Xem mẫu

  1. cương b i gi ng BVRL& T H http://www.ebook.edu.vn Lêi nãi ®Çu HiÖn nay trong nÒn s¶n xuÊt hiÖn ®¹i, yªu cÇu nguån n¨ng l−îng ®iÖn ph¶i ®¸p øng ®−îc c¸c yªu cÇu ®¶m b¶o chÊt l−îng ®iÖn, cung cÊp ®iÖn liªn tôc cho c¸c hé tiªu thô. Khi c¸c nh m¸y ®iÖn hiÖn ®¹i víi ®iÖn ¸p rÊt cao v c«ng suÊt rÊt lín ph¸t ra, cÇn vËn chuyÓn ®Õn n¬i tiªu thô b»ng ®−êng d©y v qua c¸c tr¹m biÕn ¸p, rÊt cã thÓ x¶y ra nh÷ng h− háng, g©y ra thiÖt h¹i lín vÒ kinh tÕ v ¶nh h−ëng vÒ chÝnh trÞ. V× vËy ta cÇn cã thÕt bÞ ®Æc biÖt quan träng ®Ó ph¸t hiÖn ra nh÷ng sù cè v tÝnh tr¹ng l m viÖc kh«ng b×nh th−êng cña hÖ thèng ®iÖn ®Ó c¶nh b¸o v lo¹i trõ sù cè tr¸nh thiÖt h¹i. Nh÷ng thiÕt bÞ b¶o vÖ tr−íc ®©y hiÖn nay ®ang bÞ lo¹i dÇn, thay v o ®ã l c¸c thiÕt bÞ hiÖn ®¹i t¸c ®éng nhanh, nh¹y ®¶m b¶o, chiÕm Ýt diÖn tÝch l¾p ®Æt. Víi vai trß quan träng nh− vËy v xuÊt ph¸t tõ yªu cÇu, kÕ ho¹ch ® o t¹o, ch−¬ng tr×nh m«n häc cña Tr−êng Cao §¼ng Ngo¹i ng÷ - C«ng nghÖ ViÖt nhËt. Chóng t«i ® biªn so¹n cuèn Gi¸o tr×nh b¶o vÖ R¬le v tõ ®éng ho¸ gåm 2 phÇn víi néi dung c¬ b¶n sau: - PhÇn I: B¶o vÖ r¬le trong hÖ thèng ®iÖn. - PhÇn II: Tù ®éng ho¸ trong hÖ thèng ®iÖn. Gi¸o tr×nh B¶o vÖ r¬le v tù ®éng ho¸ trong hÖ thèng ®iÖn ®−îc biªn so¹n phôc vô cho c«ng t¸c gi¶ng d¹y cña gi¸o viªn v l t i liÖu häc tËp cña häc sinh. Do chuyªn m«n v thêi gian cã h¹n nªn kh«ng tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt, vËy rÊt mong nhËn ®−îc ý kiÕn ®ãng gãp cña ®ång nghiÖp v b¹n ®äc ®Ó cuèn s¸ch ®¹t chÊt l−îng cao h¬n. Xin ch©n th nh c¶m ¬n. T¸c gi¶ GV: §ç Nh− Tr−ëng 1
  2. cương b i gi ng BVRL& T H http://www.ebook.edu.vn Ph n I: B O V RƠLE TRONG H TH NG I N Chương 1: KHÁI NI M V B O V RƠLE I. Khái ni m chung: I.1. Nhi m v c a b o v rơle: Khi thi t k và v n hành b t kỳ m t h th ng i n nào c n ph i k n kh năng phát sinh hư h ng và các tình tr ng làm vi c không bình thư ng trong h th ng i n y. Ng n m ch là lo i s c có th x y ra và nguy hi m nh t trong h th ng i n. H u qu c a ng n m ch là: a) S t th p i n áp m t ph n l n c a h th ng i n b) Phá h y các ph n t b s c b ng tia l a i n c) Phá h y các ph n t có dòng ng n m ch ch y qua do tác ng nhi t và cơ. d) Phá h y n nh c a h th ng i n Ngoài các lo i hư h ng, trong h th ng i n còn có các tình tr ng vi c không bình thư ng. M t trong nh ng tình tr ng vi c không bình thư ng là quá t i. Dòng i n quá t i làm tăng nhi t các ph n d n i n quá gi i h n cho phép làm cách i n c a chúng b già c i ho c ôi khi b phá h y. ngăn ng a s phát sinh s c và s phát tri n c a chúng có th th c hi n các bi n pháp c t nhanh ph n t b hư h ng ra kh i m ng i n, lo i tr nh ng tình tr ng làm vi c không bình thư ng có kh năng gây nguy hi m cho thi t b và h dùng i n. m b o s làm vi c liên t c c a các ph n không hư h ng trong h th ng i n c n có nh ng thi t b ghi nh n s phát sinh c a hư h ng v i th i gian bé nh t, phát hi n ra ph n t b hư h ng và c t ph n t b hư h ng ra kh i h th ng i n. Thi t b này ư c th c hi n nh nh ng khí c t ng có tên g i là rơle. Thi t b b o v ư c th c hi n nh nh ng rơle ư c g i là thi t b b o v rơle (BVRL). Như v y nhi m v chính c a thi t b BVRL là t ng c t ph n t hư h ng ra kh i h th ng i n. Ngoài ra thi t b BVRL còn ghi nh n và phát hi n nh ng tình tr ng làm vi c không bình thư ng c a các ph n t trong h th ng i n, tùy m c mà BVRL có th tác ng i báo tín hi u ho c i c t máy c t. Nh ng thi t b BVRL ph n ng v i tình tr ng làm vi c không bình thư ng thư ng th c hi n tác ng sau m t th i gian duy trì nh t nh (không c n ph i có tính tác ng nhanh như các thi t b BVRL ch ng hư h ng). I.2. Yêu c u cơ b n c a m ch b o v : I.2.1. Tính ch n l c: Tác ng c a b o v m b o ch c t ph n t b hư h ng ra kh i h th ng i n ư c g i là tác ng ch n l c. Khi có ngu n cung c p d tr cho h tiêu th , tác ng như v y t o kh năng cho h tiêu th ti p t c ư c cung c p i n. Yêu c u tác ng ch n l c cũng không lo i tr kh năng b o v tác ng như là b o v d tr trong trư ng h p h ng hóc b o v ho c máy c t c a các ph n t lân c n. GV: §ç Nh− Tr−ëng 2
