Xem mẫu

  1. Chương 20: HÖ thèng khëi ®éng cã r¬ le b¶o vÖ H×nh 5.19: S¬ ®å hÖ thèng khëi ®éng cã r¬le b¶o vÖ 1. M¸y ph¸t ®iÖn 3. R¬le PC- 24 2. R¬le Pb-1 4. M¸y khëi ®éng - Nguyªn lý lµm viÖc.
  2. ë tr¹ng th¸i b×nh th-êng tiÕp ®iÓm K1 ®ãng khi vÆn kho¸ ®iÖn ®Õn nÊc thø nhÊt tøc lµ nèi ®Çu AM víi K2 lóc ®ã ®Ìn b¸o sÏ s¸ng do ®ã dßng ®iÖn ®i qua ®Ìn nh- sau: (+) ¾c quy  AM  K2  ®Ìn Lk  a  M¸t  (-) ¾c quy. §Ó khëi ®éng ta vÆn kho¸ ®iÖn thªm nÊc n÷a lµ nèi ®Çu AM víi CT cña kho¸ ®iÖn. Khi ®ã cuén Wk® cña cuén r¬le PC – 24 cã ®iÖn theo m¹ch: (+) ¾c quy  AM  CT  K  Wk®  K LK a K1 (-)¾c quy. R¬le PC- 24 t¸c ®éng, tiÕp ®iÓm cña nã vµ ®iÖn ¾c quy ®-îc dÉn tõ ®iÓm nèi ®Çu B tíi ®Çu C (®Çu nèi chung cña hai cuén d©y trong ®ã r¬le gµi khíp m¸y khëi ®éng ) ®Ó thùc hiÖn khëi ®éng « t« mét dßng ®iÖn ph©n nh¸nh tõ ®Çu K qua PC  R  Wf t¹o nªn ph¶n tõ c©n b»ng víi lùc tõ ho¸ ban ®Çu cña cuén Wc khi ®éng c¬ ch-a lµm viÖc tù lËp ®-îc. Trong qu¸ tr×nh lµm viÖc dßng ®iÖn xoay chiÒu do m¸y ph¸t sinh ra. Mét phÇn ®-îc chia ®Õn bé phËn chØnh l-u vµ t¹o thµnh dßng ®iÖn mét chiÒu trong cuén Wc. §Ó lo¹i trõ kh¶ n¨ng t¸c ®éng sím cña r¬le Pb - 1 mét lùc tõ ho¸ cña cuén Wc lóc nµy ®-îc c©n b»ng bëi lùc ph¶n tõ cuén Wf.§éng c¬ ch-a thÓ lµm viÖc tù lËp ®-îc th× hiÖu lùc tõ hãa FWc – FWf  0 vµ tiÕp ®iÓm k1 vÉn ®ãng. Qu¸ tr×nh khëi ®éng vÉn tiÕp tôc. - Khi ®éng c¬ ®· tho¸t ®-îc khái ®iÖn ¸p m¸y ph¸t t¨ng tíi møc ®iÖn ¸p hiÖu dông gi÷a hai pha cña m¸y ph¸t ®¹t ®-îc 9  10 v lùc tõ ho¸ cuén d©y ®· lín lµm cho k1 më m¹ch ®Ìn bÞ c¾t nªn ®Ìn
  3. t¾t b¸o hiÖu cho biÕt m¸y ph¸t ®iÖn ®· lµm viÖc, ®ång thêi m¹ch ®iÖn cña r¬le PC – 24 còng bÞ c¾t t¸c ®éng lµm t¾t m¸y khëi ®éng. Sau ®ã muèn khëi ®éng còng kh«ng ®-îc v× tiÕp ®iÓm k1 ®· më nªn r¬le PC – 24 kh«ng ®-îc ho¹t ®éng. - R¬le Pb - 1 t¸c dông chØnh l-u dßng ®iÖn xoay chiÒu hai pha cña m¸y ph¸t cung cÊp cho cuén d©y tõ ho¸ chÝnh Wc ®iÖn trë R m¾c nèi tiÕp víi cuén tõ ho¸ phô Wf ®Ó h¹n chÕ dßng ®iÖn trong cuén Wf cã lùc tõ ho¸ ng-îc chiÒu víi Wc nh»m t¹o cho r¬le ®ãng më røt kho¸t. 5.4. HÖ thèng sÊy nãng cho ®éng c¬ §iªzel. 