Xem mẫu

  1. BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO Cở sở lý luận của triết học 1
  2. T ri ế t h ọ c là hình thái ý th ứ c xã h ộ i ra đ ời t ừ khi ch ế đ ộ c ộ ng s ả n nguyên thu ỷ đ ượ c thay th ế b ằ ng ch ế đ ộ c hi ế m h ữ u nô l ệ . Nh ữ ng tri ế t h ọ c đ ầ u tiên trong l ịch s ử x u ấ t hi ệ n vào kho ả ng th ế k ỷ VIII – VI tr ướ c công nguyên ở Ấ n Đ ộ c ổ đ ạ i, Trung qu ố c c ổ đ ạ i, Hy L ạ p và La Mã c ổ đ ạ i và ở các n ướ c khác. Theo quan đi ể m c ủ a mác xít tri ế t h ọ c là m ộ t hình thái ý t h ứ c xã h ộ i, là h ọ c thuy ế t v ề nh ữ ng nguyên t ắ c chung n h ấ t c ủ a t ồ n t ạ i và nh ậ n th ứ c v ề thái đ ộ c ủ a con ng ườ i đ ố i v ớ i th ế gi ớ i, là khoa h ọ c v ề nh ữ ng quy lu ật chung n h ấ t c ủ a t ự nhiên, xã h ộ i và t ư duy. Nh ư v ậy tri ết h ọc là m ộ t hình thái ý th ứ c xã h ộ i, là s ự ph ả n ánh t ồn t ạ i c ủa xã h ộ i và đ ặ c bi ệ t s ự t ồ n t ạ i này ở xã h ộ i ph ươ ng Đông k hác h ẳ n v ớ i ph ươ ng Tây v ề c ả đi ề u ki ệ n t ự nhiên, đ ịa lý d ân s ố mà h ơ n c ả là ph ươ ng th ứ c c ủ a s ả n xu ấ t c ủ a p h ươ ng Đông là ph ươ ng th ứ c s ả n xu ấ t nh ỏ còn ph ươ ng T ây là ph ươ ng th ứ c s ả n xu ấ t c ủ a t ư b ả n do v ậy mà cái p h ả n ánh ý th ứ c cũng khác: văn hoá ph ươ ng Đông mang n ặ ng tính ch ấ t c ộ ng đ ồ ng còn ph ươ ng Tây mang tính cá thể. S ự khác bi ệ t căn b ả n c ủ a tri ế t h ọ c ph ươ ng Tây và p h ươ ng Đông còn đ ượ c th ể hi ệ n c ụ th ể nh ư sau: Th ứ nh ấ t đ ó là tri ế t h ọ c ph ươ ng Đông nh ấ n m ạ nh s ự t h ố ng nh ấ t trong m ố i quan h ệ gi ữ a con ng ườ i và vũ tr ụ 2
  3. v ớ i công th ứ c thiên đ ị a nhân là m ộ t nguyên t ắ c “thiên n hân h ợ p nh ấ t”. C ụ th ể là: Tri ế t h ọ c Trung qu ố c là n ề n tri ế t h ọ c có truy ền t h ố ng l ị ch s ử lâu đ ờ i nh ấ t, hình thành cu ối thiên niên k ỷ I I đ ầ u thiên niên k ỷ I tr ướ c công nguyên. Đó là nh ững kho t àng t ư t ưở ng ph ả n ánh l ị ch s ử phát tri ể n c ủ a nh ữ ng quan đ i ể m c ủ a nhân dân Trung hoa v ề t ự nhiên, xã h ội và quan h ệ c on ng ườ i v ớ i th ế gi ớ i xung quanh, h ọ coi con ng ườ i l à ti ể u vũ tr ụ trong h ệ th ố ng l ớ n... tr ờ i đ ấ t v ới ta cùng s inh, v ạ n v ậ t v ớ i ta là m ộ t. Nh ư v ậ y con ng ườ i cũng ch ứa đ ự ng t ấ t c ả nh ữ ng tính ch ấ t, nh ữ ng đi ề u huy ề n bí c ủa vũ t r ụ bao la. T ừ đi ề u này cho ta th ấ y hình thành ra các k huynh h ướ ng nh ư : khuynh h ướ ng duy tâm c ủa M ạ nh T ử t hì cho r ằ ng vũ tr ụ , v ạ n v ậ t đ ề u t ồ n t ạ i trong ý th ức ch