  3. cương b i gi ng BVRL& T H http://www.ebook.edu.vn A 1 2 B 5 C 6 D N1 N2 N3 3 4 7 Hình 1.1 : C t ch n l c trong m ng có m t ngu n cung c p C n phân bi t 2 khái ni m ch n l c: Ch n l c tương i: theo nguyên t c tác ng c a mình, b o v có th làm vi c như là b o v d tr khi ng n m ch ph n t lân c n. Ch n l c tuy t i: b o v ch làm vi c trong trư ng h p ng n m ch chính ph n t ư c b o v . Ví d : V i m ng i n cho như hình v 1.2 A B II N1 C N2 MCB1 I MCB MCA Hình 1.2 - Khi ng n m ch t i i m N1 thì b o v ph i c t máy c t MCB1 c a ư ng dây hư h ng. ây là máy c t g n cho s c nh t. T t c các ph t i còn l i v n ti p t c làm vi c bình thư ng sau khi c t ng n m ch. - Khi ng n m ch t i N2 thì b o v ch c t ch n l c ư ng dây III còn ư ng dây II v n ti p t c làm vi c, t t c các h dùng i n u gi ư c cung c p. Như v y:Yêu c u v ch n l c là i u ki n cơ s m b o cho m t các ch c ch n vi c cung c p i n liên t c cho các h tiêu th còn c t không có ch n l c thư ng làm tăng s c , gây nên t n th t cho các h dùng i n. I.2.2. Tác ng nhanh: Càng c t nhanh ph n tư b ng n m ch s càng h n ch ư c m c phá ho i ph n t ó , càng gi m ư c th i gian tr t th p i n áp các h tiêu th và càng có kh năng gi ư c n nh c a h th ng i n. gi m th i gian c t ng n m ch c n ph i gi m th i gian tác ng c a thi t b b o v rơle. Tuy nhiên trong m t s trư ng h p th c hi n yêu c u tác ng nhanh thì không th th a mãn yêu c u ch n l c. Hai yêu c u này ôi khi mâu thu n nhau, vì v y tùy i u ki n c th c n xem xét k càng hơn v 2 yêu c u này. I.2.3. nh y: B o v rơle c n ph i nh y i v i nh ng hư h ng và tình tr ng làm vi c không bình thư ng có th xu t hi n nh ng ph n t ư c b o v trong h GV: §ç Nh− Tr−ëng 3
  4. cương b i gi ng BVRL& T H http://www.ebook.edu.vn th ng i n. Thư ng nh y ư c c trưng b ng h s nh y Kn. i v i các b o v làm vi c theo các i lư ng tăng khi ng n m ch (ví d , theo dòng), h s nh y ư c xác nh b ng t s gi a i lư ng tác ng t i thi u (t c dòng ng n m ch bé nh t) khi ng n m ch tr c ti p cu i vùng b o v và i lư ng t (t c dòng kh i ng). i lư ng tác ng t i thi u Kn = -------------------------------------------------------------- i lư ng t Thư ng yêu c u Kn = 1,5 ÷ 2. I.2.4. Tính b o m: B o v ph i luôn luôn s n sàng kh i ng và tác ng m t cách ch c ch n trong t t c các trư ng h p ng n m ch trong vùng b o v và các tình tr ng làm vi c không bình thư ng ã nh trư c. M c khác b o v không ư c tác ng khi ng n m ch ngoài. N u b o v có nhi m v d tr cho các b o v sau nó thì khi ng n m ch trong vùng d tr b o v này ph i kh i ng nhưng không ư c tác ng khi b o v chính t g n ch ng n m ch hơn chưa tác ng. tăng tính m b o c a b o v c n: - Dùng nh ng rơle ch t lư ng cao. - Ch n sơ b o v ơn gi n nh t (s lư ng rơle, ti p i m ít) - Các b ph n ph (c c n i, dây d n) dùng trong sơ ph i ch c ch n, m b o. - Thư ng xuyên ki m tra sơ b o v . II. Các ph n t chính c a sơ i n b o v rơle Mçi b¶o vÖ th−êng gåm mét sè r¬le, nèi víi nhau theo mét s¬ ®å nhÊt ®Þnh r¬le cã 2 lo¹i: − Lo¹i r¬le cã tiÕp ®iÓm: r¬le ®iÖn tõ, tõ ®iÖn v c¶m øng… − Lo¹i r¬le kh«ng cã tiÕp ®iÓm: §iÖn tõ, b¸n dÉn… Mçi lo¹i b¶o vÖ gåm 2 côm phÇn tö chÝnh l : − Côm phÇn tö ®o l−êng − Côm phÇn tö l«gic II.1. C m ph n t o lư ng Gåm c¸c r¬le chñ yÕu l l m nhiÖm vô liªn tôc thu nhiÒu tin tøc (sù cè ng¾n m¹ch v c¸c t×nh tr¹ng l m viÖc kh«ng b×nh th−êng kh¸c cña hÖ thèng ®iÖn) råi göi tÝn hiÒu ®Õn côm logic. Trong côm n y gåm c¸c r¬le sau: R¬le dßng ®iÖn RI R¬le ®iÖn ¸p RU R¬le tæng trë RZ R¬le c«ng suÊt RW R¬le nhiÖt RN GV: §ç Nh− Tr−ëng 4
  5. cương b i gi ng BVRL& T H http://www.ebook.edu.vn II.2. C m logic Côm n y l m nhiÖm vô tiÕp nhËn nh÷ng tÝn hiÖu tõ phÇn tö ®o l−êng tíi. NÕu tÝn hiÖu phï hîp víi ch−¬ng tr×nh ®Þnh tr−íc nã ph¸t tÝn hiÖu ®iÒu khiÓn. Trong côm n y gåm cã c¸c lo¹i r¬le sau: − R¬le thêi gian RT − R¬le trung gian RG − R¬le tÝn hiÖu Th III. Cách bi u di n rơle và các sơ trên hình v : Ta cã 2 ph−¬ng ph¸p biÓu diÔn r¬le v s¬ ®å b¶o vÖ trªn h×nh vÏ: III.1. Phương pháp th nh t R¬le ®−îc xem nh− mét thiÕt bÞ tæng hîp v ®−îc biÓu diÏn b»ng mét h×nh vu«ng v nöa vßng trßn ë phÝa trªn. Cuén d©y r¬le th−êng kh«ng vÏ v ®Æt trong phÇn h×nh vu«ng TiÕp ®iÓm cña r¬le ®−îc vÏ ë n a vßng trßng trªn Nh÷ng ch÷ c¸i ë trong phÇn h×nh vuông ®Æc tr−ng cho lo¹i r¬le. VÝ dô: Ta biÓu diÔn nh− h×nh vÏ sau: RI RU TG RW RZ a) b) c) d) e) Hình 1.3. Bi u di n Rơle Cßn ®èi víi nh÷ng s¬ ®å b¶o vÖ phøc t¹p ®Ó xÐt nguyªn lý t¸c ®éng cña b¶o vÖ ®−îc dÔ d ng, ta th−êng dïng s¬ ®å khai triÓn ë ph−¬ng ph¸p thø hai. III.2. Phương pháp th hai R¬le biÓu diÔn d−íi d¹ng khai triÓn th×: Cuén d©y cña R¬le v o tiÕp ®iÓm cña nã ®−îc biÓu diÕn riªng v cïng dïng mét ch÷ ®Ó cho lo¹i r¬le. VÝ dô: R¬le biÓu diÔn nh− h×nh vÏ a) TiÕp ®iÓm b) Cuén d©y Hình 1.4. Bi u di n Rơle dư i d ng khai tri n Trong thêi gian gÇn ®©y cïng víi viÖc sö dông b¸n dÉn, ®iÖn tö v o s¬ ®å ng−êi ta cßn d ng réng r i s¬ ®å khèi (s¬ ®å cÊu tróc). C¸c s¬ ®å lo¹i n y biÓu diÔn mèi liªn hÖ gi÷a c¸c phÇn tö (khèi) cña s¬ ®å. Mçi khèi ®−îc biÓu diÔn b»ng h×nh ch÷ nhËt v ®−îc quy −íc b»ng ch÷ ë bªn trong. III.3. Phương pháp n i dây rơle Cuén d©y cña r¬le cã thÓ m¾c trùc tiÕp v o dßng ®iÖn v ®iÖn ¸p cña l−íi ®iÖn hoÆc m¾c qua biÕn dßng ®iÖn v biÕn ®iÖn ¸p. NÕu r¬le m¾c trùc tiÕp v o l−íi ta gäi l r¬le s¬ cÊp. GV: §ç Nh− Tr−ëng 5
