Xem mẫu

  1. DON GABOR S C M NH C A NGÔN T WORDS THAT WIN Biên d ch: Kim Vân – Minh Tươi - Vương Long
  2. Bìa 1: ►5 bí quy t mài s c k năng thuy t trình c a b n ►6 câu h i then ch t trư c khi di n thuy t ►7 bư c xây d ng và c ng c các m i quan h ►8 sai l m thư ng g p trong giao ti p ►9 mách nư c b n, m t khách hàng, ư c ph c v t t hơn ►10 cách nói không mà không làm m t lòng ngư i i di n Bìa 2: V tác gi Don Gabor là m t trong nh ng chuyên gia hàng u v ngh thu t giao ti p và thuy t trình hi u qu . Ông t ng gi ng d y hàng trăm khóa tư v n và hu n luy n k năng giao ti p t i các công ty và t p oàn M và trên th gi i. Don là tác gi c a nhi u quy n sách như: Words that Win, How to Start a Conversation and Make Friends, Big Things Happen, Turn small talk into Big Deals, Speaking Your Mind in 101 Difficult Situations... Don còn là phát ngôn viên c a T ch c Sprint and Frito-Lay, thành viên c a Hi p h i Di n gi M và Hi p h i hu n luy n & Phát tri n Hoa Kỳ. Ông thư ng xuyên xu t hi n trên truy n hình và ư c t p chí The New Yorker g i là “Chuyên gia giao ti p tài năng”. B n có th liên l c v i Don Gabor theo a ch dư i ây: i n tho i: 718-768-0824 ư ng dây mi n phí: 800-423-4203 E-mail: don@dongabor.com Tr s : Conversation Arts Media P.O. Box 715 Brooklyn, New York 11215
  3. Bìa 4: t ư c nh ng i u b n mong mu n, giao ti p chính là chi c chìa khóa u tiên. Ch c ch n b n s tìm th y trong S c m nh c a Ngôn t nh ng l i khuyên, nh ng bí quy t giao ti p hi u qu n ng c nhiên và th c s h u ích trong vi c và cu c s ng c a b n. Ch ng h n, b n nên s d ng ngôn t như th nào : • T o n tư ng v i s p và thăng ti n trên con ư ng s nghi p. • Dung hòa m i quan h v i nh ng ng nghi p hay khách hàng khó tính. • Yêu c u nhà cung c p hàng hóa, d ch v ph c v b n t t hơn. • Có bu i h n hò như ý. • T o thi n c m v i hàng xóm c a b n. • Xây d ng m i quan h b n bè, ng nghi p, gia ình t t p. L i gi i thi u B n có bi t i m chung nh t gi a m t bài di n văn trư c công chúng, giao ti p v i các ng nghi p khó tính, cu c h n hò u tiên và yêu c u ư c chăm sóc d ch v khách hàng t t hơn là gì không? ó là b n ph i bi t s d ng úng ngôn t vào úng th i i m và úng i tư ng t ư c k t qu như mong mu n. N u b n cũng gi ng như hàng tri u ngư i thư ng ng i l ng yên trong các cu c h p, b l nhi u cơ h i thăng ti n, căng th ng trong các bu i g p m t, không bi t nói gì m i khi i di n v i c p trên, thư ng nói v i ngư i thân nh ng i u khi n sau này ph i h i h n, ho c không bao gi t ư c k t qu như ý trong các cu c tranh lu n… thì quy n sách này là m t l a ch n vô cùng úng n dành cho b n! Quy n sách này có th giúp ư c gì cho b n? S c m nh c a Ngôn t s mang n cho b n câu tr l i th a áng i v i câu h i trên ng th i s t ng b n r t nhi u t ng kỳ di u, nh ng câu ch tinh t , nh ng cách m u thu hút c t a n không ng , các ng c nh giao ti p và ví d minh h a c c kỳ sinh ng… T t c s giúp b n t ư c i u b n mu n trong quá trình giao ti p trên nhi u phương di n cu c s ng, c bi t t i nơi làm vi c và trong các cu c àm phán v i i tác. Tôi tin r ng khi áp d ng nh ng chi n lư c, bí quy t và k năng giao ti p này, b n s tr nên t tin, cu n hút, chuyên nghi p và g t hái nhi u thành công hơn n a.
  4. S d ng cu n sách này như th nào? Tôi ã c g ng trình bày S c m nh c a Ngôn t theo b c c ơn gi n nh t b n có th tìm ra ngay câu tr l i cho nh ng tình hu ng khó x nh t g p ph i. Quy n sách ư c chia làm ba ph n g m 20 chương v i hàng trăm g i ý, tình hu ng và các ví d th c t : Ph n 1: S c m nh ngôn t trong công vi c Ph n 2: S c m nh ngôn t trong quan h khách hàng - nhà cung c p Ph n 3: S c m nh ngôn t trong giao ti p xã h i B n có th s d ng cu n sách này như m t c m nang tham kh o và không nh t thi t ph i c nó t u n cu i theo th t m i có th nâng cao k năng giao ti p c a mình. Hãy tho i mái m ra b t c ch nào b n th y thú v và h c cách nói úng nh ng gì c n nói vào úng th i i m thích h p. B n s nhanh chóng nh n ra r ng g t hái nh ng l i ích to l n t quy n sách này là i u r t d dàng: S d ng úng ngôn t t hi u qu giao ti p cao nh t.
