Xem mẫu

  1. LUẬN VĂN Kinh nghiệm chụp cho người mới bắt đầu
  2. Kinh nghi m ch p cho ngư i m ib tđ u Không ph i lúc nào trên nh ng ch ng ư ng b t ch t b n d u có ngư i quen i cùng …ch p nh cho nhau. Và cũng không ph i lúc nào b n ch p nh c nh p nhưng ch p ngư i v i c nh cũng p. V n là ơn gi n so v i nh ng ngư i nhi u kinh nghi m nhưng l i là khó khăn v i nh ng b n ít ch p nh. Không ít l n b n ã kêu than vì nhân v t trong nh sai nét, b t i m t…hay khi th hi n rõ ràng nhân v t thì c nh l i t i thui ho c…tr ng xóa! Làm th nào bây gi ? Không có gì khó c , NTL xin ư c tìm hi u và gi i quy t v n cùng b n và v n ch v i chi c dCam. i u quan tr ng u tiên là quan sát ánh sáng K thu t nhi p nh có nh ng gi i h n c a nó và không ph i lúc nào b n cũng có th t ư c y các chi ti t trong bóng t i và vùng ánh sáng cao. Chính vì th nên khi ng trư c m t c nh p, m t công trình n i ti ng…b n mu n có hình k ni m v i chúng thì vi c quan sát hư ng chi u sáng là r t quan tr ng. B n nên tránh ch p nh ng c nh ngư c sáng hay ơn gi n hơn là ngư i ư c ch p ng trong vùng bóng râm còn phông n n l i sáng r c r . Khi m t tr i ngay sau lưng nhân v t hay ch ch 45° phái sau thì b n khó có th ch p nh p v i dCam. Gi i pháp : thay i góc nhìn, i v trí c a nhân v t hay ch p c n c nh theo ki u chân dung và dùng thêm flash « Fill-in » ( ng nghĩa v i vi c phong c nh s b h p l i). B n cũng nên tránh ánh sáng th ng trên nh u vì nó s làm t i các h c m t. Ch p nh ngư i v i phong c nh thì nên tránh i mũ lư i trai vì nó s làm m t b t i. Hư ng sáng p là ch ch 45° theo nhi u ngang và chi u th ng ng v phía trư c m t. NTL thích th ánh sáng d u h t lên t m t sân
  3. hay m t b c tư ng nào ó g n v i nhân v t. Như th n u b n i du l ch vào m t ngày tr i râm mát thì l i chính là i u ki n lý tư ng ch p ư c nhi u nh p y. i u quan tr ng th hai là o sáng Máy dCam có nh ng h n ch không th vư t qua c a nó (không th thao tác theo ý mu n, t m èn flash y u…) nhưng l i r t « thông minh » trong vi c ghi l i các chi ti t trong vùng ánh sáng y u. Như th nguyên t c o sáng chung c a dCam là ưu tiên các vùng ánh sáng cao. N u ta g i vùng ánh sáng kém nh t là « T i », ánh sáng cho nhân v t là « Trung bình », vùng có ánh sáng cao hơn là « Sáng » và i m sáng nh t là « C c sáng » thì v i máy nh dCam b n nên o sáng vào vùng « Sáng ». có th ghi l i ư c chi ti t phong c nh cũng như nhân v t thì ánh sáng ph i cân b ng gi a ch th và phông, hay chênh l ch không vư t quá 2 kh u ng kính v i nh m u. Làm sao bi t ư c i u y ? r t ơn gi n : b n ch vi c ch n ch ch p Av hay Tv ( a ph n các máy dCam hi n hành u cho phép làm vi c này), ch ng h n ta ch n Av và t kh u f/5,6, r i ti n hành o sáng trên khuôn m t c a nhân v t b ng ch « Spot » (ch ng h n k t qu t ư c là 1/125 v i ISO 100) sau ó o sáng vào m t vài chi ti t quan tr ng phông (ch ng h n k t qu t ư c là 1/250 ISO 100, 1/500…). D a trên nh ng thông s này b n có th bi t ư c là mình có c n dùng thêm flash hay hi u ch nh k t qu o sáng hay không ? Nguyên t c căn b n c a vi c Hi u ch nh k t qu o sáng (Exposure Compensation) như sau : - Khi ngư i sáng hơn phông thì –Ev - Khi ngư i t i hơn phông thì +Ev N u máy nh c a b n không cho phép thao tác như NTL ã trình bày trên thì b n hoàn toàn có th ch p hai ki u nh : m t v i o sáng vào nhân v t và m t v i o sáng vào phông r i so sánh k t qu trên màn hình LCD. L i th c a máy
