Xem mẫu

  1. Hành vi khách hàng _ ThS. Trần Thanh Sơn _ Demarketing Luận văn Đề tài: Demarketing 1
  2. Hành vi khách hàng _ ThS. Trần Thanh Sơn _ Demarketing Đề tài:....................................................................................................................... 1 Demarketing.............................................................................................................. 1 Phần I. Thế nào là Demarketing? ........................................................................... 4 Phần II. Áp dụng Demarketing vào sản phẩm cụ thể. ........................................... 4 A. Xe máy ................................................................................................................ 4 I. Lý do Demaketing xe máy ................................................................................... 4 1. Tác nhân gây kẹt xe............................................................................................. 4 2. Tác nhân gây ô nhiễm môi trường ...................................................................... 4 2.1 Không khí........................................................................................................... 4 2.2. Tiếng ồn............................................................................................................. 5 2.3. Ảnh hưởng sức khỏe......................................................................................... 5 2.4. Nguy cơ tai nạn giao thông cao ........................................................................ 6 II. Ý kiến người tiêu dùng về sản phẩm xe máy..................................................... 6 III. Ý kiến của Doanh nghiệp sản xuất xe máy ...................................................... 6 1. Sản phẩm ............................................................................................................. 6 2. Giá........................................................................................................................ 7 3. Phân phối ............................................................................................................. 7 4. Chiêu thị............................................................................................................... 8 IV. Chính sách Nhà nước ........................................................................................ 9 1. Hạn chế xe máy.................................................................................................... 9 2. Hạn chế tác động ô nhiễm ................................................................................... 9 Tại các thành phố lớn :.......................................................................................... 10 V. Đề xuất – giải pháp Demarketing xe máy........................................................ 10 1. Xây dựng chính sách Nhà nước: ....................................................................... 10 2. Phát triển phương tiện giao thông thay thế:..................................................... 11 3. Xây dựng qui hoạch dài hạn : ........................................................................... 11 4. Giải pháp khác: ................................................................................................. 12 B. Game online ...................................................................................................... 13 I. LÝ DO NÊN DEMARKETING ĐỐI VỚI GAME ONLINE........................... 13 1. Game online làm tiêu hao quá nhiều thời gian và sức khỏe của người chơi ... 13 2. Game online khiến người chơi bị biến chứng về tâm lý,suy nghĩ và hành động ................................................................................................................................ 13 3. Nghiện game online dẫn tới làm tăng tệ nạn xã hội ......................................... 14 II.Ý KIẾN NGƯỜI TIÊU DÙNG VỀ GAME ONLINE ...................................... 15 III. Ý KIẾN CỦA CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT GAME ONLINE ....... 16 IV. Ý KIẾN TỪ PHÍA CHÍNH PHỦ.................................................................... 18 1.Quy định “hạn chế giờ chơi, hạn chế điểm thưởng” ........................................ 18 3.Tổ chức các đợt tuyên truyền............................................................................. 19 V.ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP DEMARKETING GAME ONLINE: ........................ 20 1. Cấm các trò chơi có nội dung không lành mạnh (killergame)......................... 20 2.1.Giáo dục ý thức cho người chơi game............................................................. 20 C. Thuốc lá............................................................................................................. 22 I. LÝ DO DEMARKETING SẢN PHẨM THUỐC LÁ....................................... 22 1. Ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe của người hút........................................... 22 2. Tác hại của thuốc lá đối với môi trường. .......................................................... 22 2.1. Phá rừng.......................................................................................................... 22 2.2 Chất thải .......................................................................................................... 22 2.3. Gây ảnh hưởng đến đất và nước .................................................................... 23 2.4. Gây cháy ......................................................................................................... 23 2
  3. Hành vi khách hàng _ ThS. Trần Thanh Sơn _ Demarketing 2.5. Ô nhiễm không khí ......................................................................................... 23 3. Làm ảnh hưởng đến người xung quanh. .......................................................... 23 4. Gây nghiện......................................................................................................... 23 5. Tốn tiền, ảnh hưởng đến kinh tế và cuộc sống gia đình. .................................. 24 5.1. Ảnh hưởng đến nền kinh tế gia đình.............................................................. 24 5.2 Ảnh hưởng đến nền kinh tế quốc gia .............................................................. 24 Vấn đề việc làm...................................................................................................... 26 II. Ý KIẾN NGƯỜI TIÊU DÙNG VỀ SẢN PHẨM THUỐC LÁ ....................... 26 III. Ý KIẾN CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT THUỐC LÁ ......................... 28 IV. CHÍNH SÁCH CỦA NHÀ NƯỚC ................................................................. 30 1. Mục tiêu ............................................................................................................. 30 1.1. Mục tiêu chung ............................................................................................... 