  5. PH N 1 S C M NH NGÔN T TRONG CÔNG VI C
  6. Chương 1 có m t phong cách giao ti p t tin và chuyên nghi p K năng quan tr ng nh t trong m i k năng là không bao gi dùng hai t trong khi ch m t t là . - Thomas Jefferson (1743 – 1826) – T ng th ng th 3 c a M Bư c vào phòng làm vi c c a T ng th ng Franklin D. Roosevelt, Lyndon B. Johnson, m t ngh sĩ tr tu i c a bang Texas, mang theo bên mình d án ưa i n v các vùng nông thôn t i bang c a mình. Th nhưng, Johnson ã không có m t cơ h i nào trình bày k ho ch c a mình vì T ng th ng Roosevelt không ng ng nói trong su t cu c g p m t. Th t v ng nhưng không h n n lòng, Johnson nghĩ anh c n ph i i u ch nh l i phong cách giao ti p n u mu n thu hút s chú ý c a T ng th ng vào ý tư ng c a mình. Th là trong l n g p k ti p, ngay l p t c Johnson c t cao gi ng trư c khi Roosevelt k p th t ra n a l i: “Nư c, nư c, nư c! Nư c ch y kh p nơi nhưng nhi u ngư i v n ang khát nư c!” - Johnson nói oang oang - “ i n, i n, i n! i n giăng kh p n o, th mà ngư i dân quê tôi l i không có i n dùng!” K t qu là, ch thêm vài phút trao i v i T ng th ng, Johnson ã nh n ư c s ng h c a Roosevelt cho d án c a anh. Phong cách giao ti p - hay cách b n nói chuy n và gây nh hư ng v i ngư i khác - có th mang n cho b n nh ng l i ích l n t m t ngôn t nh nhưng tinh t . Cũng như các chính tr gia luôn chú ý n nh ng chi ti t nh nh t trong bài thuy t trình hay ki n ngh c a mình, vi c mài giũa k năng giao ti p s giúp b n ch n và s d ng úng t ng nói chuy n v i ngư i khác m t cách hi u qu nh t. Năm cách giúp k năng di n thuy t c a b n tr nên s c s o Tôi nh n ra r ng nh ng gì tôi ã không nói không bao gi gây t n h i cho tôi. - Calvin Coolidge (1872-1933), T ng th ng th 30 c a M M t nhà qu n lý n tr v văn phòng làm vi c v i v m t m i sau khi nghe v ch t ch t p oàn phát bi u b ng m t gi ng u u trong su t bu i h p. Th y v y, m t ng nghi p h i ông v ch t ch ã nói gì, nhà qu n lý áp: “À, ông y ch ng nói gì c !” Ch c h n, nhi u ngư i trong chúng ta ã t ng nghe m t ai ó thao thao b t tuy t, nhưng r t cu c l i ch ng hi u h ang nói v v n gì. Kh năng di n t m t cách rõ ràng các ý tư ng, kinh nghi m, quan i m và c m xúc c a b n thân s giúp b n t o ra s khác bi t và t hi u qu giao ti p rõ r t so v i vi c nói lan man vô t n không có tr ng tâm. N u b n bi t di n t m t cách ng n g n và súc tích, ng nghi p c a b n s không ch ghi nh nh ng i u b n nói mà còn tôn tr ng ý ki n c a b n n a. Sau ây là 5 cách giúp mài s c k năng di n thuy t c a b n: 1. Làm n i b t n i dung chính b ng nh ng câu khái quát ng n g n
  7. T p thói quen k l i cho ng nghi p nghe n i dung chính c a nh ng quy n sách ho c bài báo mà b n ã c, ho c n i dung c a nh ng bu i h i th o mà b n ã tham d . Hãy l a ch n nh ng tài mà b n tin ch c là h s hào h ng l ng nghe. Ch nói chuy n c a b n ph i liên quan n công vi c c a h , ho c m t chương trình truy n hình vui nh n hay b t c gì phù h p v i hoàn c nh và ngư i nghe. B n có th s d ng 5 lo i câu h i mà các nhà báo thư ng dùng tóm t t l i n i dung bu i nói chuy n: Ai? Vi c gì? âu? Khi nào? và T i sao? Ví d , n u b n ang nói chuy n v i ng nghi p ho c khách hàng trư c bu i h p bàn v k ho ch kinh doanh tháng t i, b n có th g i chuy n như sau: “T i qua, tôi có d m t h i th o v ngh thu t nói trư c công chúng. Di n gi r t chuyên nghi p và t t c nh ng ngư i tham gia u ư c m i ng trư c nhóm th c hành thuy t trình trong vòng 3 phút v b t c tài gì h thích”. N u ng nghi p c a b n th hi n s quan tâm, b n hãy miêu t ng n g n nh ng i u b n ã h c ư c ho c n tư ng sâu m nh t i v i b n c a bu i h i th o ó. N u th i gian cho phép, b n hãy chia s v i h m t vài chi ti t y màu s c v m t ho t ng hay ch mà b n c m th y thú v nh t trong h i th o. 2. Ch n ngôn t chính xác và d hi u ã bao gi b n nói chuy n v i m t ngư i luôn c gây n tư ng v i b n b ng cách dùng nh ng t ng cao siêu, khó hi u nhưng r ng tu ch chưa? C m giác c a b n th nào? Tôi nghĩ b n ch ng có n tư ng gì c vì khi ó b n ang b n suy nghĩ xem h mu n nói gì? S th t là, nh ng ngôn t m nh m có s c tác ng r t l n n u ư c s d ng có ch n l c và chuy n t i ư c n i dung b n mu n nói. B i v y, thay vì c s d ng nh ng t ng th t “kêu” nhưng xa l , b n hãy dùng nh ng t chính xác và sinh ng giúp ngư i nghe d dàng hình dung ra m t b c tranh toàn c nh c a câu chuy n. Nh th , ngư i nghe s hi u r t nhanh và nh ngay nh ng gì b n nói. 3. Hãy dùng nh ng câu ng n g n, m nh m Nh ng câu nói dông dài, l ng c ng, b t u m t ng và k t thúc m t n o s khi n ngư i nghe b b i r i. h n ch i m y u này, t t nh t là b n nên dùng danh t ch ngư i, ch nơi ch n và s v t làm ch ng trong câu nói c a b n. M t s lưu ý giúp câu văn thêm ng n g n, súc tích: • ng nói: “S th t là chúng ta ang d n u v doanh s bán hàng cho th y r ng…” Hãy nói: “Chúng ta ang d n u v doanh s bán hàng. i u này cho th y…” • ng nói: “Bà Smith, ngư i hi n ang là trư ng phòng c a chúng ta, s phát bi u v i chúng ta hôm nay”. Hãy nói: “Bà Smith, trư ng phòng c a chúng ta, s phát bi u hôm nay”. • ng nói: “Báo cáo thư ng niên c a chúng ta, t c b n báo cáo ã ư c phát hành vào tháng trư c, ã ch ra r ng….” Hãy nói: “Báo cáo thư ng niên c a chúng ta, ư c phát hành vào tháng trư c, ã ch ra r ng…”