  4. nh s là ch này. N u b n th y th « Histograms » d n v bên trái thì có nghĩa là nh c a b n b t i, th d n v t n cùng bên ph i nghĩa là nh c a b n b th a sáng. M t hình nh có ánh sáng úng s có th hình m t qu i nh chính gi a, có m t chút kho ng cách v i hai u c a tr c X. th này cang cao theo tr c Y thì có nghĩa là t m nh c a b n càng có nhi u chi ti t. i u quan tr ng th ba là nét sâu L dĩ nhiên là b n mu n có m t t m nh nét c nhân v t và phong c nh. i u này r t d th c hi n khi ch p v i dCam vì các máy này có nét sâu r t l n (do tiêu c c a ng kính r t ng n) Thông thư ng b n s canh nét vào nhân v t, lý tư ng nh t là ch n i m canh nét trên khuôn m t, ch n m gi a hai m t (n u c ly ch p g n quan sát) như th t ư c nét sâu t nhân v t cho t i t n vô cùng b n ph i ch n kh u ng kính nh nh t, v i máy dCam là f/8. Tuy nhiên trong a s các trư ng h p khi kho ng cách gi a ngư i ch p và nhân v t xa thì ch v i f/5,6 b n ã có th làm ư c i u này r i. Th nhưng máy dCam l i khóa luôn c i m canh nét l n k t qu o sáng ng th i cùng m t lúc và b n l i mu n ch n m t k t qu o sáng trên m t vùng ánh sáng khác. Làm th nào ây ? Cũng r t dơn gi n, v i dCam b n v n có th s d ng kh năng c a « Hyper-focal » t c là ch n m t i m canh nét (không n m trên nhân v t) mà t ó t ư c nét sâu l n nh t. Th c nghi m v i máy dCam cho th y b n hoàn toàn có th ch n i m canh nét vào 1/3 chi u sâu c a nh v i kh u ng kính t i thi u là f/5,6. Sau khi ch p b n nên dùng ch c năng zoom c a màn hình LCD ki m tra xem nhân v t có nét hay không ? i u th tư là èn Flash "Fill-in" T t c các èn flash g n s n trên máy dCam cho ch s GN r t nh . C ly ch p hi u qu v trí ng kính r ng nh t thư ng 3,5m và v trí ng kính tele là 2,5m. Khi b n khép sâu kh u ng kính l y nét sâu thì c ly ch p c a èn
  5. s b gi m i r t nhi u. Ch ng h n v i GN 11 thì f/8 b n s ch p ư c kho ng cách 11/8 = 1,375m mà thôi. Hi u qu c a flash là xóa i các bóng x u ho c cân b ng nhân v t v i ánh sáng phông. V i dCam thì phương pháp ơn gi n mà hi u qu nh t là o sáng vào m t i m trên m t t c a phông r i dùng flash chi u sang cho ngư i. NTL hay dùng ISO 50 v i flash “fill-in” và trong trư ng h p phông quá sáng thì b n có th -1 Ev ho c -2 Ev. Vào nh ng lúc tr i s m t i thì b n nên dùng thêm chân máy ch p flash v i t c ch m. Ch này ư c bi u hi n b ng hình ngư i v i ngôi sao trên máy c a b n. V i nh ng b n nào có nhi u kinh nghi m hơn thì có th ch n t c ch Tv. B n c n lưu ý là ngay c khi flash ã lóe lên r i thì v n c n ti p t c gi nguyên v trí tránh hi n tư ng bóng nhòe. Phương pháp này cho phép b n tái t o l i sinh ng không khí ban êm và b u tr i s r t xanh ng th i ngư i sáng. Ch p flash bu i t i b n có th ch n ISO 200. M t vài i u c n lưu ý khác: - B n nên b ch Auto ISO vì ch này máy nh s t t nh y ISO theo hoàn c nh và b n s không i u khi n ư c máy theo ý mu n. - B n nên b ch t ng ch n i m canh nét vì máy nh s không canh nét úng như ý b n. - B n nên b ch Auto Flash nhưng c n luôn quan sát các thông s v t c ,n ut c th p hơn 1/60 giây thì b n nên dùng chân máy hay flash. - B n nên b ch Auto WB vì máy nh s ưa t t c các m u v giá tr trung bình, không th t p.Như th thì tùy theo di u ki n ánh sang th c t mà b n ch n WB. B n ang s h u m t chi c dCam hay BCam… i u y không quá quan tr ng t i ch t lư ng c a nh, k thu t t ng ch gi i quy t ư c m t ph n nào