30 1.2. Mục tiêu cụ thể ............................................................................................... 30 2. Nội dung :........................................................................................................... 30 2.1. Các chính sách nhằm giảm sử dụng các sản phẩm thuốc lá : ....................... 30 Giáo dục sức khoẻ (thông tin, giáo dục và truyền thông): ................................... 30 Quy định lời cảnh báo về tác hại của thuốc lá đối với sức khoẻ :........................ 31 Thuế và giá với thuốc lá : ...................................................................................... 31 Hỗ trợ cai nghiện thuốc lá :................................................................................... 31 Quy định những nơi cấm hút thuốc lá :................................................................ 31 2.2. Các chính sách nhằm giảm cung cấp các sản phẩm thuốc lá........................ 31 Quản lý chặt chẽ việc sản xuất thuốc lá :.............................................................. 31 Quản lý kinh doanh thuốc lá điếu :....................................................................... 32 Cấm nhập khẩu thuốc lá :..................................................................................... 32 Chống buôn lậu các sản phẩm thuốc lá :.............................................................. 32 2.3 Mở rộng hợp tác quốc tế trong phòng, chống tác hại của thuốc lá: .............. 32 V. ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP DEMARKETING THUỐC LÁ ................................ 32 1. Tăng thuế đối với các mặt hàng thuốc lá .......................................................... 32 2. Kiểm soát chặt chẽ hơn việc cấm buôn thuốc lá lậu......................................... 33 3. Kiểm tra thường xuyên các khu vực cấm hút thuốc lá .................................... 33 4. Tích cực tuyên truyền về tác hại của thuốc lá .................................................. 33 5. Tìm sản phẩm thay thế...................................................................................... 34 3
  4. Hành vi khách hàng _ ThS. Trần Thanh Sơn _ Demarketing Phần I. Thế nào là Demarketing? Demarketing là hệ thống các hoạt động nhằm làm giảm nhu cầu của khách hàng về một loại sản phẩm nào đó. Thông thường những sản phẩm demarketing là những sản phẩm xét trên phương diện nào đó là có ảnh hưởng tiêu cực đến con người, môi trường và xã hội. Phần II. Áp dụng Demarketing vào sản phẩm cụ thể. A. Xe máy I. Lý do Demaketing xe máy 1. Tác nhân gây kẹt xe Cơ cấu phương tiện đi lại hiện nay ở các đô thị đều tập trung vào các phương tiện giao thông cá nhân. Trong đó, môtô, xe gắn máy vẫn là phương tiện giao thông chủ lực, như TP.HCM có tới 98% hộ gia đình có xe máy và ở Hà Nội, xe máy chiếm hơn 87% tổng lưu lượng xe hoạt động trong nội thành. Tính chung cả nước có khoảng 27 triệu xe gắn máy, hơn một triệu xe ôtô cá nhân. Tại một tuyến đường rộng trung bình 3,5 mét, trong một giờ đèn xanh có khoảng 11.000 xe máy, tương đương 20.000 người lưu thông qua giao lộ. Trong khi đó, mỗi năm thành phố tăng 350.000 - 400.000 xe gắn máy, 50.000 ôtô, khoảng một triệu xe đạp. Trung bình cứ 1,5 người có một xe cá nhân. Một người đi xe máy chiếm 12 m2 đường (theo tiêu chuẩn quốc tế một người đi xe máy phải có khoảng không an toàn: cách xe trước - sau, hai bên hông), như vậy với 3,64 triệu xe máy sẽ chiếm khoảng trên dưới 40 triệu m2 đi lại. Tiến sĩ Phạm Xuân Mai, Trưởng khoa kỹ thuật giao thông trường Đại học Bách Khoa TP HCM cảnh báo: chừng 3 năm nữa giao thông TP HCM sẽ bị xe máy "siết cổ" và không còn chỗ nhúc nhích. Ngay từ bây giờ nếu không tính tới các giải pháp hạn chế thấp nhất sự phát triển xe cá nhân thì nguy cơ sẽ bùng nổ không kiểm soát vào năm 2015- 2020 2. Tác nhân gây ô nhiễm môi trường 2.1 Không khí Năm 2008 Tổ chức Bảo vệ môi trường Green Cross của Thụy Sỹ và Viện Blacksmith của Mỹ công bố kết quả nghiên cứu, đưa ra 10 nguyên nhân ô nhiễm môi trường gây tác hại nghiêm trọng trên thế giới. Trong đó có khí thải từ xe máy, ôtô, các nhà máy điện, khu công nghiệp. Khi xảy ra tắc nghẽn, Ông Trần Tiến Sỹ, Phó giám đốc công ty Việt - Nhật, cho biết, trong tổng số xe máy tới bảo dưỡng, chỉ có 30% là đạt yêu cầu về khí thải động cơ. Còn lại 70% xe máy “ăn” xăng không hết. Số xe này chủ yếu là cũ, đã chạy từ 15.000 km trở lên và chủ xe không bảo dưỡng định kỳ.Mặc dù xăng xe không còn pha chì, nhưng lượng độc hại thải ra môi trường vẫn đáng kể do quá tải lượng xe lưu thông. Xe không khói đen cũng thải khí ô nhiễm. Nhất là khi đường đông, phải chạy chậm hoặc chuẩn bị dừng lại trước đèn đỏ, nổ máy đứng chờ đèn xanh, khi tắc đường, luồng xe thường chỉ đạt vận tốc dưới 5 km/giờ, thậm chí bằng 0 4
  5. Hành vi khách hàng _ ThS. Trần Thanh Sơn _ Demarketing trong nhiều giờ liên tục. Trong tình trạng này, xe máy và ôtô con sẽ thải một lượng khí CO nhiều gấp năm lần so với khi chạy ở tốc độ 30 km/giờ, xe buýt, xe tải thải nhiều gấp 3,6 lần .. Lý do là xe không đốt hết năng lượng nên vừa hao tổn xăng, vừa thải ra độc hại. Hầu hết xe gắn máy đang lưu thông tại Việt Nam đều thiếu bộ phận lọc khí. Đây là đối tượng chính gây gia tăng ô nhiễm không khí cho thành phố Đầu năm 2008, Cục Đăng kiểm Việt Nam công bố ô nhiễm không khí ở các đô thị nước ta đã đến mức báo động. Hàm lượng khí thải độc hại như THC, CO, CH4 thậm chí còn cao hơn so với các thành phố vẫn được coi là ô nhiễm nhất thế giới (Ấn Độ, Mêxico). Khí thải và bụi ở các nút giao thông cao gấp 2- 5 lần mức tối đa cho phép. Cũng theo tính toán của Cục Đăng kiểm, ô nhiễm không khí ở đô thị nước ta có 70-90% do các phương tiện giao thông gây ra. Trong đó, xe máy ở Hà Nội gây ra 90,4% khí thải THC, 81,05% khí CO, và 92,9% khí CH4. Các tỉ lệ này cũng tương tự ở TP. HCM, thậm chí còn cao hơn. 2.2. Tiếng ồn Tiếng ồn ở các đô thị nước ta thật quá tệ, và đã đến mức báo động. Hàng ngày đi trên đường phố, ngoài tiếng ồn do phương tiện tham gia giao thông tạo ra, người sử dụng xe tha hồ bóp còi inh ỏi để đòi vượt trước. Ở những điểm tắc nghẽn xe thường xuyên thì tiếng ồn càng lớn phát ra từ xe cộ, từ còi xe, từ tiếng la hét, vỗ đập cả vào thành xe để cảnh báo, thật là bát nháo Người lao động làm việc trong môi trường có tiếng ồn quá mức cho phép thường bị mệt mỏi, ức chế thần kinh, năng suất lao động giảm sút, dễ bị tai nạn lao động do kém tập trung tư tưởng. Một nghiên cứu về tác động của tiếng ồn đối với năng suất lao động cho thấy nếu cường độ tiếng ồn tăng 30% thì năng suất lao động bình quân sẽ giảm đi bằng với tỷ lệ đó. Và khi cường độ tiếng ồn cao hơn nữa thì năng suất lao động có thể còn giảm sút hơn nhiều. 2.3. Ảnh hưởng sức khỏe Vào các giờ cao điểm, khi kẹt xe xảy ra, xe máy không chỉ đứng dưới đường mà tràn lên bịt kín cả vỉa hè khiến không khí đặc quánh mùi khói xe, làm mọi người tức ngực, cay mắt. Từ xa nhìn lại có thể thấy tại nơi tắc đường, bụi và khói bốc lên ùn ùn rất đáng sợ. Từng có người ngất xỉu ngay trên đường vì không chịu nổi sự ngột ngạt do khói xe đem lại. Đó là chưa tính tới trường hợp tắc đường hay trời nắng nóng 40 độ C. Mùi xăng xe khét lẹt đã khiến người ta không thở nổi, chỉ muốn ói dù đã bịt khẩu trang kín mít... Các nghiên cứu khoa học đã khẳng định, chất gây ô nhiễm từ khí thải xe cơ giới xâm nhập vào phổi và thậm chí vào máu con người, có thể gây ra các vấn đề về mắt và hệ thống hô hấp. Tổ chức Y tế Thế giới cũng đã cảnh báo, những tác động lâu dài của khí thải xe cơ giới có thể dẫn tới các bệnh như vô sinh, tim, thận và ung thư phổi... Ông Võ Quang Phúc, Phó giám đốc Viện Tai - Mũi - Họng thành phố, cho biết, thực tế số người mắc các bệnh chịu ảnh hưởng trực tiếp từ môi trường không khí như: viêm thanh quản và khí quản cấp, viêm phế quản và tiểu phế quản cấp, bệnh của mũi và xoang phụ mũi... vẫn không ngừng tăng 5
