Xem mẫu

  1. Phân c nh trong k ch b n Nhân light và Tiden post lên các k ch b n ng n và có bàn v phân c nh, tôi xin óng góp m t bài vi t nh v phân c nh. Tôi s c g ng vi t ng n và gi n d t i av m t tài khá dài. N u thi u ho c sai xin thêm và s a tho i mái. N u có câu h i, tôi s tìm cách tr l i trong kh năng. PHÂN C NH Phân c nh gi n d là ch n hình nh k câu chuy n mà b n mu n k trong phim. Phim có nhi u o n (sequence). M i o n o n có nhi u c nh (scene). C nh có nhi u cú máy (shot). SCENE là ơn v căn b n c a phim. Dù phim truy n dài v i hơn 100 scene hay phim ng n v i 3 scene thì scene v n là ơn v căn b n. SHOT là ơn v nh nh t c a phim. Trong bài u tiên này tôi xin nói v các y u t cơ b n c a SHOT. Chúng ta th tư ng tư ng phim Trương Chi. Sequence 1: M Nương nghe ti ng tiêu, yêu ngư i th i tiêu. Sequence 2: vua rư c Trương Chi vào cung cho MN g p m t. TC nghèo x u, MN u i i. Sequence 3: TC tương tư, ch t, tim không tan.
  2. Sequence 4: Ai ó l y tim anh t c thành cái ly ưa cho MN u ng nư c. MN nh m t gi t nư c m t, ly tan. Sequence 1 chia làm nhi u scene. Ngư i vi t k ch b n s vi t gi ng gi ng như v y (SCENE 001) 001 N I - CUNG HOÀNG T C / PHÒNG M NƯƠNG - NGÀY Phòng M NƯƠNG trên l u cao. MN (19 tu i) ng i trên chi c gh t bên c a s , cô ang c sách. T b u tr i bên ngoài v ng l i ti ng tiêu réo r t khi còn khi m t. MN v a c v a mơ màng. C a m , m t TỲ N (16) mang khay trà bư c vào, cúi chào MN. Cô chưa kp t khay xu ng, MN ã h i. M NƯƠNG C m i chi u lúc s p t t n ng, ngư i y l i th i tiêu. Em nghe không? CUNG N Không. À, mà có nghe. Ai mà r nh th nh ? M NƯƠNG Hôm nào ngư i y không th i, ta không mu n ăn cơm, không mu n ng . Phòng M Nương và o n tho i gi a MN và cung n là m t SCENE. Biên k ch ch vi t SCENE ch chưa i vào ơn v nh hơn là SHOT.
  3. o di n là ngư i chia c nh y ra thành nhi u SHOT. Công vi c ó là PHÂN C NH. Th 4 shot u nhé (4 shot này ch m i ch ng 30 giây u tiên c a phim. Chưa có tho i gì h t): Shot 01: (R ng: Máy t trong phòng hư ng v phía c a s ) MN ng i khung c a và ang c m t cu n thơ. Tay cô l t qua trang. Shot 02: (C n) Nh ng ngón tay r t p c a MN c m l y m t góc trang l t trang sách, trên ó có in m t bài thơ t a là: Tương tư chi u. Shot 03: (Trung: Máy v n hư ng v phía c a s , t g n MN hơn shot 001) M nương ti p t c c, nhưng mơ màng nghe tiêu, có c ư c gì âu. Có ti ng m c a. MN quay ra m t nhìn. Shot 04: (Trung: Máy hư ng v c a vào phòng) Cung n ngư ng c a tay bưng khay trà, bư c vào phòng, ra kh i khung. Ráp các shot này l i, ta bi t ư c khung c nh m u c a chuy n. M i shot ph i có 6 y u t sau: 1. S THÚC Y 2. THÔNG TIN 3. B C NH 4. ÂM THANH 5. S THAY I
  4. 6. S LIÊN T C M iy ut u quan tr ng. i sâu, c n có nhi u cu n sách cho m i y u t . ây tôi ch nói sơ lư c. 1. S THÚC Y Ngư i xem phim s cho là m ch phim t nhiên li n l c khi h MONG ư c xem cái gì, máy quay s ưa m t h n ó. N u nh ng khung hình n i ti p nhau không có lý do s làm cho câu chuy n có v khúc m c. B n cho ngư i ta xem m t khung hình. Xem ư c vài giây, b n i qua m t khung khác. B n làm như v y không tùy h ng, mà vì b n bi t ngư i xem mu n xem cái khung k ó. T i sao h mu n xem cái khung k ? Cũng là do chính b n, ngư i k chuy n, d n s chú ý c a h t i ó. R i b n cho h xem cái h mu n xem. i u này t o s m ch l c. N u không có s thúc y, ngư i d ng phim s h i b n: Ngư i xem ang nhìn cái này vi c gì ph i quay u nhìn qua kia, vi c gì tôi ph i i SHOT? Ví d xem SHOT 001 MN ang ng i c sách. Chính vì nàng ưa m y ngón tay p lên l t trang làm cho ngư i xem MONG ư c nhìn g n hơn th y nh ng ngón tay c a m t công chúa nó p như th nào và công chúa c th sách gì. ó là lý do, là S THÚC Y c t qua khung hình shot 002: C n, cho th y bàn tay c a nàng và t a bài thơ nàng ang c. S THÚC Y trong trư ng h p này ư c gây ra nh hình nh (công chúa l t trang). Có m t S THÚC Y do ÂM THANH gây ra cu i SHOT 003: Shot này t MN ang mơ màng nghe ti ng sáo. B ng nhiên có ti ng m c a. Ti ng m c a làm cho ngư i xem mu n bi t AI
  5. bư c vào phòng. V y là b n ã có lý do c t qua SHOT 004: Thì ra là cung n mang bình trà vô cho công chúa u ng. 2. THÔNG TIN M t cú máy ph i em l i THÔNG TIN cho ngư i xem, ti p theo nh ng thông tin mà h ã ư c bi t t cú máy trư c ó. Thông tin này có th nh hình nh, ho c nh âm thanh (tho i, ch ng h n). B n khai m câu chuy n. Thông tin có th ưa câu tr l i ho c ch ưa ra câu h i. Trong shot 001, b c hình c a b n tr l i các câu h i ư c tr l i: - Căn phòng th nào? Trang trí ki u Vi t xưa, v y là chuy n này lâu r i, VN. - Ai ng i xem sách.? Tr mà ti n âu mua áo qu n p quá, ch c là con nhà giàu. - Cô y ng i như th nào? Lưng th ng, ài các mà, ch c con quan hay con vua. Và nó em l i vài câu h i khác chưa có câu tr l i: - Ti ng tiêu c a ai v y kìa? - Cô gái ang nghĩ gì? Nh ng câu h i chưa có câu tr l i này khi n ngư i ta mu n xem ti p.
