Xem mẫu

  1. phanquangthoai@yahoo lhu QUI TRÌNH K THU T NUÔI CHIM Y N TRONG NHÀ I./ ð c ñi m phân bi t các lo i Y n/Nh n tiêu bi u Trong các lo i y n Vi t Nam, ch có y n Hàng làm t trong nhà và t y n cho kinh t cao Vi t Nam Ti ng Anh Ti ng Lo i t Indonesia n Swallow C - rác Nh n Martin C - rác Y n c Indonesia Collocalia Seriti C - nư c b t Y n c Vi t Nam Apus Affinis C - nư c b t Y n cây d a Cypsiurus C Y n Hàng/Y n t tr ng Unicolor Maximus Germanicus Swiftlet Nư c b t Fuciphagus 1./ Y n c Vi t Nam (Apus Affinis) - S i cánh to (14-16cm); - ðuôi có m ng tr ng; - Màu ñen tuy n ; - Ti ng kêu ñ c bi t; - ð p cánh m t n a; - Làm t b ng c và ch ng lên nhau; - T t i ch sáng, tháp nư c, hiên nhà. Th c ch t Y n c Vi t Nam là m t loài Én. 2./ Y n c cây d a (Cypsiurus) - ðuôi nh n s ñôi; - Thân m ng hơn các loài khác; - Ti ng kêu ñ c trưng; 1
  2. phanquangthoai@yahoo lhu - ði theo ñàn 4 ñ n 5 con; - Thư ng ñ u cây d a; - T c ñ bay r t nhanh; - T b ng c làm trên cây d a. 3./ Y n hàng (Aerodramus Germanicus) - Thân nh (12 – 14cm); - Ng c xám ; - Lưng m ng màu sáng; - Ti ng kêu ñ c trưng phát sóng siêu âm; - Sinh s ng t i các ñ o ven bi n Vi t Nam; - T màu hơi xám ho c ñ ; - M t năm sinh s n 2 l n. 4./ Y n t tr ng (Aerodramus Fuciphagus) - S i cánh dài (12-15cm); - ðuôi b u ; - Lưng không có kho ng tr ng; - Ti ng kêu ñ c trưng có phát sóng siêu âm; - ð p toàn b cánh khi bay; - T to 8-12g; - Sinh s n 3-4 l a m t năm; II./ ð c tính sinh h c c a chim Y n t tr ng (Aerodramus Fucphagus) 1./ Vòng ñ i c a Chim Y n 2./ Phân nhóm chim Y n t tr ng (Aerodramus Fucphagus): - ðư c phân thành hai nhóm s ng khác nhau : B y ñàn và ðơn côi; - M t nhà Y n có nhi u ñàn s ng chung v i nhau; - Thói quen lư ng vòng quanh t c a chim Y n: + Kh i ñ ng vào bu i sáng trư c khi ñi ki m ăn; 2
  3. phanquangthoai@yahoo lhu + H nhi t vào bu i chi u trư c khi vào nhà. 3./ Các ñ c tính sinh h c khác: - Thích ch t i (ñ sáng 0,2 Lux); - Thích ñ m cao (80 – 95%, lý tư ng nh t 85%); - Thích nhi t ñ n ñ nh (28oC); - Thích chơi ñùa v i nư c. III./ Mô t qui trình k thu t nuôi chim Y n ð có m t căn nhà Y n thành công ngoài các v n ñ ph i bi t cách quan sát hư ng bay c a ñàn Y n, m l ra vào và các l liên phòng, liên t ng phù h p, ñ ng th i ph i t o ra môi trư ng vĩ mô và vi mô ñ m b o cho căn nhà có các ñi u ki n sinh h c v môi trư ng s ng c a chim y n. 1./ ði u ki n môi trư ng vĩ mô: 1.1./ Các v trí có th xây d ng nhà nuôi chim Y n: - G n m t căn nhà Y n có s n; - Nơi chim Y n bay qua trên ñư ng ñi ki m ăn và trên ñư ng bay v t ; - Chim Y n bay vòng quanh khu v c trư c khi vào t ; - Nơi ki m ăn hàng ngày c a ñàn Y n. - Môi trư ng xung quanh c a nhà nuôi chim Y n: + 50% cây b i, ñ ng lúa; + 30% cây cao; + 20% m