Xem mẫu

  1. Tranh ông H Tranh Đông H , hay tên đ y đ là tranh kh c g dân gian Đông H , là m t dòng v i xu t x t làng Đông H (xã Song H , huy n Thu n Thành, t nh B c Ninh). Trư c kia tranh đư c bán ra ch y u ph c v cho d p T t Nguyên Đán, ngư i dân nông thôn mua tranh v dán trên tư ng, h t năm l i l t b , dùng tranh m i. Thơ Tú Xương v tranh Đông H ngày T t có câu: Đì đo t ngoài sân tràng pháo chu t Om sòm trên vách b c tranh gà
  2. 1. Đ c đi m in n 2. Tranh đư c in hoàn toàn b ng tay v i các b n màu; m i màu dùng m t b n, và b n nét (màu đen) in sau cùng. Nh cách in này, tranh đư c "s n xu t" v i s lư ng l n và không đòi h i k năng c u kỳ nhi u. Tuy nhiên vì in trên ván g m t cách th công, nên tranh b h n ch v m t kích thư c, thông thư ng các t tranh không l n quá 50 cm m i chi u. 3. Gi y in và màu s c 4. Trong bài thơ Bên kia Sông Đu ngHoàng C m vi t: 5. Tranh Đông H , gà l n nét tươi trong, 6. Màu dân t c sáng b ng trên gi y đi p 7. Ngoài các đ c đi m v đư ng nét và b c c, nét dân gian c a tranh Đông H còn n m màu s c và ch t li u gi y in. Gi y in tranh Đông H đư c g i là gi y đi p: ngư i ta nghi n nát v con đi p, m t lo i sò v m ng bi n, tr n v i h (h đư c n u t b t g o t , ho c g o n p, có khi n u b ng b t s n - h dùng đ quét n n tranh thư ng đư c n u loãng t b t g o t ho c b t s n, h n u t b t n p thư ng dùng đ dán) r i dùng ch i lá thông quét lên m t gi y dó. Ch i lá thông t o nên nh ng ganh ch y theo đư ng quét và v đi p t nhiên cho màu tr ng v i ánh l p lánh nh ng m nh đi p nh dư i ánh sáng, có th pha thêm màu khác vào h trong quá trình làm gi y đi p. Màu s c s d ng trong tranh là màu t nhiên t cây c như đen (than xoan hay than lá tre), xanh (g đ ng, lá chàm), vàng (hoa hòe), đ (s i son, g vang), v.v. Đây là nh ng màu khá cơ b n, không pha tr n và vì s lư ng màu tương
  3. ng v i s b n kh c g , nên thư ng thư ng tranh Đông H ch dùng t i 4 màu mà thôi. 8. N i dung tranh 9. N i dung tranh g m có 5 th lo i 10. -Tranh th : b ngũ s 11. -Tranh l ch s : Hai Bà Trưng, Bà Tri u... 12. -Truy n tranh: Thánh Gióng, Truy n Ki u, Th ch Sanh 13. -Ph bi n nh t là chúc t ng; ví như tranh Vinh hoa-Phú quý, Nghi xuân, Gà đàn (xem thêm B y b c tranh gà) 14. -Tranh sinh ho t: Đánh Ghen, Chăn Trâu Th i Sáo, Nhà Nông, Đám cư i Chu t, Hái d a... V i các tranh có ph n ch Hán đi kèm thì ý nghĩa sáng t hơn bao gi h t. Ví d như tranh Nhân nghĩa v hình em bé ôm cóc có chú thích ch "nhân nghĩa" y chính là l i c u chúc cho các cháu bé đư c t ng tranh có đư c cái Nhân, cái Nghĩa như con cóc tía trong truy n c : mình m y tuy có th x u xí, bé nh song dám lên ki n c ông tr i đ đòi mưa cho dân làng. Chính vì v y tranh v hình em bé ôm con cóc m t cách trìu m n. Không có s gi i thích n i dung tranh s tr nên khó hi u vì ai mà b ng b m t con cóc bao gi . 15. Các tranh khác, đ c bi t là tranh sinh ho t thì có nhi u cách gi i thích hơn, cho t i nay có nh ng cách phân tích khác nhau hoàn toàn (ví d tranh Đánh ghen).
  4. 16. Tranh Đông H có đ c đi m thư ng là nh ng hình nh sung túc như đám cư i chu t, c nh trai gái cùng nhau hái d a, c nh cá chép nhi u màu v y đuôi... th hi n mong mu n v s sung túc. 17. 4.Làng tranh Đông H 18. Làng tranh Đông H là làng ngh n i ti ng v tranh dân gian, thu c xã Song H , huy n Thu n Thành, t nh B c Ninh cách Hà N i ch ng trên 35 km. Làng Đông H (đôi khi dân đ a phương ch g i là làng H ) n m trên b nam sông Đu ng, c nh b n đò H , nay là c u H . 19. Quanh năm r t nhi u khách du l ch trong ngoài nư c đ n làng tranh Đông H thăm và mua tranh Đông H làm k ni m. M t s khách s n, nhà hàng t Hà N i, Thành ph H Chí Minh cũng v đây đ t nh ng b c tranh kh l n đ trang trí cho cách phòng khách, ho c phòng ăn l n. T Hà N i mu n đi Đông H đư ng g n nh t du khách thư ng đi là xuôi theo đư ng Qu c l s 5 (đư ng đi H i Phòng) đ n ga Phú Th y, cách Hà N i ch ng 15 km thì r trái, đi ch ng 18 km n a, qua các đ a danh khá n i ti ng c a huy n Gia Lâm (Hà N i) như ph S i, ch Keo, ch Dâu (Thu n Thành-B c Ninh) là đ n ph H -huy n l Thu n Thành. R trái thêm 2 km là đ n làng H . Cũng có th đi h t ph H , lên đê r trái, g p đi m canh đê th hai s có bi n ch đư ng xu ng làng Đông H . Làng Đông H xưa còn g i là làng Mái. Các c làng Đông H v n truy n l i m y câu ca r ng: H i cô th t lưng bao xanh
  5. Có v làng Mái v i anh thì v Làng Mái có l ch có l Có sông t m mát có ngh làm tranh. Làng Đông H n m ngay sát b sông Đu ng, ngày xưa ch cách sông m t con đê, đó là ý trong câu "Có sông t m mát có ngh làm tranh". Ngày nay, do s b i l p c a dòng sông nên t đê ra đ n mép nư c gi khá xa. Còn "làng Mái có l ch có l " thì nghĩa là gì? T c ng Vi t Nam có câu: gi y rách ph i gi l y l . Ch l đây tư ng trưng cho nh ng quy t c đ o đ c c a ngư i xưa, r t tr ng danh d , khí ti t. Còn dân làng Mái, dân ngh thu t r t tr ng l i ăn ti ng nói. Không như nhi u làng quê khác, ngư i dân làng H , nh t là ph n , ăn nói r t l ch lãm, trên dư i thưa g i r t rõ ràng. Ngư i làng k r ng k c t xưa, r t hi m khi trong làng có ti ng ngư i m ng ch i nhau.