Xem mẫu

  1. Chương 3: C¸c lo¹i ®Ìn pha * Lo¹i ®Ìn pha b×nh th-êng(h×nh 7. 11) §Ìn pha halogen §Ìn pha th-êng H×nh 7.11: §Ìn pha th-êng vµ ®Ìn Halogen Lo¹i ®Ìn b×nh th-êng : cÊu t¹o cña nã gåm bÇu ®Ìn, cùc ®iÖn, d©y tãc kiÓu lß xo b»ng v«n fram. Trong ®Ìn pha b×nh th-êng vÉn cßn nh-îc ®iÓm: khi chÕ t¹o trong ®Ìn chØ cã khÝ tr¬ lo¹i b×nh th-êng, kh«ng cã khÝ halogen vµ sîi tãc lµm b»ng vËt liÖu v«n fram nªn bãng lo¹i nµy th-êng kh«ng s¸ng l¾m vµ sau mét thêi gian lµm viÖc nhanh bÞ mê ®i. Do nh-îc ®iÓm trªn mµ ngµy nay ng-êi ta kh«ng sö dông lo¹i ®Ìn nµy nhiÒu mµ thay vµo ®ã lµ lo¹i ®Ìn halogen.
  2. *Lo¹i bãng ®Ìn Halogen: ®-îc chÕ t¹o b»ng mét lo¹i thuû tinh ®Æc biÖt trong ®ã cã sîi tãc tungsten trong qu¸ tr×nh chÕ t¹o, khi hót kh«ng khÝ ra khái bãng ng-êi ta cho vµo mét l-îng khÝ hologen khÝ nµy cã t¸c dông: khi tãc bãng ®Ìn ®-îc ®èt ch¸y ë nhiÖt ®é cao, c¸c phÇn tö cña sîi tãc tungsten bÞ bèc h¬i b¸m vµo mÆt kÝnh g©y mê kÝnh vµ lµm gi¶m tuæi thä sîi tãc. Nh-ng nhê cã khÝ halogen c¸c phÇn tö sîi tãc sÏ liªn kÕt víi khÝ halogen chÊt liªn kÕt nµy sÏ quay l¹i sîi ®èt ë vïng nhiÖt ®é cao vµ liªn kÕt nµy bÞ ph¸ vì(c¸c phÇn tö sÏ b¸m trë l¹i 7.12. Bãng ®Ìn Halogen H×nh sîi tãc)t¹o nªn mét qu¸ tr×nh khÐp kÝn vµ bÒ mÆt cho¸ ®Ìn kh«ng bÞ mê ®i, tuæi thä d©y tãc bãng ®Ìn ®-îc n©ng nªn cao. §Ó cã ®-îc hai lo¹i chïm tia s¸ng xa vµ gÇn trong mét ®Ìn pha ng-êi ta th-êng sö dông bãng ®Ìn cã hai d©y tãc. Mét d©y tãc cña bãng ®Ìn ®-îc bè trÝ ë tiªu cù cña cho¸ ( d©y tãc chiÕu s¸ng xa ) vµ mét d©y tãc kh¸c cã c«ng suÊt nhá h¬n ( 45 – 55 ) W ®-îc bè trÝ ngoµi tiªu cù (d©y tãc chiÕu s¸ng gÇn ). B»ng c¸ch cho dßng ®iÖn ®i vµo d©y tãc nµy hay d©y tãc kia ng-êi l¸i cã thÓ chuyÓn ®Ìn pha sang nÊc chiÕu s¸ng xa ( nÊc pha ) hay chiÕu s¸ng gÇn ( nÊc cèt ). C¸c lo¹i bãng ®Ìn hai d©y tãc th«ng th-êng lµ lo¹i bãng hÖ Ch©u ¢u vµ hÖ Ch©u Mü. a, §Ìn pha hÖ Ch©u ¢u. ë lo¹i nµy sîi d©y tãc chiÕu s¸ng xa ®-îc bè trÝ ë tiªu cù cña cho¸ ®Ìn, cßn d©y tãc chiÕu s¸ng gÇn cã d¹ng th¼ng ®-îc bè trÝ ë phÝa tr-íc tiªu cù cao h¬n trôc quang häc, phÝa d-íi sîi tãc chiÕu s¸ng gÇn cã miÕng ph¶n chiÕu nhá.