t nư c. - ði u ki n quanh nhà nuôi chim Y n: + G n ao, h , m t nư c; + Không có nhi u cây cao ch n t m nhìn và vòng lư n; + Có nh ng cây th p thu hút côn trùng như Leucanea Glauca(Keo d u, d t). - Nh ng kinh ngh êm nh n d ng nhà nuôi chim Y n s n có: - Xác ñ nh nhà Y n chính xác - Xác ñ nh vùng chim ñang lư n vòng - Tìm ñ cao ñ quan sát - Xác ñ nh các loài chim Y n - Quan sát b u tr i 1.2./ L ra vào c a chim Y n: - L ra vào quy t ñ nh khá l n lư ng chim có th vào trong nhà: + L trên chu ng cu. + L ngang. - L ra vào có th l n(80x40cm) trong quá trình d chim ban ñ u và thu nh l i (50x20cm) sau khi chim vào nhà . - Nên làm ng ch n sáng t i l Chú ý: Vi c m l ra vào ph i ñúng hư ng ñ y là ñi u ki n r t quan tr ng quy t ñ nh thành công c a căn nhà nuôi chim Y n! - Kích thư c l ra vào: + T 20x30cm. + Nên l n hơn r t nhi u trong th i gian d chim ban ñ u. 3
  4. phanquangthoai@yahoo lhu Stt Kích thư c S lư ng chim t i ña 1 20x30cm 1000 cá th 2 40x30cm 2000 cá th 3 20x60cm 3000 cá th 4 40x60cm 4000 cá th 5 40x80cm 6000 cá th Chú ý: N u là nhà Y n m i xây d ng thì kích thư c l ra vào ph i l n hơn 40x80cm! 1.3./ Trư ng, tr n và l thông hơi: - Tư ng: Có các lo i tư ng khác nhau + Dùng g . + Dùng ván cách nhi t. + G ch l xây 2 l p. - Tr n: + Dùng ván g . + Bêtông t ng h p. + Bêtông dùng ñ mê trong xây d ng. - L thông hơi: + Dùng ng thông hơi. + Xây theo ki u khe thông hơi. Tư ng g ch 1.4./ Mái nhà, vòi phun nư c và cây Leucanea: - Mái nhà: + ð nghiêng nh hư ng ñ n ñ nóng c a nhà nuôi. + Nhi u v t li u khác nhau có th áp d ng (Tôn, ngói, bê tông). + Không nên ñ nư c lên nóc ho c mái b ng n u không ch ng th m t t. - Vòi phun nư c: + Vòi phun tròn. + Vòi phun dài. + Các lo i vòi phun khác. - Cây Leucanea (Cây d t, cây táo nhơn): + Tr ng xung quanh nhà nuôi. + Nên gieo h t mùa mưa ho c dùng nư c tư i. 4
  5. phanquangthoai@yahoo lhu 2./ ði u ki n môi trư ng vi mô: 2.1./ Nhi t ñ và ñ m: - Nhi t ñ : + T 26-300C. + Ph i có h th ng thông hơi. + K t h p k t c u mái, tư ng, h th ng t o m trong nhà nuôi. - ð m: + S d ng máy t o ñ m. + Làm h nư c trong nhà nuôi. + ðư ng nư c ch y trên tư ng + K t h p c u trúc tư ng, l thông hơi trong nhà nuôi. Chú ý: Nhi t ñ và ñ m thư ng t l thu n v i nhau! 2.2./ Thanh làm t : - Dùng ñ ch n ánh sáng r i vào trong nhà nuôi. - Dùng ñ ch n gió. - Kích thư c ph i ñ dài ñ không ñ ng vào ñuôi chim. - Kho ng cách gi a hai thanh ñư c l p ñ t cách nhau 30cm. - ð c ñi m c a thanh làm t ph i m m, nh , có ñ b n cao và ph i x lý b ng hóa ch t t m cho thanh. 4m 30cm Ngu n sáng 1m 4m Ngu n sáng 2.3./ X lý mùi b y ñàn và âm thanh kêu g i b y ñàn: - X lý mùi b y ñàn: + Phun hoá ch t x lý mùi b y ñàn t 2-3 tháng m t l n. + Phun cách tr n 50cm. + Không phun hoá ch t x lý mùi b y ñàn vào các khung g . - Âm thanh kêu g i b y ñàn: + Dùng ñĩa CD g c ñ có âm thanh rõ ràng trong quá trình d n d chim. + Ch s d ng Loa treble, không dùng loa Bass. + Âm thanh d n d chim ph i ñư c vào bu i sáng trư c khi bay ñi ki m ăn và lúc chi u ñàn chim bay v . 5
