Định giá hậu quả tai nạn giao thông đường bộ

  • 1 month ago
  • 1 lượt xem
  • 0 bình luận

  • Ít hơn 1 phút để đọc

Giới thiệu

Bài viết trình bày tính cấp thiết của việc tính toán chi phí tai nạn giao thông (TNGT) đường bộ hiện này. Bài viết cũng giới thiệu sơ bộ các phương pháp tính toán chi phí TNGT đường bộ. Qua đó, lựa chọn một phương pháp tính phù hợp với điều kiện thực tế về dữ liệu TNGT và chỉ số kinh tế của tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. Và tiến hành tính toán các hạng mục chi phí của phương pháp này từ số liệu của tỉnh.

Thông tin tài liệu

Loại file: PDF , dung lượng : 0.92 M, số trang : 5 ,tên

Xem mẫu

Chi tiết

  1. 74 Journal of Transportation Science and Technology, Vol 18, Feb 2016 ĐỊNH GIÁ HẬU QUẢ TAI NẠN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ VALUATION ON CONSEQUENCES OF ROAD TRAFFIC ACCIDENT KS. Phạm Trần Quốc Vinh Sở Giao thông vận tải tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, Cao học XDCH12-VT Tóm tắt: Bài viết trình bày tính cấp thiết của việc tính toán chi phí tai nạn giao thông (TNGT) đường bộ hiện này. Bài viết cũng giới thiệu sơ bộ các phương pháp tính toán chi phí TNGT đường bộ. Qua đó, lựa chọn một phương pháp tính phù hợp với điều kiện thực tế về dữ liệu TNGT và chỉ số kinh tế của tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. Và tiến hành tính toán các hạng mục chi phí của phương pháp này từ số liệu của tỉnh. Từ khóa: Tai nạn giao thông (TNGT) đường bộ, Chi phí TNGT đường bộ, Hậu quả TNGT đường bộ. Abstract: This paper presents the urgency of calculating the cost of road traffic accidents now. This paper also introduces preliminary the methods of calculating the cost of road traffic accidents. Thereby, choosing a suitable method for calculating the actual conditions of traffic accident data and economic indicators of Ba Ria - Vung Tau Province. And conducting calculations of cost items this method from data of Ba Ria - Vung Tau. Keywords: Traffic accidents road, road traffic accident Cost, Consequences of road traffic accidents. 1. Sự cần thiết nghiên cứu: 2.1. Khái niệm định giá TNGT đường Trên thế giới, tình hình tai nạn giao bộ: thông (TNGT) đã và đang diễn ra một cách Định giá TNGT đường bộ là quá trính nghiêm trọng. Hàng năm có xấp xỉ 1,3 triệu ước tính giá trị chi phí gây ra thương tích người chết và trên 50 triệu người bị thương hoặc tử vong cho người do vô tình hoặc cố ý do TNGT. Với Việt Nam, qua hơn 2 thập kỷ trong khi điều khiển phương tiện tham gia mở cửa đã thúc đẩy phát triển kinh tế một giao thông đường bộ. Đây là loại TNGT phổ cách mạnh mẽ, cơ sở hạ tầng được đầu tư biến (chiếm 95%) và làm nhiều người thiệt phát triển. Tuy nhiên, hàng năm vẫn xảy ra mạng, bị thương nhất, khi mà hạ tầng cơ sở hơn 10.000 vụ TNGT làm hơn 12.000 người cũng như ý thức tuân thủ pháp luật về giao chết và 20.000 người bị thương. thông của người dân còn kém. Những năm gần đây, Việt Nam nói 2.2. Phương pháp nghiên cứu: chung và tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu nói riêng Bài viết nghiên cứu những phương tiện đã có nhiều chương trình, dự án đẩy mạnh giao thông và con người đang tham gia giao cải thiện an toàn giao thông như việc tuyên thông trên các tuyến đường bộ. Có nhiều truyền, giáo dục ý thức thói quen cho người phương pháp định giá TNGT đường bộ, mỗi tham gia giao thông, cưỡng chế thi hành luật phương pháp có những thuận lợi và khó khăn giao thông, cải tạo và sửa chữa các vị trí mất riêng, mỗi phương pháp sẽ cho các kết quả an toàn giao thông,…nhưng chưa có một tính toán khác nhau. Bảng 1 trình bày