Xem mẫu

  1. Internet và báo i n t T năm 1936, nhà phát minh Konrad Zuse phát minh ra máy tính Z1. Máy tính u tiên có th l p chương trình và cài t cho nó ho t ng, n năm 1985 Microsoft b t tay v i Apple cho ra i các model Microsoft Windows cho n hi n nay v i công ngh nano (siêu siêu nh ) chi c máy tính ã có nh ng bư c ti n dài trên l ch s công ngh . Khi s phát tri n c a khoa h c công ngh ã t n m t trình nh t nh, nhu c u truy n các d li u thông tin khoa h c ó cũng ngày càng tăng lên. Các ho t ng x lý, th ng kê, phân tích tính toán c a h th ng máytính ã giúp r t nhi u cho các nhà khoa h c trong công vi c c a h . Nhưng có m t th c t là các máy tính này l i là các th c th c l p, không th có s chuy n giao, giao lưu v i các máy tính khác. ý tư ng v m t m ng c a các nhà nghiên c u xu t hi n, qu c gia i u trong ho t ng liên k t máy tính là Hoa Kỳ. Dư i s b o tr c a Cơ quan D án Nghiên c u ti n b thu c B Qu c phòng M , các nhà nghiên c u ã ti n hành tìm ra công ngh nh m liên k t các máy tính có c u trúc ph n c ng khác nhau, s d ng h i u hành khác nhau. Nh ng ngày u c a Internet, máy tính và ư ng liên l c có t c x lý ch m, ch t t i a 50 kilobits/giây. S lư ng máy tính n i vào m ng cũng r t ít, ch có 213 máy. Theo Google, t gi a năm 2003 trên th gi i ã có kho ng 600 tri u ngư i s d ng Internet. Theo th t , nhi u nh t là M , kho ng 176 tri u ngư i, chi m 60,4% dân s . Sau M là Trung Qu c, chi m kho ng 59,1 tri u ngư i, chi m
  2. 4,6%. Vi t Nam tuy n i k t vào Internet có mu n hơn nhưng vào cu i năm 2002 ã t o ư c m t s bùng n thuê bao do hi n tư ng Internet cà phê, m t máy ch chia ra nhi u máy nh làm gi m giá thành, áp ng mong i c a ngư i tiêu dùng. Báo chí tr c tuy n ngày nay là m t trong nh ng ti n ích quan tr ng nh t và là b ph n không th tách r i c a Internet. ây là giai o n phát tri n cao c a lo i hình báo chí mà thông tin ư c truy n i và thu nh n thông qua các thi t b thu phát ư c d t trong tình tr ng “tr c tuy n”, k t n i. Khái ni m tr c tuy n l n u tiên ư c nh c t i trong nh ng năm 70 c a th k XX, ch các d ch v cung c p thông tin qua ư ng i n tho i ho c tín hi u vô tuy n i n là teletex và videotext. Videotext ra i sau và là m t bư c phát tri n c a công ngh teletext. Nó cho phép xem văn b n, hình nh trên màn hình tivi ho c máy vi tính Thông tin ư c chuy n t i và thu nh n qua ư ng iên tho i, cáp ho c m ng máy tính. Videotext là ti n thân c a công ngh world wide web (www) là linh h n c a báo chí tr c tuy n sau này. Năm 1995, nhà cung c p d ch v m ng M là Prodigy ã th c hi n bư c t phá vào lĩnh v c báo chí tr c tuy n khi tung ra th trư ng d ch v www. L p t c, m t lo t các t báo l n c a M ã xây d ng website c a mình trên m ng prodigy như: Los Angeles Times, USA Today, New york Newsday…cùng trong năm 1995, 11 t báo khác châu á cũng xu t hi n trên m ng internet như China Daily, Utusan (Malayxia), Kompas (Indonesia) Asahi Simbun (Nh t B n)… Tính d n ngày 23 tháng 10 năm 2001 ã có kho ng 12.594 a ch trang web truy n thông trên m ng internet, trong ó có 4.028 t p chí, 4.918 a ch báo,
  3. 2158 ài truy n thanh và 1428 ài truy n hình. Ngư i ta ư c tính m i năm m ng toàn c u này có thêm 1,5 tri u thành viên m i. 2. S hình thành và phát tri n c a báo i n t Vi t Nam T i Vi t Nam, năm 1997 nư c ta hoà nh p siêu l cao t c thông tin m ng internet t năm 1997, g n m t năm sau, tháng 2 năm 1998 t p chí Quê Hương cơ quan c a u ban v ngư i nư c ngoài ư c ưa lên m ng internet và tr thành t báo tr c tuy n u tiên c a Vi t Nam. S ki n có ý nghĩa m ư ng này ư c ghi nh n như m t d u n quan tr ng trong l ch s báo chí nư c ta. T ây, h th ng các phương ti n truy n thông i chúng Vi t Nam có thêm m t thành viên m i, m t lo i hình báo chí m i, hi n i và c bi t h u ích trong kh năng tuyên truy n i ngo i. Nh n th y th m nh có m t không hai c a báo trưc tuy n, ngay sau khi t p chí Quê hương tr c tuy n xu t hi n, m t lo t các cơ quan báo chí ti n hành ho t ng th nghi m và l n lư t xu t b n n ph m báo chí c a mình trên m ng Internet. Ngày 19/12/97, m ng thông tin tr c tuy n VNN, ti n thân c a VASC ORIENT ra i. ây là bư c chu n b quan tr ng cho ngày 2/9/2001, trang ch : www.vnn.vn l n u ti n ra m t công chúng mang tên VASC ORIENT Trên n n m ng VNN. Sau ó không lâu, Lao ng cũng ã r t nhanh nh y khi cho ra m t t báo i n t c a mình v i a ch : www.laodong.com.vn. Ngày 26/2/2002, FPT ã chính th c ưa lên m ng t Tin nhanh Vi t Nam (Vnexpress.net). Ngày 25 tháng 11/2002, t báo này ã chính th c ư c c p phép ho t ng báo chí, tr thành t báo tr c tuy n cl p u ti n c a Vi t Nam.
