi t th hi n: - Ch áp d ng m t l n. Giá tr pháp lý c a quy t ñ nh cá bi t s k t thúc khi quy t ñ nh ñư c th c hi n. - Có ñ i tư ng áp d ng c th . Ch có ñ i tư ng ñư c nêu ñích danh ph i tuân th quy t ñ nh hành chính cá bi t tương ng. - Ph i căn c trên ít nh t m t quy t ñ nh qui ph m ñ ban hành. Các ch tài trong qui ph m tương ng ph i ñư c áp d ng ñúng, chính xác... 2. Căn c vào ch th ban hành, quy t ñ nh hành chính có th ñư c r t nhi u ch th ban hành n u th a mãn các ñi u ki n - ðư c pháp lu t quy ñ nh th m quy n qu n lý nhà nư c; - ðư c pháp lu t cho phép ban hành quy t ñ nh qu n lý nhà nư c (có th d ng văn b n ho c m nh l nh hành chính…) - Quy t ñ nh qu n lý nhà nư c ban hành ph i là quy t ñ nh dư i lu t, nh m thi hành lu t. 16
  18. V i cách ti p c n như v y, s ch th này r t d i dào, nên t m chia thành hai nhóm: - Nhóm 01: cơ quan, cán b hành chính nhà nư c. - Nhóm 02: các ch th khác có th m quy n hành chính nhà nư c. Nhóm 01 ñư c nghiên c u c th là quy t ñ nh hành chính c a cơ quan hành chính nhà nư c có th m quy n chung và quy t ñ nh hành chính c a cơ quan hành chính nhà nư c có th m quy n chuyên môn Cơ quan ho c ngư i ñ ng ñ u cơ quan hành chính nhà nư c có th m quy n chung Trung ương Chính ph Ngh ñ nh Th tư ng Chính ph Quy t ñ nh Ð a phương y ban nhân dân t nh Quy t ñ nh, ch th y ban nhân dân huy n Quy t ñ nh, ch th y ban nhân dân xã Quy t ñ nh, ch th B ng 2.1 Văn b n quy ph m pháp lu t c a cơ quan hành chính nhà nư c có th m quy n chung Cơ quan ho c ngư i ñ ng ñ u cơ quan hành chính nhà nư c có th m quy n chuyên môn Trung ương B trư ng Thông tư B ng 2.2 Văn b n quy ph m pháp lu t c a cơ quan hành chính nhà nư c có th m quy n chuyên môn Các văn b n liên t ch Trung Chính ph ph i h p v i cơ quan Ngh quy t liên ương trung ương c a t ch c chính tr - xã h i t ch B trư ng ho c Th trư ng cơ quan Thông tư liên t ch ngang B ph i h p v i Chánh án Tòa án nhân dân t i cao, ho c ph i h p v i Vi n trư ng Vi n ki m sát nhân dân t i cao. B ng 2.3 Văn b n quy ph m pháp lu t liên t ch c a cơ quan hành chính nhà nư c 17
  19. 3. Căn c vào ph m vi lãnh th Theo căn c này thì có các quy t ñ nh hành chính có hi u l c trên ph m vi c nư c và có hi u l c trên t ng ñ a phương. • Nh ng quy t ñ nh hành chính có hi u l c trong ph m vi c nư c, do các cơ quan trung ương ban hành, ngo i tr trư ng h p cơ quan ban hành t thu h p ph m vi tác ñ ng c a quy t ñ nh. Trư ng h p này có th : - Do ch c n ñi u ch nh trong ph m vi vùng mi n, ho c c m m t s t nh Ví d : Ch th c a Th tư ng Chính ph v vi c phòng ch ng lũ l t cho vùng ñ ng b ng sông C u long trong mùa mưa năm 2009. - Ch áp d ng ñ i v i các ñ a phương có liên quan, t c là có ñi u ki n thích ng v i gi ñ nh c a quy t ñ nh hành chính Ví d : Quy t ñ nh c a Th tư ng Chính ph v vi c qu n lý t ch c ch t ch các khu dân cư biên gi i. Ch nh ng t nh có ñ a bàn vùng biên gi i m i tr c ti p ch u s ñi u ch nh c a quy t ñ nh hành chính nêu trên. • Nh ng quy t ñ nh hành chính nhà nư c do các cơ quan ñ a phương ban hành có hi u l c pháp lý trong ph m vi ñ a phương ñó. Pháp lu t không quy ñ nh hình