Mot so dac diem sinh ly va phuong phap bao quan hat giong cay Gioi nhung (paramechelia brainensis)

  • 3 months ago
  • 0 lượt xem
  • 0 bình luận

  • Ít hơn 1 phút để đọc

Giới thiệu

Gioi nhung la loai cay ban dia go lon thuong xanh, co gia tri kinh te cao. Go Gioi nhung cung, dep va ben, duoc ua chuong de dong do noi that nhu ban ghe, canh cua va lam cac do my nghe. La mot trong cac loai cay trong lam nghiep da duoc Bo Nong nghiep va Phat trien nong thon dua vao danh muc cay trong lam nghiep chinh nhung nhung nghien cuu ve loai cay nay con rat han che, nhat la trong nhan giong va gay trong.

Thông tin tài liệu

Loại file: PDF , dung lượng : 0.23 M, số trang : 4 ,tên

Xem mẫu

Chi tiết

  1. 16 KHOA HOÏC KYÕ THUAÄT TẠP CHÍ KHOA HỌC CÔNG NGHỆ VÀ MÔI TRƯỜNG Một số đặc điểm sinh lý và phương pháp bảo quản hạt giống cây Giổi nhung (paramechelia brainensis) PHẠM TIẾN BẰNG, NGUYỄN NHƯ HIẾN, TRẦN HỒNG SƠN, PHẠM HOÀNG ANH Trung tâm Lâm nghiệp Nhiệt đới 1. Đặt vấn đề Lai vào tháng 9 - 10 năm 2015). Các cây mẹ đều Giổi nhung là loài cây bản địa gỗ lớn có đường kính trên 60cm, chiều cao trên 20m. thường xanh, có giá trị kinh tế cao. Gỗ Giổi Cây trội đã được Sở Nông nghiệp và Phát triển nhung cứng, đẹp và bền, được ưa chuộng để nông thôn tỉnh Gia Lai cấp chứng nhận nguồn gốc giống. đóng đồ nội thất như bàn ghế, cánh cửa và làm các đồ mỹ nghệ. Là một trong các loài cây trồng 2.2. Phương pháp nghiên cứu lâm nghiệp đã được Bộ Nông nghiệp và Phát - Thu hái và xử lý hạt giống triển nông thôn đưa vào danh mục cây trồng Đến mùa quả chín, tiến hành thu hái bằng lâm nghiệp chính nhưng những nghiên cứu cách trèo cây, dùng sào và vợt chuyên dụng để về loài cây này còn rất hạn chế, nhất là trong cắt cành mang quả. Tách quả ra khỏi cành, dùng nhân giống và gây trồng. Giổi nhung có chu dao tách vỏ quả lấy hạt ra khỏi quả. Hạt được kỳ sai quả hàng năm, hạt Giổi nhung có hàm tách ra khỏi vỏ quả còn có một lớp vỏ thịt màu lượng nước thấp, nhanh mất sức nảy mầm, nếu đỏ. Khối lượng hạt, vỏ thịt và độ thuần được bảo quản theo phương pháp truyền thống của xác định bằng cân phân tích (10-2). người dân địa phương chỉ duy trì sự sống được Tách hạt ra khỏi lớp vỏ thịt bằng cách 1 - 2 tháng. Để dự trữ hạt và cung cấp giống cho ngâm trong nước, dùng tay xát mạnh hạt vào các chương trình trồng rừng hàng năm, góp thành rổ nhựa. Trong quá trình chế biến, hạt phần bảo tồn nguồn gen cây rừng thì nghiên được ngâm trong nước khoảng từ 4-5 giờ. cứu các đặc điểm sinh lý và phương pháp bảo Ngoài ra, còn chế biến hạt bằng cách dùng dao quản hạt giống cho loài cây này là rất cần thiết. cạo lớp vỏ thịt không ngâm trong nước để làm 2. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu đối chứng. 2.1. Vật liệu - Phương pháp nghiên cứu đặc điểm sinh Hạt được thu hái từ 3 cây trội được lựa lý hạt giống chọn trong lâm phần Trạm thực nghiệm lâm + Tỷ lệ nảy mầm của hạt được xác định nghiệp Kon Hà Nừng (huyện Kbang, tỉnh Gia bằng cách gieo hạt trên khay đựng cát ẩm đặt