  6. phanquangthoai@yahoo lhu + Không ñư c m âm thanh d n d chim qua ñêm. 2.4./ Qu n lý ánh sáng và thi t k ñư ng bay cho chim: - Ánh sáng: + Kích c l ra vào cho nhà nuôi. + Phòng chuy n ti p. + L p thanh làm t ngang ngu n sáng. + ng ch n sáng. - ðư ng bay: + L ra vào + L liên phòng + L liên t ng (n u nhà Y n xây d ng nhi u hơn m t t ng). 2.5./ Các lo i thiên d ch c a Chim: Stt N i dung Stt N i dung 1 Chu t 8 N m 2 Gián 9 Chim hoang dã 3 Ki n 10 Mèo 4 R p 11 Chim nhà, b câu 5 T c kè 12 Mu i 6 Cú mèo 13 Ong 7 Dơi 14 Ăn tr m Chúy ý: Trong các ñ ch h i c a chim Y n, k tr m là ñ ch h i nguy hi m nh t vì không nh ng l y t c a chim mà còn gây ñ ng, v t tr ng và chim non ñi v i s lư ng l n. B o v nhà Y n v i nh ng cách sau: - Thu nh chi u cao c a l ra vào sau khi chim ñã làm t (còn kho ng 20cm). - Làm c a s t dày, khóa an toàn ho c khóa ng m bên trong c a s t. - L p camera h ng ngo i và h th ng báo tr m h ng ngo i n u ñi u ki n cho phép. Thêm m t ngh m i Hi n nay, ngoài ngôi nhà y n trên ñư ng Th ng Nh t – Nha Trang, Công ty Y n sào ñã xây d ng thêm 3 ngôi nhà y n các huy n, th khác trong t nh. Hàng trăm chim y n trư ng thành ñã và ñang ñư c b sung vào nh ng ngôi nhà y n, góp ph n làm tăng nhanh ñàn y n trong nhà Khánh Hòa. Hy v ng v i thành công này c a Công ty Y n sào Khánh Hòa, m t ngh m i- ngh nuôi y n trong nhà ñ l y t - s phát tri n nhanh không ch Khánh Hòa mà còn các t nh, thành khác trên c nư c ñ nh m khai thác lo i “vàng tr ng” này. 6
  7. phanquangthoai@yahoo lhu Sau g n 2 năm dày công nghiên c u, ñ n nay Công ty Y n sào Khánh Hòa ñã th c hi n thành công vi c p n , nuôi nhân t o ñàn chim y n trong nhà, m ra tri n v ng l n cho ngh nuôi chim y n trong nhà ñ l y t Ti p chúng tôi, ông Lê H u Hoàng, Giám ñ c Công ty Y n sào Khánh Hòa, cho bi t: “Công ty Y n sào ñã ti n hành hoàn thi n quy trình p nuôi chim y n, quy trình xây d ng ngôi nhà y n ñi n hình t i Vi t Nam và s s m ñưa ra ng d ng và ph bi n r ng rãi cho nhân dân”. B ra không bi t bao nhiêu công s c Ông Hoàng gi i thích m c tiêu c a công ty là t o ra m t quy trình nuôi chim y n trong nhà ñ t hi u qu cao nh t, chi phí ñ u tư th p nh t trên cơ s phù h p v i ñi u ki n c a Vi t Nam và phát tri n b n v ng. “ð làm ñư c ñi u này, ph i phát huy th m nh truy n th ng và giàu kinh nghi m c a ngh này t i Vi t Nam” - ông Hoàng nói. Công ty b t tay làm ñ tài khoa h c mang tên “Bư c ñ u nghiên c u p nuôi nhân t o chim y n làm cơ s khoa h c cho vi c