  6. cương b i gi ng BVRL& T H http://www.ebook.edu.vn Cßn nÕu r¬le ®−îc m¾c v o l−íi qua biÕn dßng ®iÖn hoÆc biÕn ®iÖn ¸p l r¬le thø cÊp. VÝ dô: S¬ ®å m¾c nh− h×nh vÏ: + + RI RI BI a) b) H×nh1.5: C¸ch m¾c R¬le a: M¾c trùc tiÕp; h×nh b: M¾c qua BI HiÖn nay dïng réng r i lo i r¬le thø cÊp v× cã nh÷ng −u ®iÓm sau: − R¬le ®−îc c¸ch ly víi ®iÖn ¸p cao Do ®ã khi kiÓm tra v söa ch÷a kh«ng cÇn ph¶i c¾t ®iÖn phÇn tö ®−îc b¶o vÖ. − R¬le ®Æt ë n¬i thuËn tiÖn c¸ch xa phÇn tö cÇn b¶o vÖ − R¬le cã thÓ chÕ t¹o th nh tiªu chuÈn ho¸ víi dßng ®Þnh møc cña thø cÊp biÕn dßng ®iÖn 5A, 10A v ®iÖn ¸p ®Þnh møc cña biÕn ¸p l 100V. Kh«ng phô thuéc v o dßng c o ¸p cña phÇn tö m¹ch s¬ cÊp cÇn b¶o vÖ. * −u ®iÓm chñ yÕu cña r¬le s¬ cÊp l : − Kh«ng cÇn tíi biÕn dßng ®iÖn v biÕn ®iÖn ¸p − Kh«ng cÇn dïng nguån thao t¸c * Nh−îc ®iÓm cña r¬le s¬ cÊp l : − Dßng qua r¬le l dßng phô, t¶i rÊt lín, cho nªn r¬le s¬ cÊp th−êng dïng trong m¹ng h¹ ¸p v mét sè rÊt Ýt tr−êng hîp dïng trong m¹ng 6, 10KV cã c«ng suÊt nhá. III.4. Cách ánh d u u các cu n dây c a bi n dòng i n Ta biÕt m¸y biÕn dßng ®iÖn l m nhiÖm vô c¸ch ly m¹ch thø cÊp khái ®iÖn ¸p cao bªn m¹ch s¬ cÊp v b¶o ®¶m dßng ®iÖn thø cÊp tiªu chuÈn (5A hoÆc 10A). Khi dßng ®iÖn s¬ cÊp ®Þnh møc RI cã nh÷ng gi¸ trÞ kh¸c nhau. Ngo i ra m¸y biÕn I dßng cßn cho ng−êi ta kh¶ n¨ng phèi hîp c¸c S1 * pha mét c¸ch hîp lý trong s¬ ®å b¶o vÖ. Trong * s¬ ®å b¶o vÖ cÇn ph¶i nèi ®óng ®Çu c¸c d©y s¬ BI cÊp v thø cÊp cña m¸y biÕn dßng. Khi chÕ t¹o biÕn dßng ®iÖn, c¸c ®Çu cuén S2 d©y s¬ cÊp v thø cÊp ph¶i ®¸nh dÊu thÕ n o ®Ó cã thÓ x¸c ®Þnh ®−îc chiÒu dßng thø cÊp theo H×nh 1.6: C¸ch ®¸nh dÊu chiÒu dßng s¬ cÊp. cuén d©y cña biÕn dßng GV: §ç Nh− Tr−ëng 6
  7. cương b i gi ng BVRL& T H http://www.ebook.edu.vn − C¸c ®Çu cuén s¬ cÊp ®¸nh dÊu tuú ý mét ®Çu ®¸nh dÊu l S1 ®Çu v o mét ®Çu ®¸nh dÊu l S2 l ®Çu ra. − Nh−ng c¸c cuén thø cÊp ph¶i tu©n theo quy t¾c sau: Khi dßng ®iÖn v o cuén s¬ cÊp tõ ®Çu S1 ®Õn ®Çu S2 th× ®Çu cuén thø cÊp cã ßng ®iÖn v o m¹ch phô kia ® ®−îc ®¸nh dÊu T1 ®Çu cßn l¹i l T2. C¸c ®Çu S1 v T1 ®«i khi ng−êi ta cßn ®¸nh dÊu b»ng dÊu sao (*) VËy theo c¸ch ®¸nh dÊu ë trªn, dßng ®iÖn qua cuén d©y r¬le m¾c v o m¹ch thø cÊp cña BI cã cïng chiÒu nh− khi bÞ m¾c trùc tiÕp v o m¹ch s¬ cÊp. IV. Sơ n i các máy bi n dòng và rơle: IV.1. Sơ các BI và rơle n i theo hình Y hoàn toàn: Dòng vào m i rơle b ng dòng pha (hình 1.7). Trong ch làm vi c bình thư ng ho c khi ng n m ch 3 pha thì : & + I + & = 3& = 0 Ia & Ic I0 b Trong dây trung tính (dây tr v ) không có dòng. Nhưng dây trung tính v n c n thi t m b o s làm vi c úng n c a sơ khi ng n m ch ch m t. Sơ có th làm vi c i v i t t c các d ng ng n m ch . Tuy nhiên ch ng ng n (1) m ch m t pha N thư ng dùng nh ng sơ hoàn h o hơn có b l c dòng th t không LI0. IV.2. Sơ các BI và rơle n i theo hình sao khuy t: Dòng vào m i rơle b ng dòng pha. Dòng trong dây tr v b ng: & = −(& + & ) hay & = I (khi không có Io) Iv Ia Ic Iv & b Dây tr v (hình 1.8) c n thi t ngay trong tình tr ng làm vi c bình thư ng m b o cho BI làm vi c bình thư ng .Trong m t s trư ng h p ng n m ch gi a các pha (có Ib ≠ 0) cũng như khi ng n m ch nhi u pha ch m t, dây tr v c n thi t m b o cho b ov tác ng úng. Khi ng n m ch 1 pha pha không t BI sơ không làm vi c do v y sơ ch dùng ch ng ng n m ch nhi u pha. IA IC RI RI IA IB IC RI RI RI Ia Ic Iv Ia Ib Ic Iv Hình 1.7 : Sơ sao hoàn toàn Hinh 1.8 : Sơ sao khuy t GV: §ç Nh− Tr−ëng 7
