Xem mẫu

  1. Chương 19: HÖ thèng khëi ®éng gi¸n tiÕp cã cùc tõ lµ nam ch©m vÜnh cöu a. KÕt cÊu: HÖ thèng khëi ®éng gi¸n tiÕp cã cùc tõ lµ nam ch©m vÜnh cöu gåm: - ¾c quy lµ nguån cung cÊp ®iÖn cho m¸y khëi ®éng. - Kho¸ ®iÖn dïng ®Ó ®ãng, c¾t dßng ®iÖn cho m¸y khëi ®éng . - R¬le khëi ®éng gåm cã 1 lâi thÐp, trªn lâi thÐp cã quÊn cuén d©y hót vµ cuén d©y gi÷ . R¬le khëi ®éng cã nhiÖm vô ®iÒu khiÓn sù ®ãng c¾t c¸c tiÕp ®iÓm chÝnh vµ tiÕp ®iÓm nèi t¾t ®iÖn trë phô trong qu¸ tr×nh khëi ®éng ®éng c¬. - M¸y khëi ®éng gåm cã cùc tõ lµ nam ch©m vÜnh cöu, cuén d©y r«to, khíp truyÒn ®éng 1 chiÒu , b¸nh r¨ng m¸y khëi ®éng , bé truyÒn hµnh tinh. M¸y khëi ®éng cã nhiÖm vô t¹o ra m« men quay vµ truyÒn m« men quay ®Õn trôc khuûu cña ®éng c¬ ®Ó khëi ®éng ®éng c¬. Bé truyÒn hµnh tinh cã nhiÖm vô lµm t¨ng m« men quay ®Ó truyÒn ®Õn trôc khuûu cña ®éng c¬.
  2. b. S¬ ®å nguyªn lý: H×nh 5.15. S¬ ®å nguyªn lý cña hÖ thèng khëi ®éng gi¸n tiÕp 1. B¸nh r¨ng m¸y khëi ®éng. 7. R«to 2. Vµnh r¨ng b¸nh ®µ. 8. Chæi than. 3. Bé tiÕp hîp. 9. R¬le m¸y khëi ®éng 4. Cµng g¹t. 10. Kho¸ ®iÖn 5. Bé truyÒn hµnh tinh. 11. ¾c quy 6. Cùc tõ ( Nam ch©m vÜnh cöu ) c. Nguyªn lý lµm viÖc: Khi bËt kho¸ ®iÖn, cã dßng ®iÖn ®i tõ (+) ¾c quy -> kho¸ ®iÖn -> cäc 50 cña r¬ le khëi ®éng Cuén d©y hót -> R«to -> m¸t -> (-) ¾c quy Cuén d©y gi÷ -> m¸t.
  3. Do cã dßng ®iÖn ch¹y trong hai cuén d©y r¬le khëi ®éng lµ lâi thÐp cña r¬le bÞ tõ ho¸ thµnh nam ch©m ®iÖn, lùc tõ do nã sinh ra th¾ng ®-îc søc c¨ng cña lß xo v× vËy nã sÏ hót lâi thÐp ®i vµo ®Ó thùc hiÖn viÖc ®ãng tiÕp ®iÓm vµ ®-a b¸nh r¨ng m¸y khëi ®éng 1 cïng víi khíi truyÒn ®éng 1 chiÒu 3 lao ra ¨n khíp víi vµnh r¨ng b¸nh ®µ. Khi tiÕp ®iÓm 30 ch-a ®ãng th× dßng ®iÖn ®i qua cuén d©y hót vµ cuén r«to cña m¸y khëi ®éng cã gi¸ trÞ nhá, nªn nã lµm cho r«to cña m¸y khëi ®éng quay nhóc nhÝch ®Ó t¹o ®iÒu kiÖn cho b¸nh r¨ng m¸y khëi ®éng ¨n khíp víi vµnh b¸nh r¨ng b¸nh ®µ mét c¸ch dÔ dµng. Khi tiÕp ®iÓm 30 ®ãng, mét dßng ®iÖn rÊt lín tõ ¾c quy qua kho¸ ®iÖn -> tiÕp ®iÓm 30 -> cuén d©y r«to -> m¸t -> (-) ¾c qui. Lóc nµy cuén d©y hót bÞ nèi t¾t