  6. các òi h i c a b n mà thôi, cho dù b n không hay ch p nh nhưng dăm phút tư duy trư c khi b m máy s làm cho m i ngư i tr m tr v i nh ng t m nh du l ch c ab n y. Chúc có nhi u nh p! Thân, T o hi u ng sao cho đèn đêm mà không c n kính l c V i kh u t f8 tr lên khi ch p c nh có èn êm, ánh èn ã b t u có hình ngôi sao léo sáng. T t nhiên hi u ng còn ph thu c vào t c b n ch n Sau khi th m o th nh t chúng ta có th i n m y k t lu n sau: - C n ph i có chân máy. - Ch p Iso càng th p càng t t. - Giá tr Kh u càng l n (f l n) cánh sao càng dài. - Th gian ch p càng lâu cánh sao càng dài Hi u ng zoom ây là hi u ng ch có th ch p b i ng kính a tiêu c hay ng kính zoom. ng kính m t tiêu c thì khóc thét r i Ta có th máy t c ch m và thay i tiêu c trong lúc màn tr p ang m , s t o ra nh ng v t m tâm b c hình to ra. Hi u qu này thêm thú v n u k t h p v i lia máy.
  7. Các b n hãy th và ăng nh cũng như k t lu n c a mình vào ây nhé, tôi s k t lu n chung l i khi chúng ta i ti p m o s 3. Có ph i th này không bác Lekima?? Cách này trong PS cũng có k x o làm. Nhưng ây là em th theo cách c a bác, ch p cái góc làm vi c t i tàn c a em. M o đo sáng thay th a ph n các máy u có h th ng o sáng bên trong máy nh giúp chúng ta ch n l a t c và kh u phù h p cho film l sáng úng. H th ng này là o ánh sáng ph n chi u (reflected light - o xuôi) t ch "h t" vào máy nh, g n kính l c nó s i u ch nh theo. Nhi u hãng s n xu t v t li u nhi p nh s n xu t m t lo i bìa h tr o sáng g i là bìa xám (gray card). T m bìa có hai m t, m t m t màu tr ng ph n chi u 90% ánh sáng, m t màu xám trung bình gi a tr ng và en ph n chi u 18% ánh sáng r i vào. Vì lòng bàn tay ta, v i màu da trung bình ph n chi u 18% ánh sáng như m t m t c a t m bìa xám nên có th dùng o thay th . Lưu ý: - Vì lư ng sáng ph n chi u căn c theo ánh sáng tr c ti p (incident light), nên tay cũng ph i t song song v i ch hay m t ph ng ư c ch p nh. m b o lòng bàn tay nh n cùng lư ng sáng như ch . - V i da tr ng ta m l n thêm m t kh u , v i da en ta óng nh b t m t kh u . i u ó cũng có nghĩa là ta có th dùng m t chi c khăn tr ng (tôi dùng cái khăn lau ông kính), o thay th cho cho b t kỳ v t tr ng nào xa
  8. mà ta mu n gi nguyên màu tr ng khi in nh. Có bác nào ch p tư ng ph t ch ng h n. Hay c i b cái áo en kh i ngư i, ta có th o thay th cho nh ng vùng t i x m c n l y. Hay chúng ta có th o b i cây g n l y màu xanh cho nh ng cây xa. Vi c o này s c th theo hư ng d n c a tùng lo i máy nh. Và cũng lưu ý là ph i luôn m b o v t o thay th cùng ngu n sáng, cùng góc v iv t th ư c ghi hình. B i đèn trong ch p t c đ ch m Tôi ch xin gi i thi u sơ b chúng ta có th s d ng và v n d ng. ó là khi ch p t c ch m trong bóng t i, chúng ta có th chi u sáng nhi u l n t o hi u qu nh khác bi t. Ví d : khi ch p ngư i ang múa, ta ch p ch m và nháy èn 3 l n. Trong i u ki n ánh sáng t i s xu t hi n ngư i múa 3 tư th khác nhau. Ngày trư c chúng tôi còn b t thêm cái gi y che b ng t i (màu ) ho c gi y làm èn ông sao trư c èn... nó cung s làm cho màu m t, cơ th c a i tương ch p m i ng tác là khác nhau. Hi u qu này khá thú v các b n hãy th nhé. Cùng c n nói thêm là trong ch p ki n trúc, n i th t thì vi c b i èn chi u sáng nh ng vùng t i cũng hay s d ng. Kính l c màu cho đèn và ng kính: B n ã bao gi nghĩ n và bao gi s d ng chưa, n u chưa thì hãy nên làm. i ý là chúng ta g n kính l c m u vào ng kính, m t kính l c màu khác vào èn. T t nh t là èn xoay ho c èn trong studio cho ánh sáng không "h t" th ng vào ch th .