  6. Hành vi khách hàng _ ThS. Trần Thanh Sơn _ Demarketing 2.4. Nguy cơ tai nạn giao thông cao Việt Nam đứng hàng đầu thế giới về tai nạn giao thông đường bộ và 72% vụ tai nạn giao thông liên quan đến chiếc xe máy. Tính chung 9 tháng năm 2009, trên địa bàn cả nước đã xảy ra 9.099 vụ tai nạn giao thông, làm chết 8.507 người và làm bị thương 5.726 người. So với cùng kỳ năm 2008, số vụ tai nạn giao thông giảm 4%; số người chết giảm 1,2% và số người bị thương giảm 7,1%. Bình quân một ngày trong 9 tháng, trên địa bàn cả nước xảy ra 33 vụ tai nạn giao thông, làm chết 31 người và làm bị thương 21 người. Xe máy nếu xét khách quan thì bản thân nó không nguy hiểm nếu người sử dụng có ý thức tuân thủ luật giao thông và nếu môi trường đường xá quy hoạch hợp lý. Nhưng chúng ta cần xem xét trong bối cảnh cụ thể hiện nay tại Việt Nam trong các thành phố lớn, khi người dân hầu hết chưa có ý thức chấp hành luật giao thông, đường xá quá đông, cơ sở hạ tầng chưa tốt thì xe máy thực sự đã trở thành một thứ phương tiện có nguy cơ nguy hiểm cao, người sử dụng có khả năng gây tai nạn bất cứ lúc nào. II. Ý kiến người tiêu dùng về sản phẩm xe máy Anh Trần Chánh Nghĩa (đường Trần Quang Khải, Q.1) nói “Nếu tôi từ bỏ xe máy, chẳng khác nào tự mình chặt đi đôi chân... Cơ quan chức năng liệu có phương tiện nào đảm bảo sự đi lại của chúng tôi thuận lợi hơn xe máy không?” Anh Dư Trường Giang, ngụ 65/10B Phạm Văn Chiêu, P.11, Q.Gò Vấp bức xúc: "Tôi chỉ đi xe buýt đúng một lần. Tôi đã phải chờ đợi hàng giờ đồng hồ để được lên xe". Chị Thúy Anh, nhà ở đường Lê Văn Sỹ, Q.3 có ý kiến tương tự: "Chúng ta phải chấp nhận xe máy là phương tiện lưu thông chủ yếu do xe buýt chưa thực sự thuận tiện cho người dân (như phải chờ 15 phút mới có 1 chuyến, nhiều tuyến đường vẫn chưa có xe buýt). Không ít người Việt Nam đã có dịp ra nước ngoài. Ai cũng thấy chỉ ở Việt Nam ta mới có tình trạng để cho xe gắn máy (và xe đạp) trở thành phương tiện di chuyển chủ yếu của toàn bộ xã hội. Trung Quốc trước đây cũng nổi tiếng về toàn dân sử dụng xe đạp. Nhưng cùng với tiến trình hiện đại hoá đất nước, ta thấy ở những khu vực mới xây dựng đã không còn điều kiện cho sự tồn tại tình trạng lạc hậu - một biểu hiện của “sản xuất nhỏ, cá thể” này nữa. Việc đi lại của mọi người đã chuyển từ xe 2 bánh cá nhân sang xe 4 bánh và các phương tiện công cộng. => Nhìn chung, nhiều người đồng ý với quan điểm nên hạn chế lượng xe máy lưu thông vì hiện tại lượng xe quá nhiều, tuy nhiên tất cả mọi người vẫn chưa sẵn sàng để từ bỏ thói quen sử dụng xe máy vì chưa có phương tiện thay thế hiệu quả. III. Ý kiến của Doanh nghiệp sản xuất xe máy 1. Sản phẩm Phát triển dải sản phẩm, định vị các sản phẩm rõ rành theo phân khúc bình dân tới cao cấp: Các doanh nghiệp xe máy lớn tiếp tục đưa ra thị trường ngày càng nhiều dòng sản phầm từ bình dân tới cao cấp nhằm đáp ứng nhiều 6
  7. Hành vi khách hàng _ ThS. Trần Thanh Sơn _ Demarketing yêu cầu khác nhau của người tiêu dùng. Các dòng sản phẩm nhìn chung đều là xe gắn máy dưới 175cc, phù hợp với thị trường Việt Nam và nhu cầu đi lại của người sử dụng. Honda: Ngày 18/7 tại Hà Nội, Honda Việt Nam (HVN) đã công bố sẽ xây dựng nhà máy sản xuất xe máy thứ hai với công suất ban đầu khoảng 500.000 chiếc/năm vào cuối năm 2008, nâng tổng công suất sản xuất xe máy của liên doanh tới từ Nhật Bản này lên 1,5 triệu chiếc xe máy/năm. Mặc dù kinh tế thế giới giảm sút nhưng Honda Việt Nam không cắt giảm sản xuất mà còn tăng sản lượng so với cùng kỳ năm ngoái. Trong thời gian tới, Honda Việt Nam sẽ tiếp tục hơn nữa để tăng sản lượng đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng. Ngày 7/11, Honda Việt Nam giới thiệu mẫu xe tay ga cao cấp Honda SH125i tới khách hàng với giá bán gần 100 triệu đồng, đã bao gồm thuế VAT. Hãng chế tạo môtô Yamaha của Nhật Bản cho biết sẽ xây dựng nhà máy thứ hai tại Hà Nội, với tổng vốn đầu tư gần 50 triệu USD. Nhà máy này sẽ tiếp nhận toàn bộ khâu lắp ráp xe thành phẩm của nhà máy đầu tiên của Yamaha tại Việt Nam và nhà máy đầu tiên sẽ chỉ tập trung vào sản xuất linh kiện xe. Với sự góp mặt của nhà máy mới, công suất của Yamaha tại Việt Nam sẽ tăng thêm 50% so với hiện nay. - Ngoài ra nhiều doanh nghiệp khác cũng tham gia đầu tư mở nhà máy sản xuất xe máy tại Việt Nam như Piagio, tăng qui mô, đầu tư thêm dây chuyền sản xuất… 2. Giá Do có sự canh tranh gay gắt giữa các nhà sản xuất và sự tiến bộ trong sản xuất nên nhìn chung giá cả của sản phẩm xe máy ngày càng rẻ hơn, mọi người đều có thể dễ dàng lựa chọn cho mình chiếc xe thích hợp túi tiền cũng như nhu cầu sử dụng. Do đó, từ quan niệm xe máy là tài sản lớn, ngày nay đối với đại đa số xe máy chỉ là phương tiện giao thông. Nhìn chung, mỗi doanh nghiệp có chiến lược giá khác nhau, thường là chiến lược giá theo chất lượng sản phẩm. 3. Phân phối Chủ yếu là kênh phân phối một cấp: Hệ thống phân phối xe máy của các công ty sản xuất xe máy tại Việt Nam cũng như của các mặt hàng xe máy nhập khẩu rất phát triển, tạo sự thuận tiện cho người tiêu dùng dễ dàng chọn lựa ra tìm mua cho mình chiếc xe vừa ý. Hệ thống này chủ yếu qua các Cửa hàng ủy nhiệm và đại lý, phân bố khắp cả nước. Yamaha: Bắt đầu chỉ với 33 cửa hàng từ năm 1999, trải qua 10 tăng trưởng không ngừng, hệ thống đại lý của Yamaha Motor Việt Nam đã đạt đến con số hơn 300 đại lý, cửa hàng. Hệ thống tiêu chuẩn cũng như hình ảnh của đại lý, cửa hàng, phòng trưng bầy cũng thay đổi theo từng năm. Nếu như trước kia chỉ là đại lý Yamaha 3S thông thường thì đến nay, hệ thống này bao gồm:  Yamaha Town.  Đại lý Yamaha 3S (Sale - Service - Spare Parts).  Trung tâm Bảo hành và Dịch vụ YFS .  Đại lý Yamaha 2S (Service - Spare Parts). 7
