Phân tích đặc điểm tâm lý xã hội của học sinh THPT có hành vi bạo lực học đường - Nguyễn Bá Đạt

  • 30/08/2018 05:54:52
  • 61 lượt xem
  • 0 bình luận

  • Ít hơn 1 phút để đọc

Giới thiệu

Bài viết này dựa trên những kết quả nghiên cứu thu được từ cuộc khảo sát về thực trạng bạo lực học đường ở học sinh trung học phổ thông (THPT) trong năm học 2011 – 2012 ở Nghệ An, ngoại thành Hà Nội và Vĩnh Phúc. Từ những kết quả nghiên cứu định lượng và định tính, tác giả tập trung phân tích mối quan hệ tương quan giữa các yếu tố chủ quan, khách quan và hành vi bạo lực học đường của học sinh THPT. Các yếu tố chủ quan được đề cập đến gồm: cảm xúc, mức độ căng thẳng, kỹ năng giao tiếp, giải quyết vấn đề, nhận thức về hành vi bạo lực; các yếu tố khách quan: mối quan hệ với bạn bè, cha mẹ, sự ứng xử của cha mẹ mỗi khi học sinh mắc lỗi, gamme bạo lực.

Thông tin tài liệu

Loại file: PDF , dung lượng : , số trang : 16 ,tên

Xem mẫu

Chi tiết

See discussions, stats, and author profiles for this publication at: https://www.researchgate.net/publication/317567255<br /> <br /> TRAIT ANALYSIS SOCIAL PSYCHOLOGY OF HIGH SCHOOL STUDENTS ACTS OF<br /> SCHOOL VIOLENCE (PHÂN TÍCH ĐẶC ĐIỂM TÂM LÝ XÃ HỘI CỦA HỌC SINH THPT<br /> CÓ HÀNH VI BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG)<br /> Conference Paper · June 2014<br /> CITATIONS<br /> <br /> READS<br /> <br /> 0<br /> <br /> 282<br /> <br /> 1 author:<br /> Dat Nguyen Ba<br /> University of Social Sciences and Humanities<br /> 14 PUBLICATIONS   1 CITATION   <br /> SEE PROFILE<br /> <br /> Some of the authors of this publication are also working on these related projects:<br /> <br /> The effectiveness of the group counseling for children with psychological difficulties View project<br /> <br /> All content following this page was uploaded by Dat Nguyen Ba on 13 June 2017.<br /> <br /> The user has requested enhancement of the downloaded file.<br /> <br /> Bài viết được in tại: “Kỷ yếu hội thảo khoa học toàn quốc về sức khỏe tâm thần trong trường học”. Do Quỹ tài năng trẻ Tâm lý học –<br /> Giáo dục học Việt Nam tổ chức ở Đồng Nai, năm 2014. Nhà xuất bản ĐHQG TP Hồ Chí Minh, ISBN: 978 – 604 – 73 – 2638 – 9, tr. 421<br /> – 435.<br /> <br /> PHÂN TÍCH ĐẶC ĐIỂM TÂM LÝ XÃ HỘI<br /> CỦA HỌC SINH THPT CÓ HÀNH VI BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG<br /> TRAIT ANALYSIS SOCIAL PSYCHOLOGY OF HIGH SCHOOL STUDENTS<br /> ACTS OF SCHOOL VIOLENCE<br /> Nguyễn Bá Đạt1<br /> Tóm tắt: Bạo lực học đường (BLHĐ) là những hành vi mang tính bạo lực, diễn ra một<br /> cách cố ý, gây tổn thương về thể chất và/hoặc tinh thần cho nạn nhân và những ai chứng kiến.<br /> Kết quả khảo sát trên 356 học sinh trung học phổ thông, trong năm học 2011 - 2012 ở ngoại<br /> thành Hà Nội, Vĩnh Phúc, Nghệ An cho thấy, hành vi BLHĐ giữa học sinh với học sinh diễn<br /> ra dưới hai hình thức bạo lực tinh thần thông qua ngôn ngữ nói và bạo lực thể chất; những học<br /> sinh có nhiều hành vi BLHĐ là những học sinh có nhận thức sai lầm về bạo lực, có mức độ<br /> căng thẳng tâm lý cao khi đến trường, không có kỹ năng giao tiếp tốt, gặp khó khăn trong quan<br /> hệ với bạn và bị cha mẹ trừng phạt mỗi khi mắc lỗi.<br /> Từ khóa: học sinh trung học phổ thông, Bạo lực học đường, nhận thức sai lầm, căng<br /> thẳng tâm lý, kỹ năng giao tiếp.