Xem mẫu

  1. THỐNG PHONG (Kỳ 4) II- ĐIỀU TRỊ THEO YHCT: A- Goutte nguyên phát: Y học cổ truyền mô tả trong chứng Thống tý hay Hàn tý. Đau dữ dội ở một khớp trời lạnh đau tăng, đau nhiều về đêm không ngủ được. Hàn khí nhiều hay hành bệnh đi xuống làm cho khớp xương, da thịt 2 chân nặng nề hoặc sưng nhức. Phép chữa chung: Tán hàn, khu phong, trừ thấp và hành khí hoạt huyết. 1- Thể Hàn tý: - Phép: Tán hàn làm chính, sơ phong - táo thấp làm phụ và gia thêm thuốc ôn thông vì tính chất của hàn là ngưng trệ. - Bài thuốc sử dụng:
  2. * Bài Độc hoạt tang ký sinh thang gia thêm các vị thuốc như Phụ tử 8g, Quế chi 8g. * Bài Ô đầu thang gia giảm gồm Phụ tử chế 8g, Ma hoàng 12g, Bạch thược 12g, Cam thảo 8g, Phục linh 12g, Lá Sa kê, Hoàng kỳ 12g. - Phân tích bài thuốc: Vị thuốc Tác dụng YHCT Vai trò Phụ tử Bổ hỏa, trợ dương, trục hàn tà Quân Ma hoàng Phát hãn giải biểu Thần Bạch Liễm âm, dưỡng huyết, chỉ thống Thần thược Hoàng kỳ Bổ khí, cố biểu Tá Phục linh Lợi thủy, thẩm thấp Tá Lá Sa kê Trừ đàm thấp Tá
  3. Cam thảo Ôn trung. Điều hòa các vị thuốc. Sứ * Bài Ngũ tích tán gia giảm: Vị thuốc Tác dụng YHCT Vai trò Can Ôn trung, trục hàn, thông mạch Quân khương Nhục quế Ôn lý, khử hàn Quân Ma hoàng Phát hãn, giải biểu Thần Đương Hoạt huyết, dưỡng huyết Thần quy Xuyên Hoạt huyết, chỉ thống Thần khung Bạch chỉ Trấn thống, giải biểu Tá
  4. Thương Ôn trung, hóa đàm Tá truật Tần giao Trừ phong thấp, thư cân hoạt lạc Tá Hậu phác Táo thấp, kiện tỳ Tá Trần bì Kiện tỳ, lý khí, hóa đàm Tá Bán hạ Giáng khí, trừ thấp, hóa đàm Tá Phục linh Lý khí, hóa đàm Tá Bạch Dưỡng huyết, chỉ thống Tá thược Cam thảo Ôn trung, hòa vị Sứ 2- Lịch tiết phong: Nếu ở giai đoạn cấp: khớp sưng to, đau nhức dữ dội, co duỗi khó khăn, viêm nhiệt phát sốt …
  5. - Bài Bạch hổ quế chi thang gia vị gồm Thạch cao, Quế chi, Tri mẫu, Thương truật, Hoàng bá, Tang chi, Ngạnh mễ, Phòng kỷ. - Bài Độc hoạt tang ký sinh gia giảm gồm Độc hoạt, Phòng phong, Tang ký sinh, Tế tân, Tần giao, Đương quy, Đảng sâm, Phục linh, Ngưu tất, Đỗ trọng, Quế chi, Thục địa, Bạch thược, Phụ tử chế, Cam thảo. B- Goutte thứ phát: Tùy thuộc vào thể bệnh chính kèm theo goutte như Thận âm hư, Can âm hoặc Can huyết hư, Tỳ thận dương hư mà dùng bài thuốc thích hợp, nhưng vị thuốc chính là Lá Sa kê từ 20 - 30g. Thí dụ: Goutte thứ phát trên tăng huyết áp thể can thận âm hư. - Bài Bổ Can thận gồm Đương quy 12g, Hoài sơn 12g, Thục địa 16g, Trạch tả 12g, Sài hồ 12g, Hà thủ ô 12g, Thảo quyết minh 12g, gia thêm Lá Sa kê từ 20 - 30g. - Dùng độc vị Lá Sa kê từ 50g sắc uống dưới dạng trà hàng ngày, kèm thêm bài thuốc Lục vị nếu có Thận âm hư, kèm thêm bài thuốc Bát vị nếu có Tỳ thận dương hư ….
  6. (Bài giảng Bệnh học và điều trị. Tập 3. Bộ môn YHCT. Trường ĐHYD TP Hồ Chí Minh)