  8. NH NG T NÊN DÙNG Tránh dùng t “không” trư c m t t nào ó nh m làm thay i nghĩa c a nó. i u ó s khi n t ng b n dùng không có s c thuy t ph c cao. Sau ây là m t vài ví d : Không nên: Nên: Không úng l m (not right) ------------------- Sai (unfair, wrong) Không t l m (not bad) ------------------------ Trung bình (average) Không quá t (not expensive) ------------- R (cheap) Không thú v l m (not interesting) ---------------- Chán (boring) Không nh rõ (did not remember) -------------- Quên (forgot) 4. ưa ra nh ng nh n xét th ng th n Tôi không bi t b n th nào, ch tôi thì r t ghét khi nghe ngư i khác dùng nh ng câu t mơ h i lo i như: “không t l m” ho c “có th s khá hơn” trong khi th t ra tình hình th c t là “r t t ”, “t m thư ng”, ho c “ áng th t v ng”. Mu n có m t tác phong di n thuy t chuyên nghi p, ư c m i ngư i chú ý và tin c y, b n c n nói úng, nói th ng vào b n ch t c a v n . 5. Tránh dùng t “l p kho ng tr ng” T ng “l p kho ng tr ng” là nh ng t ho c c m t ư c liên t c l p i, l p l i trong lúc i tho i, ch ng h n: “v y y”, “b n bi t không”, “ ư c ch ?”, “à”, “ ”, “b n hi u ý tôi ch ?”, “à há”… Nh ng t vô nghĩa ó tuy có th l p vào kho ng tr ng nhưng l i không cung c p cho ngư i nghe b t c thông tin gì. M t khác, vi c l p l i quá nhi u l n nh ng c m t vô nghĩa này s khi n ngư i nghe m t m i và m t t p trung vào nh ng gì b n ang nói. K t qu là, câu tr l i b n nh n ư c l i chính là nh ng câu b n dùng l p kho ng tr ngnhư: “ , có ch !”, “Tôi hi u ý anh mà”, ho c “ ư c!”, “À há”… Lo i b nh ng t l p kho ng tr ng s giúp cu c i tho i c a b n rõ ràng hơn, tác phong giao ti p chuyên nghi p và thuy t ph c hơn, ng th i khuy n khích ngư i nghe chú ý hơn. Phong cách di n thuy t và i tho i chuyên nghi p, s c s o giúp ngư i nghe t p trung và hi u rõ nh ng gì b n nói. Ngoài ra, b n còn có th tăng s c nh hư ng n ngư i nghe b ng cách s d ng nh ng ngôn t có s c bi u c m m nh. 7 bư c nhanh chóng có ư c v n t phong phú và hi u qu “Chúng ta c n có m t v n t phong phú hơn nh ng t ã có s n. V y sao chúng ta không ch ng t o ra chúng”. Winston Churchill (1874 – 1965) - Chính khách ngư i Anh
  9. M i khi nh c n v n v t v ng, James Thurber - nhà văn kiêm ngh sĩ hài ngư i M r t thích k l i câu chuy n này: “Có l n khi tôi n m i u tr trong b nh vi n, tôi ã m t cô y tá: “T nào ch có b y ký t nhưng trong ó có ba ch ‘u’?” Ngư i ph n suy nghĩ m t lát r i m m cư i nói: “Tôi không bi t, nhưng t h n t ó ph i r t khác thư ng” (unusual). B n th y y, m t v n t phong phú s giúp b n suy nghĩ, ng bi n nhanh trong m i tình hu ng. S phong phú ây không ph i ch n m s lư ng mà còn ph i ch t lư ng. B n không c n ph i bi t th t nhi u t l , nh ng âm ti t, nh ng ng nghĩa ho c cách dùng l thư ng gây n tư ng v i ngư i nghe – mà i u quan tr ng là b n c n ch n úng t và s d ng vào úng ng c nh chuy n t i úng và rõ ràng thông i p c a b n. Ngoài ra, b n cũng c n l a ch n và s d ng ngôn t thích h p v i t ng i tư ng mà b n hư ng n. Ch ng h n, b n s gây ư c n tư ng i v i m t k sư tin h c, m t qu n c nhà máy ho c m t nhân viên kinh doanh n u b n hi u và s d ng t t m t s thu t ng liên quan n ngành ngh c a h . Sau ây là m t s lưu ý giúp b n nhanh chóng ch n l a t ng thích h p trong m i hoàn c nh, m i th i i m và v i m i i tư ng. 1. L ng nghe c n th n câu ch mà ng nghi p dùng Thay vì b qua nh ng câu, t không hi u rõ, b n hãy th oán nghĩa c a nó d a vào ng c nh mà ngư i nói ang c p. N u v n không ch c ch n, b n nên m nh d n h i l i, ch ng h n, “Có ph i ý anh ch là …?”. 2. Dành th i gian c sách, báo Hãy dành th i gian c sách, báo, t p chí và t p trung vào nh ng ch thu hút s quan tâm c a b n ho c ngg nghe c a b n. Càng c nhi u, v n t c a b n càng phong phú và ó chính là l i th c a b n khi àm lu n v i ngư i khác. 3. H c t ng chuyên ngành N u b n còn khá xa l v i m t ngành ngh ho c m t lĩnh v c nào ó, hãy làm quen v i các t , thu t ng chuyên ngành qua t p chí, tài li u, sách v . Hãy chú ý tìm hi u thêm t các chuyên gia, nh ng thành viên trong ngành m b o tính chính xác c a nh ng t ng mà b n mu n s d ng. 4. Tra c u t l T p thói quen luôn mang theo m t quy n t i n b túi và tra c u ngay l p t c nh ng t b n không bi t. ánh d u nh ng t b n ã tra trong t i n sau này khi tình c lư t qua, b n s có d p ôn l i ý nghĩa c a nó. 5. Dùng m t cu n s tay ghi chép t m i Ghi l i các t m i vào m t cu n s nh thu n ti n mang theo và thư ng xuyên ôn l i. 6. Tăng cư ng và c ng c v n t Dùng m t cu n l ch, r i th c hi n phương châm “t m i m i ngày”. Hãy s d ng sách, báo, băng ĩa, phim nh và b t kỳ phương ti n nào làm phong phú thêm v n t c a b n. T p trung vào nh ng t b n th y th t s h u d ng. 7. V n d ng t m i m i ngày Hãy t p v n d ng các t m i xen k v i nh ng t cũ trong các cu c i tho i hàng ngày, nh ng cu c nói chuy n qua i n tho i, email, ho c trên các ghi chú và thư t . Nói cách khác, hãy áp d ng ngay nh ng t mà b n m i h c ư c m i khi b n nói và vi t.