nªn kh«ng cã dßng ®iÖn ®i qua mµ chØ cßn dßng ®iÖn qua cuén d©y gi÷ ®Ó t¹o mét lùc tõ ®ñ søc gi÷ cho b¸nh r¨ng ë vÞ trÝ ¨n khíp vµ tiÕp ®iÓm ®ãng. Nhê dßng ®iÖn cã gi¸ trÞ rÊt lín ®i qua cuén r«to cña m¸y khëi ®éng sÏ t¹o ra mét m« men quay lín cho m¸y khëi ®éng, m« men nµy ®-îc truyÒn qua khíp chuyÓn ®éng mét chiÒu tíi b¸nh r¨ng m¸y khëi ®éng kÐo cho trôc khuûu quay ®Ó thùc hiÖn viÖc khëi ®éng ®éng c¬. ë hÖ thèng khëi ®éng nµy cã trang bÞ thªm bé truyÒn hµnh tinh, khi m« men quay cña m¸y khëi ®éng ph¸t ra sÏ truyÒn qua bé truyÒn hµnh tinh lµm t¨ng m« men xo¾n tr-íc khi truyÒn ®Õn vµnh r¨ng b¸nh ®µ. V× vËy sÏ lµm t¨ng m« men xo¾n ®Ó kÐo cho trôc khuûu quay nh»m khëi ®éng ®éng c¬ mét c¸ch nhanh chãng.
  4. Khi ®éng c¬ ®· tù khëi ®éng ®-îc, nh-ng ng-êi l¸i ch-a ®-a kho¸ ®iÖn khái nÊc khëi ®éng, nhê cã khíp truyÒn ®éng mét chiÒu mµ m« men quay tõ trôc khuûu kh«ng truyÒn ng-îc ®-îc vµo r«to. V× vËy mÆc dï lóc nµy b¸nh r¨ng m¸y khëi ®éng vÉn ¨n khíp víi vµnh r¨ng b¸nh ®µ nh-ng tèc ®é quay cña trôc khuûu vµ tèc ®é quay cña r«to lµ kh¸c nhau, m¸y khëi ®éng sÏ ®-îc b¶o vÖ an toµn. Khi ng-êi l¸i t¾t kho¸ ®iÖn, c¸c cuén d©y hót, cuén d©y gi÷ cña r¬le trë ®éng sÏ mÊt ®iÖn, nªn lâi thÐp kh«ng ®-îc tõ ho¸ lß xo 3 gi·n ra trë vÒ vÞ trÝ ban ®Çu mang theo lâi thÐp lµm t¸ch c¸c tiÕp ®iÓm ra. §ång thêi ®-a b¸nh r¨ng m¸y khëi ®éng cïng víi khíp truyÒn ®éng mét chiÒu t¸ch khái vµnh r¨ng b¸nh ®µ. 5.3.6. HÖ thèng khëi ®éng dïng r¬ le a. S¬ ®å cña hÖ thèng khëi ®éng dïng r¬le. H×nh 5.16: S¬ ®å hÖ thèng khëi ®éng dïng r¬le b. KÕt cÊu chung cña hÖ thèng
  5. * M¸y khëi ®éng: Dïng ®Ó lµm quay trôc khuûu khi cÇn ph¸t ®éng ®éng c¬. nã lµ ®éng c¬ ®iÖn mét chiÒu kÝch thÝch nèi tiÕp, do dßng ®iÖn cña ¾c quy cung cÊp * R¬le: Cã hai lo¹i lµ R¬le kÐo vµ R¬le ®ãng m¹ch. R¬le kÐo gåm cã ®Üa 3 ®-îc g¾n trªn trôc K3 K4 10 cña lâi 8 vµ c¸ch ®iÖn víi trôc, lâi 8 dÞch chuyÓn trong èng 5. TÊt c¶ ®-îc ®Æt trong vá 6. Lß xo 9 lu«n lu«n gi÷ cho lâi 8 ë vÞ trÝ ngoµi H×nh 5.17: R¬le kÐo cïng, cã nghÜa lµ ®Ó cho ®Üa 3 kh«ng ®ãng ®-îc k1 vµ k2. Trªn èng 5 quÊn hai cuén d©y kÐo vµ hót. R¬le kÐo cã nhiÖm vô ®ãng cÆp tiÕp ®iÓm chÝnh ®Ó nèi ®iÖn cho m¸y khíi ®éng ®ång thêi ®ãng tiÕp ®iÓm khi khëi ®éng ®éng c¬. R¬le ®ãng m¹ch: Gåm cã cÆp tiÕp ®iÓm 12 vµ 13 lu«n lu«n më khi kh«ng lµm viÖc. Moãc gi÷ 14 gi÷ tÊm