  9. Màu c a hai kính ó thư ng là hai màu b túc cho nhau như cam - tím, xanh - vàng, - xanh lá cây.... Nào ch các bác th nhé! Ngh thu t xem nh Ngh thu t nhi p nh ã có m t và i vào i s ng,tâm h n c a nh ng như i yêu ngh thu t trên toàn th gi i cũng như trên t nư c Vi t Nam t r t lâu. Tuy v y,ngày nay v n còn r t nhi u ngư i chưa th t hi u th u áo v ngh thu t nhi p nh. Ngoài nh ng kĩ thu t v i máy móc,nh ng sáng t o xu t phát t tâm h n ngh sĩ và con m t nh y c m v i cái p c a nh ng ngh sĩ nhi p nh còn ph i k n ngh thu t xem nh,nó cũng là m t "GU" thư ng th c ngh thu t mà m i ngư i m i khác nhau,nhưng có nh ng nguyên t c chung mà ai cũng ph i tuân theo. Ch c b n s nghĩ r ng xem nh thì có gì mà không bi t cách : c m nh vào tay r i ánh m t nhìn ch gì? Nhưng th t ra không ch ơn gi n th âu : nh cũng gi ng như nh ng v t ta luôn va ch m hàng ngày (nhìn âu ch ng th y nh:báo chí,sách v ,trên máy tính,....); tuy ti p xúc nhi u nhưng chúng ta v n chưa bi t s d ng chính xác. K c nh ng nhà nhi p nh chuyên nghi p hay nh ng nhà phê bình ngh thu t (ch chưa nói n nh ng ngư i nghi p dư) u xem nh chưa úng phương pháp. V c u t o thì máy nh là m t con m t l n : kích thư c c a nh in trên kính m ph thu c vào kho ng cách gi a v t kính và v t c n ch p.Máy nh thu ư c
  10. hình ph i c nh c a v t lên t m phim gi ng như hình nh mà "m t con m t" c a chúng ta t v t kính nhìn th y. Do ó,khi ta mu n nhìn t m nh v i nh ng n tư ng v th giác hoàn toàn gi ng v i nguyên v t thì chúng ta ph i tuân theo m t s nguyên t c sau ây: 1. Nhìn nh ch b ng "m t con m t" Khi chúng ta nhìn nh b ng c hai con m t thì nh ng tia sáng phát ra t v t s i t i thu tinh th c a c hai m t và cho m t lo t tia ló t i i m vàng n m trên võng m c.Nh ng tia ló này ư c xu t phát t nh ng i m cách xa nhau (kho ng cách gi a hai m t) nên cho ta m t b c tranh hoàn toàn ph ng,ch không còn là hình nh có chi u sâu như b n ch t c a nó n a. ây mình s không i sâu gi i thích kĩ hơn vì khái ni m này liên quan t i nhi u v n ph c t p c a quang h c và v c i m sinh lí c bi t c a ôi m t. 2. Ph i t m t trư c nh m t kho ng thích h p Khi ngư i ngh s ng m ch ng và b m máy,trư c m t anh ta là ph i c nh chính xác c a b c nh th c hoàn toàn.Nhưng khi chúng ta khi xem nh m t kho ng cách không chính xác thì toàn b ph i c nh (G m c nh ng hi u ng c bi t mà ngư i ngh sĩ mu n th hi n) s b thay i hoàn toàn. **V y c n xem nh v i kho ng cách chính xác là bao nhiêu? Mu n có ư c m t n tư ng v ph i c nh hoàn toàn gi ng v i nh ng gì ngư i ngh s nhi p nh ã ng m ch ng khi b m máy, thư ng th c nh ng sáng t o v b c c và ph i c nh mà ngư i ngh s mu n th hi n thì ta ph i nhìn nh dư i m t góc trông b ng úng góc trông mà v t kính c a máy nh ã "nhìn" hình trên kính m c a bu ng t i (Hay chính là góc trông mà v t kính "nhìn" v t ư c ch p).