  6. 3. B C NH M i SHOT u ư c cân nh c (sáng tác) th n tr ng như h a sĩ v m t b c tranh, nên tôi t m g i ây là m t B C NH. Nó bao g m: - Khung hình (frame): g m có chi u ngang và chi u d c óng khung hình nh l i. - Chi u sâu (depth): chi u th ba, chi u sâu, th t ra ch là m t o giác, ư c t o nên nh s s p t ngư i, v t và ư ng nét trong khung, cách t máy, ch n ng kính, và ánh sáng. - C nh/di n viên/ o c - Màu, ánh sáng. B c nh là i u quy t nh th giác và c m giác c a phim . Hôm nào có d p chúng ta có th bàn r ng v B C NH. 4. ÂM THANH Nguyên t c khi ghép ÂM THANH vào SHOT là: "Ngư i xem PH I nghe nh ng gì h TH Y, nhưng h không c n th y nh ng gì h NGHE. Nghĩa là n u TH Y c a m mà không NGHE ti ng c a m thì không ư c, nhưng h v n có th NGHE ti ng sáo mà KHÔNG TH Y ngư i th i sáo. Âm thanh r t quan tr ng, cũng c n nhi u chương sách riêng v nó, Khi o di n óng khung m t b c nh v i nhi u chi ti t, ngư i xem có th CH N nhìn cái này k hơn và b qua cái kia, ch âm thanh thì ngư i xem không có s ch n l a ó. H ph i nghe t t c nh ng gì o di n cho h nghe, và nh hư ng tâm lý âm
  7. thanh mang l i r t sâu r ng, i v i nhi u ngư i, âm thanh quan tr ng cho c m giác c a phim hơn c hình nh. 5. GÓC MÁY T t nh t là m i l n i shot ta cũng nên i góc máy. i góc máy là i hư ng nhìn, em l i nh ng thông tin m i và khác ho c thêm vào cái ngư i xem ã th y r i. Góc máy chính là hư ng m t c a m t ngư i nào ó. Trong phim, ch có cái nhìn c a nhân v t (POV: point of view) và cái nhìn c a ngư i xem, t c là không c a ai c . B n ph i r t c n th n v i cái nhìn c a m t ngư i th ba. Ch ng h n có hai ngư i i t sân vào nhà. B n ch có hai l a ch n: góc máy t hư ng m t c a nhân v t, ho c góc máy là hư ng m t c a khán gi . N u b n quay hai ngư i i vào nhà và thích t máy xuyên qua b d u vì th y nó ly kỳ, ngư i xem s hi u l m r ng có m t ngư i th ba ang quan sát rình r p hai ngư i kia t sau b d u, và phim b sai văn ph m. 6. S LIÊN T C Chuy n SHOT g i là CUT. Có hai lo i là CUT liên t c (continuous cut) và không liên t c (jump cut). Sau m t s continuous cut, o di n có th dùng jump cut c t ng n th i gian. N u c m t o n phim ghép các SHOT không liên t c nhau t nhanh nhi u bi n c c a vài năm trong vòng m t hai phút, thì ngư i ta dùng ti ng Pháp MONTAGE có nghĩa là ch p n i hình nh (trong khi trong ti ng Pháp, MONTAGE có nghĩa là d ng phim). S liên t c c a hình nh và âm thanh làm
  8. cho ngư i xem th y mình ang quan sát TH C di n bi n trên màn nh hơn là nó ư c k l i. C hình nh và âm thanh u c n có s liên t c. C n chú ý: 1. N i dung Thí d shot trư c i u thu c c a di n viên hút ã h t, mà qua shot sau nó còn dài thì sai, nó ph i ng n như shot trư c. 2. C ng Bàn tay kéo i u thu c ra kh i mi ng c a di n viên trong shot sau ph i ti p úng c ng t shot trư c. 3. V trí và hư ng M t ngư i ch y ang t trái sang ph i khung hình. Qua shot k n u t máy v trí i di n khi n ngư i này ch y t ph i sang trái s làm ngư i xem anh ta ã i hư ng và ang ch y i b ng ch y v . 4. Tho i Ph i có s liên t c c a tho i.