  6. dung 15 ë vÞ trÝ khe hë tiÕp ®iÓm tiªu chuÈn. GÝa16 ®Ó ®Æt lâi thÐp. R¬le ®ãng m¹ch cã c¸c cùc K,C,b. R¬le ®ãng m¹ch K b cã nhiÖm vô ®ãng c¾t dßng H×nh5.18: R¬le ®ãng m¹ch ®iÖn cho r¬le khëi ®éng. * ¾c quy: Dïng ®Ó cung cÊp ®iÖn cho m¸y khëi ®éng khi khëi ®éng ®éng c¬. * Kho¸ ®iÖn: Dïng ®Ó ®ãng m¹ch, khëi ®éng ®éng c¬ vµ cung cÊp ®iÖn cho phô t¶i c. Nguyªn lý lµm viÖc: Khi Ên nót BZ th× cuén d©y R¬le ®ãng m¹ch cã ®iÖn. Dßng ®iÖn sÏ ®i nh- sau: (+) ¾c quy ®Õn BZ ®Õn cäc K cña R¬le ®ãng m¹ch ®Õn cuén d©y tõ ho¸ 17. Do cã dßng ®iÖn qua cuén d©y R¬le t¹o lªn tõ tr-êng lµm tõ ho¸ lâi thÐp hót tiÕp ®iÓm 13 ®ãng lai lóc nµy cuén d©y kÐo vµ gi÷ cã ®iÖn. ChiÒu cña dßng ®iÖn trong 2 cuén nh- sau: + Trong cu«n d©y kÐo:(-)¡cquy ®Õn m¸t ®Õn chæi than nèi m¸t cña m¸y khëi ®éng ®Õn chæi than kh¸c cña m¸y khëi ®éng råi ®Õn cuén d©y kÝch thÝch ®Õn K1 ®Õn K3 ®Õn cuén d©y B ®Õn K4 ®Õn côc C cña r¬le ®ãng m¹ch. + Trong cuén gi÷: (-)¡cquy ®Õn m¸t ®Õn cuén gi÷ ®Õn cäc K cña R¬le kÐo ®Õn cäc C cña R¬le ®ãng m¹ch.
  7. Tõ ®©y c¶ hai m¹ch ®i qua cÆp tiÕp ®iÓm 12 vµ 13 ®Õn tÊm rung 15, gi¸ 16, cùc cña r¬le ®ãng råi ®Õn cùc d-¬ng cña ¾c quy. Do trong cuén kÐo vµ gi÷ cã ®iÖn t¹o ra tõ tr-êng hót lâi thÐp vÒ phÝa tr¸i lµm cÇn 11 t¸c dông vµo c¬ cÊu truyÒn lùc ®Ó ®-a khèi b¸nh r¨ng m¸y khëi ®éng ®Õn ¨n khíp víi b¸nh ®µ. Khi cÆp b¸nh r¨ng ®· ¨n khíp hoµn toµn th× ®Üa 3 ®ãng K1 vµ K2. Khi khëi ®éng xong, do tèc ®é m¸y ph¸t cßn nhá, søc ®iÖn ®éng cña nã ng-îc chiÒu víi søc ®iÖn ®éng cña ¾c quy nªn c-êng ®é dßng ®iÖn trong cuén d©y r¬ le ®ãng m¹ch bÞ khö , tiÕp ®iÓm 9 vµ 10 më ra vµ dßng ®iÖn trong hai cuén d©y kÐo vµ gi÷a còng bÞ ng¾t. D-íi t¸c dông cña lùc lß so trªn cÇn hai nh¸nh 11 vµ lß so 9, lâi thÐp trá vÒ vÞ trÝ cò lµm ph©n ly khèi b¸nh r¨ng, ®Üa 3 t¸ch k1 vµ k2, dßng ®iÖn vµo m¸y khëi ®éng bÞ ng¾t, m¸y khëi ®éng th«i lµm viÖc.