  11. Như v y hình c a v t nh hơn kích th c t nhiên bao nhiêu l n thì ph i t t m nh cách m t m t kho ng nh hơn kho ng cách t v t n v t kính c a máy nh b y nhiêu l n (S d ng nh lý v tam giác ng d ng y mà).Hay nói cách khác,c n ph i t nh cách m t m t kho ng x p x b ng tiêu c c a v t kính (hai giá tr này càng g n nhau càng t t). Trên ây là m t s nguyên t c ơn gi n nh t c a ngh thu t xem nh, bài vi t c a mình có tham kh o cu n "Fun Physics" c a tác gi ngư i Nga IA.I.Perenman. Tăng gi m bù tr sáng (EV+/-) phunghung vi t: Cho em xin h i bác NTL m t chút v cách ch nh tăng gi m "Bù tr sáng" (EV:Exposure Value) Cám ơn bác nhi u nhi u !! Chào b n, Nguyên t c c a vi c hi u ch nh Ev sau khi ã có k t qu o sáng t ng c a máy nh là: - N u coi giá tr o sáng "chu n" là "Ev-C" thì: Ev-C +2 1/2 Ev=tr ng tinh; Ev-C - 2 1/2 Ev = t i en. T i en -2 1/2 Ev // Ev-C // +2 1/2 Ev Tr ng tinh - N u ta có m t ch th xác nh trư c m t phông thì hi u ch nh Ev ư c làm theo nguyên t c: n u phông sáng hơn ch th thì +Ev; n u phông t i hơn ch th thì -Ev
  12. B n cũng nên bi t r ng không t n t i m t giá tr o sáng "chính xác" trong sáng t o. Hi u qu ánh sáng ph thu c duy nh t và ý sáng t o c a b n mà thôi. Hi u ch nh Ev có l i " nh hư ng" trên nh, c th là: +Ev s làm gi m chi ti t trong các vùng ánh sáng cao, -Ev làm gi m chi ti t trong các vùng ánh sáng th p. B n nên quan sát toàn c nh trư c khi quy t nh t m nh mình s t i hay sáng nhé. Bù tr sáng (EV) Ch bù sáng không quá ph c t p nhưng l i có hi u qu b t ng . M i m t máy nh, t máy bình dân t i SLR hay DSLR u có kh năng o sáng. Có nhi u tình hu ng như o sáng i m ho c o ma tr n. N u o ma tr n, máy s o nhi u i m và cho giá tr trung bình. Trong i u ki n thông thư ng, cách o này s là úng Tuy nhiên n u b n ch p các i tư ng có tương ph n cao như ch p dòng sông dư i ánh n ng, ch p kim lo i, ch p bãi bi n,… b n s d dàng nhìn th y r ng hình nh cho ra không như ý mu n. Do chênh l ch sáng t i cao, máy tính toán s không chính xác. Thông thư ng ch th b t i v i b c nh có n n sáng và ch th b quá sáng v i b c nh có n n t i. Trư ng h p này s ph i s d ng ch bù sáng EV có nh v i ánh sáng úng hơn. Các bác nào có kinh nghi m xin chi giáo thêm ư c h c h i. có m t b c nh rõ ràng v i các tông màu, có exposure úng, nghĩa là ph i có lư ng ánh sáng ư c thu vào phim hay image sensor. i u này ph thu c vào nh y sáng ISO và 2 y u t : t c s p i u khi n kho ng th i gian mà ánh sáng ch y qua ng kính và kích c cu m ng kính cho phép m c
  13. sáng. B n có th i u khi n i u này m t cách t ng hay b ng tay b ng cách ch nh các thông s tương ng. o sáng: Ngày nay g n như máy nh nào cũng có thi t b o sáng ư c thi t k s n bên trong. Quay ng kính v phía i tư ng c n ch p và thi t b o sáng s t ng tính toán m c sáng. B n có th ch p nh n thi t l p cu máy và ch p. Nhi u ng thích nh cu h hơi t i m t chút (vd: Sicily198x) nhi u ng khác thì l i thích nh sáng rõ ràng có th nhìn rõ v t ch p và m i th xung quanh. Tuy nhiên v nguyên t c, ánh sáng t t là nh làm sao mà m t nhìn tuy t tr ng, c xanh hay m t con báo en v i y chi ti t. N u tuy t mà màu xám, c nh t nh t hay con báo en thành con báo xám thì coi như b n ã o sáng sai. Midtone: Các thi t b o sáng cu máy nh ã ư c l p trình s n cho ra ánh sáng úng cu vùng midtone: là vùng mà ko quá sáng hay quá t i. Màu xám cu t ng á, vùng t i cu t m