5.4.1. Môc ®Ých vµ ph©n lo¹i. a. Môc ®Ých: Vµo thêi tiÕt l¹nh, khëi ®éng ®éng c¬ §iªzel lo¹i buång ®èt ph©n c¸ch lµ rÊt khã næ v× c¸c lý do sau: - §éng c¬ §iªzel lµ ®éng c¬ tù ch¸y. - NhiÖt ®é thêi tiÕt l¹nh. - Khëi ®éng sè vßng quay thÊp. - ¸p suÊt phun dÇu thÊp. V× vËy cÇn ph¶i sÊy nãng cho ®éng c¬, sÊy nãng cho ®éng c¬ lµ sÊy cho kh«ng khÝ nÐn trong buång ®èt nãng lªn ®Ó hç trî cho nhiªn liÖu bèc ch¸y dÔ khi khëi ®éng ®éng c¬. b. Ph©n lo¹i: Cã hai lo¹i sÊy nãng ®éng c¬. - SÊy nãng cho ®éng c¬ nhê bugi sÊy: Bªn trong mçi buång ®èt phô cã g¾n mét bugi sÊy ®-îc lµm b»ng hîp kim Tungstense
  4. ®-êng kÝnh 1,5 – 2 mm xo¾n l¹i thµnh d©y ®èt. §Ó d©y ®iÖn trë kh«ng bÞ biÕn d¹ng do d·n në lóc ®un nãng, ng-êi ta dïng hai d©y b¸n nguyÖt ghÐp l¹i thµnh tiÕt diÖn trßn. Khi bËt c«ng t¾c sÊy nãng, ®iÖn ¾c quy sÏ sÊy nãng d©y ®iÖn trë lªn kho¶ng (900 – 10000c) sau kho¶ng mét phót ®Ó sÊy nãng ®éng c¬. - SÊy nãng cho ®éng c¬ b»ng c¸ch nung nãng dßng kh«ng khÝ tr-íc khi ®-îc hót vµo xilanh. C¸ch sÊy nãng nµy ®-îc ¸p dông trªn c¸c ®éng c¬ Continental LD456 vµ xe RE02; RE03 ®éng c¬ Cummius vµ kamaz. HÖ thèng nµy gåm mét b¬m nhiªn liÖu ho¹t ®éng b»ng ®iÖn hay b¬m tay. Mét bugi sÊy ®iÖn cao thÕ nhê biÕn ¸p ®¸nh löa vµ ®iÖn ¾c quy. Bugi ®¸nh löa vµ vßi phun nhiªn liÖu sÊy nãng ®-îc bè trÝ trong buång ®èt ®éng c¬. Khi tiÕn hµnh sÊy m¸y, ta bËt c«ng t¾c cho ®iÖn cao thÕ cung cÊp cho bugi sÊy, b¬m tay cho nhiªn liÖu phun s-¬ng qua bugi, gÆp tia löa ®iÖn, nhiªn liÖu bèc ch¸y thµnh ngän löa, nung nãng kh«ng khÝ trong èng hót. TiÕp ®Õn Ên nót khëi ®éng, khi ®éng c¬ ®· næ ®-îc ph¶i t¾t hÕt ®iÖn vµ dÇu cña hÖ thèng sÊy nãng ®éng c¬. - SÊy nãng cho xylanh ®éng c¬, b»ng c¸ch nung nãng kh«ng khÝ trong xylanh. HÖ thèng sÊy nãng nµy nhê bugi sÊy, tr-íc khi khëi ®éng ®éng c¬ ng-êi l¸i bËt kho¸ ®iÖn ®Ó cÊp ®iÖn cho bugi sÊy ®Ó sÊy nãng phÇn kh«ng khÝ trong buång ®èt cña ®éng c¬, nh»m môc ®Ých khëi ®éng ®éng c¬ mét c¸ch dÔ dµng.