  8. Hành vi khách hàng _ ThS. Trần Thanh Sơn _ Demarketing Honda: Mạng lưới các cửa hàng HEAD (Cửa hàng Bán xe và Dịch vụ do Honda ủy nhiệm) của Honda Việt Nam được xây dựng trên khắp đất nước để khách hàng có thể dễ dàng mua được các sản phẩm chính hiệu của Honda Việt Nam. 4. Chiêu thị Ngoài các chương trình quảng bá giới thiệu sản phẩm liên tục được các hãng xe máy thực hiện thông qua các kênh truyền thống như : Tivi, báo, đài…các hãng xe máy còn thực hiện nhiều chương trình khác như các event, chương trình khuyến khích dùng thử, chương trình nhằm củng cố lòng trung thành của khách hàng,…Các hoạt động quảng bá liên tục của các công ty không chỉ nhằm giới thiệu sản phẩm mà còn hướng tới xây dựng hình ảnh công ty tốt đẹp trong mắt người tiêu dùng Việt Nam. Đồng thời đó, các công ty áp dụng các dịch vụ kèm theo ngày càng phong phú như các chương trình cho trả góp, vấn đề thủ tục ngày càng chuyên nghiệp hơn. v.v. nhằm thu hút, tạo sư thuận tiện tối đa cho khác hàng HONDA: Liên tục quảng bá sản phẩm qua các kênh phổ biến, đồng thời tiến hành nhiều hoạt động như: Chương trình dành cho sinh viêb: “Vui nhập học, ngập trong quà”. Theo đó, từ ngày 10/08 đến hết ngày 09/10/2009, tất cả những “khách hàng sinh viên” bao gồm Sinh viên (đại học / cao đẳng / trung cấp, đang học hoặc vừa tốt nghiệp năm 2009) hoặc Tân sinh viên năm học 2009 mua xe bất kỳ kiểu xe máy nào tại cửa hàng do Honda ủy nhiệm (HEAD) sẽ được tặng ngay 01 ba lô phong cách và 01 Phiếu tham dự chương trình với mã số may mắn để tham gia rút thăm Hàng tháng công ty Honda Việt Nam sẽ kết hợp với các cửa hàng HEAD tổ chức các chương trình khuyến mại dịch vụ cho các khách hàng ở xa, không có điều kiện đên HEAD để làm dịch vụ. Ngoài ra công ty tích cực tham gia tài trợ, thực hiện các hoạt động xã hội, tiêu biểu như chương trình “ Tôi yêu Việt Nam”. YAMAHA: Những năm gần đây, Yamaha cho ra đời nhiều dòng sản phẩm xe máy công nghệ đỉnh cao, phong cách đa dạng, thời trang, phù hợp mọi đối tượng cùng với đó là thực hiện những hoạt động văn hóa- xã hội ý nghĩa, thú vị và sôi nổi để quảng bá sản phẩm, đồng thời xây dựng hình ảnh công ty. Ví dụ: Trong năm học 2009 – 2010, Công ty TNHH Yamaha Motor VietNam phối hợp cùng Công ty TNHH phim Ánh sáng xanh tổ chức chương trình trao tặng đồ dùng học tập cho trẻ em Việt Nam mang tên “Chương trình quà tặng Yamaha 2009 – Chung sức vì thế hệ tương lai” cho nhiều tỉnh thành trong cả nước, trong đó Công ty đã trao tặng gần 100.000 xuất quà là đồ dùng học tập cho tất cả học sinh bậc tiểu học của tỉnh Quảng Ngãi, trị giá khoảng 3,5 tỷ đồng Với mục đích “Cùng chung tay vượt bão lũ”, Yamaha Motor Việt Nam sẽ có mặt tại Quảng Nam và Quảng Ngãi để tổ chức chiến dịch SSC (Super Service Campaign) – chăm sóc và thay dầu miễn phí cho các sản phẩm do công ty sản xuất Năm 2008, công ty thực hiện các chương trình như Caravan, Triple Dance hiphop, đêm tiệc Ánh sáng NOUVO...; năm 2009 là : cuộc thi Sinh viên 8
  9. Hành vi khách hàng _ ThS. Trần Thanh Sơn _ Demarketing với An toàn giao thông- giải thưởng Yamaha và vừa mới đây là ngày hội Yamaha More 2009.Từ việc kết hợp mô hình thi đấu giữa các trường Đại học, Cao đẳng trên toàn cả nước, Yamaha đã khéo léo chuyển tải thông điệp của mình đến các bạn trẻ: hãy lái xe an toàn và trải nghiệm hành trình thật lý thú. Theo các chuyên gia Nhật Bản, thị trường xe máy Việt Nam sẽ bão hoà khi nào vùng nông thôn đạt tỷ lệ bình quân 2-3 người/xe. Hiện nay với mức bình quân 6 người/xe thì thị trường khu vực này còn phát triển trong nhiều năm tới. Ngược lại tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh thị trường xe máy đã chạm điểm bão hoà. Như vậy theo đánh giá chung thì thị trường Việt Nam vẫn là thị trường tiềm năng cho công nghiệp xe máy, xu hướng là các nhà sản xuất xe máy vẫn tiếp tục sản xuất, đầu tư phát triển, nâng công suất sản xuất, quảng bá cho sản phẩm của mình mà chưa thấy một động thái nào của việc cắt giảm sản xuất. IV. Chính sách Nhà nước 1. Hạn chế xe máy Các cơ quan chức năng áp dụng như:  Chỉ cho phép mỗi người dân sở hữu một xe máy: Tạm ngưng ĐKXM (từ 1/9/2003) ở một số quận TP Hà Nội đến cuối 2004, tạm dừng cấp đăng ký xe máy toàn TP Hà Nội. từ 28/1/2003 tại TP.HCM, mỗi người chỉ được đăng ký 1 xe máy bằng máy vi tính Đến ngày 14/12/2005 thì ban hành quyết định về việc thôi thí điểm tạm dừng đăng ký mô tô, xe máy  Tăng lệ phí trước bạ từ vài chục ngàn đồng lên cả triệu đồng mỗi xe. Hiện nay, xe máy sẽ phải chịu mức phí trước bạ là 2%, nhưng tại các thành phố trực thuộc Trung ương, thành phố thuộc tỉnh và thị xã nơi UBND tỉnh đóng trụ sở chịu mức phí là 5% (đối với việc kê khai nộp lần đầu). Từ lần thứ 2 trở đi là 1%.  Xem xét thu phí giao thông thật cao 500.000 đồng/năm/xe, và thu phí ùn tắc giao thông...  Luật Thuế Tiêu thụ đặc biệt sửa đổi được Quốc hội thông qua ngày 14/11/2008. Theo luật này, từ 1/4/2009 xe môtô có dung tích xi lanh trên 125cc thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, với thuế suất 20%. Tất cả đều nhằm mục đích hạn chế người dân mua xe máy, từ đó giảm số lượng xe máy lưu thông trên đường. Các giải pháp trên nghe qua tưởng chừng như đơn giản, nhưng thực tế đã chứng minh là lượng xe máy không những không giảm đi mà còn tăng lên sau mỗi lần một giải pháp mới được áp dụng, như vậy tính hiệu quả chưa cao. 2. Hạn chế tác động ô nhiễm Chiến lược phát triển giao thông vận tải bền vững đặt ra nhiều biện pháp nhằm hạn chế ô nhiễm không khí, tiếng ồn từ xe cá nhân: 9
  10. Hành vi khách hàng _ ThS. Trần Thanh Sơn _ Demarketing  Đối với xe mới: Hiện nay, Việt Nam đang áp dụng tiêu chuẩn khí thải Euro 2, chưa áp dụng tiêu chuẩn khí thải Euro 4 là do tiêu chuẩn xăng dầu nhập từ nước ngoài và công nghệ áp dụng cho các xe ôtô còn thấp  Nghiên cứu áp dụng niên hạn sử dụng cho xe máy .  Lập trạm kiểm tra ống khói : Cụ thể cuối năm 2009, bộ Giao thông vận tải sẽ trình Chính phủ về đề án kiểm soát khí thải môtô, xe máy tham gia lưu thông tại các thành phố lớn để năm 2010 thực hiện thí điểm rồi mở rộng. Một số trạm kiểm tra phát thải muội khói ở TP.HCM, Hà Nội và một số thành phố khác sẽ được lập ra để kiểm tra, phạt tại chỗ nếu gây ra ô nhiễm.  Nghiên cứu thu phí lưu hành  Theo Đề án thành lập Quỹ bảo trì đường bộ đang được Bộ Giao thông Vận tải soạn thảo, với xe máy sẽ thu phí lưu hành một lần khi đăng ký mới. Mức cụ thể, xe dưới 70 phân khối là 300.000 đồng, xe 70-100 phân khối là 600.000 đồng, xe 100-175 phân khối thu 1 triệu đồng, xe trên 175 phân khối thu 1,5 triệu đồng. Tại các thành phố lớn :  Tương lai gần: Theo quy hoạch giao thông thành phố đã được Thủ tướng phê duyệt, trong giai đoạn ngắn hạn (2008-2010), xe buýt sẽ là phương tiện vận chuyển hành khách chủ lực. Ví dụ: Toàn thành phố HCM hiện có khoảng 3.200 xe buýt, mỗi ngày vận chuyển khoảng 1 triệu lượt hành khách với 151 luồng tuyến. Theo quy hoạch phát triển GTVT TP HCM đến năm 2020, dự kiến TP có khoảng 48 tuyến xe buýt chính và 210 tuyến xe buýt thứ cấp phục vụ thu gom hoạt động trong ngày. Khả năng chuyên chở của toàn hệ thống xe buýt sẽ đạt khoảng 3 triệu lượt người/ngày với khoảng 6.530 xe, đáp ứng được khoảng 18% nhu cầu đi lại.  