th c văn b n quy ph m pháp lu t “ph i h p” gi a các ñ a bàn ñ a phương. III. TRÌNH T XÂY D NG VÀ BAN HÀNH QUY T Ð NH HÀNH CHÍNH 1. Sáng ki n ban hành quy t ñ nh Ðây là giai ño n ñ u tiên c a vi c ra quy t ñ nh. Tùy thu c vào n i dung và tính ch t c a quan h pháp lu t c n ñi u ch nh ñ có ñư c sáng ki n v i tư cách là m t quá trình ra quy t ñ nh. 2. D th o Ðây là giai ño n r t quan tr ng vì n u giai ño n này ñư c chu n b t t thì quy t ñ nh m i có th mang tính kh thi. Giai ño n chu n b d th o ñư c ti n hành theo t ng bư c nh t ñ nh như: quy t ñ nh cơ quan ch trì so n th o, thành l p ban so n th o, t ng k t th c ti n thi hành pháp lu t, t ch c nghiên c u, l y ý ki n các cơ quan, chu n b t trình, d th o... 3. Trình và thông qua d th o Sau khi hoàn t t d th o c a quy t ñ nh c n ñưa ra thì d th o b t bu c ph i ñư c trình ra cơ quan có th m quy n ban hành. Hi n nay theo quy ñ nh c a pháp lu t thì: 18
  20. - D th o Ngh ñ nh c a Chính ph ph i qua th m ñ nh. B Tư pháp là cơ quan có trách nhi m th m ñ nh các d th o khi trình Chính ph . - Các Quy t ñ nh c a Th tư ng Chính ph thì B Tư pháp có trách nhi m tham gia ý ki n b ng văn b n; các Thông tư c a các B , cơ quan ngang B , các d th o ph i trình lên B trư ng. - D th o Ngh ñ nh ph i ñư c quá n a thành viên c a Chính ph thông qua m ih pl . - Còn các Quy t ñ nh c a Th tư ng Chính ph , cơ quan so n th o ph i ch nh lý d th o và báo cáo Th tư ng, trên cơ s ñó Th tư ng xem xét và ñi ñ n ký Quy t ñ nh. ð i v i các hình th c văn b n pháp quy c a cơ quan hành chính nhà nư c, cán b hành chính nhà nư c trư c ñây ñư c phép ban hành, nhưng nay không còn quy ñ nh trong lu t ban hành văn b n quy ph m pháp lu t như: Ngh quy t (Chính ph ), Ch th (Th tư ng Chính ph ), Quy t ñ nh, Ch th (B trư ng, Th trư ng cơ quan ngang B ) thì m c nhiên không ñư c xem là văn b n quy ph m pháp lu t n u ban hành sau ngày 01/01/2009 (Xem ði u 01 c a Lu t ban hành văn b n quy ph m pháp lu t 2008). 4. Ðưa quy t ñ nh ñ n ñ i tư ng thi hành Ðây là giai ño n cu i cùng c a trình t xây d ng và ban hành quy t ñ nh hành chính. Nó là m t khâu quan tr ng vì ch khi nào làm t t khâu này thì ñ i tư ng qu n lý m i ti p c n ñư c v i các quy t ñ nh... Có nhi u cách ñưa quy t ñ nh ñ n ñ i tư ng qu n lý như thông qua ñi m báo, công báo, qua các hình th c thông tin ñ i chúng, tuyên truy n pháp lu t... 5. Giai ño n ki m tra vi c th c hi n quy t ñ nh Ki m tra vi c th c hi n quy t ñ nh là khâu b o ñ m s thành công và hi u qu c a quy t ñ nh b i vì vi c th c hi n quy t ñ nh bao gi cũng g n li n v i vi c ki m tra. Ch th có th m quy n ki m tra là: - Cơ quan ch qu n ph i ki m tra thư ng xuyên. - Cơ quan Thanh tra nhà nư c trong ph m vi th m quy n tương ng. - T ch c chính tr (ð ng C ng s n Vi t Nam), t ch c chính tr - xã h i (M t tr n t qu c Vi t Nam) và các t ch c xã h i khác, ví d như t ch c t qu n: Thanh tra nhân dân T vi c ki m tra, s có nh ng k t lu n, ñánh giá v vi c th c hi n quy t ñ nh. Yêu c u trên h t c a giai ño n ñánh giá là ph i trung th c, chính xác và c th . 19
877968

Sponsor Documents


Tài liệu liên quan


Xem thêm