  10. Hãy nh r ng khách hàng ho c ng nghi p c a b n s r t có thi n c m v i b n khi b n s d ng chính xác và nhu n nhuy n “ngôn ng c a h ”. Như v y, b n ã bi t ph i“nói gì?”. K ti p, chúng ta s i vào tìm hi u vi c “nói như th nào?” ây là lúc ngôn ng c ch th hi n vai trò quan tr ng c a nó. Ngôn ng c ch - d u hi u cho th y s t tin và s c thu hút - V trí trong giao ti p - Tư th m - Ch ng tương tác - B t tay - Giao ti p b ng m t Ngôn ng c ch th hi n s t tin, ĩnh c và s c hút c a b n. Nh s tinh thông ngôn ng c a mình mà tôi không dám nói gì c ! Robert Benchley (1889 – 1945), ngh sĩ hài ngư i M B n có bi t kho nh kh c quy t nh thành b i trong cu c tranh lu n trên truy n hình năm 1992 gi a T ng th ng ương nhi m lúc b y gi là George H. Bush Sr. và i th c a ông là Bill Clinton thu c ng Dân ch là gì không? ó là khi máy quay c a ài truy n hình “ch p” ư c kho nh kh c T ng th ng Bush li c nhìn ng h v i v m t khó ch u ngay gi a cu c i tho i. Nhi u nhà phân tích chính tr cho r ng, chính c ch ó ã góp ph n d n n th t b i c a George H. Bush Sr. trong cu c b u c năm y. Ngôn ng c ch - m t phương ti n giao ti p không l i – luôn gi vai trò c bi t quan tr ng trong vi c khi n ngư i khác hi u ư c thông i p n sau m i hành ng c a b n, ng th i giúp h có th ánh giá ư c năng l c c a b n. Các lo i ngôn ng c ch d t o n tư ng t t cho ngư i i di n, ng th i ph n ánh s t tin và khi n ngư i khác mu n giao ti p v i b n là: giao ti p b ng m t, m m cư i, b t tay, ng i ho c ng th ng hai tay th l ng t nhiên, không khoanh tay… Ngư c l i, hành ng vu t tóc, mân mê ho c quay bút trong tay, khoanh tay, nhai k o cao su, i khòm lưng, ng i vào m t góc khu t ho c tránh nhìn th ng vào m t ngư i khác chính là nh ng d u hi u không l i ti t l v i i phương r ng b n ang căng th ng, ho c bàng quan, th ơ, ho c không l ng nghe và t nh t là thi u s tin tư ng vào chính mình. Hãy lưu ý m t vài i m sau trong ngôn ng c ch có ư c s i m tĩnh, t tin và chuyên nghi p trong quá trình giao ti p. 1. V trí trong giao ti p Khi b n ang trong phòng h i ngh ch n gi h p, lúc ó ngôn ng c ch c a b n s g i nh ng tín hi u không l i n t t c nh ng ngư i xung quanh, ch không ch riêng [nh ng] ngư i mà b n ang trò chuy n. V trí b n ng ho c ng i, tư th c a b n khi giao ti p u nh hư ng n hình nh c a b n trong m t ngư i khác. N u b n mu n ư c m i ngư i chú ý, hãy ng i g n ng nghi p ho c khách hàng nào có s c nh hư ng l n và b t chuy n v i h . K t qu m t s kh o sát cho th y các nhà lãnh o thư ng có khuynh hư ng ng i v trí u bàn ho c góc bàn trong bu i t a àm. B n càng g n v trí ó bao nhiêu, b n càng th hi n ư c s t tin cũng như uy th c a mình b y nhiêu.
  11. Tuy nhiên, lưu ý ng ng ho c ng i quá g n hay quá xa ngư i mà b n ang nói chuy n. Ng i quá g n m t i tác kinh doanh m i quen có th khi n h phòng và c m th y không tho i mái. Ngư c l i, n u ng i quá xa, h d cho r ng b n thi u quan tâm ho c không mu n k t giao v i h . M t nghiên c u cho th y, trong m t nhóm nh , h u h t m i ngư i u c m th y d ch u khi nói chuy n cách nhau m t kho ng t 0,5 - 1 mét; còn i v i m t nhóm l n hơn, kho ng cách này là t 1 - 1,5 mét. Tuy nhiên, “kho ng cách an toàn” này thay i tùy thu c vào t ng n n văn hóa. Vì v y, hãy chú ý quan sát thái và ph n ng c a i phương i u ch nh kho ng cách y cho phù h p. 2. Tư th m M t trong nh ng i m t i k trong giao ti p là c ch khoanh tay trư c ng c. ây là m t sai l m chúng ta r t hay m c ph i. Khi khoanh tay, vô tình b n s khi n i phương có c m giác r ng b n là m t ngư i có tư tư ng khép kín, luôn phòng th và ang lo l ng ho c b c b i. Nh ng d u hi u vô hình ó s gây n tư ng khó g n i v i khách hàng, ng nghi p cũng như các c p lãnh o trong công ty. Nhi u ngư i nói r ng h c m th y d ch u hơn khi khoanh hai tay l i, và r ng n u không khoanh tay thì h cũng không bi t ph i làm gì v i ôi tay c a mình. Qu th t như v y. Nhưng cho dù có c m th y d ch u và tho i mái khi khoanh tay i n a, b n cũng không nên làm th trư c m t i tác vì i u này s chuy n n h m t thông i p hoàn toàn trái ngư c. V y, b n nên làm gì v i ôi tay c a mình trong nh ng tình hu ng như th ? Câu tr l i là b n có th an tay l i trên ùi, t trên m t bàn trư c m t ho c c m cây vi t và m t quy n s ghi chú. 3. Ch ng tương tác Tôi thư ng khuyên nh ng ngư i n d h i th o c a tôi nên ch ng b t chuy n v i ng nghi p ho c khách hàng c a h trư c bu i h p b i s im l ng trong nh ng tình hu ng này v n r t nguy hi m. Càng ch i trong im l ng, chúng ta càng c m th y khó ch u. Khi ch ng b t chuy n v i nh ng ngư i xung quanh, b n không ch ch ng t ư c s t tin và thi n chí v i t t c m i ngư i mà còn cho th y b n có s c nh hư ng l n và có kh năng k t n i m i ngư i v i nhau. Nhi u nhân viên m i thư ng e ng i và tránh không tham d vào các cu c àm tho i c a ng nghi p nơi công s . S dĩ như v y là vì h s xâm ph m vào th gi i riêng c a ngư i khác, ho c s ng nghi p ang có nh ng d tính riêng không c n n s tham gia c a h . N u g p tình hu ng này, b n hãy th hi n s t tin và tác phong chuyên nghi p c a mình b ng cách khuy n khích nh ng ngư i m i cùng gia nh p vào nhóm c a b n. Trư c tiên, hãy g i n h nh ng d u hi n thân thi n b ng ngôn ng c ch : nhìn vào m t h , m m cư i, hơi nghiêng ngư i v phía h và nh ng khoanh tay trư c ng c. B n cũng có th ng l i m i: “Cùng tham gia v i chúng tôi nhé!” h t tin hòa nh p vào nhóm c a b n. Sau ó, b n hãy gi i thi u h v i t t c các thành viên còn l i. 4. B t tay B t tay là m t nghi th c có ngu n g c t th i La Mã c i. Vào th i ó, b t tay là ch ng t r ng c hai không mang theo vũ khí. Ngày nay, b t tay tr thành m t cách chào h i ph bi n trong giao ti p. Không nh ng th , m t cái b t tay th t ch t gi a m t ngư i àn ông và m t ngư i ph n còn là d u hi u th hi n s tôn tr ng, s t tin và tác phong chuyên nghi p c a m i ngư i.