bêtông ví d thư ng là midtone. M t khuôn m t rám n ng, c xanh ... có th coi g n như là midtone (t t nhiên là tương i thôi tuỳ trư ng h p). R t nhi u trư ng h p, b n ch p c nh mà bao g m c vùng sáng và vùng t i, vd như khi b n ch p ng c xanh, ng m c qu n áo màu s c và b u tr i hơi sáng m t chút thì nh ng c nh như v y s ư c máy o sáng tương i chính xác. Tuy nhiên có nh ng trư ng h p mà o sáng cu máy ko cho ra m t b c nh t t. Ví d khi v t ch p ch toàn tr ng hay en: Khi nào mà b n nh ch p t m hình ch y u v t ch tr ng hay en hay m t vùng r t l n r t sáng hay r t t i, h u h t h th ng o sáng cu máy nh s cho ra k t qu ko như ý. N u b n ch p u m t cái ô tô màu en, nó có th s b xám, m t th ng ng tuy t cũng có th b xám. Hay khi b n ch p phong c nh mà b u tr i r t sáng thì vùng nư c dư i s có th b t i vì o sáng cu máy c g ng l y ánh sáng trung bình theo midtone ã ư c lâp trình s n. Trong nh ng
  14. trư ng h p như v y, b n ko nên d a vào o sáng cu máy có phơi sáng úng cho t m nh. Cách o sáng trong trư ng h p như v y: Tìm cái gì thay th : Cách này ơn gi n là b n chĩ máy vào vùng midtone o sáng thay vì chĩa máy vào th ng ng tuy t ch ng h n và o sáng t ó. Hay n u b u tr i quá sáng thì b n o sáng vào ph n còn l i. T t nhiên y ch là cách mà b n ã cho r ng ph n còn l i là vùng midtone, cách chính xác hơn mà anh Amateur ã nói t xưa là dùng bàn tay ho c gray card. Dùng graycard g nv t nh ch p, cho máy c ánh sáng t ó, ghi nh giá tr Fstop và shutter speed, r i ch p d trên 2 giá tr ó. Lúc chĩa máy vào cái gray card, nh n nút AE lock, máy s ch n và khoá các giá tr o ư c t cái graycard, n u ko bi t AE lock âu hãy xem l i manual cu máy ... Trong trư ng h p b n ko có c graycard (l n bàn tay) hay b n cũng ch ng bi t âu là vùng sáng v midtone thì theo tôi cách t t nh t là b n tăng sáng cho v t sáng gi cho chúng nó sáng và gi m sáng cho v t t i cho chúng nó t i ( t c là dùng ch c năng bù sáng: Exposure compensation hay tăng gi m Fstop hay shutter speed m t cách tương ng) B o sáng trong máy: Thi t b o sáng o ánh sáng ph n chi u t v t nh ch p tuy nhiên thi t b này cũng c và o theo nhi u ki u khác nhau. Center weighted: o sáng s c ánh sáng h u h t khung hình nhưng favor ch y u vào ph n trung tâm (vd: s b qua b u tr i r t sáng góc trên ). Do
  15. v y o sáng s l y trung bình ph n khá r ng nên phơi sáng cu nh cũng tương it t nhi u trư ng h p ch p ngoài tr i. Spot Meter: Thông thư ng s có m t cái vòng tròn gi a trong cái v ewfinder ch ra ó là khu v c mà thi t b o sáng s o. Ki u o sáng này thích h p khi mà b n mu n o sáng trong m t khu v c nh vd như m t th ng bé b ngư c sáng hay graycard. Evaluative ( hay multizone hay matrix ...): o sáng ánh giá các m u ánh sáng trong khung hình và thi t l p thông s b ng AI ( thông minh nhân t o) Vd: ch này s b qua vùng c c sáng trong t m hình và ch tính sáng ph n còn l i. Thông thư ng, ch này cho o sáng chính xác hơn ch centerweighted khi b n nhanh. Các cameras ngày nay o r t chính xác và bi t t ng bù sáng ch này. Bracketing Exposure: Là gì? Là b n cùng m t c nh 3 t m khác nhau v i m i t m nh m t m c sáng t i khác nhau. Thi t l p ch này, có th chuy n t 1/3, 1/2 , 1 stop ... và ch vi c x ch x ch x ch... Cu i cùng, có vài thi t b o sáng ngoài, b n có th mua và xài th chơi n u thích. Trên ây là cơ b n v o sáng mà tôi ư c bi t, mong các bác nào có kinh nghi m thêm th t b sung ph n nâng cao cho m i ng cùng h c h i. B sung 1 chi ti t nh cho bài vi t r t chi ti t c a Ravine_79. Ch o sáng Center Weight o sáng sáng theo trung tâm i m o mình ch n r i l y thêm ra 1 vùng xung quanh như ã gi i thích. Vùng này a s có di n tích 9-10% c a khung nh. i u này nhi u khi quan tr ng vì n u ch th c a b n nh quá mà ph n xung quanh sáng quá hay t i quá so v i ch th thì b n nên dùng