ủ q uan v ầ trong ý ni ệ m đ ạ o đ ứ c Tr ờ i phú cho con ng ườ i. Ô ng đ ư a ra quan đi ể m “v ạ n v ậ t đ ề u có đ ầ y đ ủ trong ta”. T a t ự xét mình mà thành th ự c, thì có cái thú vui nào l ớn h ơ n n ữ a. Ông d ạ y m ọ i ng ườ i ph ả i đi tìm chân lý ở ngoài t h ế gi ớ i khách quan mà ch ỉ c ầ n suy xét ở trong tâm, “t ận t âm” c ủ a mình mà thôi. Nh ư v ậ y theo ông ch ỉ c ần tĩnh tâm q uay l ạ i v ớ i chính mình thì m ọ i s ự v ậ t đ ề u yên ổ n, không c ó gì vui thú h ơ n. Còn theo Thi ện Ung thì cho r ằng: vũ tr ụ t rong lòng ta, lòng ta là vũ tr ụ . Đ ố i v ới khuynh h ướ ng duy v ậ t thô s ơ - kinh d ị ch thì bi ế t đ ế n cùng cái tính c ủa con n g ườ i thì cũng có th ể bi ế t đ ế n cái tính c ủ a v ạn v ậ t, tr ời 3
  4. đ ấ t: tr ờ i có chín ph ươ ng, con ng ườ i có chín khi ếu. Ở p h ươ ng Đông khuynh h ướ ng duy v ậ t ch ư a rõ ràng đôi khi c òn đan xen v ớ i duy tâm, m ặ c dù nó là k ết qu ả c ủa quá t rình khái quát nh ữ ng kinh nghi ệm th ực ti ến lâu dài c ủa n hân dân Trung hoa th ờ i c ổ đ ạ i. Quan đi ể m duy v ật đ ượ c t h ể hi ệ n rõ ở h ọ c thuy ế t Âm d ươ ng, tuy nó còn mang t ính ch ấ t tr ự c quan, ch ấ t phác, ngây th ơ và có nh ững quan đ i ể m duy tâm, th ầ n bí v ề l ị ch s ử xã h ộ i nh ư ng tr ườ ng p hái tri ế t h ọ c này đã b ộ l ộ rõ khuynh h ướ ng duy v ật và t ư t ưở ng bi ệ n ch ứ ng t ự phát c ủ a mình trong quan đi ểm v ề c ơ c ấ u và s ự v ậ n đ ộ ng, bi ế n hoá c ủ a s ự v ậ t hi ện t ượ ng t rong t ự nhiên cũng nh ư trong xã h ội. Ở Ấ n đ ộ t ư t ưở ng tri ế t h ọ c Ấ n đ ộ c ổ đ ạ i đ ượ c h ình thành t ừ cu ố i thiên niên k ỷ II đ ầu thiên niên k ỷ I t r ướ c công nguyên, b ắ t ngu ồ n t ừ th ế gi ớ i quan th ầ n t ho ạ i, tôn giáo, gi ả i thích vũ tr ụ b ằ ng bi ểu t ượ ng các v ị t h ầ n mang tính ch ấ t t ự nhiên, có ngu ồn g ốc t ừ nh ững hình t h ứ c tôn giáo t ố i c ổ c ủ a nhân lo ạ i. Ở Ấ n đ ộ nguyên t ắ c “ thiên nhiên h ợ p nh ấ t” l ạ i có màu s ắ c riêng nh ư: Xu h ướ ng chính c ủ a Upanishad lành ằ m bi ệ n h ộ c ho h ọ c thuy ế t duy tâm, tôn giáo trong kinh Vêđa v ề cái g ọ i là “tinh th ầ n sáng t ạ o t ố i cao” sángt ạ o và chi ph ối th ế g i ớ i này. Đ ể tr ả l ờ i câu h ỏ i cái gì là th ự c t ại cao nh ất, là c ăn nguyên c ủ a t ấ t c ả mà khi nh ậ n th ứ c đ ượ c nó, ng ườ i t a s ẽ nh ậ n th ứ c đ ượ c m ọ i cái còn l ạ i và có th ể gi ải thoát 4