  4. n nay, h u h t các t báo l n c a Vi t Nam như Ti n Phong, Thanh Niên, Lao ng u ã có website báo i n t . Có ngư i nói r ng th i c a báo i nt VN ã b t u. i u ó không ph i không có căn c khi phân tích s li u thuê bao Internet, m t trong nh ng ánh giá có cơ s nh t v tri n v ng c a báo tr c tuy n. Không ch v s lư ng, ch t lư ng các t báo i n t cũng ư c tăng lên áng k v i s chuyên nghi p hóa m c cao. Thông tin ư c c p nh t thư ng xuyên, liên t c và s k t h p truy n thông a phương ti n cũng ư c áp d ng tri t . Vào Vietnamnet TV, Tienphongonline hòan toàn có th xem ư c nh ng o n video ch t lư ng t t. M c tăng trư ng Internet c a Vi t Nam cao g p g n 7 l n khu v c. Các nhà cung c p liên t c ưa ra các d ch v khuy n mãi m i phát tri n thuê bao. ư c bi t các nhà cung c p r t l c quan v ti m năng phát tri n thuê bao trong th i gian t i t i Vi t Nam. a s cho r ng, th i gian v a qua ch m i là "bư c d o u", v i các chính sách m i, t c tăng trư ng thuê bao trong năm nay s r t kh quan. V i s tăng trư ng như hi n nay, và ó m i ch là “bư c d o u”, trong tương lai ch c ch n s ngư i s d ng internet s tăng lên r t nhanh. S ngư i truy c p internet là i u ki n c n báo chí i n t phát tri n i tư ng c gi . V i xu hư ng như hi n nay, th trư ng báo chí i n t ch c ch n s vô cùng sôi ng trong tương lai g n. 3. L i th so sánh c a báo i n t 3.1 C p nh t t ng giây
  5. V i báo in, kỳ phát hành t i a cũng ch d ng l i ba kỳ m t ngày, phát thanh truy n hình ti n xa hơn m t bư c, có th truy n, phát thông tin tr c ti p song song v i s ki n nhưng l i òi h i s chu n b chu áo, công phu v nhân l c và nhi u trang thi t b c ng k nh, t n kém. Báo tr c tuy n ã vư t qua nh ng rào c n này và t rõ tính năng ng, linh ho t có m t không hai. Báo tr c tuy n không m t th i gian chu n b , không b ch m tr trong khâu in n, t ch c phát hành… N i dung thông tin c a báo tr c tuy n không b gi i h n trong khuôn kh c nh, h n h p trên m t gi y, cũng không b ch ư c b i nguyên t c b t di b t d ch v th i gian và th i lư ng phát sóng. Thông tin c a báo tr c tuy n ư c lưu gi dư i d ng t p d li u trên ĩa t nên có th ư c b sung b t kỳ lúc nào, b t k dung lư ng bao nhiêu. Kh năng này kh ng nh thông tin c a báo tr c tuy n là th thông tin nóng nh t, tươi m i nh t, y nh t. Thông tin báo chí tr c tuy n phá v tính nh kỳ thư ng xuyên c a các lo i hình báo chí truy n th ng khác. ó là th thông tin không ch ư c c p nh t t ng giây. Khi m t s ki n x y ra, thông tin u tiên s ư c thông báo và s nv i công chúng và ti p theo ó s là s b sung nh ng tình ti t m i. Ví d : Qua theo dõi c a chúng tôi, trung bình, m t chuyên m c c a Vietnamnet thư ng xu t hi n bài m i sau 1-2 gi , Ti n Phong là 4 gi và vnexpress.net là 1 gi , tu i tr 2 gi /l n. 2.Kh năng a phương ti n