  16. Spot Metering cho chính xác vì s r ng 10% khung nh cũng có th nh hư ng n chính xác c a máy o. Ghi chú dí d m: n u b n nào i ch p hình mà không có tay o sáng thì ... c m tay cô ngư i m u mà o sáng... m b o chính xác. Hahaha Thôi, các bác cho tôi gi i thích theo cách hi u c a tôi như th này, các bác xem có OK không nhé. Bình thư ng, khi các bác ch p, các bác thư ng ch nh m ng kính và cho máy t ng ưa ra thông s t c . V y d a vào âu mà máy l i l y thông s t c ? Nó d a vào cái màu s c trong khuôn hình mà chúng ta ang ng m. Trong a s trư ng h p thông thư ng, máy nh ch n úng t c d n n b c nh p ó là trư ng h p 1: Máy nh úng. 1. Máy nh úng: ây là trư ng h p khi chúng ta ng m m t phong c nh p, ánh n ng OK (không quá t i, không quá sáng), các thành ph n,c h th trong nh (khung ng m) có chênh l ch v sáng t i không nhi u thì máy nh thư ng úng trong trư ng h p này. Khi này ta ch ng ph i bù tr gì c . 2. Trư ng h p sáng nhi u hơn t i: Ví d cho trư ng h p này là b n ch p m t c u bé ng trư c m t b c tư ng sáng choang, b c tư ng ó l n hơn c u bé ó khá nhi u (v t l ) v y trong trư ng h p ó máy nh tính toán như sau: Khuôn hình là 100%, 85% sáng (b c tư ng), 15% t i (c u bé) v y c n ph i ưa ra t c nhanh hơn ít sáng i. K t qu là: C u bé b t i và b c tư ng thì có v là OK. nh ta s b h ng vì ch th c u bé l i b t i. Trong trư ng h p này, ta "b t bài" máy nh, bi t nó s cho nh t i hơn thông thư ng thì ta tăng sáng lên chút nh (bao nhiêu thì do kinh nghi m, tôi không ph i ngư i có kinh nghi m) g i là tăng EV lên +.
  17. 3. T i nhi u hơn sáng: Trư ng h p này thì ngư c l i trư ng h p trên. ây là kinh nghi m c a cá nhân tôi, tôi ch bi t m i v y, sai úng thì các bác s a tôi rút kinh nghi m thêm. Thanks! N u OK thì các bác ng viên chút cho máu, tôi xin chia s ti p. Các bác c hình dung th này nhé. Tăng EV là nh sáng hơn, v y t i sao nh l i sáng hơn? Ch l v n thông s ó mà nh l i sáng hơn ư c à, vô lý quá. V y th c ch t c a vi c tăng EV là gì? Ví d ta ch n AV mode, kh u m f3.5, máy tính ra t c 1/125 -> nh t i. Lúc này mà ta m kh u ra thì máy l i tính l i t c nên k t qu ch khác gì. V y thì làm th nào máy tính ra úng t c mong mu n -> tăng EV lên. ng tác này b o cho máy bi t là nó ang tính sai r i -> nh ra t i -> tính l i t c i. N u TV mode thì máy s tính l i kh u cho phù h p, ây x y ra trư ng h p này. Ví d ta t c là 1/60 -> máy tính ra kh u là f1.8 và f1.8 cũng là m h t c r i -> gi ta ch nh EV lên 2 stop chăng n a thì nh v n c t i như cũ vì máy không th nào m kh u thêm ư c n a. Trư ng h p trên c a bác daoducquan s d n n b c tư ng b cháy nhưng i l i c u bé l i không b t i n a. Exposure Value (Ev) Trong nhi p nh, s k t h p c a m ng kính và t c ch p cho ta m t i lư ng c trưng g i là Exposure value (Ev). Ev 0 là khi ta t kh u là 1 t c ch p là 1 giây. Ev ư c tính b ng k t h p hai hàm logarit c a giá tr m ng kính (Apeture value) và giá tr c a th i ch p (Time Value).
