Xem mẫu

  1. Ch¬ng 4 + Kh«ng khai b¸o kiÓu cho hµm t¹o. Hµm t¹o, hµm huû vµ c¸c + Hµm t¹o kh«ng cã kÕt qu¶ tr¶ vÒ. 150 151 vÊn ®Ò liªn quan 1.2.2. Sù gièng nhau cña hµm t¹o vµ c¸c ph¬ng thøc th«ng thêng Ch¬ng nµy tr×nh bÇy mét sè vÊn ®Ò cã tÝnh chuyªn s©u h¬n vÒ líp nh: Ngoµi 3 ®iÓm kh¸c biÖt trªn, hµm t¹o ®îc viÕt nh c¸c ph¬ng thøc kh¸c: + Hµm t¹o (constructor) + Hµm huû (destructor) + Hµm t¹o cã thÓ ®îc x©y dùng bªn trong hoÆc bªn ngoµi ®Þnh nghÜa líp. + To¸n tö g¸n vµ hµm t¹o sao chÐp + Mèi liªn quan gi÷a hµm t¹o vµ ®èi tîng thµnh phÇn + Hµm t¹o cã thÓ cã ®èi hoÆc kh«ng cã ®èi. + C¸c thµnh phÇn tÜnh + Trong mét líp cã thÓ cã nhiÒu hµm t¹o (cïng tªn nhng + Líp b¹n, hµm b¹n kh¸c bé ®èi). + §èi tîng h»ng VÝ dô sau ®Þnh nghÜa líp DIEM_DH (§iÓm ®å ho¹) cã 3 + Ph¬ng thøc inline thuéc tÝnh: int x; // hoµnh ®é (cét) cña ®iÓm int y; // tung ®é (hµng) cña ®iÓm § 1. Hµm t¹o (constructor) int m; // mÇu cña ®iÓm 1.1. C«ng dông vµ ®a vµo 2 hµm t¹o ®Ó khëi g¸n cho c¸c thuéc tÝnh cña líp: Hµm t¹o còng lµ mét ph¬ng thøc cña líp (nhng kh¸ ®Æc // Hµm t¹o kh«ng ®èi: Dïng c¸c gi¸ trÞ cè ®Þnh ®Ó khëi g¸n biÖt) dïng ®Ó t¹o dùng mét ®èi tîng míi. Ch¬ng tr×nh dÞch sÏ cho cÊp ph¸t bé nhí cho ®èi tîng sau ®ã sÏ gäi ®Õn hµm t¹o. Hµm // x, y, m t¹o sÏ khëi g¸n gi¸ trÞ cho c¸c thuéc tÝnh cña ®èi tîng vµ cã thÓ thùc hiÖn mét sè c«ng viÖc kh¸c nh»m chuÈn bÞ cho ®èi DIEM_DH() ; tîng míi. // Hµm t¹o cã ®èi: Dïng c¸c ®èi x1, y1, m1 ®Ó khëi g¸n cho // x, y, m 1.2. C¸ch viÕt hµm t¹o // §èi m1 cã gi¸ trÞ mÆc ®Þnh 15 (mÇu tr¾ng) 1.2.1. §iÓm kh¸c cña hµm t¹o vµ c¸c ph¬ng thøc th«ng DIEM_DH(int x1, int y1, int m1=15) ; thêng class DIEM_DH Khi viÕt hµm t¹o cÇn ®Ó ý 3 sù kh¸c biÖt cña hµm t¹o so víi { c¸c ph¬ng thøc kh¸c nh sau: private: + Tªn cña hµm t¹o: Tªn cña hµm t¹o b¾t buéc ph¶i trïng víi tªn cña líp. int x, y, m ;
  2. public: + C©u lÖnh khai b¸o mét m¶ng n ®èi tîng sÏ gäi tíi hµm t¹o //Hµm t¹o kh«ng ®èi: khëi g¸n cho x=0, y=0, m=1 n lÇn. // Hµm nµy viÕt bªn trong ®Þnh nghÜa líp VÝ dô: DIEM_DH() DIEM_DH d; // Gäi tíi hµm t¹o kh«ng ®èi. { // KÕt qu¶ d.x=0, d.y=0, d.m=1 x=y=0; DIEM_DH u(200,100,4); // Gäi tíi hµm t¹o cã ®èi. 152 m=1; // KÕt qu¶ u.x=200, u.y=100, 153 } d.m=4 // Hµm t¹o nµy x©y dùng bªn ngoµi ®Þnh nghÜa líp DIEM_DH v(300,250); // Gäi tíi hµm t¹o cã ®èi. DIEM_DH(int x1, int y1, int m1=15) ; // KÕt qu¶ v.x=300, v.y=250, // C¸c ph¬ng thøc kh¸c d.m=15 }; DIEM_DH p[10] ; // Gäi tíi hµm t¹o kh«ng ®èi 10 lÇn // X©y dùng hµm t¹o bªn ngoµi ®Þnh nghÜa líp Chó ý: Víi c¸c hµm cã ®èi kiÓu líp, th× ®èi chØ xem lµ c¸c DIEM_DH:: DIEM_DH(int x1, int y1, int m1) tham sè h×nh thøc, v× vËy khai b¸o ®èi (trong dßng ®Çu cña hµm) sÏ kh«ng t¹o ra ®èi tîng míi vµ do ®ã kh«ng gäi tíi c¸c { hµm t¹o. x=x1; y=y1; m=m1; } 1.4. Dïng hµm t¹o trong cÊp ph¸t bé nhí + Khi cÊp ph¸t bé nhí cho mét ®èi tîng cã thÓ dïng c¸c tham 1.3. Dïng hµm t¹o trong khai b¸o sè ®Ó khëi g¸n cho c¸c thuéc tÝnh cña ®èi tîng, vÝ dô: + Khi ®· x©y dùng c¸c hµm t¹o, ta cã thÓ dïng chóng trong DIEM_DH *q =new DIEM_DH(50,40,6);//Gäi tíi hµm t¹o cã khai b¸o ®Ó t¹o ra mét ®èi tîng ®ång thêi khëi g¸n cho c¸c ®èi thuéc tÝnh cña ®èi tîng ®îc t¹o. Dùa vµo c¸c tham sè trong khai b¸o mµ Tr×nh biªn dÞch sÏ biÕt cÇn gäi ®Õn hµm t¹o // KÕt qu¶ q->x=50, q->y=40, q- nµo. >m=6 + Khi khai b¸o mét biÕn ®èi tîng cã thÓ sö dông c¸c tham DIEM_DH *r = new DIEM_DH ; // Gäi tíi hµm t¹o kh«ng ®èi sè ®Ó khëi g¸n cho c¸c thuéc tÝnh cña biÕn ®èi tîng. // KÕt qu¶ r->x=0, r->y= 0, r- + Khi khai b¸o m¶ng ®èi tîng kh«ng cho phÐp dïng c¸c tham >m=1 sè ®Ó khëi g¸n. + Khi cÊp ph¸t bé nhí cho mét dÉy ®èi tîng kh«ng cho phÐp + C©u lÖnh khai b¸o mét biÕn ®èi tîng sÏ gäi tíi hµm t¹o 1 dïng tham sè ®Ó khëi g¸n, vÝ dô: lÇn int n=20;
  3. DIEM_DH *s = new DIEM_DH[n] ; // Gäi tíi hµm t¹o //CT4_02.CPP kh«ng #include // ®èi 20 lÇn. #include #include 1.5. Dïng hµm t¹o ®Ó biÓu diÔn c¸c ®èi tîng h»ng class DIEM_DH + Nh ®· biÕt, sau khi ®Þnh nghÜa líp DIEM_DH th× cã thÓ { xem líp nµy nh mét kiÓu d÷ liÖu nh int, double, char, ... private: Víi kiÓu int chóng ta cã c¸c h»ng int, nh 356. int x,y,m; Víi kiÓu double chóng ta cã c¸c h»ng double, nh 98.75 public: Kh¸i niÖm h»ng kiÓu int, h»ng kiÓu double cã thÓ më réng // Hµm b¹n dïng ®Ó in ®èi tîng DIEM_DH cho h»ng kiÓu DIEM_DH friend void in(DIEM_DH d) + §Ó biÓu diÔn mét h»ng ®èi tîng (hay cßn gäi: §èi tîng { h»ng) chóng ta ph¶i dïng tíi hµm t¹o. MÉu viÕt nh sau: cout