<br /> Abstract: School violence is the violent and intentional acts, causing physical and/or<br /> mental injury for victims and witnesses. Results of the survey on 356 high school students in<br /> the school year 2011-2012 in suburban Hanoi, Vinh Phuc, Nghe An show that, school violence<br /> among students occurs in two forms: psychological violence by oral language and physical<br /> violence; students having school violence behaviors are the one who have misperceptions<br /> about violence, high stress level, bad communication skill, difficulty in relationships with<br /> friends and being punished for making mistakes by their parents.<br /> Keywords: high school students, school violence, misperception, psychological stress,<br /> communication skill.<br /> <br /> 1. Đặt vấn đề<br /> 1<br /> <br /> Khoa Tâm lý học, Trường ĐHKHXH&NV, ĐHQGHN, Email: badatpsy@gmail.com<br /> 421<br /> <br /> Bạo lực học đường (BLHĐ) là những hành vi mang tính bạo lực, xảy ra một cách<br /> cố ý, gây tổn thương về thể chất và/hoặc tinh thần cho nạn nhân và những ai chứng kiến<br /> [3]. Hành vi bạo lực đã được các tác giả trong nước quan tâm, nghiên cứu ở một số khía<br /> cạnh như các yếu tố ảnh hưởng và nguyên nhân dẫn đến BLHĐ (Lê Minh Nguyệt,<br /> 2012; Lê Thị Hồng Thắm, Tô Gia Kiên 2009; Nguyễn Văn Lượt, 2009; Trần Thị Minh<br /> Đức, 2010); hành vi BLHĐ ở các nhóm học sinh cụ thể (Trần Thị Tú Anh, 2012; Hoàng<br /> Bá Thịnh, Ô Mai Hương, 2008; Trần Thị Minh Đức, Hoàng Xuân Dung, 2010); các mô<br /> hình can thiệp hành vi BLHĐ (Phạm Văn Tư, 2012; Nguyễn Thị Hương 2012).<br /> Bài viết này dựa trên những kết quả nghiên cứu thu được từ cuộc khảo sát về thực<br /> trạng BLHĐ ở học sinh trung học phổ thông (THPT) trong năm học 2011 – 2012 ở<br /> Nghệ An, ngoại thành Hà Nội và Vĩnh Phúc [2]. Từ những kết quả nghiên cứu định<br /> lượng và định tính, chúng tôi tập trung phân tích mối quan hệ tương quan giữa các yếu<br /> tố chủ quan, khách quan và Hành vi BLHĐ của học sinh THPT. Các yếu tố chủ quan<br /> được đề cập đến gồm: cảm xúc, mức độ căng thẳng, kỹ năng giao tiếp, giải quyết vấn<br /> đề, nhận thức về hành vi bạo lực; các yếu tố khách quan: mối quan hệ với bạn bè, cha<br /> mẹ, sự ứng xử của cha mẹ mỗi khi học sinh mắc lỗi, gamme bạo lực.<br /> 2. Phương pháp nghiên cứu<br /> 2.1.<br /> <br /> Mẫu khảo sát<br /> Mẫu khảo sát gồm 356 học sinh THPT, trong đó có 235 học sinh nam (66%), 121<br /> <br /> học sinh nữ (34%); 132 học sinh (37.1%) đang học ở Trường THPT Nguyễn Thị Giang,<br /> huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc; 118 học sinh (33.1%) Trường THPT Phúc Thọ,<br /> huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội; 106 học sinh (29.8 %) Trường THPT Thanh<br /> Chương I, huyện Thanh Ngọc, tỉnh Nghệ An.<br /> Mẫu khảo sát được lựa chọn theo phương pháp ngẫu nhiên. Được sự đồng thuận<br /> của Ban Giám hiệu và giáo viên chủ nhiệm của các trường THPT trên, nhóm khảo sát<br /> đã lựa chọn ngẫu nhiên một số lớp và gặp gỡ học sinh trong giờ sinh hoạt lớp. Học sinh<br /> 422<br /> <br /> được giới thiệu chương trình nghiên cứu, phương pháp trả lời phiếu điều tra và thảo<br /> luận nhóm. Sau khi được giới thiệu về chương trình nghiên cứu, những học sinh không<br /> muốn tham gia, nhóm khảo sát động viên, khích lệ nhưng không ép buộc các em phải<br /> tham gia nếu các em thực sự không muốn. Quyết định tham gia là quyền của các em,<br /> điều đó được tôn trọng, nhờ vậy những học sinh tham gia đã tích cực trong việc trả lời<br /> phiếu điều tra và thảo luận nhóm.<br /> 2.2.<br /> <br /> Phương pháp khảo sát<br /> <br /> 2.2.1. Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi<br /> Phương pháp này được sử dụng nhằm đánh giá thực trạng hành vi BLHĐ, hành vi<br /> bắt nạt, các kiểu hành vi BLHĐ, địa điểm xảy ra BLHĐ. Bảng hỏi gồm hai loại câu hỏi:<br /> câu hỏi mở và câu hỏi đóng. Câu hỏi mở khuyến khích học sinh tự đưa ra quan niệm,<br /> suy nghĩ về vấn đề BLHĐ. Các câu hỏi này đã cho phép nhóm nghiên cứu thu được một<br /> khối lượng khá lớn thông tin về vấn đề BLHĐ hiện nay. Các câu hỏi đóng đặt học sinh<br /> vào tình huống phải lựa chọn, khẳng định ý kiến của mình bằng cách tích vào các<br /> phương án trả lời có sẵn mà mình cho là hợp lý nhất.<br /> 2.2.2. Thang đo hành vi bạo lực học đường<br /> Thang đo hành vi bạo lực học đường được xây dựng theo kiểu thang đo Likert<br /> nhằm đánh giá số lần học sinh có hành vi bạo lực với nhau trong vòng sáu tháng kể từ<br /> ngày khảo sát về trước. Thang đo này gồm 20 items, trong đó, 6 items đánh giá hành vi<br /> đánh nhau của học sinh, 10 items đánh giá hành vi bạo lực giữa học sinh với nhau thông<br /> qua ngôn ngữ nói, 2 items đo hành vi bạo lực của giáo viên với học sinh, 2 items đánh<br /> giá hành vi bạo lực giữa học sinh các trường khác nhau. Tần suất xảy ra hành vi BLHĐ<br /> được đánh giá theo năm mức độ: 0 hành vi BLHĐ không xảy ra lần nào ở học sinh;<br /> 1hành vi BLHĐ xảy ra một lần; 2 hành vi BLHĐ xảy ra hai hoặc ba lần với học sinh; 3<br /> hành vi BLHĐ xảy ra bốn hoặc năm lần; 5 hành vi BLHĐ xảy ra trên năm lần. Dữ liệu<br /> thu được từ thang đo hành vi BLHĐ được xử lý bằng phần mềm thống kê SPSS phiên<br /> 423<br /> <br /> bản 11.5. Kết quả kiểm định độ tin cậy của thang đo: (α) = 0.9; độ tin cậy của các items<br /> đánh giá hành vi đánh nhau: (α) = 0.81; hành vi bạo lực thông qua ngôn ngữ nói (α) =<br /> 0.81; hành vi bạo lực của giáo viên (α) = 0.71; hành vi bạo lực của học sinh giữa các<br /> trường với nhau (α) = 0.83.<br /> 2.2.3. Thang đo đặc điểm tâm lý xã hội của học sinh THPT có hành vi BLHĐ<br /> Thang đo này cũng được xây dựng theo kiểu thang đo Likert nhằm đánh giá đặc<br /> điểm tâm lý xã hội của học sinh có hành vi BLHĐ. Thang đo gồm 29 items. Trong đó, 3<br /> items đánh giá mối quan hệ bạn bè của học sinh; 4 items đánh giá kỹ năng giáo tiếp của<br /> học sinh; 5 items đánh giá mức độ căng thẳng tâm lý của học sinh khi đến trường; 5<br /> items đánh giá mối quan hệ của học sinh với cha mẹ, một item đánh giá sự trừng phạt<br /> của cha mẹ; 1 item đánh giá mức độ ảnh hưởng của game bạo lực đối với học sinh; 03<br /> items đánh giá những suy nghĩ sai lầm của học sinh về bạo lực; 1 item đánh giá khả<br /> năng giải quyết vấn đề; 3 items đánh giá cảm xúc hẫng hụt của học sinh. Các đặc điểm<br /> tâm lý xã hội của học sinh có hành vi BLHĐ được đánh giá theo ba mức độ: 0 hoàn toàn<br /> không xuất hiện trong tâm trí của học sinh; 1thỉnh thoảng xuất hiện; 2 thường xuyên<br /> xuất hiện. Kết quả kiểm định độ tin cậy thang đo đặc điểm tâm lý xã hội của học sinh có<br /> hành vi BLHĐ: (α) = 0.76.<br /> 2.2.4. Thảo luận nhóm<br /> Phương pháp này được sử dụng nhằm thu thập thêm những thông tin về thực<br /> trạng và các phương thức ứng phó của học sinh với BLHĐ. Các cuộc thảo luận nhóm đã<br /> được tổ chức tại Trường THPT Nguyễn Thị Giang, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc;<br /> Trường THPT Phúc Thọ, huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội.<br /> Các chủ đề thảo luận nhóm phù hợp với kinh nghiệm và sự hiểu biết của học<br /> sinh, khiến học sinh cảm thấy thoải mái trong khi trao đổi, thảo luận. Chẳng hạn như<br /> chủ đề các loại hành vi BLHĐ; nguyên nhân và hậu quả của BLHĐ; cách thức ứng phó<br /> 424<br /> <br />

Download

Xem thêm
Thông tin phản hồi của bạn
Hủy bỏ