  2. KHOA HOÏC KYÕ THUAÄT 17 trong nhà nuôi cây mô và theo dõi số lượng hạt nước lã có nhiệt độ ban đầu 200C, đem gieo SỐ 01 NĂM 2019 nảy mầm hàng ngày. trong cát ẩm. + Độ ẩm ban đầu của hạt được xác định - Phương pháp xử lý số liệu bằng cách rút ngẫu nhiên 100 hạt, dùng cân + Độ thuần hạt (độ sạch) là tỷ lệ phần trăm điện tử cân riêng từng hạt trước và sau khi sấy giữa hạt thuần (hạt sạch) chứa trong mẫu kiểm khô ở nhiệt độ 1050C trong 15 giờ. Độ ẩm của nghiệm và khối lượng mẫu kiểm nghiệm. hạt được tính theo công thức sau: + Khối lượng 1.000 hạt (P1000, gr) là khối P1 - P2 lượng được tính bằng gam của 1.000 hạt thuần. %MC = ———— - x 100% + Độ ẩm hạt (Hàm lượng nước - Mc%) là tỷ P1 số phần trăm giữa lượng nước chứa trong hạt Trong đó: %MC là hàm lượng nước chứa và khối lượng tươi của hạt. trong hạt. + Tỷ lệ nảy mầm (%) là tỷ số phần trăm giữa P1 là trọng lượng hạt trước khi sấy. số hạt nảy mầm (cho cây mầm bình thường) so P2 là trọng lượng hạt sau khi sấy. với tổng số hạt kiểm nghiệm. + Thế nảy mầm là tỷ lệ phần trăm hạt - Phương pháp nghiên cứu ảnh hưởng của nảy mầm trong khoảng thời gian 1/3 ban đầu độ ẩm và phương pháp bảo quản đến khả năng của thời kỳ nảy mầm so với tổng số hạt kiểm nảy mầm của hạt: nghiệm. Làm khô hạt bằng Silica gel, sử dụng Silica + Sử dụng phầm mềm excel để tính toán gel để rút độ ẩm của hạt xuống ở các cấp độ và phân tích thống kê. khác nhau (tính theo trọng lượng). Định kỳ 3. Kết quả nghiên cứu và thảo luận kiểm tra độ ẩm và tỷ lệ nảy mầm của hạt là 1; 3; 6 tháng. Dung lượng mẫu/1 lần kiểm tra/1 3.1. Đặc điểm sinh lý hạt giống Giổi nhung công thức thí nghiệm, lặp lại 3 lần là 90 hạt 3.1.1. Khối lượng, độ ẩm ban đầu và chất (30hạt x 3lần lặp). lượng lô hạt giống Giổi nhung Thí nghiệm bố trí 2 nhân tố gồm là độ ẩm Kết quả ở bảng 1 cho thấy trọng lượng của hạt và phương pháp bảo quản. Nhân tố độ ẩm hạt bao gồm cả vỏ thịt lớn hơn nhiều so với hạt gồm 4 cấp: 20%, 15%, 10% và không làm khô sạch sau khi xử lý, trọng lượng hạt có vỏ thịt gấp (đối chứng). Phương pháp bảo quản gồm gồm 2,84 lần so với hạt sạch sau khi xử lý, chứng tỏ 3 phương pháp: (1) Bảo quản ở nhiệt độ thông phần vỏ quả bao bọc bên ngoài chiếm một tỷ thường, (2) bảo quản trong tủ lạnh ở nhiệt độ trọng rất lớn. Sau khi tách bỏ phần vỏ thịt, trọng 80C, (3) bảo quản khô trong chum. lượng trung bình của 1 hạt là 0,067g, độ thuần của hạt 66,7%. Với hệ số biến động 0,85%, 1kg - Nghiên cứu ảnh hưởng của phương pháp hạt có khoảng từ 14.799 - 15.053 hạt, trung bình xử lý hạt giống đến khả năng nảy mầm của hạt có 14.925 hạt. Độ ẩm tự nhiên của hạt khoảng Hạt giống được thí nghiệm theo 3 công 21,41 ± 1,043 (%) tính theo khối lượng. Như vậy, thức: (1) Công thức 1: Hạt giống không xử lý, với độ ẩm tự nhiên khá thấp cho thấy hạt Giổi đem gieo trong cát ẩm; (2) Công thức 2: Ngâm nhung rất dễ bị hư hỏng và mất khả năng nảy hạt trong 10 giờ ở nhiệt độ nước ban đầu 400C, mầm nếu không có phương pháp bảo quản đem gieo trong cát ẩm; (3) Ngâm hạt trong phù hợp.
  3. 18 KHOA HOÏC KYÕ THUAÄT Bảng 1: Trọng lượng và độ ẩm ban đầu Bảng 2. Ảnh hưởng của độ ẩm hạt và TẠP CHÍ KHOA HỌC CÔNG NGHỆ VÀ MÔI TRƯỜNG của hạt Giổi nhung phương pháp bảo quản đến tỷ lệ nảy mầm Dung lượng Tỷ lệ nảy mầm qua các thời kỳ Chỉ tiêu X Sx V% Phương mẫu (n) pháp Độ ẩm hạt đưa bảo vào bảo quản Ban đầu 1 tháng 3 tháng 6 tháng quản Trọng lượng hạt cả X Sx X Sx X Sx X Sx 1000 0.190 0.0017 0,90 vỏ thịt (g/hạt) Độ ẩm tư nhiên 90,1 5,2 45 2,4 13,4 8,7 - - Bảo Độ ẩm 20% 85 2,7 55 4,3 11,2 1,5 - - Trọng lượng hạt đã quản 1000 0,067 0,0005 0,85 thông xử lý vỏ thịt (g/hạt) Độ ẩm 15% 45 11,2 - - - - - - thường Độ ẩm 10% 15 9,8 - - - - - - Độ ẩm hạt 100 21,4 1,0430 4,87 Độ ẩm tư nhiên 90,1 5,2 82,0 1,1 71 2,3 63,2 1,0 sau thu hái (%) Bảo quản Độ ẩm 20% 85 2,7 70,3 1,5 69 5,5 60,5 12,5 trong Độ thuần (%) 1400 66,7 0,97 0,85 tủ lạnh Độ ẩm 15% 45 11,2 30 12,1 25 6,7 21,2 11,8 (80C) Độ ẩm 10% 15 9,8 11,2 5,6 - - - - 3.1.2. Tỷ lệ nảy mầm và thế nảy mầm ban Độ ẩm tư nhiên 90,1 5,2 48 4,2 35 1,2 15 1,7 đầu của hạt Giổi nhung Bảo quản Độ ẩm 20% 85 2,7 48,5 3,6 31,5 3,2 18,7 2,5 khô Hạt Giổi nhung bắt đầu nảy mầm sau 10 (trong Độ ẩm 15% 45 11,2 8,5 1,2 - - - - chum) ngày gieo ươm, tỷ lệ nảy mầm cao nhất vào Độ ẩm 10% 15 9,8 - - - - - - ngày thứ 16. Sau 24 ngày, số lượng hạt nảy mầm không đáng kể, sau 30 ngày hạt không còn khả năng nảy mầm. Tỷ lệ nảy mầm trung bình của lô hạt thí nghiệm là 92,4%. Thế nảy mầm 81,3%. Hình 1: Tỷ lệ nảy mầm của hạt Giổi nhung sau khi thu hái Hình 2: Hạt Giổi nhung gieo trên cát 3.2. Ảnh hưởng của độ ẩm và phương pháp bảo quản đến khả năng nảy mầm hạt giống. Độ ẩm của hạt ảnh hưởng đến tỷ lệ nảy mầm của lô hạt giống. Ở độ ẩm tự nhiên hạt giống có tỷ lệ nảy mầm cao nhất (đạt trên 90,1%). Khi rút ẩm từ 21,4% xuống 10%, tỷ lệ nảy mầm giảm từ 90,1% xuống 15%. Khi rút độ ẩm của hạt xuống dưới 10%, hạt không còn khả năng nảy mầm. Kết quả này cũng tương tự với kết quả nghiên cứu về cây Giổi xanh của Nguyễn Huy Sơn và Nguyễn Tuấn Hưng (2009). Hình 3: Thí nghiệm bảo quản Giổi nhung
  4. KHOA HOÏC KYÕ THUAÄT 19 Tỷ lệ nảy mầm của hạt giống tốt nhất trong mầm 10-14 ngày, thời gian nảy mầm nhanh SỐ 01 NĂM 2019 vòng 1 tháng. Kết quả nghiên cứu cho thấy, hơn (từ 15-16 ngày), tỷ lệ nảy mầm cao nhất phương pháp bảo quản hạt trong tủ lạnh ở (92,6%), thế nảy mầm 85,7%. Như vậy, biện nhiệt độ 80 C giúp giữ hạt lâu hơn. Ở điều kiện pháp xử lý nảy mầm tốt nhất cho Giổi nhung bảo quản thông thường hạt bị mất sức nảy là ngâm trong nước ấm có nhiệt độ ban đầu mầm sau 1 tháng. Kết quả này phù hợp với là 400C trong 10 giờ, sau đó vớt ra, rửa sạch rồi nghiên cứu của Hồ Đức Soa (2003). đem gieo, sau 10 ngày hạt bắt đầu nảy mầm, 3.3. Ảnh hưởng của các phương pháp xử thời gian nảy mầm 15 ngày và tỷ lệ nảy mầm lý hạt đến khả năng nảy mầm của hạt giống đạt 92,4%. Xử lý nảy mầm hạt giống là một trong 4. Kết luận những khâu đầu