phát tri n ñàn y n trong nhà Khánh Hòa” và d án th c nghi m “Nuôi chim y n trong nhà ñ l y t ”. ð n nay, sau 2 năm th c hi n k t qu mang l i ngoài c s mong ñ i. ð th c hi n thành công ñ tài này, công ty ñã b ra nhi u công s c, v a làm v a h c h i. Ngoài ra, còn d a vào các k t qu nghiên c u sinh h c sinh s n chim y n hang Vi t Nam cũng như các th nghi m nuôi chim y n hang ñ ng t i các ñ o mà công ty ñã tri n khai hơn 10 năm qua. T thi t b p tr ng ñ n máy nuôi chim con ð c bi t, trong bư c p n tr ng, ngoài vi c tìm ra các thông s k thu t như nhi t ñ , ñ m, chu kỳ ñ o tr ng... phù h p thì vi c ch ñ ng n ñ nh các thông s trong quá trình p là m t y u t then ch t cho thành công. ð i ngũ cán b k thu t công ty ñã dày công nghiên c u thi t k , ch t o thi t b p n tr ng ñư c ñi u khi n t ñ ng hoàn toàn, các thông s k thu t phù h p v i th c ti n khí h u Vi t Nam cũng như v i chim y n hàng Vi t Nam. Ngoài vi c gi m b t công s c c a k thu t viên tr c p, các thi t b này còn cho th i gian n ñúng, t l n cao, chim con ñ u. C th là qua 3 ñ t p, t l n trung bình ñ t 78,41%, m t t l r t cao. M t công ño n c c kỳ quan tr ng khác trong quy trình p nuôi chim y n là nuôi chim y n con. ð i ngũ cán b khoa h c k thu t c a công ty cũng ñã mày mò nghiên c u, thi t k và ch t o thành công các máy nuôi chim con. Hi n nay, máy do công ty s n xu t ñã ñáp ng toàn b quá trình nuôi chim con qua t ng giai ño n phát tri n. Qua 3 ñ t nuôi, các máy này cho t l nuôi chim con thành công trung bình là 28,02%, chim không h b d t t. 7
  8. phanquangthoai@yahoo lhu Hòa nh p t t v i b y ñàn M c dù ñã thành công trong vi c p n , nhưng làm sao giúp chim làm quen v i các t p quán gi ng nòi là m t quá trình xuyên su t c quy trình p nuôi chim y n. M t câu h i ñã ñ t ra là xây d ng các quy trình k thu t h tr chim ñeo t , t p bay... công ño n này cũng ñư c xây d ng thành công m mãn. Nh ñó, các chim trư ng thành hòa nh p t t v i b y ñàn. Công ty cũng ñã xây d ng ñư c quy chu n ch ñ dinh dư ng phù h p cho chim y n. ð c bi t, ch ng lo i, s lư ng và t n su t cho ăn ñ u d a vào các nghiên c u mà công ty ñã th c hi n hơn 10 năm qua và ñư c ñi u ch nh thích h p trong các thí nghi m ñ thu ñư c các thông s t i ưu. ðây cũng là y u t then ch t góp ph n vào thành công c a nuôi chim y n. Hi n công ty ñã thi t k và ch t o thành công các công c h tr p nuôi chim y n, các thi t b , v t tư ngành y n ph c v xây d ng nhà y n. Các nguyên v t li u ph c v cho vi c t o môi trư ng s ng thu n l i cho chim y n cũng ñư c công ty xem xét l p phương án s n xu t và cung c p hoàn ch nh. Các công ño n này góp ph n hoàn thi n quy trình xây d ng ngôi nhà y n ñi n hình t i Vi t Nam. Tài li u tham kh o- Trung tâm ng d ng KH&CN :http://Agriviet.Com 8