  18. EV = Av + Tv G i N là tr s kh u ( f-number) ta có Apeture value : N u t là th i ch p tính b ng giây ta có Time Value: Các công th c trên ch tham kh o. Trong th c t thì b n ch c n hi u là v i khi b n m ng kính thêm m t kh u thì th i gian ch p ph i gi m i m t n a (hay ngư c l i) thì Ev không thay i. Các b n c n lưu ý m t i m mà các b n m i ch p hay nh m l n là m ng kính thêm m t kh u nghĩa là gi m f- number m t stop. Ví d như t f/8 v f/5.6 . Ánh sáng tác ng vào film còn ph thu c vào nh y sáng c a film. nh y sáng c a film thì ơn gi n như kh u hay t c ch p là tăng g p ôi thì lư ng sáng vào s tăng g p ôi. Film 100asa thì g p ôi 50asa, 200asa thì g p ôi film 100asa… Tùy thu c vào i u ki n ch p khác nhau s có nh ng ch n l a khác nhau .Tuy nhiên ơn gi n thì các b n m i ch p nên căn c vào m c chu n 100asa. Quay l i sáng c a hình ch p, ó là k t qu c a vi c d a vào ánh sáng c a ch , nh y sáng c a film, kh u và t c ch p. nh y sáng c a film thì t t nhiên là càng th p thì hình nh càng m n. Nhưng không ph i i u ki n nào cũng có th ch n l a film có nh y th p ư c. Chúng ta s quay tr l i v n
  19. này trong bài nói v film. Còn bây gi ơn gi n thì hãy ch n film 100asa và quan tâm n kh u và t c . Dư i ây là b ng giá tr Ev các b n tham kh o: Trong b ng trên, các giá tr Ev gi ng nhau s n m trên m t ư ng chéo t góc dư i bên trái sang góc trên bên ph i. Ngay t i m t Ev nào ó trong b ng, dóng th ng sang bên trái và th ng lên phía trên b n s tìm ư c m t c p Kh u và t c tương ng. Nhìn trong b ng b n s th y có nhi u c p kh u khác nhau cho cùng m t Ev..... Bàn v ánh sáng âm và ánh sáng dương, ti ng Anh g i là low-key và hi-key, th c là làm nh sáng hay t i hơn r t nhi u so v i bt, th hi n ý riêng c a tác
  20. gi , có th dùng M làm i u này, nhưng thư ng h s c ng tr Ev ti n hơn và nhanh hơn. Ánh sáng là m t trong nh ng y u t quy t nh c a m t t m nh p. L y sáng cho úng là m t công o n quy t nh. Trong nhi u trư ng h p, chúng ta hay l i vào k thu t o sáng c a máy nh và ch chăm lo n b c c, góc ch p mà thôi. Tuy nhiên trong nhi u trư ng h p vi c o sáng t ng hoàn toàn không th cho ra ư c m t b c nh như ý. Do ó o sáng b ng tay là m t trong nh ng ki n th c quan tr ng i v i nh ng ai có mong mu n ki m soát ư c ch t lư ng c a b c nh. M t ngư i có th phân bi t ư c kho ng 15 b c sáng, m i b c tương ư ng v i m t n c kh u hay t c (VD: 1/4-1/5.6 hay 1/125-1/250). Trong khi ó sensor c a máy nh s hay phim ch có th phân bi t ư c m t kho ng contrast t i a là 7-8 b c mà thôi. Kho ng contrast ghi nh n ư c g i là dynamic range. VD Máy Canon 350D có th ghi nh n ư c t EV0 n EV20 (xem b ng s li u cua Anhhang). Tuy nhiên trong trong s 20 b c này, m t b c nh ch có th có th cho ra chi ti t t t trong m t kho ng contrast t i a là 8 b c. Ansel Adam ưa ra lý thuy t v vùng sáng (Zone system), theo ó sáng ư c chia ra làm 11 vùng, ánh s t 0-10. Kho ng contrast t i a mà máy nh có th ghi nh n ư c ch có 7-8 vùng trong s ó mà thôi. Chính ngư i ch p s quy t nh s d ng các vùng ó như th nào t ư c yêu c u sáng tác. Trong nhi u tình hu ng c th khi contrast c a c nh vư t quá gi i h n dynamic range c a máy (VD chênh l ch 10 sáng ch ng h n) thì có ba kh năng x y ra: