Xem mẫu

  1. Kho ng vư t tiêu c Kho ng vư t tiêu c là m t trong nh ng khái ni m ph c t p nh t c a k thu t nhi p nh nâng cao. Khi b n l y nét vào m t i m n m xa vô c c, nh thu ư c s t m coi là rõ nét t vô c c cho n m t kho ng cách nào ó trư c ng kính. Kho ng không rõ nét trư c ng kính lúc này ư c g i là kho ng vư t tiêu c (t m d ch t "Hyperfocal distance"). Kho ng vư t tiêu c là m t trong nh ng khái ni m ph c t p nh t c a k thu t nhi p nh nâng cao. Khi ng kính l y nét vào úng gi i h n ngoài cùng c a kho ng vư t tiêu c , nh s nét t i m chính gi a kho ng vư t tiêu c cho n vô c c. Lúc này, sâu trư ng nh (DOF) t giá tr c c i. K thu t l y nét theo kho ng vư t tiêu c s d ng khi ch p hình trong ó có nhi u ch òi h i rõ nét t kho ng cách g n nh t n xa nh t, như ch p nh phong c nh, ki n trúc...
  2. nh bên trái ngoài cùng l y nét vào ti n c nh. Nh ng chi c lá r t nét nhưng n n phía sau l i m . nh gi a l y nét vào h u c nh. ám cây phía sau r t nét nhưng nh ng chi c lá l i m . nh cu i l y nét vào kho ng vư t tiêu c giúp sâu trư ng nh t giá tr c c i. nh: Blogspot. Sơ mô t kho ng vư t tiêu c và vùng l y nét t ư c khi l y nét vào kho ng vư t tiêu c . nh: Nikonian. Kho ng vư t tiêu c ph thu c nhi u vào thi t l p tiêu c và kh u c a ng kính. V i các ng góc r ng, kho ng này khá ng n khi t giá tr kh u l n (khép kh u càng sâu). Ch ng h n, kho ng vư t tiêu c c a m t ng 35mm f/16 g n trên máy phim 35mm ch t m 2,4m. M i v t th kho ng cách 1,2m so v i ng kính cho n vô c c s ư c coi là s c nét n u l y nét vào kho ng vư t tiêu c (2,4m). Các ng tiêu c dài r t hi m khi ư c s d ng ch p m t vùng nh l n do như c i m v góc bao quát h p cũng như dài c a kho ng vư t tiêu c quá l n. Khi l y nét vào m t i m n m xa vô c c, các v t th g n s m t t. Ngư c l i, khi c l y nét vào các v t g n, ph n h u c nh phía sau s m t h t chi ti t.
  3. Kho ng vư t tiêu c ch mang tính ch t tương i ngay c khi c nh tiêu c và kh u c a ng kính. i u này có th lý gi i là do khái ni m " s c nét" không hoàn toàn ng nh t trên m i kho ng cách so v i ngư i ch p. V i k thu t l y nét hyperfocal, các i m n m chính gi a vùng vư t tiêu c và vô c c có nét kém nh t. Khi phóng to nh ng khu v c nh này, nh ng ch m m (circle of confusion) cũng s l n d n lên, khi n khái ni m "s c nét" không còn úng n a. Nói cách khác, kho ng vư t tiêu c còn ph thu c vào kích thư c b n in. Ch ng h n, v i ng kính Nikon 24mm thi t l p f/16, kho ng vư t tiêu c trên b n in kích thư c 25cm và 40cm s l n lư t là 1,1m và 1,8m. Tóm l i, kho ng vư t tiêu c ph i tăng lên khi b n mu n in m t b c nh l n hơn. Kho ng vư t tiêu c còn ph thu c vào kích thư c c m bi n ho c phim máy nh. Kích thư c c m bi n khác nhau d n n vùng nh thu ư c cũng có s sai khác. C m bi n nh hơn kích thư c full frame s ph i ch u thêm hi u ng c t cúp (hay còn g i là h s nhân tiêu c ) có tác d ng g n gi ng như vi c phóng to ph n trung tâm b c nh ch p b i máy phim chu n 35mm. i u này khi n kích thư c các ch m m tăng lên tương t như trư ng h p trên. Do ó, kho ng vư t tiêu c tăng t l ngh ch v i kích thư c c m bi n. Ch ng h n, ng kính Nikon 50mm thi t l p f/16 trên thân máy D3 s cho hyperfocal distance vào kho ng 4,8m. Khi s d ng trên D300 (crop factor 1,5x), con s này s là 7,3m.
  4. ng kính i cũ. nh: DOFMaster. H u như không th xác nh ư c kho ng vư t tiêu c khi nhìn qua kính ng m ho c màn hình trong ch ch , vì lúc y ng kính m kh u c c i lư ng ánh sáng i vào là nhi u nh t. Vi c áng ch ng kho ng vư t tiêu c khi nh n nút xem trư c sâu trư ng nh (DOF Preview) cũng r t khó vì ng kính khép kh u sâu khi n nh r t t i và khó phân bi t vùng giao m - nét trên khung ng m. V i nh ng ngư i m i b t u, m t s tài li u hư ng d n l y nét vào các v t n m g n và khép kh u l i th t sâu. Khi ó, vùng không gian t gi a kho ng vư t tiêu c n vô c c s hi n ra khá rõ nét trên nh. Cách này có ưu i m là ơn gi n nhưng l i mang tính tương i cao và gây nhi u b i r i cho nh ng ngư i m i c m máy. M ts ng kính i cũ ư c trang b ng th i c thư c o kho ng cách và thư c ư c lư ng sâu trư ng nh (thư c DOF). Ngư i s d ng s d dàng xác nh kho ng vư t tiêu c nh rãnh Focus Index n m chính gi a thư c ư c lư ng sâu trư ng nh. Ch ng h n, hình trên cho th y ng kính ang ư c t kh u f/16 ( ánh d u b ng s 16 màu xanh lơ). i u ch nh thư c o kho ng cách sao cho ký hi u vô c c n m th ng hàng v i v ch màu xanh lơ tương ng n m trên thư c DOF. Có th nh n th y, sâu trư ng nh kéo dài t 9 feet n vô c c. V ch Focus Index màu tr ng n m chính gi a thư c DOF cho th y kho ng vư t tiêu c là 18 feet. Khi thi t l p các giá tr kh u khác, ta tìm n màu ng v i giá tr kh u ó trên thư c DOF và suy ra hyperfocal distance v i cách làm tương t trên.
  5. B ng tra c u kho ng vư t tiêu c trên m t s tiêu c ng kính thông d ng. nh: Nikonian. N u ng kính không ư c trang b thư c DOF, có th t tìm kho ng vư t tiêu c b ng cách tính toán d a vào công th c, tra b ng ho c áng ch ng d a trên kinh nghi m b n thân. Có th ch p trư c m t b c nh v i i m l y nét vô c c, t ó suy ra kho ng vư t tiêu c n m ranh gi i gi a vùng nh nét và m trên nh.
  6. C n chú ý n kho ng vư t tiêu c trong nh ng b c nh phong c nh r ng l n. nh: Digital Photography School. M i v t th tính t i m chính gi a kho ng l y nét n vô c c s thu c DOF k c khi ng kính l y nét vào i m ng sau kho ng vư t tiêu c . i u này ng nghĩa v i vi c có th l y nét tho i mái vào sau kho ng vư t tiêu c mà nh v n nét khá u. Tuy nhiên, khi ó DOF s thu h p l i. Ch ng h n, khi khép kh u f/8, hyperfocal distance s t 12 feet. Vùng nh nét s tr i t 6 feet n vô c c. N u b n l y nét vào i m cách ng kính 15 feet thì các v t kho ng cách 7,5 feet cho n vô cùng cũng v n s nét. Tuy nhiên, khi th c hi n i u này, vùng DOF c a b n ã b thu h p i 7,5 - 6 = 1,5m.
  7. Không nên l y nét vào i m phía trư c kho ng vư t tiêu c vì các v t r t xa s tr nên hơi m . Khép kh u l i h p nh t n u có th kho ng vư t tiêu c ti n l i g n ng kính. Khi ó, vùng DOF s m r ng và b c nh s tr nên nét u t i m i i m. Tuy nhiên, vi c khép kh u quá h p có th làm nh hơi m do hi n tư ng nhi u x x y ra khi kích thư c l sáng nh c milimet. i v i máy nh s d ng c m quang full frame, kh u t i thi u cho phép là f/16.