  5. H×nh 5.20: HÖ thèng khëi ®éng cã bugi sÊy 5.4.2. KÕt cÊu c¸c chi tiÕt chÝnh cña hÖ thèng. a. Bugi sÊy: *. C«ng dông: SÊy nãng kh«ng khÝ trong xilanh ®éng c¬, gióp cho ®éng c¬ khëi ®éng dÔ dµng. *. Ph©n lo¹i: Bugi sÊy lo¹i mét ®iÖn cùc - Cã hai lo¹i bugi sÊy Bugi sÊy lo¹i hai ®iÖn cùc. *. KÕt cÊu: Bugi sÊy lo¹i mét ®iÖn cùc (10,5 – 11V): Gåm 1 lâi b»ng vËt liÖu gèm chÞu nhiÖt, bªn ngoµi cã d©y quÊn ®iÖn trë 2, èng bäc ngoµi 3 phñ chÊt c¸ch ®iÖn vµ chÞu nhiÖt. Bugi sÊy ®-îc l¾p vµo buång ch¸y cña xilanh ®éng c¬ ®Ó sÊy nãng kh«ng khÝ trong xilanh t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho viÖc bèc h¬i vµ hoµ trén bèc ch¸y cña nhiªn liÖu khi ®-îc vßi phun phun vµo buång ch¸y (h×nh 5..21).
  6. H×nh 5.22: Bu gi sÊy mét ®iÖn cùc H×nh 5.23: Bu gi sÊy hai ®iÖn cùc 1. §ai èc vÆn 6. Cùc trung t©m 1. VËt liÖu b»ng gèm 3. èng bäc ngoµi 2. Sø c¸ch ®iÖn 7. Kh©u c¾t ®iÖn 2. D©y ®iÖn trë 4. Th©n cã 3. §Çu dÉn ®iÖn vÒ 8. Th©n trong 4. Th©n ngoµi 9. D©y ®iÖn trë 5. §Çu b¾t d©y 5. Ven gai - Bugi sÊy lo¹i hai ®iÖn cùc(1,7V): Gåm cùc trung t©m ®Ó dÉn ®iÖn, d©y ®iÖn trë 9 ®Ó t¹o ra nhiÖt sÊy nãng kh«ng khÝ trong buång ®èt cña ®éng c¬. Bªn ngoµi gåm ®ai èc 1 vµ sø c¸ch ®iÖn 2. Bugi ®-îc l¾p vµo buång ®èt cña ®éng c¬ ®Ó sÊy nãng kh«ng khÝ trong
  7. xilanh t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho khëi ®éng ®éng c¬. Lo¹i bugi sÊy nµy ®-îc dïng cho ®a sè ®éng c¬ diezel. b. R¬le sÊy: Lµ lo¹i r¬le nhiÖt gåm cã ®iÖn trë R ®Ó ®iÒu khiÓn tiÕp ®iÓm cña r¬le më khi nhiÖt ®é sÊy nãng trong xilanh ®éng c¬ ®¹t yªu cÇu. TiÕp ®iÓm cña r¬le sÊy lµ tiÕp ®iÓm th-êng ®ãng.
  8. 5.4.3. M¹ch ®iÖn sÊy nèi tiÕp. H×nh 5.24: S¬ ®å m¹ch ®iÖn sÊy nèi tiÕp 1.¾c quy 4. CÇu tr× 2.Kho¸ ®iÖn 5. §Ìn b¸o sÊy 3.R¬le sÊy 6. M¸y khëi ®éng a. KÕt cÊuchung m¹ch ®iÖn. - ë kho¸ ®iÖn cäc gi÷a 30 ®-îc nèi víi (+) ¾c quy. Khi bËt kho¸ ®iÖn ë nÊc 1 cäc 19dßng ®iÖn tíi bugi sÊy sÏ qua r¬le sÊy.
  9. Cßn khi bËt kho¸ ®iÖn ë nÊc 2 dßng ®iÖn tíi bugi sÊy kh«ng qua r¬le sÊy. - R¬le sÊy: lµ lo¹i r¬le nhiÖt gåm cã ®iÖn trë R1 ®Ó ®iÒu khiÓn tiÕp ®iÓm cña r¬le më khi nhiÖt ®é sÊy nãng trong xilanh ®éng c¬ ®¹t yªu cÇu. TiÕp ®iÓm cña r¬le sÊy lµ tiÕp ®iÓm th-êng ®ãng. - §Ìn b¸o sÊy: Gióp cho ng-êi l¸i biÕt râ thêi ®iÓm cÇn khëi ®éng ®éng c¬. - Bugi sÊy: Th«ng th-êng c¸c bugi sÊy khi chÕ t¹o cã trÞ sè ®iÖn ¸p lµ nh- nhau vµ m¾c ®-îc cho nhiÒu lo¹i ®éng c¬ 4 xilanh hoÆc 6 xilanh ... §èi víi nh÷ng lo¹i ®éng c¬ cã Ýt xilanh ®Ó b¶o vÖ cho c¸c bugi kh«ng bÞ qu¸ ¸p th× ë m¹ch ®iÖn sÊy cã c¸c ®iÖn trë bï nhiÖt (§iÖn trë phô Rf bugi sÊy ë m¹ch ®iÖn nèi tiÕp lµ lo¹i 2 cùc). b. Nguyªn lý lµm viÖc: - Tr-íc khi khëi ®éng ®éng c¬ ng-êi l¸i bËt kho¸ ®iÖn ë nÊc 1 dßng ®iÖn cung cÊp cho bugi sÊy sÏ ®i nh- sau: (+) ¾c quy  30  19 TiÕp ®iÓm   M  (-) ¾c quy R1  cÇu ch×  R2  Rf  R3  R4  Rf  R5  M¸t  (-)¾c quy  Lóc nµy ®Ìn b¸o sÊy s¸ng c¸c bugi sÊy lµm viÖc. - Trong qu¸ tr×nh c¸c bugi sÊy lµm viÖc th× ®iÖn trë R1 còng ®-îc sÊy nãng lµm cho thanh l-ìng kim gi÷a tiÕp ®iÓm cong dÇn. Khi nhiÖt ®é cña ®éng c¬ ®¹t tíi nhiÖt ®é cÇn khëi ®éng th× lóc nµy nhiÖt ®é do R1 t¹o ra lµm cho thanh l-ìng kim më tiÕp ®iÓm ng¾t
  10. m¹ch ®Ìn b¸o sÊy t¾t (tÝn hiÖu b¸o cho ng-êi l¸i xe cÇn khëi ®éng ®éng c¬). Lóc nµy ng-êi l¸i xe bËt kho¸ ®iÖn sang nÊc 2 (cäc 17 - 50) dßng ®iÖn ®Õn c¸c bugi sÊy. (+) ¾c quy  30  17  cÇu ch×  R2  Rf  R3  R4  Rf  M  (-) ¾c quy. C¸c bugi sÊy vÉn lµm viÖc. Dßng ®iÖn tíi m¸y khëi ®éng (+) ¾c quy  30  50  M¸y khëi ®éng  M  (-) ¾c quy. 5.4.4. M¹ch ®iÖn sÊy song song: H×nh 5.25: S¬ ®å m¹ch ®iÖn sÊy song song a. KÕt cÊu cña m¹ch ®iÖn: + ¾c quy: Cung cÊp ®iÖn n¨ng cho m¸y khëi ®éng vµ c¸c bugi sÊy. Cäc 30 nèi víi d-¬ng ¾c quy + Kho¸ ®iÖn NÊc 1 (cäc 19) tr-íc r¬le sÊy. NÊc 2 (cäc 17 vµ 50) nèi chung ®Ó trë vÒ nÊc thø 2.
  11. + R¬le sÊy: - TiÕp ®iÓm cña r¬le sÊy lµ tiÕp ®iÓm th-êng ®ãng ®Ó cung cÊp ®iÖn cho ®Ìn b¸o sÊy (sè 5) ®-îc g¾n trªn thanh l-ìng kim. - §iÖn trë R5 cã t¸c dông nung nãng thanh l-ìng kim. + CÇu ch× tæng: + §Ìn b¸o sÊy ®Ó chØ cho ng-êi l¸i biÕt thêi ®iÓm b¾t ®Çu khëi ®éng ®éng c¬ R1 R2 R3, R4 lµ c¸c bugi sÊy. I  20A  22A trong qu¸ tr×nh bugi sÊy lµm viÖc th× xÈy ra hiÖn t-îng sôt ¸p U  (10,5  11)v Cäc gi÷a ®-îc nèi víi nguån ®iÖn cßn vá ®-îc nèi víi m¸t. b. Nguyªn lý lµm viÖc : - Tr-íc khi khëi ®éng ®éng c¬: M¹ch ®iÖn sÊy ph¶i lµm viÖc m¸y khëi ®éng ch-a lµm viÖc. Kho¸ ®iÖn ë nÊc 1: Cäc 19 cã ®iÖn vµ nã tíi tr-íc r¬le sÊy sè 3 vµ tíi ®©y nã chia thµnh hai nh¸nh. Mét nh¸nh qua tiÕp ®iÓm qua ®Ìn b¸o sÊy ra m¸t trë vÒ ©m ¾c quy. V× tiÕp ®iÓm lµ th-êng ®ãng nªn m¹ch ®iÖn ®Ìn b¸o sÊy lµ kÝn m¹ch ®Ìn b¸o sÊy s¸ng ®Ó th«ng b¸o cho ng-êi l¸i biÕt bugi sÊy ®ang ho¹t ®éng. Nh¸nh cßn l¹i qua cÇu chØ tæng 4 nã sÏ chia thµnh c¸c nh¸nh R1 R2 R3 R4 sau ®ã ra m¸t vµ trë vÒ ©m ¾c quy. C¸c bugi sÊy R1 R2 R3 R4 lµm viÖc ®Ó sÊy nãng phÇn kh«ng khÝ bªn trong xilanh cña ®éng c¬. Khi khëi ®éng ®éng c¬ trong qu¸ tr×nh c¸c bugi sÊy lµm viÖc th× nhiÖt ®é kh«ng khÝ bªn trong xilanh cña ®éng c¬ t¨ng dÇn tíi nhiÖt ®é thÝch hîp lóc nµy r¬le sÊy ®iÖn trë R5 nung nãng thanh
  12. l-ìng kim lµm cho nã uèn cong bËt më tiÕp ®iÓm. M¹ch ®iÖn ®Ìn b¸o sÊy bÞ ng¾t ®©y lµ tÝn hiÖu yªu cÇu ng-êi l¸i khëi ®éng ®éng c¬, khi ®ã ng-êi l¸i bËt kho¸ ®iÖn sang nÊc 2 cäc 17 cã ®iÖn ®Ó duy tr× sù lµm viÖc cña bugi sÊy vµ cäc 50 cã ®iÖn ®Ó ®iÒu khiÓn cho m¸y khëi ®éng lµm viÖc. Nh- vËy trong suèt qu¸ tr×nh khëi ®éng ®éng c¬ m¹ch ®iÖn sÊy vÉn lµm viÖc.