  12. Tuy nhiên, r t nhi u ngư i th c m c r ng ai nên là ngư i ch ng b t tay. Nhi u ngư i v n tuân th 1 theo quy t c c a Emily Post : “ àn ông nên ch ph n ưa tay ra trư c”. Th c ra, quy t c này ch phù h p v i 50 năm v trư c, ngày nay, nh t là trong môi trư ng kinh doanh, trình t này di n ra theo chi u ngư c l i. Th c t cho th y, a ph n ph n ch i àn ông ưa tay trư c. S ch n ch và ch i ngư i i di n s làm c hai c m th y r t b i r i. Do ó, tôi khuyên r ng b t lu n b n thu c phái nào, b n hãy ch ng b t tay trư c, c trong giao ti p thông thư ng l n trong nh ng tình hu ng kinh doanh. 5. Giao ti p b ng m t Giao ti p b ng m t th hi n s quan tâm, khuy n khích ngư i khác nói chuy n, và i u quan tr ng nh t là ch ng t b n ang l ng nghe h . Hành ng nhìn l ng sang ch khác, tránh nhìn vào m t i phương, ho c nh m m t trong vài giây u t o ra m t n tư ng không t t. i v i m t s ngư i, giao ti p b ng m t là ph n k năng giao ti p c ch khó n m b t nh t. N u b n c m th y không tho i mái v i vi c nhìn vào m t ngư i khác, hãy th m t s m o nh sau ây: • Tránh nhìn chăm chăm vào m t ngư i i di n, thay vào ó, b n có th nhìn vào i m gi a hai u chân mày c a h trong lúc i tho i. Như th , b n v a th hi n ư c s quan tâm theo dõi câu chuy n, v a không t o c m giác khó ch u cho ngư i i di n. • Th nh tho ng b n có th chuy n ánh nhìn sang hư ng khác trong th i gian ng n r i quay tr l i nhìn ngư i i di n và m m cư i. • Trong khi trò chuy n v i m t nhóm nh , b n không nên nhìn chăm chú vào m t ngư i nào mà hãy giao ti p b ng ánh m t v i t t c các thành viên khác trong nhóm. Tóm l i, dù chuy n trò riêng tư hay nói trư c ám ông, b n c n chú ý s d ng và k t h p nhu n nhuy n 5 nguyên t c giao ti p: v trí, tư th m , ch ng tương tác, b t tay và giao ti p b ng m t v i m i ngư i. Nh ng nguyên t c này không ch giúp b n t tin hơn mà còn giúp b n chi m ư c nhi u c m tình hơn t ngư i khác. 4 cách làm ng nghi p yêu m n và tôn tr ng b n Ho c b n là ngư i ư c nhi u ngư i yêu m n; ho c, h s không thích b n. - Mini Pond, tác gi ngư i M Louis B. Mayer - nhà s n xu t phim Hollywood v n không ư c c ng s quý m n, nhưng trong tang l c a ông, ngư i ta v n th y hàng trăm ngư i n tham d . Nói v i u này, Samuel Goldwyn, m t ng nghi p c a ông, cho r ng: “Lý do khi n nhi u ngư i n d ám tang Louis ch vì h mu n ch c r ng ông y ã ch t!” Qu th t, không ai trong chúng ta l i không mu n ư c ng nghi p tôn tr ng. Nhưng làm th nào có ư c i u ó? Dale Carnegie, tác gi c a cu n “How to Win Friends and Influence People” ( c Nhân Tâm), g i ý r ng: “Hãy làm cho ngư i khác c m th y d ch u v b n thân h , khi y h s c m th y d ch u v b n”. Giành ư c s tôn tr ng c a ng nghi p không như vi c giành chi n th ng trong m t cu c thi trư c công chúng. S tôn tr ng c a ng nghi p ư c xây d ng và duy trì khi b n không ng ng hoàn thành công 1 Emily Post (1872 - 1960) là m t tác gi ngư i M chuyên vi t v các qui t c giao ti p xã h i. Bà là nhà sáng l p Trung tâm Emily Post – là nơi chuyên hư ng d n v các nghi th c và phép xã giao t i M .
  13. vi c m t cách hi u qu và trung th c. Sau ây là m t s g i ý có th giúp b n ư c ng nghi p yêu m n và tôn tr ng hơn: • ix công b ng v i t t c m i ngư i, tôn tr ng m i ngư i như nhau. • Hãy th hi n năng l c c a mình, ng kiêu căng t ph . • Tìm hi u nh ng vi c t t mà ngư i khác ã làm ư c và khen ng i h . • Th hi n s quan tâm cá nhân i v i t ng ngư i vào lúc thích h p. Tóm l i, giao ti p hi u qu , b n hãy: - Nói to, rõ, m ch l c. - Nêu b t các ý chính, lo i b nh ng t , c m t mơ h , không rõ nghĩa. - Không dùng t lóng, t a phương và nh ng t “l p vào kho ng tr ng”. - M r ng v n t c a b n, h c thêm t chuyên ngành. - S d ng ngôn ng hình th th hi n s t tin, s thông th o và năng l c c a b n. Chương 2 Xây d ng và qu n lý m t nhóm làm vi c ăn ý B n có th h c ư c r t nhi u th qua quan sát. Yogi Berra, V n ng viên, Hu n luy n viên Bóng chày c a i New York Yankees, 1925. Trong su t nhi m kỳ t ng th ng u tiên c a mình, Dwight D. Eisenthower ã b nhi m Arthur Burns làm Ch t ch H i ng C v n Kinh t . Trong bu i h p u tiên, h th a thu n s dùng s ghi chép l i n i dung bu i i tho i gi a hai bên. - Arthur này, anh vi t ng n thôi nhé. Tôi không bi t c âu! - Eisenhower nói. - Thưa T ng th ng, chúng ta h p nhau y, tôi không bi t vi t! - Burns tr l i. 3 lo i câu ph ng v n tìm ra ng viên ti m năng cho nhóm ng bao gi tuy n ngư i bi t ít hơn b n v công vi c mà b n nh giao cho h . - Malcolm Forbes (1919-1990), ch nhà xu t b n ngư i M Vi c tìm ra ngư i thích h p cho m t nhóm v n không ph i là i u d dàng. Nhóm c a b n c n nh ng gì? Tìm âu ra nh ng ngư i như th ? Nhu c u c a h cũng như k năng c a h là gì? Li u nh ng ngư i m i có th hòa h p ư c v i nh ng ngư i cũ? B n s ph i kèm c p, c m tay ch vi c cho h trong bao lâu? Khi nào thì h có th m trách công vi c m t cách c l p? Li u h có hòa nh p ư c v i n p sinh ho t chung c a nhóm hay không? Li u s khác bi t v tính cách có d n n nh ng xung t, nh hư ng n k ho ch, công vi c chung c a c nhóm? Có ư c áp án cho t t c nh ng câu h i ó trư c khi m t nhân viên m i gia nh p vào nhóm c a b n có l là i u không th , tuy nhiên b n v n có th khám phá ra nhi u i u v phong cách làm vi c c a m t ng viên ti m năng b ng cách t ra nh ng câu h i như sau: Câu h i lo i 1: t câu h i x lý tình hu ng