Giai đoạn trung và dài hạn (2010-2015-2020): hình thành mạng lưới đường sắt đô thị vận tải hành khách khối lượng lớn như metro hoặc đường sắt nội - ngoại ô, xe buýt sẽ chuyển dần từ vai trò “vận chuyển chủ lực” sang “vận chuyển thu gom”. Ví dụ: Để đáp ứng nhu cầu đi lại cho người dân, quy hoạch phát triển GTVT của TP cũng đã đề ra mục tiêu xây dựng 6 tuyến metro, 3 tuyến xe điện mặt đất và 4 tuyến đường trên cao. Tuy nhiên, trong tất cả những dự án trên, hiện mới chỉ có dự án đường trên cao số 1, tuyến xe điện mặt đất số 1 (đi dọc theo đại lộ Đông Tây) và tuyến metro số 1 Bến Thành – Suối Tiên là rục rịch khởi động. Theo PGS-TS Phạm Xuân Mai, đến năm 2015, mới chỉ có tuyến metro số 1 Bến Thành – Suối Tiên hoàn thành, chỉ giải quyết phần nào chuyện đi lại của người dân TP, còn nạn kẹt xe vẫn không thể giảm. Tuy quy hoạch TP đã có nhưng lộ trình để đạt được mục tiêu thì dường như vẫn còn bỏ ngỏ. V. Đề xuất – giải pháp Demarketing xe máy 1. Xây dựng chính sách Nhà nước: Xu hướng thế giới cho thấy, tại các nước đã phát triển người ta đang sử dụng các phương tiện công cộng và xe đạp ngày càng được khuyến khích sử 10
  11. Hành vi khách hàng _ ThS. Trần Thanh Sơn _ Demarketing dụng tối đa. Các nước đang phát triển như Thailand, Trung quốc cũng đều đang trong tiến trình loại bỏ xe máy ra khỏi các thành phố lớn. Trong khoảng 10 năm nay các thành phố của Trung Quốc như Bắc Kinh, Quảng Châu đã không còn xe máy. Do đó để giảm thiểu tác hại của xe máy cần thực hiện triệt để các vấn đề sau :  Đánh thuế cao xe sản xuất trong nước để hạn chế như cầu mua mới.  Áp dụng biện pháp thu phí xe cá nhân hàng năm. Khoản thu được dùng để phát triển phương tiện vận tải công cộng.  Đưa vào áp dụng thực tế các tiêu chuẩn khí thải của xe máy cũ phải đạt (như Euro2).  Áp dụng ngay niên hạn sử dụng xe máy, các sản phẩm xe cũ, xe kém chất lượng, nên cấm lưu hành.  Ngoài ra, các đô thị lớn phải xóa bỏ các bãi giữ xe trong khu vực trung tâm, xây dựng phố đi bộ.  Khuyến khích các doanh nghiệp sản xuất và đưa vào sử dụng xe gắn máy 50-80 cm3 để sử dụng hết công suất, tránh lãng phí nhiên liệu, giảm tai nạn giao thông (vì trong thành phố không thể chạy nhanh được) 2. Phát triển phương tiện giao thông thay thế:  Nghiên cứu phát triển hệ thống xe buýt phù hợp với từng giai đoạn. Nếu như tất cả người đi trên một chiếc xe buýt xuống đi xe máy thì sẽ chiếm dụng đường gấp 8 lần, chi phí cho một chuyến đi gấp 2,14 lần, vốn đầu tư và trang thiết bị cũng hơn 2,84 lần so với vận tải công cộng.  Phát triển xe buýt chạy bằng khí thiên nhiên.  Chỉ đưa xe buýt lớn vào trên các tuyến đường có bề rộng làn đường phù hợp để không gây ùn tắc giao thông.  Sắp xếp và quy hoạch phần đường an toàn dành riêng cho xe đạp, củng cố lại vỉa hè cho người đi bộ.  Áp dụng chính sách hạn chế ôtô con (thông qua các loại thuế nhập khấu, thuế GTGT, thuế tiêu thụ đặc biệt, phí trước bạ…) & tài trợ một số giờ xe buýt…  Đối với các thành phố lớn (TP HCM, Hà Nội…) : phải đẩy nhanh phát triển giao thông công cộng, trước mắt là xe buýt, tiếp theo là xe buýt nhanh BRT, Metro, Tramway. 3. Xây dựng qui hoạch dài hạn :  Giải pháp lâu dài là quy hoạch phát triển hạ tầng hợp lý.  Quy hoạch đô thị theo hướng đa trung tâm, phi tập trung hóa hay phát triển chùm đô thị với sự chuyên môn hóa chức năng của từng đô thị sẽ giải 11
  12. Hành vi khách hàng _ ThS. Trần Thanh Sơn _ Demarketing quyết được tình trạng nhập cư tự do và tập trung dân số quá đông giúp giảm áp lực lên hệ thống cơ sở hạ tầng TPHCM.  Quy hoạch các khu dân cư, bệnh viện, trường học... ra xa khu trung tâm TP nhằm hạn chế người đi lại.  Hạn chế không cho các khu chung cư, nhà cao tầng tiếp tục mọc lên trong khu vực nội đô dẫn đến sức ép về dân số và các phương tiện tham gia giao thông tại khu vực trung tâm ngày càng lớn. 4. Giải pháp khác:  Sử dụng các phương tiện truyền thông để tuyên truyền cho người dân nhận thức được lợi ích của việc sử dụng phương tiện giao thông công cộng, xe đạp và đi bộ (lợi ích cá nhân, cộng đồng, Quốc Gia).  Khảo sát & phân tích các yếu tố xã hội: lấy ý kiến người dân về việc loại bỏ xe máy ra khỏi đường phố, các mục đích đi lại của người dân hàng ngày, phương tiện người dân có khả năng sử dụng thay thế cho xe máy. (Thực hiện tại các thành phố lớn trước, sau đó đến đường quốc lộ).  Mời chuyên gia tư vấn từ các nước có nền văn hóa tương tự Việt Nam như: Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore… 12
  13. Hành vi khách hàng _ ThS. Trần Thanh Sơn _ Demarketing B. Game online Game online - từ ý tưởng ban đầu như là một thú tiêu khiển để giải trí, giết thời gian và giảm stress, nay đã trở thành một hiện tượng văn hóa toàn cầu, một hình thức văn hóa đang tương tác với những loại hình nghệ thuật khác và các loại phương tiện truyền thông khác. Không thể phủ nhận những mặt tích cực từ game online như: luyện cho người chơi khả năng quan sát nhạy bén, khả năng phản ứng nhanh nhạy, khả năng tập trung cao độ… Nhưng, bên cạnh đó là những tác hại rất khó lường, ảnh hưởng không nhỏ tới giới trẻ. I. LÝ DO NÊN DEMARKETING ĐỐI VỚI GAME ONLINE 1. Game online làm tiêu hao quá nhiều thời gian và sức khỏe của người chơi Game ảnh hưởng lớn tới tình trạng học tập và công việc vì nó chiếm quá nhiều thời gian và sức khỏe. Các game thủ ham chơi không kể ngày đêm, bán sức lực và tiền của đổ vào những trò chơi “ảo” . Như chuyện một game thủ lứa tuổi 8X đột ngột biến mất khiến cả gia đình hoảng loạn. Sau 6 tháng trời lặn lội tìm kiếm, người mẹ tìm thấy đứa con thân yêu của mình miệt mài "luyện công" tại một điểm Internet với bộ dạng hoang dã của... Rô Bin Sơn. Tính đến khi bị mẹ tìm gặp, Sơn đã bán được khoảng 5 triệu tiền bảo bối, trả cho tiệm hơn 2 triệu đồng, số còn lại mua đồ ăn. Cho đến lúc trở về nhà, "đại cao thủ" nợ tiền thuê máy khổng lồ: 178 ngày x 24 giờ x 3.000 đồng/giờ = 12,6 triệu đồng (tính tròn). Đã bán bảo bối trả được hơn hai triệu đồng, kết sổ "đại cao thủ" còn nợ hơn 10 triệu đồng. Game online làm cho người chơi luôn bị thôi thúc bởi các hình ảnh trong trò chơi, cố gắng giảm thiểu thời gian ngồi trước máy vi tính nhưng đều thất bại, thậm chí giấu gia đình hoặc người thân để thường xuyên chơi. Quên mất các sự kiện quan trọng hoặc không thực hiện đầy đủ các công việc không liên quan đến máy tính do dành quá nhiều thời gian vào việc chơi. Chăm chút cho nhân vật hơn là quan tâm đến bản thân và những người xung quanh, hầu như không có bạn bè và không muốn tham gia các hoạt động xã hội. Khi tách khỏi game, phản ứng của họ trở nên chậm chạp, kém linh hoạt. Tiếp tục chơi game online bất chấp những trục trặc trong cuộc sống. Có những dấu hiệu của chứng suy nhược và có xu hướng hành xử theo các mối quan hệ trong trò chơi game online. Một số người còn thường xuyên không ngủ liên tục nhiều tiếng đồng hồ vì những cuộc ganh đua trong game. 2. Game online khiến người chơi bị biến chứng về tâm lý,suy nghĩ và hành động Nhiều nghiên cứu và thống kê cho thấy nhiều thanh thiếu niên vì nghiện game online đã gặp phải những rối loạn về mặt tâm lý, dẫn đến những hành động thiếu bình thường, ít nói , và thậm chí là hiện tượng trầm cảm. Nhưng những tác hại nghiêm trọng nhất vẫn là đột quỵ Việc trẻ nghiện game online về lâu dài sẽ để lại những khó khăn về mặt tâm thần. Nhiều em có biểu hiện của các rối loạn hành vi như ăn cắp, nói dối, bỏ nhà ra đi... Nhiều em lại rơi vào các 13
