Xem mẫu

  1. Chương 5: §iÖn trë s¬ cÊp ( §iÖn trë phô) Dßng ®iÖn qu¸ cao trong m¹ch s¬ cÊp sÏ t¹o ra hå quang vµ lµm ch¸y c¸c tiÕp ®iÓm. Dßng ®iÖn nµy còng cã thÓ lµm cuén d©y cña b«bin nãng lªn, cã thÓ qu¸ nhiÖt g©y ¶nh h-ëng ®Õn ®iÖn ¸p ®¸nh löa vµ lµm h- háng b«bin. §Ó ng¨n dßng s¬ cÊp qu¸ cao, ng-êi ta l¾p nèi tiÕp mét ®iÖn trë phô vµo tr-íc cuén s¬ cÊp vµ sau kho¸ ®iÖn. Khi khëi ®éng ®éng c¬, dßng khëi ®éng lín do ®ã sôt ¸p lín, v× vËy ®Ó ®¶m b¶o trÞ sè dßng s¬ cÊp ®ñ lín ®Ó t¹o xung cao ¸p ®¸nh löa, ng-êi ta nèi t¾t ®iÖn trë phô. Toµn bé ®iÖn ¸p sÏ cung cÊp cho khëi ®éng vµ m¹ch s¬ cÊp, nh- vËy võa ®¶m b¶o dßng khëi ®éng võa ®¶m b¶o yªu cÇu cña m¹ch ®¸nh löa. Sau khi khëi ®éng xong trÞ sè dßng s¬ cÊp t¨ng lªn, ®iÖn trë phô ®-îc ®-a vµo lµm viÖc. 6.3.7. D©y cao ¸p. a. C«ng dông: TruyÒn ®iÖn cao ¸p tõ b«bin ®Õn bé chia ®iÖn vµ tõ bé chia ®iÖn ®Õn bugi. b. CÊu t¹o: Vá lµ lo¹i nhùa cã tÝnh c¸ch ®iÖn cao bäc bªn ngoµi lâi: lâi lµm b»ng mét d©y dÉn ®¬n cã ®iÖn trë cao cã trÞ sè 3,5  4 () hoÆc lµm b»ng than ch× (lâi mÒm). Ngµy nay d©y cao ¸p ®iÖn trë
  2. c¸ch ®iÖn b»ng Silicol, cã cÊu t¹o phøc t¹p, lâi c¸p lµ lâi nhiÒu sîi ®-îc lãt cacbon gi÷a c¸c d©y. Bäc quanh lâi lµ líp ®Öm tiÕp theo lµ líp cao su c¸ch ®iÖn, sau ®ã ®Õn líp c¸ch ®iÖn vµ ë gi÷a líp vá c¸ch ®iÖn vµ líp c¸ch ®iÖn lµ líp ®Öm. H×nh 6.20: a) D©y cao ¸p ®iÖn trë b) D©y cao ¸p ®¬n 1a. Lâi dÉn ®iÖn nhiÒu sîi ; 1b. Lâi ®¬n ; 2. Líp ®Öm 3. Líp cao su c¸ch ®iÖn ; 4. Vá c¸ch ®iÖn 6.3.8. Kho¸ ®iÖn: Kho¸ ®iÖn lµ c«ng t¾c ®¸nh löa, còng lµ c«ng t¾c c«ng suÊt chÝnh vËn hµnh b»ng ch×a kho¸. Xoay ch×a kho¸ nµy ®Ó ng¾t m¹ch s¬ cÊp vµ c¸c hÖ thèng ®iÖn kh¸c. Khi ch×a kho¸ ®¸nh löa ®-îc xoay ®Õn vÞ trÝ ON, c«ng t¾c ®¸nh löa sÏ nèi kÕt cuén d©y s¬ cÊp víi ¾c quy. Xoay ch×a kho¸ nµy ®Õn vÞ trÝ START(khëi ®éng), m¸y khëi ®éng lµm viÖc vµ kÐo ®éng c¬ quay theo. C«ng t¾c ®¸nh löa cßn thùc hiÖn nhiÒu c«ng viÖc kh¸c: ®iÒu khiÓn kho¸ tay l¸i, tÝn hiÖu ©m thanh(cßi), tÝn hiÖu, chiÕu s¸ng, b¬m x¨ng, ®µi(Radio), hÖ thèng ®iÒu hoµ.... ®Æc biÖt lµ nhiÖm vô kho¸ vµnh tay l¸i.