  14. B n có th ưa ra nh ng câu h i d ng x lý tình hu ng (problem-solving) d a trên nh ng tình hu ng th c t ho c các gi nh xem ng viên ti m năng s làm th : • Ti p c n v n • Suy nghĩ dư i áp l c • L ng nghe và n m ư c n i dung chi ti t • H i l i làm rõ v n • Thu th p thông tin • X lý thông tin • ưa ra phương hư ng gi i quy t v n Dư i ây là m t vài ví d v nh ng câu h i d ng t câu h i x lý tình hu ng: - V n là ây, còn th c t là ây. Theo anh/ch , chúng ta nên gi i quy t như th nào? - Tình hu ng ưa ra là: C p giám sát c a anh/ch ang b n, trong khi ó khách hàng l i ang c n bi t quy t nh cu i cùng ngay l p t c. Anh/ch s làm gì? - Anh/ch s thu x p m t tình hu ng kh n c p ki u như… ra sao? - Anh/ch s ph n ng như th nào khi ph i làm vi c v i m t c ng s mà…? Câu h i lo i 2: V hành vi ng x Câu h i v hành vi ng x s giúp b n oán ư c cách ph n ng c a các ng viên ti m năng trư c các th thách và m c tiêu trong nh ng tình hu ng c bi t. Bi t ư c thói quen ng x c a m t ngư i s giúp b n phán oán ư c hành ng c a ngư i ó trong nh ng tình hu ng tương t sau ó. Ngoài ra, b ng cách t câu h i d a vào hành vi ng x , b n s bi t ư c nh ng i u sau ây v ng viên ti m năng: • Kinh nghi m và ki n th c trong công vi c • Các k năng thành th o nh t • c i m tính cách • Thành công và th t b i trong quá kh • S hi u bi t c a h i v i nh ng v n trong ngành c a b n • M c chuyên nghi p Sau ây là m t vài ví d v nh ng câu h i v hành vi ng x : - Hãy cho tôi bi t kinh nghi m c a anh/ch khi ph i làm vi c v i m t khách hàng ang gi n d ho c m t ng nghi p ang n i cáu. - Hãy miêu t m t tình hu ng mà anh/ch ã ph i gi i quy t m t v n trong công vi c? - N u c p trên c a anh/ch ra m t quy t nh mà anh/ch hoàn toàn không ng ý, anh/ch s ph n ng như th nào? - Tr i nghi m c a anh/ch v m t th t b i nào ó? - Cho tôi m t ví d tiêu bi u v vi c anh/ch ã ương u v i m t v n khó khăn dư i áp l c. Câu h i lo i 3: V phong cách làm vi c Nh ng b t ng ho c va ch m do tác phong làm vi c khác nhau r t d khi n tinh th n làm vi c c a nhóm b suy y u, t ó nh hư ng n hi u su t công vi c. kh c ph c h n ch này, nh ng câu h i v phong cách làm vi c s giúp b n n m rõ ưu, khuy t i m c a t ng cá nhân trong nhóm. Bên c nh ó, nó s giúp b n quy t nh xem cá nhân ó có phù h p v i tác phong qu n lý c a b n và phong cách làm vi c c a toàn nhóm hay không.
  15. Thư ng thì các nhóm l n có khuynh hư ng chia ra thành t ng nhóm nh ho c thành t ng c p, chính vì th các thành viên trong i c n ph i hòa h p v i nhau. Nh ng câu h i v phong cách làm vi c s cho b n bi t cá nhân ó: • Thích làm vi c trong nhóm l n hay nhóm nh • Phong cách tương tác v i c p qu n lý như th nào • Thiên v nh ng cu c giao ti p trang tr ng hay thân m t • L a ch n c ng s như th nào • Kh năng xác l p các ưu tiên trong công vi c • Thi n chí yêu c u ngư i khác giúp Sau ây là m t vài câu h i v phong cách làm vi c: - Anh/ch thích làm vi c m t mình, m t- i-m t hay làm vi c chung trong nhóm? - Anh/ch thích làm vi c v i ki u ngư i nào nh t? - Trong công vi c, anh/ch thích s trang tr ng theo úng nghi th c hay s g n gũi? Khi nhóm ã có nh ng thành viên c n thi t, thách th c ti p theo c a b n là xác l p các ưu tiên trong công vi c và giao vi c. Ba câu h i khi giao vi c giao vi c m t cách hi u qu , hãy h i các thành viên trong nhóm c a b n nh ng câu h i sau: 1. “Li u nhi m v m i này có nh hư ng n th i h n hoàn thành công vi c anh/ch ã ư c giao không?” N u câu tr l i là “Có”, thì t t c tùy thu c vào quy t nh c a b n. Hãy cân nh c xem nên gia h n th i gian cho h hay giúp h hoàn thành nhi m v . Giao vi c ch t ch ng mà không có s i u ch nh c n thi t r t d d n n s căng th ng và b t bình gi a các nhân viên. 2. “Anh/ch còn th c m c gì v n i dung công vi c ư c giao cũng như th i h n hoàn thành không?” Xác nh rõ m c tiêu và th i h n c n thi t hoàn thành công vi c ư c giao s mang l i k t qu t t hơn. Khi giao vi c, hãy ưa ra m t vài ví d ho c nói rõ nh ng gì b n mu n. Ti p theo, ng quên h i h ã n m v ng yêu c u c a công vi c chưa, sau ó chú ý quan sát và h i xem qu th i gian như v y có h p lý hay không không làm nh hư ng n các công vi c khác c a h . 3. “Anh/ch c n nh ng h tr gì hoàn thành công vi c này?” Hãy b o m r ng nhân viên c a b n có phương ti n, ngu n tài li u c n thi t, s h tr cũng như qu th i gian thích h p có th th c hi n t t công vi c c a mình. N u không, kh năng h hoàn thành công vi c m t cách úng n và úng k ho ch s r t mong manh. Ngoài ra, ng quên nói l i c m ơn, ch ng h n: “C m ơn anh/ch ! Tôi ánh giá cao vi c anh/ch nh n công vi c này”. V y là nhóm c a b n ã có th làm vi c nh p nhàng theo úng ti n . Gi ây, vi c b n c n làm là duy trì ng n l a nhi t tình, năng ng c a t ng thành viên trong nhóm và i u ch nh k p th i nh ng thi u sót c a h . B n có bi t làm th nào hoàn thành c hai công vi c ó ch b ng l i nói không?