  8. cương b i gi ng BVRL& T H http://www.ebook.edu.vn IV.3. Sơ 1 rơle n i vào hi u dòng 2 pha (s 8): Dòng vào rơle là hi u dòng 2 pha (hình 1.9) : & = & − & IR Ia Ic Trong tình tr ng i x ng thì I R = I a Gi ng như sơ sao khuy t, sơ s 8 không làm vi c khi ng n m ch m t (1) pha N úng vào pha không t máy bi n dòng. T t c các sơ nói trên u ph n (3) ng v i N và ng n m ch gi a 2 pha b t kỳ (AB, BC, CA). Vì v y so sánh tương i gi a chúng ngư i ta ph i xét n kh năng làm vi c c a b o v trong m t s trư ng h p hư h ng c bi t, h s nh y, s lư ng thi t b c n thi t và m c ph c t p khi th c hi n sơ . Hình 1.9 : Sơ s 8 Chương 2: B O V DÒNG I N C C I I. Nguyên t c tác ng: B o v dòng i n c c i là lo i b o v ph n ng v i dòng trong ph n t ư c b o v . B o v s tác ng khi dòng i n qua ch t thi t b b o v tăng quá m t giá tr nh trư c nào ó. Ví d kh o sát tác ng c a các b o v dòng i n c c i t trong m ng hình tia có 1 ngu n cung c p (hình 2.1), các thi t b b o v ư c b trí v phía ngu n cung c p c a t t c các ư ng dây. M i ư ng dây có 1 b o v riêng c t hư h ng trên chính nó và trên thanh góp c a tr m cu i ư ng dây. Hình 2.1: B trí các b o v dòng c c i trong m ng hình tia có 1 ngu n cung c p Dòng kh i ng c a b o v IK , t c là dòng nh nh t i qua ph n t ư c b o v mà có th làm cho b o v kh i ng, c n ph i l n hơn dòng ph t i c c i c a ph n t ư c b o v ngăn ng a vi c c t ph n t khi không có hư h ng. Có th m b o kh năng tác ng ch n l c c a các b o v b ng 2 phương pháp khác nhau v nguyên t c: GV: §ç Nh− Tr−ëng 8
  9. cương b i gi ng BVRL& T H http://www.ebook.edu.vn - Phương pháp th nh t - b o v ư c th c hi n có th i gian làm vi c càng l n khi b o v càng t g n v phía ngu n cung c p. B o v ư c th c hi n như v y ư c g i là BV dòng i n c c i làm vi c có th i gian. - Phương pháp th hai - d a vào tính ch t: dòng ng n m ch i qua ch n i b o v s gi m xu ng khi hư h ng càng cách xa ngu n cung c p. Dòng kh i ng c a b o v IK ư c ch n l n hơn tr s l n nh t c a dòng trên o n ư c b o v khi x y ra ng n m ch o n k (cách xa ngu n hơn). Nh v y b o v có th tác ng ch n l c không th i gian. Chúng ư c g i là b o v dòng i n c t nhanh. Các b o v dòng i n c c i làm vi c có th i gian chia làm hai lo i tương ng v i c tính th i gian c l p và c tính th i gian ph thu c có gi i h n. B o v có c tính th i gian c l p là lo i b o v có th i gian tác ng không i, không ph thu c vào tr s c a dòng i n qua b o v . Th i gian tác ng c a b o v có c tính th i gian ph thu c gi i h n, ph thu c vào dòng i n qua b o v khi b i s c a dòng ó so v i dòng IK tương i nh và ít ph thu c ho c không ph thu c khi b i s này l n. ** Các b ph n chính c a BV dòng c c i: B o v dòng c c i có hai b ph n chính: B ph n kh i ng (ví d , sơ b o v như hình 2.2, b ph n kh i ng là các rơle dòng 3RI và 4RI) và b ph n t o th i gian làm vi c (rơle th i gian 5RT). B ph n kh i ng ph n ng v i các hư h ng và tác ng n b ph n t o th i gian. B ph n t o th i gian làm nhi m v t o th i gian làm vi c m b o cho b o v tác ng m t cách có ch n l c. Các rơle dòng i n ư c n i vào phía th c p c a BI theo sơ thích h p (xem m c III - chương 1). Hinh 2.2: Sơ nguyên lí c a b o v dòng c c i II. B o v dòng c c i làm vi c có th i gian: II.1. Dòng kh i ng c a BV: Theo nguyên t c tác ng, dòng kh i ng IK c a b o v ph i l n hơn dòng i n ph t i c c i qua ch t b o v , tuy nhiên trong th c t vi c ch n IK còn ph thu c vào nhi u i u ki n khác. xác nh dòng kh i ng ta xét sơ m ng i n trên hình 2.1, gi s ch n IK cho b o v 3’ t u o n ư ng dây AB, trư c h t ta kh o sát tr ng thái c a nó khi hư h ng i m N trên o n BC GV: Như Trư ng 9
  10. cương b i gi ng BVRL& T H http://www.ebook.edu.vn k phía sau nó (tính t ngu n cung c p). Khi các b o v làm vi c úng thì trong trư ng h p này máy c t c a o n hư h ng BC s b c t ra. B o v 3’ c a o n không hư h ng AB có th i gian l n hơn s không k p tác ng và c n ph i tr v v trí ban u c a mình. Nhưng i u này s x y ra n u dòng tr v c a b o v Itv l n hơn tr s tính toán c a dòng m máy Imm (hình 2.3) i qua o n AB n các h tiêu th c a tr m B. Dòng Itv là dòng sơ c p l n nh t mà ó b o v tr v v trí ban u. an toàn, l y tr s tính toán c a dòng m máy Immtt = Immmax, như v y i u ki n m b o ch n l c là: Itv > Immmax. Khi xác nh dòng Immmax c n ph i chú ý là ư ng dây BC ã b c t ra, còn các ng cơ n i tr m B ã b hãm l i do i n áp gi m th p khi ng n m ch và khi i n áp ư c khôi ph c dòng m máy c a chúng tăng lên r t cao. Vì v y dòng Immmax thư ng l n hơn nhi u so v i dòng ph t i c c i Ilvmax. ưa vào h s m máy kmm tính n dòng m máy c a các ng cơ tr m B và vi c c t ph t i c a tr m C. Ta có Immmax = kmm.Ilvmax Hinh 2.3 : th c trưng tr ng thái c a b o v khi ng n m ch ngoài Sai s c a dòng tr v c a b o v và các tính toán không chính xác... ư c k n b i h s an toàn kat > 1 (vào kho ng 1,1 ÷ 1,2). T i u ki n m b o s tr v c a b o v o n AB, có th vi t Itv = kat.kmm.Ilvmax T s gi a dòng tr v c a rơle (ho c c a b o v ) i v i dòng kh i ng c a rơle (ho c c a b o v ) g i là h s tr v ktv I tv k tv = I kd k .k Như v y: I kd = at mm I lvmax k tv Các rơle lí tư ng có h s tr v ktv = 1; th c t luôn luôn có ktv < 1. Dòng kh i ng IK R c a rơle khác v i dòng kh i ng IK c a b o v do h s bi n i nI c a BI và sơ n i dây gi a các rơle dòng và BI. Trong m t s sơ n i rơle, dòng i vào rơle không b ng dòng th c p c a GV: Như Trư ng 10
  11. cương b i gi ng BVRL& T H http://www.ebook.edu.vn (3) các BI. Ví d như khi n i rơle vào hi u dòng 2 pha, dòng vào rơle IR trong tình (3) tr ng i x ng b ng 3 l n dòng th c p IT c a BI. S khác bi t c a dòng trong rơle trong tình tr ng i x ng và dòng th c p BI ư c c trưng b ng h s sơ : I (R ) 3 k sd = (3 ) (2.4) IT I KD K n h s sơ , có th vi t: I KDR = k sd) (3 (2.5) nI k at .k mm .k sd) (3 Do v y: I KDR = I tvmax (2.6) k tv .n I II.2. Th i gian làm vi c: II.2.1. B o v có c tính th i gian c l p: Th i gian làm vi c c a b o v có c tính th i gian c l p (hình 2.4) ư c ch n theo nguyên t c b c thang (t ng c p) , làm th nào cho b o v o n sau g n ngu n hơn có th i gian làm vi c l n hơn th i gian làm vi c l n nh t c a các b o v o n trư c m t b c ch n l c v th i gian t. Xét sơ m ng như hình 2.5, vi c ch n th i gian làm vi c c a các b o v ư c b t u t b o v c a o n ư ng dây xa ngu n cung c p nh t, t c là t các b o v 1’ và 1” tr m C. Gi thi t th i gian làm vi c c a các b o v này ã bi t, tương ng là t1’ và t1”. Hinh 2.4 : Các d ng c tính th i gian c a b o v dòng c c i 1- c l p; 2- ph thu c Th i gian làm vi c t2’ c a b o v 2’ t i tr m B ư c ch n l n hơn th i gian làm vi c l n nh t c a các b o v t i tr m C m t b c t. N u t1’ > t1” thì t2’ = t1’+ t. Th i gian làm vi c t3 c a b o v 3 tr m A cũng tính toán tương t , ví d n u có t2” > t2’ thì t3 = t2” + t. Trư ng h p t ng quát, i v i b o v c a o n th n thì: tn = t(n-1)max + t (2.7) GV: Như Trư ng 11
  12. cương b i gi ng BVRL& T H http://www.ebook.edu.vn Hinh 2.5 : Ph i h p c tính th i gian c l p c a các b o v dòng c c i II.2.2. B o v có c tính th i gian ph thu c có gi i h n: Khi ch n th i gian làm vi c c a các b o v có c tính th i gian ph thu c có gi i h n (hình 2.4) có th có 2 yêu c u khác nhau do giá tr c a b i s dòng ng n m ch cu i o n ư c b o v so v i dòng kh i ng: 1. Khi b i s dòng l n, b o v làm vi c ph n c l p c a c tính th i gian: lúc y th i gian làm vi c c a các b o v ư c ch n gi ng như i v i b o v có c tính th i gian c l p. 2. Khi b i s dòng nh , b o v làm vi c ph n ph thu c c a c tính th i gian: trong trư ng h p này, sau khi ph i h p th i gian làm vi c c a các b o v k nhau có th gi m ư c th i gian c t ng n m ch. Hình 2.6 : Ph i h p các c tính c a b o v dòng c c i có c tính th i gian ph thu c gi i h n. N : i m ng n m ch tính toán Xét sơ m ng hình 2.6, c tính th i gian c a b o v th n trên o n AB ư c l a ch n th nào nó có th i gian làm vi c là tn l n hơn th i gian t(n-1)max c a b o v th (n-1) trên o n BC m t b c t khi ng n m ch i m tính toán - GV: Như Trư ng 12
  13. cương b i gi ng BVRL& T H http://www.ebook.edu.vn u o n k BC - gây nên dòng ng n m ch ngoài l n nh t có th có I’N max t th i gian làm vi c tìm ư c khi ng n m ch i m tính toán có th ti n hành ch nh nh b o v và tính ư c th i gian làm vi c i v i nh ng v trí và dòng ng n m ch khác. Ng n m ch càng g n ngu n dòng ng n m ch càng tăng, vì v y khi ng n m ch g n thanh góp tr m A th i gian làm vi c c a b o v ư ng dây AB gi m xu ng và trong m t s trư ng h p có th nh hơn so v i th i gian làm vi c c a b o v ư ng dây BC. Khi l a ch n các c tính th i gian ph thu c thư ng ngư i ta ti n hành v chúng trong h t a vuông góc (hình 2.7), tr c hoành bi u di n dòng trên ư ng dây tính i v cùng m t c p i n áp c a h th ng ư c b o v , còn tr c tung là th i gian. Dùng b o v có c tính th i gian ph thu c có th gi m th p dòng kh i ng so v i b o v có c tính th i gian c l p vì h s m máy kmm có th gi m nh hơn. i u này gi i thích như sau: Sau khi c t ng n m ch, dòng Imm i qua các ư ng dây không hư h ng s gi m xu ng r t nhanh và b o v s không k p Hình 2.7 : Ph i h p c tính th i gian tác ng vì th i gian làm vi c tương ng làm vi c ph thu c có gi i h n c a các v i tr s c a dòng Imm (thư ng g n b ng b o v dòng c c i trong h t a IK c a b o v ) là tương i l n. dòng - th i gian. Như c i m c a b o v có c tính th i gian là: - Th i gian c t ng n m ch tăng lên khi dòng ng n m ch g n b ng dòng kh i ng (ví d : khi ng n m ch qua i n tr quá l n ho c ng n m ch trong tính tr ng làm vi c c c ti u h th ng). - ôi khi s ph i h p các c tính th i gian tương i ph c t p. II.2.3. B c ch n l c v th i gian: B c ch n l c v th i gian ∆t trong bi u th c (2.7) xác nh hi u th i gian làm vi c c a các b o v 2 o n k nhau ∆t = tn – t(n-1)max. Khi ch n ∆t c n xét n nh ng yêu c u sau: - ∆t c n ph i bé nh t gi m th i gian làm vi c c a các b o v g n ngu n. - ∆t c n ph i th nào hư h ng o n th (n - 1) ư c c t ra trư c khi b o v c a o n th n (g n ngu n hơn)tác ng. ∆t c a b o v o n th n c n ph i bao g m nh ng thành ph n sau: - Th i gian c t tMC(n-1) c a máy c t o n th (n-1). - T ng giá tr tuy t i c a sau s dương max tss(n-1) c a b o v o n th n và c a sai s âm max tssn c a b o v o n th n (có th b o v th n tác ng s m). GV: Như Trư ng 13
  14. cương b i gi ng BVRL& T H http://www.ebook.edu.vn - Th i gian sai s do quán tính tqtn c a b o v o n th n. - Th i gian d tr tdt. Tóm l i: ∆t = tMC(n-1) + tss(n-1) + tssn + tqtn+tdt Thư ng ∆t vào kho ng 0,25 ÷ 0,6 giây. II.3. nh y c a b o v : nh y c a b o v dòng max c trưng b ng h s nh y Kn. Tr s c a nó ư c xác nh b ng t s gi a dòng qua rơle IR khi ng n m ch tr c ti p cu i vùng b o v và dòng kh i ng rơle IK R. IR kn = I kd R D ng ng n m ch tính toán là s ng ng n m ch gây nên tr s Kn nh nh t. m b o cho b o v tác ng khi ng n m ch qua i n tr quá , d a vào kinh nghi m v n hành ngư i ta coi r ng tr s nh nh t cho phép là Knmin ≈ 1,5. Khi Kn nh hơn tr s nêu trên thì nên tìm cách dung m t sơ n i rơle khác m b o nh y c a b o v l n hơn. N u bi n pháp này không em l i k t qu kh quan hơn thì c n ph i áp d ng các b o v khác nh y hơn. Trư ng h p t ng quát, yêu c u i v i b o v t trong m ng là ph i tác ng không nh ng khi hư h ng trên chính o n ư c nó b o v , mà còn ph i tác ng c khi hư h ng o n k n u b o v ho c máy c t c a o n k b h ng hóc (yêu c u d tr cho b o v c a o n k ). Trong trư ng h p này khi ng n m ch tr c ti p cu i o n k , h s nh y không ư c nh hơn 1,2. so sánh nh y c a m t sơ b ov nh ng d ng ng n m ch khác nhau ngư i ta còn dung h s nh y tương i Kat , ó là t s gi a Kn d ng (3) ng n m ch ang kh o sát v i Kn khi ng n m ch 3 pha v i i u ki n là dòng ng n m ch có giá tr như nhau: kn I k nta = = R (2.10)  2  3   k n  IR  Trong ó: IR và In(3) là dòng qua rơle d ng ng n m ch kh i sát và N(3) khi dòng ng n m ch sơ c p có giá tr như nhau. III. ánh giá b o v dòng c c i làm vi c có th i gian: III.1. Tính ch n l c: B o v dòng c c i ch m b o ư c tính ch n l c trong các m ng hình tia có m t ngu n cung c p b ng cách ch n th i gian làm vi c theo nguyên t c b c thanh tăng d n theo hư ng t xa n g n ngu n. Khi có 2 ngu n cung c p, yêu c u ch n l c không ư c tho mãn cho dù máy c t và b o v ư c t c 2 phía c a ư ng dây. III.2. Tác ng nhanh: Càng g n ngu n th i gian làm vi c c a b o v càng l n. các o n g n GV: Như Trư ng 14
  15. cương b i gi ng BVRL& T H http://www.ebook.edu.vn ngu n c n ph i c t nhanh ng n m ch m b o s làm vi c liên t c c a ph n còn l i c a h th ng i n, trong khi ó th i gian tác ng c a các b o v các o n này l i l n nh t. Th i gian tác ng ch n theo nguyên tác b c thanh có th vư t quá gi i h n cho phép. III.3. nh y: nh y c a b o v b h n ch do ph i ch n dòng kh i ng l n hơn dòng làm vi c c c i Ilv max có k n h s m máy kmm c a các ng cơ. Khi ng n m ch tr c ti p cu i ư ng dây ư c b o v , nh y yêu c u là ≥ 1,5 (khi làm nhi m v b o v chính). nh y như v y trong nhi u trư ng h p ư c m b o. Tuy nhiên khi công su t ngu n thay i nhi u, cũng như khi b o v làm nhi m v d tr trong trư ng h p ng n m ch o nk , nh y có th không t yêu c u. nh y yêu c u c a b o v khi làm nhi m v d tr là ≥ 1,2. III.4. Tính m b o: Theo nguyên t c tác ng, cách th c hi n sơ , s lư ng ti p i m trong m ch thao tác và lo i rơle s d ng , b o v dòng c c i ư c xem là lo i b o v ơn gi n nh t và làm vi c khá m b o . Do nh ng phân tích trên, b o v dòng c c i ư c áp d ng r ng rãi trong các m ng phân ph i hình tia i n áp t 