  4. DIEM_DH::DIEM_DH(int x1,int y1,int m1) DIEM_DH(300+i,200+i,8).in();// Gäi ph¬ng thøc in() { getch(); x=x1; y=y1; m=m1; } } void main() § 2. Líp kh«ng cã hµm t¹o vµ hµm t¹o mÆc ®Þnh { C¸c ch¬ng tr×nh nªu trong ch¬ng 3 ®Òu kh«ng cã hµm t¹o. DIEM_DH d1; // Gäi tíi hµm t¹o kh«ng ®èi VËy khi ®ã c¸c ®èi tîng ®îc h×nh thµnh nh thÕ nµo ? DIEM_DH d2(200,200,10); // Gäi tíi hµm t¹o cã ®èi 2.1. NÕu líp kh«ng cã hµm t¹o, Ch¬ng tr×nh dÞch sÏ cung DIEM_DH *d; cÊp mét hµm t¹o mÆc ®Þnh kh«ng ®èi (default). Hµm nµy d= new DIEM_DH(300,300); // Gäi tíi hµm t¹o cã ®èi thùc chÊt kh«ng lµm g× c¶. Nh vËy mét ®èi tîng t¹o ra chØ ®- clrscr(); îc cÊp ph¸t bé nhí, cßn c¸c thuéc tÝnh cña nã cha ®îc x¸c ®Þnh. Chóng ta cã thÓ kiÓm chøng ®iÒu nµy, b»ng c¸ch ch¹y in(d1); //Gäi hµm b¹n in() ch¬ng tr×nh sau: d2.in();//Gäi ph¬ng thøc in() //CT4_03.CPP in(*d); //Gäi hµm b¹n in() // Hµm t¹o mÆc ®Þnh DIEM_DH(2,2,2).in();//Gäi ph¬ng thøc in() #include DIEM_DH t[3]; // 3 lÇn gäi hµm t¹o kh«ng ®èi #include DIEM_DH *q; // Gäi hµm t¹o kh«ng ®èi class DIEM_DH int n; { cout > n; int x,y,m; 156 q=new DIEM_DH[n+1]; // (n+1) lÇn gäi hµm t¹o kh«ng 157 public: ®èi // Phuong thuc for (int i=0;i
  5. void main() cout
  6. { § 3. Líp ®a thøc private: Ch¬ng tr×nh díi ®©y lµ sù c¶i tiÕn ch¬ng tr×nh trong môc int x,y,m; 8.5 cña ch¬ng 3 b»ng c¸ch ®a vµo 2 hµm t¹o: public: //Hµm t¹o kh«ng ®èi // Ph¬ng thøc dïng ®Ó in ®èi tîng DIEM_DH void in() DT() { { cout
  7. võa dµi võa kh«ng tiÖn lîi, l¹i hay m¾c lçi, v× ngêi lËp tr×nh this->n=n1 ; hay quªn kh«ng cÊp ph¸t bé nhí. this->a = new double[n1+1]; ViÖc dïng c¸c hµm t¹o ®Ó s¶n sinh ra c¸c ®èi tîng hoµn } chØnh tá ra tiÖn lîi h¬n, v× tr¸nh ®îc c¸c thao t¸c phô (nh cÊp friend ostream& operator> (istream& is,DT &d); + Néi dung ch¬ng tr×nh gåm: DT operator-(); - NhËp, in c¸c ®a thøc p, q, r, s DT operator+(const DT &d2); - TÝnh ®a thøc: f = -(p + q)*(r - s) DT operator-(DT d2); - NhËp c¸c sè thùc x1 vµ x2 DT operator*(const DT &d2); - TÝnh f(x1) (b»ng c¸ch dïng ph¬ng thøc operator^) double operator^(const double &x); // Tinh gia tri da thuc - TÝnh f(x2) (b»ng c¸ch dïng hµm F) double operator[](int i) // CT4_05.CPP { #include if (in=0; this->a=NULL; n = int(d[-1]); } for (int i=0; i
  8. s += d[i]*t; { t *= x; DT p(this->n); } for (int i=0 ; i
  9. DT DT::operator*(const DT &d2) cout
  10. PS u; private: PS v(u) ; // T¹o v theo u int t,m ; ý nghÜa cña c©u lÖnh nµy nh sau: public: - NÕu trong líp PS cha x©y dùng hµm t¹o sao chÐp, th× friend ostream& operator p.m ; sÏ t¹o ra ®èi tîng míi v, sau ®ã gäi tíi hµm t¹o sao chÐp ®Ó return is; khëi g¸n v theo u. } VÝ dô sau minh ho¹ c¸ch dïng hµm t¹o sao chÐp mÆc }; ®Þnh: void main() Trong ch¬ng tr×nh ®a vµo líp PS (ph©n sè): { + C¸c thuéc tÝnh gåm: t (tö sè) vµ m (mÉu). PS d; + Trong líp kh«ng cã ph¬ng thøc nµo c¶ mµ chØ cã 2 hµm b¹n lµ c¸c hµm to¸n tö nhËp (>>) vµ xuÊt (