  16. B n cách ph n h i nâng cao tinh th n và hi u su t làm vi c c a nhân viên Tôi thích s phê bình th ng th n hơn là l i khen ng i gi t o. - Noel Coward (1899-1973), nam di n viên, nhà biên k ch ngư i Anh Tôi h i m t v giám c s n xu t t i sao anh ta ch phê phán công vi c c a các nhân viên dư i quy n. Anh ta tr l i: “Tôi ư c ào t o tìm ra các tr c tr c trong quá trình s n xu t, nên công vi c c a tôi là b t l i ngư i khác”. Tôi h i ti p: “Th còn nh ng công vi c mà nhân viên c a anh ã làm t t thì sao? Ch ng l chúng không áng ư c c p n?” Anh ta áp: “Không h n th . Nhưng ó là công vi c c a h , và ph i có trách nhi m làm t t”. “Làm t t” là m c tiêu c a h u h t nhân viên, ng th i cũng là i u mà các nhà qu n lý mong i, song nh ng l i khen ng i dành cho nh ng công vi c ã làm t t luôn r t c n thi t. Hãy áp d ng nh ng cách ph n h i sau, b n s th y s khác bi t r t rõ trong k t qu t ư c: Cách 1: Khen ng i m t cách c th Ch nói “Làm t t l m!” thôi v n chưa , hãy khen c th hơn, ch ng h n: “Tôi c bi t thích cách anh/ch gi i quy t vi c A,B,C… Cách ó giúp chúng ta gi i quy t ư c v n X,Y,Z…” Cách 2: Hãy h i: “Anh/Ch ã làm như th nào?” Câu h i này s em l i cho b n câu tr l i rõ ràng t ó, b n có th v ch ra nh ng bư c hành ng k ti p theo úng quy trình ã nh t ư c k t qu mong i. B ng cách ó, b n làm cho nhân viên c a mình t a sáng. Ngoài ra, c hai còn có th cùng v ch ra m t quy trình tái áp d ng v sau. B n có th nói: “Xin cho tôi bi t anh/ch ã làm như th nào t ư c k t qu này?” Sau khi h gi i thích, hãy nói nh ng câu i lo i như: “Tôi mong anh/ch ti p t c áp d ng theo phương pháp này duy trì hi u su t làm vi c t t như hi n nay”. N u b n th y cách làm ó có ích cho c nh ng nhân viên khác, hãy nói: “Anh/ch có th chia s phương pháp ó v i anh A/ch B h t hi u su t t t hơn trong công vi c ư c ch ?” Cách 3: Phê bình nhưng không công kích Cũng như nh ng ph n h i tích c c, có ư c nh ng l i phê bình mang tính xây d ng c n có s cân nh c, l a ch n l i nói và cách nói sao cho th t t nh . Hãy nh n xét, phê bình d a trên nh ng tiêu chí ho c m c tiêu ã ư c thi t l p, và nh là ng bao gi công kích ngư i khác hay làm m t th di n c a h . Sau ây là m t vài cách nói t nh th hi n s không hài lòng c a b n trư c k t qu t ư c: Không Nên Nên - Sai c r i! - Vi c này c n ph i u tư thêm.
  17. - Anh/ch lúc nào cũng làm theo ý mình. - Tôi nh chúng ta ã ng ý v i nhau r ng… - Anh/ch có i c không? - Xin hãy l ng nghe c n th n. - Anh/ch không làm n i công vi c này. - Theo tôi, anh/ch c n thêm ngư i h tr . - Thà tôi t làm còn hơn. - ây là cách tôi s làm trong trư ng h p này. ng bao gi ưa ra nh ng l i nh n xét mơ h ki u như: “Tôi không bi t – tôi ch không thích cách làm ó”. “Khi nào th y tôi m i bi t”. “Th t là kinh kh ng!” Cách 4: Yêu c u nhân viên trình bày phương pháp làm vi c c a h và th o lu n xem h ã m c sai l m ch nào. “Rõ ràng là chúng ta ã ph m sai l m âu ó. Hãy cho tôi bi t cách làm c a anh/ch . Chúng ta s cùng rà soát l i xem v n n m âu”. Hãy l ng nghe c n th n nh ng v n ó, ch ng h n như: • Thi u s hư ng d n y . • t gi thuy t sai l m. • Hi u nh m. • Thông tin thi u ho c sai. • ào t o không y . • Thi u s h tr . • Phương ti n làm vi c b hư h ng Sau ó, b n hãy nói: “Qua nh ng i u anh/ch v a nói, tôi th y anh/ch c n ph i làm th này, th này… Ý anh/ch th nào?” Bên c nh ó, hãy s n sàng nh n l y trách nhi m i v i nh ng sai l m ho c s thi u sót c a chính b n. B n có th nói: “Tôi nghĩ tôi ã th y v n n m âu. Xin l i! ó là l i c a tôi! Tôi ã sai khi cho r ng…” Ho c: “Gi thì tôi hi u v n n m ch anh/ch ã không có ư c nh ng thông tin chính xác. ó là l i c a tôi. L n sau, tôi m b o anh/ch s có y thông tin c n thi t trư c khi ư c giao công vi c”. S c i thi n không ng ng xu t phát t nh ng ph n h i mang tính xây d ng Khi b n áp d ng phương châm “c i thi n không ng ng” v i các thành viên trong nhóm, h s có cơ h i gi i t a nh ng khó ch u trong lòng, ng th i tránh ư c nh ng v n không áng có có th x y ra. Dĩ nhiên, nh ng v n trong công vi c v n luôn phát sinh, nhưng b ng cách ưa ra l i phê bình và ph n h i mang tính xây d ng, b n s nh n ư c k t qu t t hơn t nhóm c a b n. n ây, b n ã bi t ư c cách xây d ng và duy trì m t nhóm làm vi c hi u qu . Nhưng b n s làm gì xây d ng và duy trì lòng trung thành, th c hi n lãnh o hi u qu và nâng cao uy tín c a b n? 20 cách tr thành m t nhà lãnh o uy tín