  14. Hành vi khách hàng _ ThS. Trần Thanh Sơn _ Demarketing trạng thái của trầm cảm và các bệnh lý tâm căn bởi stress trường diễn do chứng nghiện game online mang lại Những người bị chứng nghiện game online thường không muốn rời chiếc máy tính, nếu không được chơi thì nhớ, thèm, sinh ra buồn phiền, chán nản thậm chí kích động phá phách đồ đạc. Về mặt sinh lý, họ có thể có các biểu hiện như vã mồ hôi, chán ăn, mất ngủ, sút cân nhanh. Khi say sưa sống trong thế giới ảo... sẽ làm lệch trí tưởng tượng, thị hiếu bình thường của người chơi, nhất là trẻ em. Căng thẳng tâm lý sẽ là điều tất yếu khi chơi game online. Một cuộc chơi kéo dài từ 12 đến 24 tiếng, não của người chơi sẽ không thể chịu nổi. Hiện tất cả những trò chơi trên mạng đều có tính kích thích mạnh, có sức cám dỗ rất lớn, nhất là đối với những người trẻ. Hai trường hợp sau đây đều mới xảy ra tại TP.HCM: một bệnh nhân tên T., 17 tuổi đã vào nhà vệ sinh của một điểm kinh doanh Internet ở Q.1 cắt tay tự tử. Theo thông tin ban đầu thì trước khi vào nhà vệ sinh, T. chơi game liên tục suốt 20 giờ. Và Bệnh viện Chợ Rẫy cũng đã tiếp nhận một bệnh nhân tên K., là học sinh, 16 tuổi, ngụ ở Quận 6 được đưa đến bệnh viện trong tình trạng lơ mơ, người suy kiệt do chơi game quá nhiều. Sau 3 giờ được cứu chữa, K mới hồi phục. 3. Nghiện game online dẫn tới làm tăng tệ nạn xã hội Khá nhiều bạn trẻ máu làm “bá chủ” đã không ngần ngại bỏ tiền thật để mua vũ khí ảo, áo giáp ảo… thậm chí bỏ số tiền không nhỏ để thuê một game thủ khác chơi giúp mình. Số tiền này ở đâu mà ra nếu không nói dối cha mẹ hoặc ăn trộm, ăn cắp, thậm chí giết người cướp của. Đặc biệt, khi cuộc chiến trên thế giới ảo trở thành cuộc chiến thật ngoài cuộc sống thì thú chơi này thật sự trở thành một nguy cơ đối với xã hội. Như trường hợp của em Nguyễn Ngọc Tuấn, sinh năm 1991, trú tại phường Thượng Đình, Thanh Xuân (Hà Nội)đã bị tuyên án 18 năm tù vì tội giết người. Tuấn là một “con nghiện” game online. Trong quá trình chơi game trên mạng, Tuấn đã nảy sinh mâu thuẫn với Nguyễn Duy Hiệp, sinh năm 1988, trú tại ngõ Thịnh Hào, phường Ô Chợ Dừa (Đống Đa, Hà Nội) - cũng là một game thủ. khoảng 1g20 ngày 24-12-2007, khi phát hiện Hiệp - “kẻ thù ảo” của mình - đang ngồi chơi game tại một tiệm net trên đường Khương Trung (phường Ngã Tư Sở, Thanh Xuân, Hà Nội), Tuấn đã dùng dao chém nhiều nhát khiến Hiệp bị chết trên đường đưa sang Bệnh viện Đống Đa (Hà Nội) cấp cứu.  Hiện cả nước ta có 20.000 đại lý Internet. 30% đại lý qua kiểm tra có sai phạm như hoạt động quá giờ, tàng trữ clip đồi trụy, cho khách hàng dưới 14 tuổi tham gia khi không người lớn đi kèm... Tổng số tiền xử phạt lên tới 1,3 tỷ đồng.  Trong báo cáo về “Thị trường game online Việt Nam” tháng 11/2008 của Cty tư vấn, nghiên cứu về Internet và công nghệ Pearl Research (trụ sở tại San Francisco, Mỹ) dự báo đến năm 2011, số lượng người chơi game online Việt Nam sẽ vượt qua con số 10 triệu.  Và hiện nay, trong số 20,2 triệu người sử dụng Internet ở nước ta chỉ có 30% là đọc báo và tìm kiếm thông tin, nhưng lại có đến 53% chat và chơi game. Con số của dịch vụ thông tin & tư vấn trực tuyến (O.I.C) của Cty VinaGame cũng cho thấy nước ta có khoảng 4 triệu người thường xuyên chơi 14
  15. Hành vi khách hàng _ ThS. Trần Thanh Sơn _ Demarketing game online. Các chuyên gia còn cho biết thị trường game online của Việt Nam chỉ trị giá khoảng 5 triệu USD vào năm 2005 nhưng nay được dự đoán tăng gấp 10 lần. II.Ý KIẾN NGƯỜI TIÊU DÙNG VỀ GAME ONLINE 1.Các game thủ  Một số người cho rằng game online ko hẳn xấu mà luyện tập nhìu kĩ năng cần thiết cho họ như sự tập trung,đầu óc linh hoạt,phản xạ nhanh...  Về phía các đại gia, họ không ngần ngại bỏ các khoản tiền lớn vào việc trang bị phụ kiện cho các nhân vật ảo để có được danh tiếng, khẳng định đẳng cấp của mình, để thỏa mãn cái gọi là “mê hàng khủng” và đơn giản là chỉ để giải trí mà không tiếc với những gì đã bỏ ra dù sẽ có một ngày game đóng cửa.  Các gamer khác thì giật mình khi nhận ra mình không thể bỏ game online được, mặc dù bị nó làm ảnh hưởng tới công việc,cuộc sống, thậm chí cả tâm trạng,tính cách của bản thân.  Cũng có 1 số bạn cho rằng nó là một hình thức giải trí vô cùng quan trọng một khi thời gian nghỉ ngơi của họ quá ít,không đủ để tham gia các chương trình giải trí khác.  Một số học sinh nói rằng họ từng bị nghiện game online nặng nhưng đã thoát ra được và tiếp tục con đường học hành,thi cử.  Phần khác các bạn chia sẻ rằng ngoài giờ học thì luôn túc trực ở các tiệm internet ngày đêm và không thể chơi game dưới 3h/ngày. 2.Đại lý internet  Đa phần người vô quán là để chơi game.  Hầu hết giới trẻ bây giời đều biết đến game online.  Game online đã trở thành 1 thú vui không thể thiếu được của các bạn trẻ,thậm chí là 1 trào lưu vì giới trẻ cho rằng “là teen thì không thể không biết tới game online”  Thị trường game hiện tại vô cùng phong phú,đầy đủ chủng loại, bất cứ ai cũng có thể dễ dàng lựa chọn cho mình 1 trò vừa ý.  Chơi game không có gì là xấu, người ta chơi là để thư giãn, giải trí là phần nhiều, và có thể kết bạn thông qua game.  Game online kích thích được sự tò mò, tìm tòi, học hỏi ở giới trẻ.  Chơi game online đòi hỏi 1 sự tập trung cao độ, yêu thích và phải có thời gian.  Thực sự 1 ngày chơi dưới 3h thì không có gì là hại mà còn tốt nữa.  Trong game online có nhiều tình huống giúp giải quyết nhiều chuyện trong thực tế không làm nổi.  Chơi game online tăng khả năng giao tiếp ở con người, giúp mạnh dạn và năng động hơn.  Có rất nhiều người nhờ chơi game mà học hành làm việc tốt hơn 15