  3. D©y tãc chiÕu s¸ng xa do bè trÝ ë tiªu cù cña cho¸ ®Ìn nªn chïm tia s¸ng ph¶n chiÕu sÏ h-íng theo trôc quang häc vµ chiÕu s¸ng kho¶ng ®-êng xa phÝa tr-íc xe. D©y tãc chiÕu s¸ng gÇn do bè trÝ phÝa tr-íc tiªu cù nªn chïm tia s¸ng tõ d©y tãc ®Ìn h¾t lªn cho¸ ®Ìn ph¶n chiÕu d-íi mét gãc nhá t¹o thµnh nh÷ng chïm tia s¸ng chÕch vÒ phÝa trôc quang häc. MiÕng ph¶n chiÕu ng¨n kh«ng cho c¸c chïm tia s¸ng tõ d©y tãc chiÕu s¸ng gÇn h¾t xuèng nöa d-íi cña cho¸ ®Ìn.
  4. Do ®ã c¸c chïm tia s¸ng ph¶n chiÕu ®Òu h-íng vÒ phÝa d-íi vµ kh«ng h¾t vµo m¾t ng-êi l¸i xe ch¹y ng-îc chiÒu. ®-îc thÓ hiÖn ë h×nh d-íi: H×nh 7.13: §Ìn pha hÖ ch©u ©u b, §Ìn pha hÖ Ch©u Mü. ë lo¹i nµy c¸c d©y tãc chiÕu s¸ng xa vµ gÇn cã h×nh d¹ng gièng nhau vµ bè trÝ c¹nh nhau. Nh-ng d©y tãc chiÕu s¸ng xa (phÝa d-íi ) bè trÝ trªn mÆt ph¼ng cña trôc quang häc, cßn d©y tãc chiÕu s¸ng gÇn ( phÝa trªn ) n»m lÖch lªn phÝa trªn cña trôc quang häc. Chïm tia s¸ng tõ d©y tãc chiÕu s¸ng gÇn ph¶n chiÕu tõ vïng trong cña cho¸ ®Ìn vµ h¾t xuèng, cßn c¸c tia s¸ng ph¶n chiÕu tõ vµnh khuyªn c¾t ngang qua tiªu cù víi c¸c ®iÓm sÏ song song víi trôc quang häc vµ c¸c tia s¸ng ph¶n chiÕu tõ vµnh ngoµi cho¸ ®Ìn vµ sÏ h¾t lªn. Tuy vËy phÇn c¬ b¶n cña chïm tia s¸ng bÞ h¾t xuèng d-íi vµ nh- vËy t¸c dông cña lo¹i ®Ìn pha nµy gÇn gièng lo¹i ®Ìn pha hÖ Ch©u ¢u. xong nã cã mét phÇn chïm tia s¸ng bÞ h¾t ngang vµ h¾t lªn, v× vËy danh giíi gi÷a vïng tèi vµ vïng s¸ng kh«ng râ rÖt. c, §Ìn pha cã chïm ¸nh s¸ng gÇn ®èi xøng. ThÓ hiÖn râ ë lo¹i ®Ìn ch©u mü h×nh d-íi:
  5. H×nh 7.14: §Ìn pha hÖ ch©u mü ë lo¹i nµy d©y tãc chiÕu s¸ng gÇn cã d¹ng th¼ng vµ ®-îc bè trÝ h¬i lÖch vÒ phÝa trªn vµ phÝa bªn cña trôc quang häc. Nhê ®ã mµ chïm tia s¸ng gÇn sÏ ®-îc h¾t vÒ phÝa d-íi vµ xang ph¶i ®¶m b¶o soi s¸ng t¨ng c-êng cho phÝa ph¶i mÆt ®-êng vµ gi¶m c-êng ®é chiÕu s¸ng ë phÝa tr¸i mÆt ®-êng n¬i cã ph-¬ng tiÖn giao th«ng ch¹y ng-îc chiÒu. Thùc tÕ c¸c bãng ®Ìn hai sîi tãc ®· gi¶m ®-îc lo¸ m¾t trong tr-êng hîp c¸c ph-¬ng tiÖn vËn t¶i ch¹y ng-îc chiÒu nhau. Do ®ã chóng ®-îc sö dông réng r·i trªn «t« xong nã kh«ng kh¾c phôc h¼n ®-îc hiÖn t-îng lo¸ m¾t l¸i xe khi c¸c ph-¬ng tiÖn vËn t¶i ch¹y ng-îc chiÒu, chóng cßn cã nh÷ng nh-îc ®iÓm sau: Kh«ng kh¾c phôc ®-îc h¼n hiÖn t-îng lo¸ m¾t ®ång thêi gi¶m kho¶ng chiÕu s¸ng khi chuyÓn xang nÊc chiÕu gÇn v× vËy buéc ph¶i gi¶m tèc ®é khi hai xe gÆp nhau. §ßi hái ph¶i ®Æt vµ ®iÒu chØnh ®Ìn chÝnh x¸c. VÉn g©y ra hiÖn t-îng lo¸ m¾t khi xe ch¹y trªn ®-êng gå ghÒ hoÆc xe ch¹y bÞ dao ®éng m¹nh.