  11. + Hµm t¹o sao chÐp sö dông mét ®èi kiÓu tham chiÕu + Khi líp cã c¸c thuéc tÝnh con trá hoÆc tham chiÕu, th× ®èi tîng ®Ó khëi g¸n cho ®èi tîng míi. Hµm t¹o sao chÐp ®îc hµm t¹o sao chÐp mÆc ®Þnh cha ®¸p øng ®îc yªu cÇu. VÝ viÕt theo mÉu: dô líp DT (®a thøc) trong §3: Tªn_líp (const Tªn_líp & dt) class DT { { // C¸c c©u lÖnh dïng c¸c thuéc tÝnh cña ®èi tîng dt private: // ®Ó khëi g¸n cho c¸c thuéc tÝnh cña ®èi tîng míi int n; // Bac da thuc } double *a; // Tro toi vung nho chua cac he so da thuc + VÝ dô cã thÓ x©y dùng hµm t¹o sao chÐp cho líp PS nh // a0, a1,... sau: public: class PS DT() { { private: this->n=0; this->a=NULL; int t,m ; } public: DT(int n1) 168 PS (const PS &p) 169 { { this->n=n1 ; this->t = p.t ; this->a = new double[n1+1]; this->m = p.m ; } } friend ostream& operator> (istream& is,DT &d); 4.3. Khi nµo cÇn x©y dùng hµm t¹o sao chÐp .... + NhËn xÐt: Hµm t¹o sao chÐp trong vÝ dô trªn kh«ng kh¸c }; g× hµm t¹o sao chÐp mÆc ®Þnh. B©y giê chóng ta h·y theo râi xem viÖc dïng hµm t¹o mÆc + Khi líp kh«ng cã c¸c thuéc tÝnh kiÓu con trá hoÆc tham ®Þnh trong ®o¹n ch¬ng tr×nh sau sÏ dÉn ®Õn sai lÇm nh thÕ chiÕu, th× dïng hµm t¹o sao chÐp mÆc ®Þnh lµ ®ñ. nµo: DT d ;
  12. // T¹o ®èi tîng d kiÓu DT int n; // Bac da thuc cin >> d ; double *a; // Tro toi vung nho chua cac he so da thuc /* NhËp ®èi tîng d , gåm: nhËp mét sè nguyªn d¬ng vµ // a0, a1,... public: g¸n cho d.n, cÊp ph¸t vïng nhí cho d.a, nhËp c¸c hÖ sè DT() cña ®a thøc vµ chøa vµo vïng nhí ®îc cÊp ph¸t { */ this->n=0; this->a=NULL; DT u(d) ; } /* Dïng hµm t¹o mÆc ®Þnh ®Ó x©y dùng ®èi tîng u theo d DT(int n1) KÕt qu¶: u.n = d.n vµ u.a = d.a. Nh vËy 2 con trá u.a vµ { this->n=n1 ; d.a cïng trá ®Õn mét vïng nhí. this->a = new double[n1+1]; */ } NhËn xÐt: Môc ®Ých cña ta lµ t¹o ra mét ®èi tîng u gièng friend ostream& operator> (istream& is,DT &d); vµ d cã chung mét vïng nhí chøa hÖ sè cña ®a thøc, nªn khi }; söa ®æi c¸c hÖ sè cña ®a thøc trong d th× c¸c hÖ sè cña ®a ostream& operator
  13. cout
  14. // a0, a1,... return os; public: } DT() istream& operator>> (istream& is,DT &d) { { this->n=0; this->a=NULL; if (d.a!=NULL) delete d.a; } cout > d.n; { d.a = new double[d.n+1]; this->n=n1 ; cout a = new double[n1+1]; for (int i=0 ; in = d.n; { this->a = new double[d.n+1]; DT d; for (int i=0;ia[i] = d.a[i]; cout d; } DT u(d); ostream& operator
  15. cout u; + KiÓu cña hµm: Hµm huû còng gièng nh hµm t¹o lµ hµm cout
  16. + C¸c hµm to¸n tö nhËp >>, xuÊt
  17. // chuyÓn xuèng HT(); void ht_di_dong_len();// VÏ mét cÆp 2 h×nh trßn di HT(int r1,int m1=15); // chuyÓn lªn trªn ~HT(); Néi dung ch¬ng tr×nh lµ t¹o ra c¸c chuyÓn ®éng xuèng vµ void hien(int x, int y); lªn cña c¸c h×nh trßn. void an(); //CT4_09.CPP }; // Lop do hoa HT:: HT() // Ham huy { // Trong ham huy co the goi PT khac r=m=hienmh=0; #include xhien=yhien=0; #include pht=NULL; #include } #include #include HT::HT(int r1,int m1) #include { void180ktdh(); r=r1; m=m1; hienmh=0; 181 void ve_bau_troi(); xhien=yhien=0; void ht_di_dong_xuong(); if (r
  18. setcolor(m); { circle(r,r,r); an(); setfillstyle(1,m); if (pht!=NULL) floodfill(r,r,m); { pht = new char[size]; delete pht; getimage(0,0,r+r,r+r,pht); pht=NULL; } putimage(0,0,pmh,COPY_PUT); } delete pmh; pmh=NULL; void ktdh() } { } int mh=0,mode=0; void HT::hien(int x, int y) initgraph(&mh,&mode,""); xmax = getmaxx(); { ymax = getmaxy(); if (pht!=NULL && !hienmh) // chua hien { } hienmh=1; xhien=x; yhien=y; void ve_bau_troi() 182 183 putimage(x,y,pht,XOR_PUT); { } for (int i=0;i
  19. { ve_bau_troi(); h.an(); ht_di_dong_xuong(); u.an(); ht_di_dong_len(); h.hien(x,x); getch(); delay(200); closegraph(); u.hien(x+40,x); } delay(200); C¸c nhËn xÐt: } 1. Trong th©n hµm huû gäi tíi ph¬ng thøc an(). } 2. §iÒu g× xÈy ra khi bá ®i hµm huû: void ht_di_dong_len() + Khi gäi hµm ht_di_dong_xuong() th× cã 2 ®èi tîng kiÓu { HT ®îc t¹o ra. Trong th©n hµm sö dông c¸c ®èi tîng nµy ®Ó vÏ c¸c h×nh trßn di chuyÓn xuèng. Khi tho¸t khái hµm th× 2 ®èi t- HT h(50,4); îng (t¹o ra ë trªn) ®îc gi¶i phãng. Vïng nhí cña c¸c thuéc tÝnh HT u(60,15); cña chóng bÞ thu håi, nhng vïng nhí cÊp ph¸t cho thuéc tÝnh h.hien(340,340); pht cha ®îc gi¶i phãng vµ ¶nh cña 2 h×nh trßn (ë phÝa díi mµn h×nh) vÉn kh«ng ®îc cÊt ®i. u.hien(380,340); + §iÒu t¬ng tù xÈy ra sau khi ra khái hµm for (int x=340;x>=0;x-=10) ht_di_dong_len() : vïng nhí cÊp ph¸t cho thuéc tÝnh pht cha { ®îc gi¶i phãng vµ ¶nh cña 2 h×nh trßn (ë phÝa trªn mµn h×nh) h.an(); vÉn