35KV tr xu ng có m t ngu n cung c p n u th i gian làm vi c c a nó n m trong gi i h n cho phép. i v i các ư ng dây có t kháng i n u ư ng dây, có th áp d ng b o v dòng c c i ư c vì khi ng n m ch dòng không l n l m, i n áp dư trên thanh góp còn khá cao nên b o v có th làm vi c v i m t th i gian tương i l n v n không nh hư ng nhi u n tình tr ng làm vi c chung c a h th ng i n. IV. B o v dòng c t nhanh: IV.1. Nguyên t c làm vi c: B o v dòng c t nhanh (BVCN) là lo i b o v m b o tính ch n l c b ng cách ch n dòng kh i ng l n hơn dòng ng n m ch l n nh t qua ch tb ov khi hư h ng ngoài ph n t ư c b o v , BVCN thư ng làm vi c không th i gian ho c có th i gian r t bé nâng cao nh y và m r ng vùng BV. Xét sơ m ng trên hình 2.15, BVCN t t i u ư ng dây AB v phía tr m A. b o v không kh i ng khi ng n m ch ngoài (trên các ph n t n i vào thanh góp tr m B), dòng i n kh i ng IK c a b o v c n ch n l n hơn dòng i n l n nh t i qua o n AB khi ng n m ch ngoài. i m ng n m ch tính toán là N n m g n thanh góp tr m B phía sau máy c t. IK = kat.INngmax Trong ó: INngmax: Là dòng ng n m ch l n nh t khi ng n m ch ngoài vùng b o v (thư ng là dòng N(3)). Kat: H s an toàn; xét t i nh hư ng c a thành ph n không chu ký, vi c tính toán không chính xác dòng ng n m ch và sai s c a rơle. Thư ng kat = 1,2 ÷ 1,3. GV: Như Trư ng 15
  16. cương b i gi ng BVRL& T H http://www.ebook.edu.vn Không k n ktv vì khi ng n m ch ngoài b o v không kh i ng. Hình 2.15 : th tính toán b o v dòng c t nhanh không th i gian i v i ư ng dây có ngu n cung c p m t phía IV.2. Vùng tác ng c a BV: Khi hư h ng càng g n thanh góp tr m A thì dòng i n ng n m ch s càng tăng theo ư ng cong 1 (hình 2.15). Vùng b o v c t nhanh lCN ư c xác nh b ng hoành c a giao i m gi a ư ng cong 1 và ư ng th ng 2 ( ư ng th ng 2 bi u di n dòng i n kh i ng IK ). Vùng l(3)CN ch chi m m t ph n chi u dài c a ư ng dây ư c b o v . Dòng ng n m ch không i x ng thư ng nh hơn dòng khi ng n m ch 3 pha. Vì v y, ư ng cong IN ( ư ng cong 3) i v i các d ng ng n m ch không i x ng trong tình tr ng c c ti u c a h th ng có th n m r t th p so v i ư ng cong 1; vùng b o v lCN < l(3)CN, trong m t s trư ng h p lCN có th gi m n 0. IV.3. BVCN cho ư ng dây có 2 ngu n cung c p: B o v c t nhanh còn có th dùng b o v các ư ng dây có hai ngu n cung c p. Trên hình 2.16, gi thi t BVCN ư c t c 2 phía c a ư ng dây AB. Khi ng n m ch ngoài t i i m NA thì dòng ng n m ch l n nh t ch y qua các BVCN là INngmaxB theo hư ng t thanh góp B vào ư ng dây. Khi ng n m ch ngoài t i i m NB thì dòng ng n m ch l n nh t ch y qua các BVCN là INngmaxA theo hư ng t thanh góp A vào ư ng dây. b o v c t nhanh không tác ng nh m khi ng n m ch ngoài, c n ph i ch n IK > INngmax. Trong trư ng h p ang xét (hình 2.16), INngmaxA > INngmaxB , vì v y dòng tính toán INngmax = INngmaxA. Dòng i n kh i ng c a b o v ch n gi ng nhau cho c hai phía: IK = kat.INngmaxA GV: Như Trư ng 16
  17. cương b i gi ng BVRL& T H http://www.ebook.edu.vn Vùng b o v lCNA và lCNB ư c xác nh b ng hoành ô giao i m c a các ư ng cong 1 (INA = f(l)) và 3 (INB = f(l)) v i ư ng th ng 2 (Ik ), g m 3 o n: * Ng n m ch trong o n lCNA ch có BVCN phía A tác ng * Ng n m ch trong o n lCNB ch có BVCN phía B tác ng * Khi ng n m ch trong o n gi a thì không có BVCN nào tác ng. Tuy nhiên n u (lCNA + lCNB) > l thì khi ng n m ch o n gi a c hai BVCN s cùng tác ng. ** Hi n tư ng kh i ng không ng th i: N u gi a các tr m A,B ngoài ư ng dây ư c b o v ra còn có các m ch liên l c vòng ph khác thì có th x y ra hi n tư ng kh i ng không .th i gi a các b o v t 2 u A, B c a ư ng dây và chi u dài vùng b o v có th tăng lên. Hi n tư ng mà m t b o v ch b t u kh i ng sau khi m t b o v khác ã kh i ng và c t máy c t ư c g i là hi n tư ng kh i ng không ng th i. Khi k n tác ng không ng th i, BVCN th m chí có th b o v ư c toàn b ư ng dây có ngu n cung c p 2 phía. Hinh 2.16 : th tính toán b o v dòng c t nhanh i v i ư ng dây có ngu n cung c p t 2 phía V. B o v dòng có c tính th i gian nhi u c p: B o v dòng có c tính th i gian nhi u c p (hay còn g i là c tính th i gian ph thu c nhi u c p) là s k t h p c a các b o v dòng c t nhanh không th i gian, b o v dòng c t nhanh có th i gian và b o v dòng c c i. Sơ nguyên lí m t pha c a b o v như trên hình 2.17, c tính th i gian trên hình 2.18. GV: Như Trư ng 17