các công trình cụ thể nào để tính toán, định giá phương pháp định giá TNGT đường bộ hiện những tổn thất, mất mát do tai nạn giao thông nay. đường bộ gây ra mà toàn xã hội phải gánh Việc định giá được những thiệt hại do tai chịu. Vì vậy, đây là thời điểm cần tiến hành nạn giao thông gây ra sẽ giúp chúng ta có nghiên cứu định giá chi phí TNGT đường bộ, được cái nhìn tổng thể hơn, thay vì chỉ nhìn hoàn thiện cơ sở lý luận về phương pháp thấy những thiệt hại trước mắt như phương định giá chi phí TNGT đường bộ, làm rõ tiện xe cộ, thuốc thang điều trị... Các đánh những tổn thất do TNGT gây ra. giá kinh tế của những biện pháp an toàn giao 2. Khái niệm và Phương pháp nghiên thông đường bộ có thể được sử dụng để dự cứu định giá TNGT đường bộ toán những lợi ích kinh tế từ việc thực hiện
  2. 75 TẠP CHÍ KHOA HỌC CÔNG NGHỆ GIAO THÔNG VẬN TẢI, SỐ 18-02/2016 những biện pháp này dựa trên đơn vị ước - TNGT gây ra tử vong: gồm các chi phí tính chi phí TNGT. Bài viết lựa chọn sử dụng thiệt hại về sản lượng, chi phí điều trị y tế, phương pháp giá trị cuộc sống con người chi phí chia sẽ nỗi đau chịu đựng, chi phí sửa hoặc tổng giá trị đầu ra, kết hợp sử dụng chữa phương tiện và chi phí hành chính điều phương pháp thống kê, mô phỏng, xác suất hành hoạt động. để tính toán định giá các hạng mục chi phí. - TNGT gây ra thương tích nặng: gồm Bảng 1. Cơ sở lý luận của các phương pháp định giá các chi phí thiệt hại về sản lượng, chi phí TNGT điều trị y tế, chi phí chia sẽ nỗi đau chịu đựng, chi phí sửa chữa phương tiện và chi phí hành chính điều hành hoạt động. - TNGT gây ra thương tích nhẹ: gồm các chi phí thiệt hại về sản lượng, chi phí điều trị y tế, chi phí sửa chữa phương tiện và chi phí hành chính điều hành hoạt động. - TNGT chỉ gây ra thiệt hại vật chất/hỏng hóc: gồm chi phí sửa chữa phương tiện và chi phí hành chính điều hành hoạt động. 3. Định giá hậu quả TNGT đường bộ tại tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu: Việc ước tính các hạng mục chi phí để định giá TNGT đòi hỏi phải có chính xác một số biến số tạo nên mỗi hạng mục chi phí. Tuy nhiên việc thu thập số liệu ở Việt Nam là rất khó khăn và chưa đầy đủ, trừ khi phải tiến hành thu thập những số liệu chủ yếu một Khái niệm các hạng mục chi phí của cách đồng bộ và toàn diện. Chính vì vậy, việc phương pháp này được thể hiện trong bảng 2 ước tính các hạng mục chi phí được thực sau đây: hiện dựa trên kinh nghiệm của một số nước khác như: Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore. Bảng 2. Khái niệm các hạng mục chi phí Việc phân tích chi phí tai nạn gồm hai bước, bước thứ nhất là lượng hóa các thiệt hại vật chất như số tai nạn xảy ra, số lượng phương tiện hư hỏng, số người bị thương, bị tàn tật thậm chí bị chết cũng như mức độ nghiêm trọng của tai nạn. Bước tiếp theo là đo lường giá trị tiền của những thiệt hại đó. Việc lượng hóa các chi phí thị trường tương đối dễ dàng như các chi phí hư hỏng phương tiện, thuốc men điều trị và bồi thường thiệt hại. Các chi phí như đau đớn, giảm chất lượng cuộc sống của nạn nhân và người thân, gia đình nạn nhân thì khó lượng hóa hơn. Phân tích được thực hiện dựa trên cơ sở số liệu TNGT và các chỉ số kinh tế của tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu năm 2013. Số liệu về TNGT đường bộ bao gồm số vụ, số người chết và số người bị Định giá TNGT đường bộ được chia ra thương. Các chi phí tai nạn được phân thành làm 4 loại: hai loại: chi phí hữu hình và chi phí vô hình.