  6. d, §Ìn pha cã chïm ¸nh s¸ng gÇn kh«ng ®èi xøng. Do nh-îc ®iÓm cña lo¹i ®Ìn pha cã chïm ¸nh s¸ng gÇn ®èi xøng lµ khi sö dông vÉn cßn g©y ra hiÖn t-îng lo¸ m¾t buéc lßng khi hai ph-¬ng tiÖn vËn t¶i ch¹y ng-îc chiÒu ph¶i gi¶m tèc ®é. Ngµy nay vÊn ®Ò t¨ng vËn tèc vµ t¨ng mËt ®é cña ph-¬ng tiÖn vËn t¶i trªn ®-êng ®ßi hái ph¶i c¶i thiÖn vÊn ®Ò chiÕu s¸ng cho c¸c ph-¬ng tiÖn vËn t¶i. ë Ch©u ¢u sö dông chïm ¸nh s¸ng gÇn kh«ng ®èi xøng ( ®Ìn cèt kh«ng ®èi xøng ). Kh¸c víi lo¹i ®Ìn pha trªn ë lo¹i nµy miÕng ph¶n chiÕu bÞ c¾t v¸t vÒ bªn tr¸i ®i mét gãc 15 nhê ®ã mµ gianh giíi gi÷a vïng tèi vµ vïng s¸ng sÏ ®i ngang chØ ë nöa tr¸i cña chïm tia s¸ng cßn ë nöa ph¶i sÏ ®i h¬i chÕch lªn trªn mét gãc 15. Nhê c¸ch ph©n bè ¸nh s¸ng gÇn nh- vËy mµ bªn ph¶i ®-êng ®-îc chiÕu s¸ng kho¶ng réng vµ xa h¬n so víi bªn tr¸i, cßn møc lo¸ m¾t cho c¸c ph-¬ng tiÖn vËn t¶i ch¹y ng-îc chiÒu còng gi¶m. ë Mü l¹i dïng hÖ chiÕu s¸ng 4 ®Ìn. Trªn «t« th-êng l¾p 4 ®Ìn pha ®-êng kÝnh nhá theo tõng ®«i mét ë phÝa tr-íc xe. Trong ®ã 2 ®Ìn pha phÝa trong ( ®Ìn chiÕu xa) cã c«ng suÊt 37,5 W d©y tãc n»m ë phÝa tiªu cù cña cho¸ ®Ìn, cßn 2 ®Ìn phÝa ngoµi ®-îc l¾p bãng ®Ìn 2 d©y tãc sao cho d©y tãc chiÕu s¸ng gÇn cã c«ng suÊt 50 W n»m ë tiªu cù cña cho¸ ®Ìn cßn d©y tãc chiÕu xa cã c«ng suÊt 37,5 W n»m ngoµi tiªu cù cña cho¸ ®Ìn. C¸c ®Ìn chiÕu xa ( chiÕu s¸ng kho¶ng ®-êng xa ) phÝa tr-íc vµ ®Ó chiÕu s¸ng tèt ®o¹n gÇn ®Çu xe vµ lÒ ®-êng cÇn ph¶i bËt thªm d©y tãc ¸nh s¸ng khuÕch t¸n xa cña hai ®Ìn ngoµi. Nh- vËy ®Ó cã ®-îc ¸nh s¸ng xa ph¶i bËt cïng mét lóc 4 ®Ìn pha víi tæng c«ng suÊt 150 W. Cßn ®Ó cã ®-îc
  7. ¸nh s¸ng gÇn chØ cÇn bËt 2 ®Ìn ngoµi víi tæng c«ng suÊt 100 W. HÖ 4 ®Ìn pha cña Mü b¶o ®¶m vÖt s¸ng dµi trong c¶ hai tr-êng hîp chiÕu xa vµ chiÕu gÇn.