  16. Hành vi khách hàng _ ThS. Trần Thanh Sơn _ Demarketing III. Ý KIẾN CỦA CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT GAME ONLINE Do tính chất của game online nên các công ty tập trung chủ yếu vào 3P. 1. Giá Việc chơi game miễn phí đã trở thành xu hướng tất yếu trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt trên thị trường game online hiện nay. Điều này đã tạo hiệu ứng marketing rất cao và tâm lý dẫn dụ gamer vào trò chơi. Hiệp khách giang hồ của Asiasoft ngay từ lúc cho ra mắt game thủ đã sử dụng phương án kinh doanh miễn phí người chơi và kiếm doanh thu nhờ bán đồ trong game. Audition của VTC và Con đường tơ lụa của Net2e thuộc VDC cũng đi theo hướng kinh doanh này. Game thủ được lợi rất nhiều, không phải lo nộp phí hàng tháng nữa. Số tiền này có thể dành để mua đồ tiết kiệm thời gian. Ưu điểm của phương án này là trao nhiều quyền cho người chơi bằng cách tự do chơi game mà không kèm theo điều kiện nào. Khi chuyển sang cách kinh doanh mới “miễn phí giờ chơi”, số lượng game thủ tham gia chơi sẽ tăng lên, doanh thu lại giảm. Nhưng bù lại số người chơi tăng sẽ là nguồn khách hàng tiềm tàng cho việc bán đồ trong game. Đây đang là xu hướng tất yếu trên thị trường game online trong thời gian gần đây. Không dừng lại ở miễn phí giờ chơi, các nhà phát hành bây giờ còn đưa thông điệp là còn hơn cả miễn phí giờ chơi. Bao giờ mới chạm đến được đỉnh điểm của miễn phí giờ chơi? Thông tin quảng bá ấn tượng như thế chúng ta có thể thấy được thông qua sự ra mắt ở các game sắp phát hành thị trường gần đây. Có thể thấy mô hình này qua cách tặng phí thuê bao điện thoại khi đã nhận được cuộc gọi trong tháng hay mới nhất đây chính là sản phẩm Chinh Đồ của VinaGame với sự kiện phát lương người chơi. Đây có thể được xem là một hình thức biến tướng của nghệ thuật Marketing chăng? Hướng kinh doanh mới này là vũ khí lợi hại góp phần quan trọng thúc đẩy sự phát triển thương mại điện tử nói chung và thị trường game online nói riêng. 2. Phân phối Các nhà phát hành game tập trung “chăm sóc” đến các đại lý internet, Game Center : từ trận chiến về POSM cho đến các cuộc roadshow phát tờ rơi, cài game và hỗ trợ kỹ thuật. Tiệm nào mới sắm máy còn chưa treo biển khai trương là ngay lập tức có người của nhà phát hành đem POSM đến tấn công, nào là đĩa cài đặt, khung hình lớn, đồng hồ, lót chuột, poster, sticker…. Cuộc chiến poster mới thật khôi hài, cứ hôm nay người của công ty này đến dán poster thì hôm sau có người công ty khác đến lột đi để dán poster của game mình lên. Các cô gái xinh đẹp trong trang phục cosplay cũng thường quá bộ đến các tiệm net phát tờ rơi tận tay cho người chơi. VDC-Net2E còn sáng tạo và tiết kiệm hơn, mời chính gamer của mình làm tình nguyện viên diễu hành qua các tiệm net và trường học để quảng bá thu hút thêm người chơi. 16
  17. Hành vi khách hàng _ ThS. Trần Thanh Sơn _ Demarketing Tiến công tiệm game bằng hệ thống POSM:Các chủ tiệm net là đối tượng được các nhà phát hành hết sức “o bế”. Những cuộc hội nghị khách hàng với cơn mưa quà tặng hoành tráng thường được tổ chức với quy mô khắp cả nước (thường gọi là Roadshow xuyên Việt).Activation tại các trường học, tụ điểm văn hóa … cũng được nhiều game áp dụng như đặt gian hàng quảng bá ở một số trường Đại học, Nhà Văn hóa thanh niên… tuy nhiên họ thường gặp phải sự không đồng tình từ phía nhà trường vì thế mà hoạt động này ở trường học thường khá hạn chế. 3. Chiêu thị Dội bom quảng cáo truyền thông: Nhiều công ty game đưa sản phẩm của mình lên quảng cáo trên truyền hình, phim ảnh như Audition trên VTC hay Ragnarok 2 trên SCTV, NPH Saigontel ngoài việc đưa TVC quảng cáo trước giờ chiếu phim ở các rạp còn thử nghiệm một hình thức khá lạ là radio online được phát hàng tháng trên website của mình và dự định mở rộng phát sóng vào thời gian tới với sự tham gia nhiều hơn của chính gamer. Tuy nhiên kênh được các nhà phát hành chú trọng nhất là quảng cáo trên các website, diễn đàn về game và báo in về game. Bên cạnh quảng cáo bằng banner, PrintAD, các bài PR cũng là kênh thông tin có tính chiến lược để nhà phát hành tiếp cận gamer, các đề tài được khai thác triệt để nhằm làm game luôn xuất hiện dày trên mặt báo và website. Giăng PR khắp các diễn đàn: Hình thức PR trên các diễn đàn game hầu như công ty nào cũng đang áp dụng. Các công ty thường có hẳn một đội quân “chân gỗ” có nhiệm vụ tạo các chủ đề gây chú ý trên các diễn đàn, nhất là diễn đàn game để quảng bá cho game của mình và chỉ trích đối thủ cạnh tranh Thu hút gamer bằng phái đẹp và Idol: Đặc biệt phái đẹp luôn là một chiêu bài hút khách đối với hầu hết các game dành cho nam giới. Hầu như game nào cũng tuyển chọn cho mình những cô người mẫu, PG nóng bỏng giới thiệu sản phẩm hay lăng xê những gamer nữ xinh đẹp để thu hút nam giới. Các cuộc thi sắc đẹp được tổ chức rất nhiều như Vinagame có cuộc thi Thập Đại Mỹ Nhân “đến hẹn lại lên”, VTC thì có nguyên một lò “sản xuất” hot girl khép kín từ các cuộc thi Miss Audition, Miss Teen…, các hot girl tham gia những cuộc thi này sau đó được tuyển chọn để lăng xê cho chính game của họ. Đổ tiền tỉ cho tổ chức event: Nếu như việc quảng bá giúp đem lại các gamer mới thì việc tổ chức các event online và offline đóng vai trò quan trọng giúp duy trì lượng gamer đang gắn bó với game. Các buổi offline, giải đấu, các sự kiện lớn quy tụ nhiều gamer cũng là một mảng rất được đầu tư. Đây là dịp để các gamer hội ngộ với cộng đồng và giúp gamer gắn bó với nhà phát hành. Các event in-game vốn ít tốn kém hơn do tận dụng “của nhà trồng được” nên được các công ty game tận dụng triệt để. Các sự kiện công thành, đánh boss, nhân đôi điểm kinh nghiệm hay tăng tỷ lệ rớt đồ… hầu như diễn ra hàng tuần. Nhiều nhà phát hành còn làm ra những tạp chí Game chuyên trang. Nhưng hầu hết các gamer rất ít giành sự quan tâm của mình đến các báo in. Ngoài ra cũng phải nói đến chiêu tiếp cận bằng các hội nghị khách hàng được đầu tư công phu từ khâu thiết kế sân khấu đến phục trang mà chi phí lên 17
  18. Hành vi khách hàng _ ThS. Trần Thanh Sơn _ Demarketing đến con số bạc tỷ. Đây đúng là cú dứt điểm ngoạn mục nhất cho cuộc chinh phục gamer mới và giữ chân những gamer trung thành. Những chiêu như cào thẻ trúng vật phẩm và bán những sản phẩm ăn theo game trên các shop trực tuyến khiến gamer ăn ngủ điên đảo ngày đêm sống cùng thế giới game. Những chiêu thức như nhân đôi kinh nghiệm hay tăng tỷ lệ rớt đồ giờ đây có vẻ như không còn hiệu quả mãnh liệt như xưa nữa, mà thay vào đó là những chiêu thức hấp dẫn hơn rất nhiều. IV. Ý KIẾN TỪ PHÍA CHÍNH PHỦ Để quản lý trò chơi trực tuyến (Game online), ngày 01/6/2006, Thông tư 60 đã đưa ra các quy định cụ thể nhằm loại bỏ những game trực tuyến có nội dung xấu không được phát hành tại Việt Nam, hạn chế việc chơi Game online quá nhiều, hạn chế tác động tiêu cực của Game online đối với lứa tuổi thanh thiếu niên, học sinh. Gồm một số nội dung cơ bản sau: 1.Quy định “hạn chế giờ chơi, hạn chế điểm thưởng” Theo Thông tư 60, sau 3 giờ chơi chỉ nhận được 50% điểm thưởng và sau 5 giờ chơi game online liên tục, người chơi không nhận được điểm thưởng. Giải pháp này cho rằng, khi không có điểm thưởng, người chơi sẽ không chơi game online nữa. Nhiều doanh nghiệp sau khi áp dụng quy chế này vào sản phẩm của mình thì bị lỗi game dẫn đến số lượng game thủ giảm xuống.Thế nhưng, quy định đã được ban hành và các doanh nghiệp game online phải có trách nhiệm thực hiện. Tuy nhiên, không quá đáng khi nói rằng, đến nay hầu hết các nhà phát hành...chỉ làm cho có. Trên thực tế, game thủ khi chơi sát ngưỡng không còn được nhận điểm thưởng, chỉ bằng một thao tác đơn giản ngay trong khi đang chơi game là đã có thể reset giờ chơi để trở lại thời điểm...bắt đầu. Việc này, về lý, các nhà phát hành..."bó tay", coi đó như nạn...hack giờ chơi phổ biến trong giới game thủ. Thậm chí, có biết rõ mười mươi thì nhà phát hành cũng...lờ đi, coi như không biết. Bên cạnh đó một số nhà phát hành khác còn tích hợp sẵn auto vào game và khi game thủ sử dụng các auto này có thể chơi game thoải mái mà không bị giới hạn thời gian gì cả. 2.Quy định doanh nghiệp không được khởi tạo tài sản trong game với mục đích kinh doanh thu lợi. Một trong những yếu tố tạo nên sự hấp dẫn “chết người” của game này là một thị trường ảo chuyên bán buôn các tài sản có giá trị trong trò chơi đã hình thành và hoạt động vô cùng sôi nổi. Vấn đề là các vật phẩm này hiện được các game thủ đem ra trao đổi, buôn bán bằng tiền thật mà một món đồ có khi lên đến cả trăm triệu đồng. VinaGame (nhà phát hành game Võ Lâm Truyền Kỳ) đã có quy định cấm các hoạt động kinh doanh, buôn bán các vật phẩm trong game này bằng tiền thật như một kiểu chứng minh sự lành mạnh, trong sạch của game này cả trong thế giới ảo và ngoài đời thực. Song thực tế, đơn vị này đã rất thông minh khi tìm ra 18