  18. “Ngư i già tin t t c m i th , ngư i trung niên hoài nghi m i th , còn ngư i tr thì bi t t t c m i th ”. - Oscar Wilde (1854-1900), nhà biên k ch ngư i Anh Qu n lý xuyên th h Bruce Tulgan, tác gi c a cu n “Qu n lý Th h X: Làm th nào s d ng t t nh t tài năng c a nh ng ngư i tr tu i” (“Managing Generation X: How to Bring Out the Best in Young Talent”) ưa ra l i khuyên cho các nhà qu n lý kinh doanh trên toàn th gi i v vi c làm th nào các nhân viên thu c nhi u th h có th làm vi c v i nhau m t cách hi u qu . Nh ng trích o n hư ng d n c a Tulgan qu ã b t k p th i i. Vi c nhanh chóng chuy n i ch làm là nguyên nhân chính gây ra nh ng mâu thu n gi a lao ng tr và lao ng kỳ c u. Ông cho r ng: “Nhân viên càng l n tu i thì càng ít thích s thay i. Trong khi ó nhân viên càng tr thì càng thích s i m i, và h nhanh chóng mu n có ư c i u ó”. chuy n t i thông i p n các nhân viên l n tu i, nh ng ngư i luôn cho r ng các nhà qu n lý tr ngày nay thi u kinh nghi m trong vi c lãnh o nhóm, Tulgan vi t: “Ngày nay, v n then ch t không h n là v n v kinh nghi m, mà là ch ngư i qu n lý ó có th tìm hi u và áp d ng nhanh chóng như th nào. Có l , ph m ch t quý giá nh t ngư i lãnh o không ch là kinh nghi m, mà còn là tham v ng, kh năng phán oán tình hu ng kh n c p và t c x lý v n ”. Còn v i các nhân viên tr - nh ng ngư i cho r ng các thành viên l n tu i c a nhóm là quá c ng nh c, th ng, ù lỳ, Tulgan kh ng nh: “ i u b n không th y nhanh trong quá trình h c h i chính là s t ng tr i. Nh ng lao ng l n tu i ã ch ng ki n thành công và th t b i c a bi t bao ngư i. H ã kinh qua r t nhi u th , và h cũng bi t r t nhi u i u”. Sau cùng, theo Bruce Tulgan, i u quan tr ng nh t mà các thành viên thu c nhi u th h khác nhau có th làm ngày càng nâng cao ch t lư ng công vi c chung c a nhóm là “dành th i gian l ng nghe và h c h i l n nhau”. Có m t giai tho i hài hư c v ô c Chester Nimitz v i i tư ng Douglas MacArthur r ng, trong m t l n c hai b m tàu, ph i bám vào các m nh v và trôi n i gi a i dương. Nimitz thú nh n: “Th t may là lính c a tôi không th y tôi trong tình c nh này – tôi không bi t bơi!” Không ch u thua Nimitz, MacArthur nói: “ , cũng may là ngư i c a tôi không th y tôi trong tình tr ng như th này - tôi không bi t i trên m t nư c!”. B n có bi t khi bư c vào m t phòng h p trong s chú ý c a m i ngư i, chúng ta c n ph i có ng l c thúc y như th nào không? Các nhà lãnh o thành công luôn th hi n s t tin, phong thái ĩnh c, s c h p d n và uy tín cá nhân – nh ng h p l c bí n luôn thu hút ngư i khác. Nh ng doanh nhân, di n viên, ngư i m u n i ti ng, chính tr gia và các v n ng viên n i ti ng không ph i là nh ng ngư i duy nh t có s quy n rũ ó – mà ngay b n cũng có th có. Dư i ây là 20 cách giúp b n tr nên m t nhà lãnh o có s c thu hút l n hơn: 1. Nói cho các thành viên trong nhóm bi t t m nhìn ho c các m c tiêu c a b n. 2. Th hi n tinh th n l c quan, s n sàng i m t v i m i l i ch trích. 3. Kiên nh trong vi c th hi n ni m tin, l p trư ng. 4. Tìm ki m s h tr t các thành viên trong nhóm b ng cách khuy n khích h hòa mình vào m c ích c a b n. 5. Tinh l c nh ng ý ki n, khái ni m ho c tư tư ng c a b n thành nh ng thông i p ơn gi n và d nh . 6. Làm n i b t ý tư ng c a c a b n trong b c tranh t ng th .
  19. 7. ng viên tinh th n các thành viên trong nhóm b ng cách cho h th y nh ng l i ích h s ư c hư ng khi làm vi c v i b n. 8. Hãy sôi n i và dùng th t nhi u i u b , c ch khi b n nói. 9. Hãy làm cho câu chuy n mà b n ang k th t sinh ng b ng nh ng t ng n tư ng. 10. i u ch nh gi ng nói sao cho tr m b ng t nh nhàng thân m t n m nh m , nghiêm túc phù h p t ng hoàn c nh c th . 11. M m cư i trư c m i câu chuy n và nh ng l i nói khôi hài c a ngư i khác. 12. Làm t t công vi c c a b n, nhưng ng t ra quá nghiêm trang. 13. Th hi n s t tin qua gi ng nói và ngôn ng hình th c a b n. 14. Trong bu i h p, hãy thư ng xuyên di chuy n g n v phía ám ông và chào h i càng nhi u ngư i càng t t. 15. Xung phong trình bày trong bu i h p k ti p. 16. Cho m i ngư i bi t r ng b n th u hi u lý tư ng và m c ích c a h . 17. Hãy th hi n vai trò lãnh o và làm cho m i ngư i c m nh n sâu s c các ý tư ng, m c tiêu c a b n. 18. ng ra ch trì các bu i th o lu n nhóm khi có cơ h i. 19. Khi b n là trung tâm c a s chú ý, hãy n m b t và t n hư ng cơ h i ó. 20. Dám ch p nh n r i ro và làm nh ng vi c có tác ng tích c c n cu c s ng c a ngư i khác. “Mu n bi t b n ch t c a m t con ngư i, hãy trao cho h quy n l c.” -T c ng thành l p và qu n lý m t nhóm làm vi c hi u qu , b n c n bi t lên k ho ch, xác nh m c tiêu rõ ràng và sáng su t khi l a ch n các thành viên. M t khi nhóm c a b n ã ph i h p t t v i nhau, hãy ti p t c ng viên tinh th n, c i thi n không ng ng hi u năng làm vi c c a nhóm. Gi ây, b n ã bi t c n làm nh ng gì tr thành m t nhà lãnh o xu t s c. Nhân viên c a b n s tôn tr ng và ng h b n khi h th y r ng b n tin vào h và tin vào chính mình.