  18. cương b i gi ng BVRL& T H http://www.ebook.edu.vn Hình 2.17 : Sơ nguyên lí 1 pha c a b o v dòng có c tính th i gian nhi u c p Nguyên t c làm vi c c a b o v ư c kh o sát thông qua sơ m ng hình tia có ngu n cung c p 1 phía như hình 2.19. Các b o v A và B t u ư ng dây AB và BC. S thay i giá tr c a dòng ng n m ch theo kho ng cách t thanh góp tr m A n i m hư h ng ư c c trưng b ng ư ng cong IN = f(l). * C p Th Nh t c a các b o v A và B (rơle 3RI, 4RGT và 5Th trên hình Hình 2.18 : c tính th i gian c a b o v trên hình 2.17 2.17) là c p c t nhanh không th i gian (tI ≤ 0,1 giây). m b o ch n l c, dòng kh i ng IIK A và IIK B ư c ch n l n hơn dòng ng n m ch ngoài c c i. Ph n lIA v và lIB c a ư ng dây (xác nh b ng th trên hình 2.19) là vùng th nh t c a b o v A và B, chúng ch chi m m t ph n chi u dài c a ư ng dây AB và BC. * C p Th Hai (rơle 6RI, 7RT và 8Th) là c p c t nhanh có th i gian, mb o II I ch n l c ư c ch n v i th i gian t l n hơn th i gian tác ng t c a c p th nh t và c a b o v không th i gian t các máy bi n áp tr m B và C m t b c t. Khi ch n th i gian tII như v y, dòng kh i ng IIIK A và IIIK B c a c p th hai ư c ch n l n hơn dòng ng n m ch c c i khi hư h ng ngoài vùng tác ng c a b o v không th i gian t các ph n t k trư c ví d , IIIK A ư c ch n l n hơn dòng ng n m ch c c i khi hư h ng cu i vùng lIB c a c p th nh t b o v B ho c hư h ng trên thanh góp i n áp th p c a tr m B). i v i b o v A, n u trư ng h p tính toán là ch nh nh kh i dòng ng n I m ch cu i vùng l B c a c p th nh t b o v B (dòng ng n m ch lúc ó b ng dòng I kh i ng I K B) thì ta có: GV: Như Trư ng 18
  19. cương b i gi ng BVRL& T H http://www.ebook.edu.vn II I I K A = kat.I K B H s an toàn Kat tính n sai s c a rơle và máy bi n dòng, l y b ng 1,1÷1,15.Vùng b o v c a c p th hai bao g m ph n cu i ư ng dây, thanh góp c a tr m và m t ph n các ph n t k n i vào thanh góp này. Vùng th lIIA c a b o v A ư c xác nh b ng th trên (hình 2.19), trong trư ng h p ang xét lIIA ch a ph n cu i ư ng dây AB, thanh góp B và ph n u ư ng dây BC. nh y c p th hai c a b o v A và B ư c ki m tra theo ng n m ch tr c ti p cu i ư ng dây ư c b o v AB và BC tương ng. Yêu c u h s KIIn không ư c nh hơn 1,3 ÷ 1,5. Hình 2.19 : th tính toán b o v dòng có c tính th i gian nhi u c p * C p Th Ba c a b o v A và B (rơle 9RI, 10RT, 11Th) là b o v dòng III III c c i, có dòng kh i ng I K A và I K B l n hơn dòng i n làm vi c c c i. III III Tác ng ch n l c c a chúng ư c m b o nh ch n th i gian t A và t B theo nguyên t c b c thang. Vùng b o v c a c p th ba lIIIA và lIIIB b t u t cu i vùng hai tr i. Nhi m v c a c p th ba là d tr cho h ng hóc máy c t ho c b o v c a các ph n t k , cũng như c t ng n m ch trên ư ng dây ư c b o v khi 2 c p u không tác ng, ví d khi ng n m ch qua i n tr quá l n. nh y c a c p th ba GV: Như Trư ng 19
  20. cương b i gi ng BVRL& T H http://www.ebook.edu.vn ư c ki m tra v i ng n m ch cu i ph n t k . Yêu c u h s KnIII không ư c nh hơn 1,2. Ưu i m cơ b n c a b o v dòng i n có c tính th i gian nhi u c p là b o m c t khá nhanh ng n m ch t t c các ph n c a m ng i n. Như c i m chính là nh y th p, chi u dài vùng b o v ph thu c vào tình tr ng làm vi c c a h th ng và d ng ng n m ch, ch m b o tính ch n l c trong m ng h có m t ngu n cung c p. Chương 3: B O V DÒNG SO L CH I. Nguyên t c làm vi c: B o v dòng so l ch là lo i b o v d a trên nguyên t c so sánh tr c ti p dòng i n hai u ph n t ư c b o v .Các máy bi n dòng BI ư c t hai u ph n t ư c b o v và có t s bi n i nI như nhau (hình 3.1). Quy ư c hư ng dương c a t t c các dòng i n theo chi u mũi tên như trên sơ hình 3.1, ta có: & =& −& I R I IT I IIT (5.1) Dòng vào rơle b ng hi u hình h c dòng i n c a hai BI, chính vì v y b o v có tên g i là b o v dòng so l ch. Hình 3.1: Sơ nguyên lí 1 pha c a b o v dòng so l ch a) Trong tình tr ng làm vi c bình thư ng ho c khi ng n m ch ngoài ( i m N’): Trư ng h p lí tư ng (các BI không có sai s , b qua dòng dung và dòng rò c a ư ng dây ư c b o v ) thì: & = & ⇒ & = & ⇒ & = & −& =0 I IS I IIS I IT I IIT I R I IT I IIT và b o v s không tác ng. b) Khi ng n m ch trong ( i m N”): dòng IIS và IIIS khác nhau c tr s và góc pha. Khi hư ng dòng quy ư c như trên thì dòng ch hư h ng là: & & = & − I ⇒ I = & − I = IN I N I IS & & I & IIS R IT IIT nI N u dòng IR vào rơle l n hơn dòng kh i ng IK R c a rơle, thì rơle kh i ng và c t ph n t b hư h ng. GV: Như Trư ng 20