Xem mẫu

  1. S tay phóng viên – Ph n 1 Gi i thi u Cu n sách này ư c vi t d a trên cơ s m t lo t các l p hu n luy n do Qu Reuters, hãng Truy n hình Reuters, Hãng Phát thanh và Truy n hình Anh BBC và Hãng Phát thanh và Truy n hình Canada CBC ti n hành. Ngày nay, truy n hình ang ph i i m t v i nh ng thách th c to l n. S ngư i xem th i s gi m i. Nhi u cu c kh o sát cho th y khán gi thi u ý th c ràng bu c vào nhi u v n mà h xem trong các chương trình th i s . Phóng viên th i s than vãn thi u k năng ngh nghi p; h nói nhi u ph ng v n không có tr ng tâm; bài vi t c u th ; và ít coi tr ng kh năng k chuy n c a hình nh. Cu n sách này trình bày nh ng k năng cơ b n. D a trên nh ng quan sát và kinh nghi m c a m t s nhà báo và gi ng viên phát thanh, truy n hình t mc châu Âu và b c M , sách này là cu n hư ng d n ơn gi n, giúp t o nh ng thói quen t t. Tác gi George Leornard nói t t c chúng ta u là h c trò trên con ư ng ti n t i hoàn thi n - và chúng ta luôn là h c trò. Không bao gi mu n khi nhìn l i nh ng thói quen cũ (có l là x u). Và t o nh ng thói quen t t m i. 2. Ngh làm báo
  2. M t trong nh ng v n khó nh t là nh nghĩa th nào là câu chuy n (tin bài). Và là phóng viên, b n c n ph i bi t i u này. Dư i ây là m t vài suy nghĩ t kh p nơi trên th gi i: - "Tin t c là quá trình làm thay i trong 1 th gi i ang thay i, t o n n n p cho cu c s ng c a nhân lo i." (Julius Reuters) - "Tin t c là l ch s úng như nó di n ra. Thành c Pompeii b phá hu là m t tin, nhưng chúng ta bây gi g i nó là gì nh ?" (A rthur Christiansen, c u biên t p viên t London Daily Epxress). - "Tin t c là ngh thu t l a g t k thù mà không làm th t v ng nh ng ngư i b n c a mình." (Goseph Goebbels). - "Tin t c là nh ng gì mà ngài t ng biên t p c a tôi nói là tin." (phóng viên h c vi c) - "Tin t c là nh ng gì chính ph c a tôi g i nó là tin." (cán b b thông tin). - "Chó c n ngư i không ph i là tin, ngư i c n chó m i là tin." nh nghĩa truy n th ng g i tin là cái gì ó m i, có th c và thú v . Nhưng nó l i g i ra nhi u câu h i khác: • M i v i ai? • S th t c a ai? • Thú v như th nào? Sau ây là 1 vài tr c nghi m b n có th áp d ng v i nh ng tin - bài s p ư c ưa ra th o lu n: • Có m i không? (B n không th y ai trong phòng tin bi t chuy n này.)
  3. • Có ph i ây là di n bi n m i c a 1 câu chuy n cũ? (Ngư i ta nói: "Tôi chưa nghe i u ó v anh ta, cô ta hay nó". • Chuy n ó có nh hư ng n nh ng ngư i khác ngoài nhân v t chính c a câu chuy n hay không? • Có nh hư ng n ngư i dân trong tương lai không? (H có th chưa bi t i u này.) • Có giúp ngư i dân bi t ư c thông tin này không? (Tin mà b n có th dùng.) • Có phù h p v i khán gi c a b n không? (B n có bi t khán gi c a mình là ai không?) • Có ph i là chuy n làm ngư i ta nhíu lông mày không? (Nó có làm b n ph i th hít sâu khi k chuy n này không?) 3. Kh o sát (liên h cơ s ) M i tin bài ch thành công khi có ti n hành kh o sát. B n là 1 phóng viên gi i ph ng v n, hay ư c làm vi c v i nhà nhi p nh tài ba, hay có k năng vi t bài tuy t v i - t t c nh ng i u ó ch ng là gì n u như công vi c kh o sát ư c ti n hành không t t. Thi u tìm hi u, kh o sát k , chúng ta không có nhi u s l a ch n và không th nh rõ tr ng tâm c a câu chuy n (tin-bài). Tuy nhiên, trư c khi b t u kh o sát, chúng ta c n nh nghĩa rõ ràng th nào là 1 câu chuy n (tin-bài) hay. nh nghĩa này s khác nhau gi a các ài truy n hình và gi a các t ch c. Th m chí ngay trong m t ài truy n hình, nó cũng có th khác nhau gi a các chương trình.
  4. Câu chuy n có th khác nhau, nhưng các b n có th h i nh ng câu sau v i b t c câu chuy n nào: • Có phù h p không? • Có c áo không? • Có gây c m xúc không? • Có nh hư ng n ngư i dân không? • H có quan tâm không? • Ngư i ta có nói v chuy n ó không? • Có phù h p v i m c ích c a chương trình hay không? • Có th làm ư c không? ( ã có ngu n nào làm? có ti p c n ư c không? Có th i gian không? Có tài chính không?) Và sau ó quá trình kh o sát m i b t u. Trư c h t, xin nh 2 i u: • Không gi nh i u gì. • Ki m tra m i th . Kh o sát là tìm cách l y (moi) thông tin t các m i liên h c a b n. ây không ph i là nh ng d p ch ng t mình th o tin n âu. Và b n càng t ra ít hi u bi t hơn thì b n càng có cơ h i ánh giá úng kh năng gi i thích v n m t cách ơn gi n c a ngư i b n ph ng v n. Ghi chép B n ph i tìm cho mình m t phương pháp t t nh t. Cách an toàn nh t là dùng m t máy ghi âm nh . Hãy h i trư c và n u ngư i b n ph ng v n c m th y không tho i mái thì ng dùng máy. Nhưng n u ngư i b n ph ng v n không quen tr l i ghi âm thì s ra sao khi i quay phim xu t hi n?
  5. B n ng ng n ng i khi ph i ghi chép, tr khi nó làm cho ngư i chúng ta ti p c n lo l ng. Trong trư ng h p ó, hãy t p trung cao ghi nh , và ghi chép l i vào lúc s m nh t. Và không quên nh ng thông tin cơ b n - tên, a ch , s i n tho i. Hãy ki m tra chính t (Không bao gi vi t sai tên h ngư i mình ti p xúc). Tên ngư i b vi t sai chính t s h uy tín chương trình c a b n và b n thân b n m t cách nhanh nh t.