tiên và quan trọng nhằm kích - Phương pháp bảo quản hạt giống ảnh thích hạt nảy mầm để hạt đạt được sản lượng hưởng đến tỷ lệ nảy mầm. Hạt Giổi nhung mất gieo ươm cao, cây con sinh trưởng nhanh, đồng sức nảy mầm nhanh, phương pháp bảo quản đều, tránh sâu bệnh hại, rút ngắn thời gian ngủ trong tủ lạnh ở nhiệt độ 80C giúp kéo dài thời của hạt trong quá trình tạo cây giống để trồng gian bảo quản. rừng. Kết quả nghiên cứu thể hiện ở bảng 3. - Phương pháp xử lý hạt giống trước khi Bảng 3. Ảnh hưởng của phương pháp xử gieo ảnh hưởng đến tỷ lệ nảy mầm. Hạt giống lý tới khả năng nảy mầm của hạt được ngâm trong nước ấm ở nhiệt độ 400C Ngày bắt đầu Thời gian Tỷ lệ trong 10 giờ có thời gian bắt đầu nảy mầm nảy mầm nảy mầm nảy mầm Công thức (ngày thứ) (ngày) (%) nhanh hơn (10 ngày), thời gian nảy mầm của BĐ S% Tg S% TLMN S% lô hạt ngắn hơn (15 - 16 ngày) và tỷ lệ nảy mầm CT1 (Hạt không xử lý) 20,0 3,5 18,2 4,6 71,6 5,6 cao hơn (92,4%). CT2 (Ngâm hạt 10 giờ trong nước ấm có nhiệt 10,4 3,1 15,2 5,5 92,6 3,6 - Độ ẩm của hạt ảnh hưởng đến tỷ lệ nảy độ ban đầu là 400C) mầm. Hạt Giổi nhung giảm tỷ lệ nảy mầm từ CT3 (Ngâm hạt 10 giờ trong nước lã có nhiệt độ 19,2 2,3 18,4 6,2 74,6 7,8 95% xuống 35% khi rút độ ẩm hạt từ 21,4% ban đầu 200C) xuống 10%, hạt không còn khả năng nảy mầm Số liệu tại bảng 3 và kết quả phân tích khi rút độ ẩm hạt xuống 8%. Độ ẩm của hạt phương sai theo tiêu chuẩn Ducan cho thấy càng thấp càng nhanh mất sức nảy mầm, nhất phương pháp xử lý hạt Giổi nhung trước khi là trong điều kiện bảo quản ở nhiệt độ phòng./. gieo có ảnh hưởng rõ rệt tới thời gian bắt đầu nảy mầm, thời gian nảy mầm và tỷ lệ nảy mầm TÀI LIỆU THAM KHẢO của hạt giống (Sig F = 0,00 < 0,05). Hạt Giổi 1. Trần Hồng Sơn, Phạm Tiến Bằng (2017). Một số đặc điểm lâm học cây Giổi nhung (Paramechelia brainensis. Dany). nhung không qua xử lý hoặc hạt được xử lý Tạp chí Khoa học công nghệ và Môi trường tỉnh Gia Lai, 6/2017. đơn giản bằng cách ngâm trong nước lã có 2. Hồ Đức Soa (2006), Thử nghiệm và hoàn thiện biện pháp kỹ thuật trồng rừng và nuôi dưỡng rừng Giổi nhung nhiệt độ ban đầu 200C trong 10 giờ, thời gian (Michelia braianensis), kỷ yếu kết quả nghiên cứu khoa học công nghệ Lâm nghiệp giai đoạn 2001-2005, Viện khoa học bắt đầu nảy mầm chậm (19-20 ngày), thời gian Lâm nghiệp Việt Nam. Nhà xuất bản Nông nghiệp. nảy mầm kéo dài tới 18-19 ngày, tỷ lệ nảy mầm 3. Hồ Đức Soa (2004), Quy trình tạm thời trồng và nuôi dưỡng rừng cây Giổi, Trung tâm Lâm nghiệp Nhiệt Đới, Gia Lai. thấp (64,6-71,6%), thế nảy mầm 50%. Hạt Giổi 4. Hồ Đức Soa (2003), Nghiên cứu kỹ thuật thu hái và bảo quản hạt giống một số loài cây bản địa có giá trị kinh tế nhung trước khi đem gieo đã được xử lý bằng cao phục vụ các dự án cải tạo, phục hồi rừng nghèo và trồng rừng. Báo cáo sơ kết đề tài nghiên cứu khoa học cộng nghệ. cách ngâm trong nước ấm có nhiệt độ ban đầu là 400C trong 10 giờ, thời gian bắt đầu nảy

Download

Xem thêm
Thông tin phản hồi của bạn
Hủy bỏ