  3. 76 Journal of Transportation Science and Technology, Vol 18, Feb 2016 Chi phí hữu hình bao gồm chi phí thiệt hại về độ tăng trưởng GDP trung bình trong thời kỳ tài sản vật chất, chi phí hành chính và chi phí là 7%. điều trị y tế. Chi phí vô hình không phải là r: Suất chiết khấu. Lấy trung bình theo các chi phí thực tế, mà đó là các mất mát trên tốc độ tăng trưởng GDP bình quân đầu người góc độ toàn xã hội, cộng đồng, bao gồm các trong thời kỳ là r = 10%. mất mát đau thương tiếc nuối và mất mát i: Số năm mất mát trung bình đối với tai tổng sản phẩm đầu ra. nạn chết người. Tuổi chết vì TNGT trung - Tiền lương lao động trung bình: năm bình là 30, tuổi về hưu trung bình là 58 nên 2013, GDP bình quân đầu người là 3900 số năm mất mát trung bình là 28 năm. USD, lực lượng lao động chiếm khoảng 60% Vậy chi phí thiệt hại sản lượng trung tổng số dân, nghĩa là mỗi lao động hàng năm bình hay tổn thất giá trị đầu ra trung bình một tạo ra khoảng = 3900*100/60 = 6500 USD, vụ tai nạn có người chết vậy tiền lương lao động trung bình một tháng 28 3900(1  0.07)i = 6500/12 = 542 USD, 1 ngày = 542/25 = 22   74968(USD) i 1 (1  0.1)i USD. Chi phí thiệt hại sản lượng trung bình - Tỷ giá tương đương 1 USD = 20.000 (tổn thất giá trị đầu ra trung bình) của người VNĐ. bị thương nặng (hoặc nhẹ) = lương bình - Tuổi về hưu trung bình = (60+55)/2 = quân 01 ngày x tổng thời gian điều trị và hồi 58. Thời gian đi làm tính từ 18 đến 58 tuổi. phục. - Lứa tuổi gây tai nạn nhiều nhất từ 18- - Chi phí chia sẻ nỗi đau tiếc thương, 37 (chiếm trên 61,18%), qua phân tích số liệu mất mát theo khuyến nghị của Ngân hàng thế thì độ tuổi chết vì TNGT trung bình là giới (WB) được thể hiện trong bảng 3: khoảng 30 tuổi. Bảng 3. Tỷ lệ tính toán chi phí chia sẻ đau thương, - Chi phí thiệt hại sản lượng trung bình mất mát hay tổn thất giá trị đầu ra trung bình: đề cập đến các mất mát của toàn bộ nền kinh tế quốc gia do những nạn nhân trong các vụ tai nạn bị mất hoặc giảm sút sức lao động tương lai của họ. Giá trị đầu ra mất mát bao gồm tổn thất do mất vĩnh viễn thời gian còn lại của cuộc đời tái tạo ra sản phẩm, hoặc giảm năng suất lao động do các chấn thương từ vụ tai nạn. Ngoài ra còn phải tính cả giá trị mất mát do mất thời gian tìm kiếm việc làm mới. Tổng tổn thất giá trị đầu ra trung bình đối với mỗi vụ tai nạn được tính là tổng tổn thất các - Bảng 4 cho thấy thời gian thiệt hại giá trị đầu ra tương lai của từng năm theo trung bình của người bị tai nạn và cần chăm công thức =  W (1  g ) (1) N i sóc từ dữ liệu phân tích nạn nhân bị thương i 1 (1  r )i tích của Sở Y tế tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu: Trong đó: Bảng 4. Thời gian mất đi của người bị TNGT W: GDP bình quân đầu người hàng năm. Lấy GDP bình quân năm 2013 là 3.900 USD/người/năm. g: Tốc độ tăng trưởng của GDP bình quân đầu người. Tốc độ tăng trưởng GDP bình quân năm 2011 là 5,8%; Tốc độ tăng trưởng GDP bình quân năm 2012 là 6,5%; Tốc độ tăng trưởng GDP bình quân năm 2013 là 6,12%. Giả thuyết đến năm 2041, tốc
  4. 77 TẠP CHÍ KHOA HỌC CÔNG NGHỆ GIAO THÔNG VẬN TẢI, SỐ 18-02/2016 - Mức chi phí trung bình điều trị y tế phát triển Châu Á) thì chi phí này được ước theo số liệu phân tích của bệnh viện Bà Rịa tính như trong bảng 6: và bệnh viện Lê Lợi được nêu trong bảng 5 Bảng 6. Tỷ lệ tính toán chi phí thủ tục hành chính, sau đây: điều hành Bảng 5. Chi phí trung bình điều trị y tế cho người bị TNGT - Ước tính số người chết và bị thương theo phân loại vụ TNGT: Trong năm 2013 xảy ra 343 vụ tai nạn giao thông, làm 275 người chết, 423 người bị thương (60% bị thương nặng). Bảng 7 cho thấy tỷ lệ người chết và bị thương trong 01 vụ TNGT. - Mức chi phí trung bình sửa chữa phương tiện trong 1 vụ tai nạn: sử dụng số Bảng 7. Tỷ lệ người chết và bị thương trong 01 vụ liệu từ Công an tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, TNGT trong năm 2013 xảy ra 343 vụ tai nạn, làm 275 người chết, 423 người bị thương và thiệt hại tài sản 2,5 tỷ đồng. Vẫy mỗi vụ tai nạn sẽ gây ra thiệt hại chi phí trung bình để sửa chữa phương tiện xấp xỉ 7,3 triệu đồng (tương đương 365 USD). Sau khi ước tính các hạng mục chi phí tai nạn, bài viết tiến hành tính toán định giá - Chi phí thủ tục hành chính, điều hành: hậu quả cho 01 vụ TNGT đường bộ. Kết quả được tính theo phần trăm tổng các chi phí tính toán chi phí trung bình cho 01 vụ TNGT trên. Theo khuyến nghị của ADB (Ngân hàng được thể hiện trong bảng 8 sau đây: Bảng 8. Chí phí trung bình cho 01 vụ TNGT đường bộ Bảng 8 cho thấy 01 vụ TNGT chết người Theo ESCAP, các phí tổn kinh tế do thiệt hại 81156 USD (khoảng 1.623.120.000 TNGT đường bộ được biểu hiện bằng một tỷ đồng); 01 vụ TNGT bị thương nặng thiệt hại lệ phần trăm GDP theo quan hệ sau: Tổn thất 27579 USD (khoảng 551.580.000 đồng); 01 [% GDP] = 0,0297*EXP[-8*10^(-5)*(GDP vụ TNGT bị thương nhẹ thiệt hại 481 USD bình quân)]. Đối với Bà Rịa – Vũng Tàu, (khoảng 9.620.000 đồng) và 01 vụ TNGT chỉ thiệt hại kinh tế do TNGT đường bộ năm hư hỏng tài sản thiệt hại 402 USD (tương 2013 theo công thức này chiếm khoảng 2,2% đương 8.040.000 đồng). GDP của tỉnh. Theo niên giám thống kê đầu
  5. 78 Journal of Transportation Science and Technology, Vol 18, Feb 2016 năm 2014, dân số của tỉnh là 1.059.537 4.2. Kiến nghị: người tương đương với tổng GDP năm 2013 Thành quả của việc định giá hậu quả của của tỉnh gần 4,2 tỷ USD, dẫn đến thiệt hại do TNGT đường bộ chính là việc ước tính được TNGT đường bộ ước tính là 92,4 triệu USD các hạng mục chi phí vô hình và rất khó xác (tương đương 1.848.000.000.000 đồng). định. Để thúc đẩy và phát huy chiến lược 4. Kết luận và kiến nghị phát triển an toàn giao thông, kiến nghị tiếp 4.1. Kết luận: tục đẩy mạnh hoàn thiện cơ sở lý luận của phương pháp định giá này trên nền tảng hoàn Trên cơ sở hệ thống căn cứ lý luận về thiện nghiên cứu cơ sở dữ liệu về TNGT  các phương pháp tính chi phí TNGT đường bộ, bài viết đã lựa chọn được phương pháp Tài liệu tham khảo tính phù hợp với điều kiện thực tế của tỉnh [1] Trịnh Thùy Anh (2007), Nghiên cứu xác Bà Rịa – Vũng Tàu. Kết quả chính của bài định chi phí tai nạn giao thông đường bộ viết là tính toán định giá được hậu quả của Việt Nam, Đề tài nghiên cứu khoa học TNGT đường bộ đã cho thấy những mất mát, cấp Bộ. thiệt hại của nạn nhân, gia đình, người thân [2] Ross Silcock và TRL (2003), Hướng dẫn và cộng đồng xã hội phải gánh chịu khi tai xác định chi phí TNGT đường bộ ở các nạn xảy ra. Qua những mất mát và tổn thất nước đang phát triển, Bộ phận phát triển được lượng hóa này sẽ góp phấn thiết thực quốc tế dự án R7780. vào việc xác định các giải pháp nâng cao [3] Ngân hàng phát triển Châu Á ADB nhận thức của người dân về an toàn giao (2003), Tai nạn giao thông của thông, đồng thời là cơ sở để đề xuất và đánh Singapore, Báo cáo chi phí TNGT khu giá, ưu tiên các biện pháp mạnh nhằm đảm vực Châu Á. bảo an toàn giao thông. Kết quả tính toán của bài viết có thể sử dụng làm nghiên cứu, tham [4] Cơ sở dữ liệu từ Ban An toàn giao thông khảo, làm cơ sở và căn cứ cho các chương tỉnh, Công An tỉnh, Sở Y tế tỉnh Bà Rịa trình tuyên truyền quảng bá phòng chống tai – Vũng Tàu, Bệnh viện Bà Rịa, Lê Lợi nạn và đẩy mạnh cải thiện ATGT đường bộ (năm 2013) trên địa bàn. Ngày nhận bài: 28/12/2015 Ngày chấp nhận đăng: 12/01/2016 Phản biện: TS. Nguyễn Quốc Hiển

Download

Xem thêm
Thông tin phản hồi của bạn
Hủy bỏ