  6. Kh năng a phương ti n c a báo tr c tuy n th hi n s k t h p ch t ch hài hoà các y u t ch vi t, âm thanh, hình nh, màu s c, ho , hình kh i… trong m t s n ph m báo chí. Khi ti p c n m t t báo tr c tuy n, công chúng b t g p ng th i s có m t c a báo in, phát thanh, truy n hình. Không ch c ư c n i dung c a thông tin, h còn có th nghe m t khúc nh c, xem m t o n phim ng n hay ng m m t seri nh sinh ng… Báo tr c tuy n tích h p s c m nh c a các phương ti n truy n thông i chúng truy n th ng, ng th i vư t qua ư c nh ng hàng rào ngăn c n thông tin n v i ngư i c. Hi n nay, vi c xem video trên báo tr c tuy n không còn là i u l l m. Ngày 12 tháng 5, báo Ti n Phong i n t ã th c hi n cu c tư ng thu t tr c tuy n t i hi n trư ng v b t cóc con tin th xã Hà ông, Hà Tây và ngay sau ó, c gi ã có th xem o n phim dài 8 phút v quang c nh nơi s y ra s vi c v i ch t lư ng hình nh t t. Vi c làm này tư ng ph c t p nhưng v m t k thu t, vi c chèn băng video vào tác ph m báo chí không khác gì nhi u so v i vi c chèn m t… b c nh. 3.Tính tương tác c a báo tr c tuy n Hơn b t kỳ m t lo i hình báo chí nào khác, báo tr c tuy n có tính tương tác cao th hi n rõ tính i chúng và tho mãn ư c nhu c u thông tin a chi u c a ngư i c. Theo lý thuy t truy n thông, tương tác qua l i gi a công chúng và toà so n qua kênh thông tin ph n h i là m t y u t quan tr ng th hi n hi u qu truy n thông ng th i t o ra cơ s toà so n i u ch nh n i dung, hình th c thông tin theo hư ng tăng cư ng ch t lư ng.
  7. Ngoài ra, báo tr c tuy n tr i hơn phương ti n truy n thông i chúng (PTTTT C) truy n th ng kh năng g n k t lưu gi c gi b ng hình nh phân ph i báo theo yêu c u. Khi ngư i c b ng vài thao tác ơn gi n như ti n hành ăng ký và cung c p a ch thư i n t c a mình cho toà so n, toà so n s g i b n tóm t n s báo m i dư i d ng thư i n t có ch a siêu liên k t v i toàn văn n i dung. G n ây, tính tương tác c a báo chí tr c tuy n ư c nâng lên m c cao nh t: Tương tác tr c tuy n. Công chúng kh p m i nơi trên trái t có th tham gia vào quá trình giao lưu tr c tuy n, ư c các nhân v t khách m i ho c phóng viên tr c ti p cung c p thông tin và gi i áp th c m c. Hình th c này Vi t Nam ang ư c nhi u toà so n báo chú ý khai thác. V i báo Ti n Phong, dù m i ra i nhưng ã th c hi n ư c t i trên 10 cu c bàn tròn tr c tuy n v các v n “nóng” như Hoa h u Vi t Nam, HLV trư ng A. Ried, S ng th , Doanh nhân 8X, ôn thi i h c. M i cu c giao lưu tr c tuy n thu hút ư c hàng ch c ngàn ngư i theo dõi. Theo Thư ký tòa so n (TKTS) Tienphongonline (TPO), m i ngày TPO nh n ư c trên 200 ph n h i c a c gi v các v n báo nêu. Nói như v y th y r ng tính tương tác c a báo tr c tuy n là vô cùng quan tr ng, nó thu hút ư c c gi vì “tính vô danh”, ch c n vài thao tác vô cùng ơn gian, b n ã có th bày t quan i m, ý ki n cá nhân c a mình mà không s b ai phát hi n ra mình. 4.Kh năng truy n t i thông tin không h n ch
  8. Báo tr c tuy n không có s trang h n nh, báo tr c tuy n cũng không quan tâm n thơi gian, th i lư ng phát sóng nên n i dung thông tin c a báo tr c tuy n có th phát tri n không gi i h n nh vi thi t l p các siêu liên k t. Chính nh nh ng siêu liên k t này mà ôi khi, ch c n m t dòng tít hi n lên trên trang bao nhưng ng sau nó là c m t kho tư li u kh ng l . Tóm l i: V i nh ng ưu th rõ nét c a báo tr c tuy n so v i các lo i hình TT C truy n th ng, báo i n t trên th gi i ang có bư c phát tri n nh y v t và ã có ngư i nói r ng, báo i n t ã “c u” báo in. Vi t Nam, v i xu hư ng như hi n nay, ch c ch n báo i n t s tr thành m t “th l c” m i c a n n báo chí nói riêng và trong xã h i nói chung.