Xem mẫu

  1. Gi i quy t tranh ch p trong kinh doanh nên ch n cách nào? Khi các quan h kinh doanh càng phát tri n, nh ng tranh ch p x y ra là i u không tránh kh i nh ng l a ch n hình th c gi i quy t tranh ch p nào v a m b o có l i cho thương nhân v a duy trì ư c m i quan h làm ăn là vi c mà các thương nhân c n cân nh c. Pháp lu t hi n hành công nh n các phương th c gi i quy t tranh ch p trong kinh doanh sau: Thương lư ng, hòa gi i, tr ng tài và tòa án. Theo ó, khi x y ra tranh ch p kinh doanh các bên có th gi i quy t tranh ch p thông qua vi c tr c ti p thương lư ng v i nhau. Trong trư ng h p không thương lư ng ư c, vi c gi i quy t tranh ch p có th ư c th c hi n v i s tr giúp c a bên th ba thông qua phương th c hòa gi i, tr ng tài ho c tòa án. Vi c gi i quy t các tranh ch p trong kinh doanh d a trên nguyên t c quan tr ng là quy n t nh o t c a các bên. Cơ quan nhà nư c và tr ng tài thương m i ch can thi p theo yêu c u c a các bên tranh ch p. Trong i u ki n c a n n kinh t th trư ng, ho t ng kinh doanh, thương m i ngày càng a d ng và không ng ng phát tri n trong t t c m i lĩnh v c s n xu t, thương m i, d ch v , u tư... V n l a ch n phương th c gi i quy t tranh ch p trong kinh doanh, thương m i ph i ư c các bên cân nh c, l a ch n phù h p d a trên các y u t như m c tiêu t ư c, b n ch t c a tranh ch p, m i quan h làm ăn gi a các bên, th i gian và chi phí dành cho
  2. vi c gi i quy t tranh ch p. Chính vì v y, khi l a ch n phương th c gi i quy t tranh ch p, các bên c n hi u rõ b n ch t và cân nh c các ưu i m, như c i m c a m t phương th c có quy t nh h p lý. Thương lư ng Là phương th c ư c các bên tranh ch p l a ch n trư c tiên và trong th c ti n ph n l n các tranh ch p trong kinh doanh, thương m i ư c gi i quy t b ng phương th c này. Nhà nư c khuy n khích áp d ng phương th c t thương lư ng gi i quy t tranh ch p trên tinh th n hoàn toàn tôn tr ng quy n th a thu n c a các bên. Hòa gi i Là vi c các bên ti n hành thương lư ng gi i quy t tranh ch p v i s h tr c a bên th ba là hòa gi i viên. K t qu hòa gi i ph thu c vào thi n chí c a các bên tranh ch p và uy tín, kinh nghi m, k năng c a trung gian hòa gi i, quy t nh cu i cùng c a vi c gi i quy t tranh ch p không ph i c a trung gian hòa gi i mà hoàn toàn ph thu c các bên tranh ch p. Hình th c gi i quy t này có nhi u ưu i m: h t c hòa gi i ư c ti n hành nhanh g n, chi phí th p, các bên có quy n t nh o t, l a ch n b t kỳ ngư i nào làm trung gian hòa gi i cũng như a i m ti n hành hòa gi i. H không b gò bó v m t th i gian như trong th t c t t ng t i tòa án. Hòa gi i mang tính thân thi n nh m ti p t c gi gìn và phát tri n các m i quan h kinh doanh vì l i ích c a c hai bên. Hòa gi i là mong mu n c a các bên dàn x p v vi c sao cho không có bên nào b thua cu c, không d n n tình tr ng i u, th ng thua như quá trình ki n t ng t i tòa án. Hình th c gi i quy t này c bi t hi u qu khi gi i quy t nh ng tranh ch p kinh doanh, thương m i mang tính ch t k thu t (xây d ng, tài chính ... ). Vì