  19. Hành vi khách hàng _ ThS. Trần Thanh Sơn _ Demarketing cách “lách” quy định do chính mình đưa ra. Thay vì bỏ tiền thật ra mua đồ, VinaGame đã đưa ra chương trình nạp thẻ lấy Kim Nguyên Bảo (KNB- một vật quý trong game), từ KNB, các gamer có thể đổi thành nhiều đồ vật khác hoặc đổi thành giờ chơi. Rõ ràng với cách này, việc mua vật phẩm trên game đã trở nên dễ dàng. Trong trường hợp này, cơ quan chức năng rất khó đứng ra bảo vệ người sở hữu tài sản. 3.Tổ chức các đợt tuyên truyền TP.HCM đã có một Trung tâm chữa nghiện game online miễn phí. Dịch vụ thông tin và tư vấn trực tuyến OIC - Online Information and Consulting Service là tên gọi trung tâm tư vấn về game online (VinaGame) tại 557-559 Sư Vạn Hạnh (P.13, Q.10, TP.HCM). Đây là trung tâm đầu tiên có dịch vụ tư vấn và chữa chứng nghiện cho các game thủ và phụ huynh. Hiện nay, Trung tâm thanh thiếu niên miền Nam (thuộc Trung ương Đoàn) cũng đã mở lớp cai nghiện game online dành cho thanh thiếu niên. Tại đây, các chuyên gia tư vấn tâm lý và xã hội học sẽ hướng dẫn cách chơi game hợp lý để có thể đảm bảo sức khỏe, đưa ra các giải pháp để chữa nghiện game. Các loại hình trung tâm này muốn giúp các bạn trẻ xác định được liều lượng chơi một cách hợp lý và khoa học nhất mà vẫn đảm bảo nhu cầu giải trí. Đây là một giải pháp hợp lý để họ thoát ra khỏi cuộc sống ảo hiện tại. 4. Các quy định về giờ hoạt động ( từ 7h đến 23h), vị trí ( đại lý internet phải các trường học tối thiểu 200m), cấm các trò chơi bạo lực,gây hại được lưu hành Trong năm 2009, tính đến tháng 7/2009, đã có 205 đại lý xử lý vi phạm hành chính, 58 đại lý bị xử phạt vi phạm hành chính khoảng 79.950.000 đồng và tịch thu gần 20 bộ CPU máy vi tính. Vi phạm của các đại lý Intemet chủ yểu là để khách hàng sử dụng dịch vụ quá giờ quy định, để khách hàng truy cập vào các website đồi trụy, lưu trữ phim, ảnh đồi trụy trong máy tính, không ký hợp đồng đại lý Internet với doanh nghiệp cung cấp dịch vụ, không niêm yết nội quy sử dụng, không đảm bảo công tác an ninh, an toàn phòng cháy chữa cháy. Trên thực tế, những Game online được phát hành thông qua các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trò chơi trực tuyến đều đã được thẩm định nội dung, kịch bản, hình ảnh để đảm bảo không vi phạm quy định Thông tư 60. Tuy nhiên do đặc thù môi trường Intemet, vẫn còn tồn tại những trò chơi trực tuyến do nước ngoài cung cấp (máy chủ ở nước ngoài) có nội dung bạo lực sex chưa được kiểm duyệt nội dung. Do sự phát triển rất nhanh chóng và đa dạng của loại hình trò chơi trực tuyến, Thông tư 60 bắt đầu thể hiện một số nội dung quản lý không phù hợp với thực tiễn như giờ chơi, quản lý vật phẩm ảo, loại hình game trực tuyến. Vì vậy Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Thông tin và Truyền thông chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan để xây dựng. Theo dự kiến, dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về quản lý trò chơi trực tuyến thay thế Thông tư 60 sẽ được hoàn thiện để trình Thủ tướng Chính phủ trong Quý I/2010 19
  20. Hành vi khách hàng _ ThS. Trần Thanh Sơn _ Demarketing V.ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP DEMARKETING GAME ONLINE: 1. Cấm các trò chơi có nội dung không lành mạnh (killergame) Tức là những trò chơi trong đó việc chính mà người chơi làm là tiêu diệt nhân vật khác.Vì vậy, cơ quan chức năng cần phải nhanh chóng ra những quy định hạn chế và ban hành các biện pháp thích hợp để kiểm soát được lĩnh vực này. Vì một khi người chơi trở thành con nghiện của killergame thì sẽ dễ dẫn tới các suy nghĩ lệch lạc, không phân biệt được xã hội “thực” và thế giới “ảo”, hành động nguy hại cho người khác và xã hội. 2.Tăng cường hơn nữa các hoạt động tuyên truyền,giáo dục Các cơ quan chức năng phải thường xuyên tăng cường công tác chỉ đạo, tuyên truyền trên các phương tiện truyền thông, kết hợp với chính quyền địa phương, gia đình, nhà trường, các tổ chức đoàn thể xã hội nhằm hướng dẫn, nâng cao ý thức sử dụng thông tin trên Internet của người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ. Thường xuyên tổ chức và khuyến khích thanh thiếu niên tham gia các hoạt động giải trí lành mạnh, cách ly khỏi môi trường có thể gây nghiện game. Bổ sung các buổi học chống nghiện game vào hoạt động ngoại khóa của các trường trung học cơ sở, trung học phổ thông, đại học, cao đẳng… Mở thường xuyên các khóa học giúp cai nghiện game ở các trung tâm văn hóa quận,huyện… 2.1.Giáo dục ý thức cho người chơi game Hầu hết những trẻ chịu ảnh hưởng nhiều từ game online đều ít có kỷ luật trong cuộc sống, hay lúng túng, hung hăng và thiếu giao du với người ngoài. Và một khi các em chọn chơi game online là hình thức giải trí chính của mình thì tính cách vốn đã rất dễ tác động của các em sẽ là một môi trường tốt cho những ảnh hưởng tiêu cực tác động, đôi khi là không thể thoát ra được tình trạng “nghiện” game. Tuy vậy, tình trạng này cũng có cách để kiểm soát. Đó là những người trẻ mê game cần đặt ra cho mình những mục đích trong cuộc sống riêng, gia đình, học tập, công việc, xã hội và những vấn đề tài chính. Gia đình phải luôn tạo điều kiện và khuyến khích các em tham gia sinh hoạt tập thể, giúp các em luyện tập được những đức tính và xây dựng những mối quan hệ con người tốt đẹp cần thiết cho cuộc sống trong tương lai, nhất là tinh thần ý thức và kỷ luật. 2.2Tuyên truyền tới các bậc cha mẹ Game online ở nước ta đang đem hệ lụy cho giới trẻ do có rất nhiều nguyên nhân. Trong những nguyên nhân đó, cơ bản nhất là phía gia đình, cha mẹ không định hướng cho con và không dành thời gian cho trẻ trong vấn đề này. Nếu gia đình chỉ biết cấm và cấm mà không có chủ trương cùng những định hướng thích hợp thì hệ quả có khi còn trầm trọng hơn. Khi phát hiện trẻ sa đà chơi game, phụ huynh không nên ngay lập tức cấm cản bằng thái độ gay gắt, càng không nên quát mắng. Bởi khi ấy trẻ đang say mê và dễ có phản ứng 20