kh«ng ®îc thu dän. 184u.an(); 185 h.hien(x,x); § 6. To¸n tö g¸n delay(200); u.hien(x+40,x); 6.1. To¸n tö g¸n mÆc ®Þnh delay(200); To¸n tö g¸n (cho líp) lµ mét trêng hîp ®Æc biÖt so víi c¸c } to¸n tö kh¸c. NÕu trong líp cha ®Þnh nghÜa mét ph¬ng thøc } to¸n tö g¸n th× Tr×nh biªn dÞch sÏ ph¸t sinh mét to¸n tö g¸n void main() mÆc ®Þnh ®Ó thùc hiÖn c©u lÖnh g¸n 2 ®èi tîng cña líp, vÝ du: { HT h1, h2(100,6); ktdh(); h1 = h2 ; // G¸n h2 cho h1
  20. To¸n tö g¸n mÆc ®Þnh sÏ sÏ sao chÐp ®èi tîng nguån (h2) pht = NULL; vµo ®èi tîng ®Ých (h1) theo tõng bit mét. else Trong ®a sè c¸c trêng hîp khi líp kh«ng cã c¸c thµnh phÇn { con trá hay tham chiÕu th× to¸n tö g¸n mÆc ®Þnh lµ ®ñ dïng vµ kh«ng cÇn ®Þnh nghÜa mét ph¬ng thøc to¸n tö g¸n cho líp. int size; Nhng ®èi víi c¸c líp cã thuéc tÝnh con trá nh líp DT (®a thøc), size = imagesize(0,0,r+r,r+r); líp HT (h×nh trßn) th× to¸n tö g¸n mÆc ®Þnh kh«ng thÝch hîp pht = new char[size]; vµ viÖc x©y dùng to¸n tö g¸n lµ cÇn thiÕt. memcpy(pht,h.pht,size); 6.2. C¸ch viÕt to¸n tö g¸n } Còng gièng nh c¸c ph¬ng thøc kh¸c, ph¬ng thøc to¸n tö g¸n } dïng ®èi con trá this ®Ó biÓu thÞ ®èi tîng ®Ých vµ dïng mét Víi to¸n tö g¸n nµy, chØ cho phÐp g¸n ®èi tîng nguån cho ®èi têng minh ®Ó biÓu thÞ ®èi tîng nguån. V× trong th©n cña mét ®èi tîng ®Ých. to¸n tö g¸n kh«ng nªn lµm viÖc víi b¶n sao cña ®èi tîng nguån, mµ ph¶i lµm viÖc trùc tiÕp víi ®èi tîng nguån, nªn kiÓu ®èi t- Nh vËy c©u lÖnh sau lµ sai: êng minh nhÊt thiÕt ph¶i lµ kiÓu tham chiÕu ®èi tîng. HT u, v, h ; Ph¬ng thøc to¸n tö g¸n cã thÓ cã hoÆc kh«ng cã gi¸ trÞ tr¶ u=v=h; vÒ. NÕu kh«ng cã gi¸ trÞ tr¶ vÒ (kiÓu void), th× khi viÕt ch- B©y giê ta söa l¹i to¸n g¸n ®Ó nã tr¶ vÒ tham chiÕu ®èi t- ¬ng tr×nh kh«ng ®îc phÐp viÕt c©u lÖnh g¸n liªn tiÕp nhiÒu îng nguån nh sau: ®èi tîng, nh: const HT & HT::operator=(const HT &h) u=v=k=h; { NÕu ph¬ng thøc to¸n tö g¸n tr¶ vÒ tham chiÕu cña ®èi tîng nguån, th× cã thÓ dïng to¸n tö g¸n thÓ thùc hiÖn c¸c phÐp g¸n r = h.r ; m = h.m ; liªn tiÕp nhiÒu ®èi tîng. xhien = yhien = 0; VÝ dô ®èi víi líp HT (trong môc tríc), cã thÓ x©y dùng to¸n hienmh = 0 ; tö g¸n nh sau: if (h.pht==NULL) void HT::operator=(const HT &h) pht = NULL; { else r 186 ; m = h.m ; = h.r { 187 xhien = yhien = 0; int size; hienmh = 0 ; size = imagesize(0,0,r+r,r+r); if (h.pht==NULL) pht = new char[size];
nguon tai.lieu . vn