  3. r ng, các bên trong v vi c tranh ch p hoàn toàn có quy n ch ng trong vi c tìm ki m m t hòa gi i viên có hi u bi t tham gia gi i quy t tranh ch p. Nhưng trong th c ti n ki n t ng t i tòa thì các bên không có quy n l a ch n cán b gi i quy t tr m t s trư ng h p ph i thay ih i ng xét x theo quy nh c a pháp lu t. M t i u quan tr ng khác mà các nhà kinh doanh cũng r t quan tâm là khi gi i quy t b ng con ư ng này các bên ki m soát ư c các tài li u ch ng c có liên quan (nh ng bí m t kinh doanh) trong khi gi i quy t t i tòa án thì các yêu c u này không ư c m b o do tòa án th c hi n xét x theo nguyên t c công khai. Bên c nh nh ng ưa i m trên, gi i quy t tranh ch p b ng phương pháp hòa gi i v n còn t n t i nh ng như c i m nh t nh: Vi c hòa gi i có ư c ti n hành hay không ph thu c vào s nh t trí c a các bên, hòa gi i viên không có quy n ưa ra m t quy t nh ràng bu c hay áp tb tc v n gì i v i các bên tranh ch p th a thu n hòa gi i không có tính b t bu c thi hành như phán quy t c a tr ng tài hay c a tòa án. Th t c này ít ư c s d ng n u các bên không có s tin tư ng v i nhau. Tr ng tài Gi i quy t tranh ch p b ng tr ng tài là m t hình th c gi i quy t tranh ch p không th thi u trong n n kinh t th trư ng và ngày càng ư c các nhà kinh doanh ưa chu ng. ó là hình th c gi i quy t tranh ch p thông qua ho t ng c aH i ng tr ng tài ho c tr ng tài viên v i tư cách là bên th ba cl p nh m gi i quy t mâu thu n tranh ch p b ng vi c ưa ra phán quy t có giá tr b t bu c các bên ph i thi hành. Ưu i m c a phương th c gi i quy t tranh ch p này là có tính linh ho t, t o quy n ch ng cho các bên; tính nhanh chóng, ti t ki m ư c th i gian có th rút ng n th t c t t ng tr ng tài và m b o bí m t. Tr ng tài ti n hành
  4. gi i quy t tranh ch p theo nguyên t c án, quy t nh tr ng tài không ư c công b công khai, r ng rãi. Theo nguyên t c này h có th gi ư c bí quy t kinh doanh cũng như danh d , uy tín c a mình. Gi i quy t tr ng tài không b gi i h n v m t lãnh th do các bên có quy n l a ch n b t kỳ trung tâm tr ng tài nào gi i quy t tranh ch p cho mình. Phán quy t c a tr ng tài có tính chung th m, ây là ưu th vư t tr i so v i hình th c gi i quy t tranh ch p b ng thương lư ng hòa gi i. Sau khi tr ng tài ưa ra phán quy t thì các bên không có quy n kháng cáo trư c b t kỳ m t t ch c hay tòa án nào. Như c i m: Gi i quy t b ng phương th c tr ng tài òi h i chi phí tương i cao, v vi c gi i quy t càng kéo dài thì phí tr ng tài càng cao. Vi c thi hành quy t nh tr ng tài không ph i lúc nào cũng trôi ch y, thu n l i như vi c thi hành b n án, quy t nh c a tòa án. Tòa án Vi c ưa tranh ch p ra xét x t i tòa án có nhi u ưu i m nhưng cũng có nh ng như c i m nh t nh, ưu i m c a hình th c gi i quy t tranh ch p thông qua tòa án là: Do là cơ quan xét x c a Nhà nư c nên phán quy t c a tòa án có tính cư ng ch cao. N u không ch p hành s b cư ng ch , do ó khi ã ưa ra tòa án thì quy n l i c a ngư i th ng ki n s ư c mb on u như bên thua ki n có tài s n thi hành án. Tuy nhiên, vi c l a ch n phương th c này cũng có nh ng như c i m nh t nh vì th t c t i tòa án thi u linh ho t do ã ư c pháp lu t quy nh trư c ó. Bên c nh ó, nguyên t c xét x công khai c a tòa án tuy là nguyên t c ư c xem là ti n b , mang tính răn e nhưng ôi khi l i là c n tr iv i doanh nhân khi nh ng bí m t kinh doanh b ti t l .
  5. Chính vì nh ng như c i m này mà hình th c gi i quy t tranh ch p b ng tòa án ít khi ư c các thương nhân l a ch n và các thương nhân thư ng xem ây là phương th c l a ch n cu i cùng c a mình khi các phương th c thương lư ng, hòa gi i, tr ng tài không mang l i hi u qu .