  3. H×nh 6.21: Kho¸ ®iÖn 1. TÊm tiÕp ®iÓm ; 2. Trèng xoay ; 3. Vá kho¸ ; 4. Xy lanh ; 5. Lß xo ; 6. N¾p c«ng t¾c.
  4. 6.4. HÖ thèng ®¸nh löa b»ng Manhªt« a) S¬ ®å nguyªn lý hÖ thèng ®¸nh löa Manhªt« : H×nh 6.22: S¬ ®å nguyªn lý hÖ thèng ®¸nh löa Manhªt« 1. Nam ch©m vÜnh cöu cã cïng trô quay víi trôc bé chia ®iÖn . 2. Khung tõ h×nh cét g«n lµm b»ng tÊm thÐp kü thuËt ®iÖn ghÐp l¹i víi nhau vµ ®-îc nèi víi m¸t , trªn khung tõ cã hai cuén d©y: Cuén s¬ cÊp lµ cuén W1 , cã mét ®Çu ®-îc nèi víi khung tõ cßn ®Çu kia ®-îc nèi chung víi cuén thø cÊp W2 nèi ra kho¸ ®iÖn , ®Çu kia cña bé W2 nèi tíi bé chia ®iÖn . 5. Tô ®iÖn ®-îc m¾c song song víi tiÕp ®iÓm . 6. CÆp tiÕp ®iÓm K1 , K2 ®Ó ®ãng c¾t dßng s¬ cÊp. 7. Cam ®ãng më tiÕp ®iÓm . 8. Kho¸ t¾t m¸y (K) 9. Bé chia ®iÖn
  5. 10. Bugi ®¸nh löa 11. Kim ®¸nh löa phô cã khe hë lín h¬n khe hë cña bugi ®¶m b¶o an toµn cho cuén biÕn ¸p ë phÝa ®Çu ra b) Nguyªn lý lµm viÖc .  Khi ®éng c¬ lµm viÖc lµm cho nam ch©m vÜnh cöu quay khi r«to quay lµm cho tõ tr-êng m¾c vßng qua cuén d©y cña W1, W2 trªn khung tõ , tõ B¾c sang Nam sÏ biÕn thiªn theo ®Þnh luËt c¶m øng ®iÖn tõ th× trªn hai cuén d©y W1, W2 sÏ xuÊt hiÖn mét suÊt ®iÖn ®éng c¶m øng (W1, W2 sè vßng d©y cña cuén d©y cña cuén s¬ cÊp vµ cuén thø cÊp) Lóc nµy gi¸ trÞ cña suÊt ®iÖn ®éng c¶m øng : e1 = 1520V e2 = 1000 1500V  ë m¹ch W2 do suÊt ®iÖn ®éng cã gi¸ trÞ nhá lªn ch-a cã hiÖn t-îng ®¸nh löa  ë m¹ch W1 nÕu tiÕp ®iÓm K1, K2 ®ãng th× sÏ suÊt hiÖn mét dßng ®iÖn I ®i tõ W1 ®Õn tiÕp ®iÓm K1,K2  m¸t  Khung tõ  W1 . §©y chÝnh lµ giai ®o¹n h×nh thµnh dßng s¬ cÊp .  §Õn giai ®o¹n ®¸nh löa cam (7) lµm tiÕp ®iÓm K1,K2 më khi ®ã dßng s¬ cÊp lóc nµy bÞ mÊt ®ét ngét , do tèc ®é biÕn thiªn lín lµm c¶m øng sang cuén W2 mét suÊt ®iÖn ®éng c¶m øng cã gi¸ trÞ tõ 20.000  25.000 V . øng víi thêi ®iÓm nµy con quay chia ®iÖn còng chia tíi mét nh¸nh cña bugi nµo ®ã v× vËy t¹o ra ®iÖn ¸p ®¸nh löa vµ bugi ®ã sÏ bËt tia löa ®iÖn ®Ó ®èt ch¸y hçn hîp
  6.  Trong qu¸ tr×nh lµm viÖc muèn t¾t m¸y ®ãng kho¸ K l¹i tiÕp ®iÓm K1, K2 vÉn ®ãng më b×nh th-êng . Lóc nµy m¹ch s¬ cÊp lu«n khÐp kÝn nhê kho¸ K . Nh- vËy kh«ng cã sù biÕn thiªn cña tõ th«ng do dßng s¬ cÊp sinh ra mµ chØ cã biÕn thiªn cña tõ tr-êng . Do ®ã kh«ng suÊt hiÖn suÊt ®iÖn ®éng c¶m øng ë cuén thø cÊp nªn kh«ng cã tia löa ®iÖn phãng qua khe hë cña chÊu bugi.  N¨ng l-îng cña cuén thø cÊp sÏ kh«ng ®-îc gi¶i phãng hÕt khi m¹ch ngoµi cña chóng ta bÞ háng (®øt) vµ n¨ng l-îng ®ã tÝch luü v-ît qua trÞ sè cho phÐp nh-ng nhê cã kim löa phô (11) mµ n¨ng l-îng ®ã ®-îc gi¶i phãng qua hai cùc cña kim löa phô v× vËy mµ biÕn ¸p kh«ng bÞ qu¸ nãng , hÖ thèng ®-îc ®¶m b¶o .