Xem mẫu

  1. bài: Phân tích nh ng c i m khác bi t c a vi c thi t k chương trình t a àm phát thanh tr c ti p so v i phát thanh phát l i. Báo chí hi n i v i nh ng c trưng và th m nh c a nó m i ra i cách ây chưa y năm th k . Nhưng t khi nó ra i, báo chí hi n i ã ngay l p t c phát huy vai trò và s c m nh c a nó trong vi c nâng cao dân trí, giáo d c nhân cách con ngư i. Ngành báo phát thanh Vi t Nam ã có l ch s phát tri n 57 năm, ã hình thành h th ng phát thanh qu c gia t trung ương n cơ s , ã và ang óng góp tích c c, hi u qu vào s nghi p cách m ng c a ng và nhân dân, vào s nghi p u tranh vì hoà bình, n nh và phát tri n trong khu v c và trên Th Gi i. Chương trình to àm có nghĩa là ng i trò chuy n. M t cu c to àm phát thanh tr c ti p hay phát thanh phát l i u ph i có ít nh t ba ngư i tham gia, trong ó có m t vai trò không bao gi thay i ó là ngư i d n chương trình ( phóng viên, biên t p viên…), ây là ngư i có vai trò t ch c, ng th i là ngư i tr c ti p tham gia và g i ý cho nh ng tranh lu n, bàn b c. Các nhân ch ng là nh ng ngư i có uy tín, có kinh nghi m ho c có nh ng v trí xã h i nh t nh. Nh ng ý ki n c a h nêu ra trong các cu c to àm thư ng mang tính ch t cá nhân nhưng có tin c y cao. Các chương trình phát thanh tr c ti p ã t n d ng t i a ưu th c a phát thanh hi n i, t o nên s h p d n công chúng. S dĩ, các chương trình phát thanh tr c ti p h p d n ngư i nghe n như v y là vì phát thanh tr c ti p ng hành v i nh ng gì ang di n ra. Thính gi có th tham gia trong chương trình. N i dung c a các chương trình phát thanh tr c ti p u mang hơi th c a cu c s ng, bao g m h u h t các lĩnh v c. Các nhà báo phát thanh u h t s c sáng t o, dám i vào nh ng tài hi n nay ư c nhi u ngư i quan tâm. Các khán thính gi theo dõi chương trình phát thanh tr c ti p theo dõi r t k chương trình, nên vai trò c a ngư i biên t p, ch o hay d n chương trình s giúp khán gi hi u rõ hơn v m t v n nào ó, -1-
  2. h ph i ch th t rõ ràng vì h ch có m t cơ h i duy nh t. c gi báo in có th dành nhi u th i gian c t báo - h có th c l i t i l n th hai, th ba. Nhưng khán thính gi c a ài phát thanh tr c ti p hay truy n hình thì không làm ư c như v y. H ch có m t l n nghe câu chuy n (tr phi theo dõi chương trình phát l i ho c theo dõi qua Internet). H u h t các b n tin c a ài u ng n nhưng l i vô cùng rõ ràng. Khi ngư i ta c m t báo lên, h bi t là ang c tin c a ngày hôm qua. Nhưng khi ngư i ta m ài hay tivi thì mu n tìm hi u v thông tin m i nh t, cái gì x y ra ngày hôm ó, th m chí vào gi ó. Chính vì th nên h dùng ngôn ng bình thư ng và theo m t phong cách tho i mái, t t nh t là như h i tho i, nói chuy n v i nhau bình thư ng. H s d ng nh ng câu ơn gi n và tr c ti p, câu n n i v i câu kia như là mình ang nói chuy n v i ai ó ngư i nghe hi u ư c y câu chuy n ngay t l n nghe u tiên. Ngư i d n chương trình ch ch n nh ng thông tin quan tr ng nh t t tài li u, m t cu c h p báo ho c l y ch chính t nhi u s ki n ph c t p, trình bày thông tin chính hay ch chính này trong m t ho c hai câu c a bài. Làm như v y thì thính gi s hi u ngay lý do vì sao câu chuy n l i quan tr ng ho c thú v và h s ti p t c nghe, không c n ph i t p trung quá nhi u vào b i c nh và các chi ti t, ví d như tu i tác, a ch , con s như v n thư ng th y tin, bài trên báo in. Nh ng thông tin ó s ch làm cho tin phát sóng quá dài và ph c t p. Trong tin phát sóng, các biên t p viên làm cho ngư i nghe quan tâm t i ph n mào u, ó là câu nói rõ ràng, ng n g n, ph n ánh s vi c chính. Ngư i ch to - ng th i là ngư i d n chương trình có nhi m v xác nh ch . Khi thi t k m t chương trình phát thanh tr c ti p ph i tr i qua các bư c sau: - Ch to nêu lý do, ch c a cu c to àm và nh ng yêu c u c th ư c t ra trong cu c to àm. - Ch to gi i thi u nh ng ngư i tham gia to àm. -2-
  3. - Ch to nêu v n và l n lư t m i nh ng ngư i tham gia phát bi u. Trư c khi ti n hành m t cu c to àm, ngư i t ch c ph i chu n b chu áo, nh t là chương trình to àm tr c ti p. Trư c h t là vi c nghiên c u xác nh ch , tài, thu h p và ghi chép nh ng thông tin c n thi t. Trư c h t ph i ch n l a ch , tài cho m t cu c to àm, d oán trư c nh ng kh năng có th x y ra trong khi to àm. Ch ph i mang tính b c xúc, nóng h i, ư c nhi u ngư i quan tâm. Ngư i t ch c to àm thu thanh ph i tìm ki m, ch n l a nh ng thành viên tham gia t a àm. Ngư i nghe chú ý n cu c t a àm và còn b lôi cu n vào vi c theo dõi l i l văn chương và gi ng nói c a các thành viên. Vi c ph i h p gi a ngư i d n chương trình t a àm v i nh ng ngư i ph trách ph n k thu t là m t trong nh ng yêu c u quan tr ng góp ph n tr c ti p vào thành công c a chương trình. Nh ng ngư i ph trách k thu t âm thanh cũng ph i hi u ư c nh ng yêu c u t ra i v i chương trình như t t c các thành viên khác tham gia tja àm. c bi t là i v i nh ng cu c to àm phát tr c ti p. S ph i h p ăn ý, nh p nhàng gi a ngư i d n chương trình v i các cán b k thu t s t o ra m t s chuy n ng chung nh m hư ng t i m t m c ích. có m t cu c t a àm phát thanh t k t qu t t c n ph i có b n tóm t t n i dung ch , tài phân phát cho t ng thành viên tham gia h có th i gian suy nghĩ nghiên c u, chu n b cho nh ng tư li u, s ki n, con s , nh ng i u c n thi t nêu ra trong to àm. Ngư i t ch c to àm thu thanh ph i chu n b các câu h i c n thi t nêu v n , nh ng câu h i cu c to àm i úng hư ng. N u trư c khi ghi âm cu c to àm ngư i t ch c cu c t a àm y không có i u ki ng np g trao i v i các thành viên thì cũng nên cung c p cho h b n vi t tay ho c ánh máy nh ng câu h i chính vê nh ng v n ư c nêu ra. Các câu h i ư c s p x p theo m t tr t t logic và m ch l c, có kh năng ch ra tính ch t, pham vi, ch mà cu c to àm s t t i. -3-
  4. Nh ng câu h i ph i ng n g n c i m , có nh hư ng rõ ràng, khôn nh ki n, ap t hay ch y theo ý ki n c a ngư khác. Ph i rõ ràng xác nh không mơ h và có kh năng kích thích s tranhlu n. Ngư i ch to s d ng nh ng câu h i như nh ng “tia l a”, khích l làm cháy bùng lên cu c tranh lu n, i u quan tr ng là m i ngư i ph i bi t ch ng nh ng ngư i l ml i cu c to àm i úng hư ng. Ch to tim cách cho m i ngư i ph i l ng nghe khi ngư i khác nói. Luôn lưu ý các thành viên bám sát micro cua h b ng cách không xa r i v trí ã nh. Trong th i i m thích h p có th d ng l i tóm t t nh n m nh nh ng i m quan tr ng c a cu c to àm, không nên nêu nh ng quan di m có tính ch t cá nhân. Nhưng ngư i nhanh nh n hăng hái nên ư b trí ng i g n ch to , m i ngư i tham ra u ph i ng i ơ nh ng v trí sao cho luôn luôn nhìn rõ m t nhau ti n phát bi u ý ki n. Nh ng ngư i tham ra ph i có y gi y bút ghi chép nh ng ý ki n n y sinh trong quá trình tao i tranh lu n. c trưng cơ b n c a to àm phát thanh là năng l c truy n t i thông tin dư i hình th c c a m t cu c bàn b c tranh lu n xung quanh m t ch nh t nh thông qua âm thanh sinh ng- trong ó ch y u là l i nói và ti ng ng. To dàm thu thanh phát tr c ti p hi n nay còn có thê th c hi n v i s tham ra tr c ti p c a công chúng thính gi . H có th nêu ra nh ng câu h i cho các thành viên tham gia to àm. ây là m t trong nh ng th lo i có kh năng t o ra m i giao lưu gi a ch th try n thông v i công chúng. ây cũng ư c coi như là phương pháp t t nh t công chúng có th ti p nh n các ngu n thông tin m t cách sinh ng tr c ti p, ng th i có th bày t thái hành ng c a minh trư c nhũng v n mà cu c t a àm ưa ra. th c hi n thành công nh ng chương trình to àm trên sóng phát thanh, ngoài vi c n m v ng nh ng c trưng báo phat thanh và nh ng ki n th c c n thi t…nh ng ngư i tham gia chương trình ph i có s nh y bén lnh ho t luôn ch ng sáng t o và xu t phát t quy n l i c a thính gi . -4-