  5. đ ượ c linh h ồ n kh ỏ i s ự lo âu kh ổ nào c ủ a đ ờ i s ố ng tr ầ n t ụ c và ràng bu ộ c c ủ a th ế gi ớ i này là “tinh th ần vũ tr ụ t ối c ao” Brahman, là th ự c th ể duy nh ấ t, có tr ướ c nh ất, t ồn t ạ i vĩnh vi ễ n, b ấ t di ệ t, là cái t ừ đó t ấ t c ả th ế gi ới đ ều n ả y sinh ra và nh ậ p v ề v ớ i nó sau khi ch ết. Tóm l ại B rahman là tinh th ầ n vũ tr ụ , là đ ấ ng sáng t ạo duy nh ất, là đ ạ i ngã, đ ạ i đinh, là vũ tr ụ xung quanh cái t ồn t ại th ực s ự , là khách th ể . Còn Atman là tinh th ầ n con ng ườ i, là ti ểu ngã, là c ái có th ể mô hình hoá, là ch ủ th ể và ch ẳ ng qua ch ỉ là linh h ồ n vũ tr ụ c ư trú trong con ng ườ i mà thôi. Linh h ồn con n g ườ i (Atman) ch ỉ là s ự bi ể u hi ệ n, là m ộ t b ộ ph ậ n c ủa “ tinh th ầ n t ố i cao”. Vì Atman “linh h ồ n” là cái t ồn t ại t rong th ể xác con ng ườ i ở đ ờ i s ố ng tr ầ n t ụ c, nên ý th ức c on ng ườ i l ầ m t ưở ng r ằ ng linh h ồ n, “cái ngã” là cái khác v ớ i “linh h ồ n vũ tr ụ ”, khác v ớ i ngu ồ n s ố ng không có sinh, k hông có di ệ t vong c ủ a vũ tr ụ . V ậ y nên kinh Vêđa n ố i con ng ườ i v ớ i vũ tr ụ b ằ ng c ầ u kh ẩ n, cúng t ế b ắ t ch ướ c hoà đi ệ u c ủ a vũ tr ụ b ằ ng l ễ nghi, hành l ễ ở hình th ứ c bên ngoài. Còn kinh U panishad quay vào h ướ ng n ộ i đ ể đi t ừ trong ra, đ ồng n h ấ t cá nhân v ớ i vũ tr ụ b ằ ng tri th ứ c thu ầ n tuý kinh n ghi ệ m. Đ ố i v ớ i ph ươ ng Tây l ạ i nh ấ n m ạ nh tách con ng ườ i r a kh ỏ i vũ tr ụ , coi con ng ườ i là ch ủ th ể , chúa t ể đ ể 5
  6. n ghiên c ứ u chinh ph ụ c vũ tr ụ – th ế gi ớ i khách quan. Và c ũng chính t ừ th ế gi ớ i khách quan khách nhau nên d ẫn đ ế n h ướ ng nghiên c ứ u ti ế p c ậ n cũng khác nhau: T ừ th ế gi ớ i quan tri ế t h ọ c “thiên nhân h ợ p nh ất” l à c ơ s ở quy ế t đ ị nh nhi ề u đ ặ c đi ể m khác c ủ a tri ế t h ọc p h ươ ng Đông nh ư : l ấ y con ng ườ i làm đ ố i t ượ ng nghiên c ứ u ch ủ y ế u – tính ch ấ t h ướ ng n ộ i; hay nh ư nghiên c ứu t h ế gi ớ i cũng là đ ể làm rõ con ng ườ i và v ấ n đ ề b ản th ảo l u ậ n trong tri ế t h ọ c ph ươ ng Đông b ị m ờ nh ạ t. Nh ưng n g ượ c l ạ i tri ế t h ọ c ph ươ ng Tây l ạ i đ ặ tr ọ ng tâm nghiên c ứ u vào th ế gi ớ i – tính ch ấ t h ướ ng ngo ạ i; còn v ấ n đ ề con n g ườ i ch ỉ đ ượ c nghiên c ứ u đ ể gi ả i thích th ế gi ớ i mà thôi. C ho nên ph ươ ng Tây bàn đ ậ m nét v ề b ả n th ể lu ậ n c ủa vũ trụ. Cái khác bi ệ t n ữ a là ngay trong v ấ n đ ề con ng ườ i p h ươ ng Đông cũng quan ni ệ m khác ph ươ ng Tây: Ở P h ươ ng Đông ng ườ i ta đ ặ t tr ọ ng tâm nghiên c ứ u m ố i quan h ệ ng ườ i v ớ i ng ườ i và đ ờ i s ố ng tâm linh, ít q uan tâm đ ế n m ặ t sinh v ậ t c ủ a con ng ườ i, ch ỉ nghiên c ứu m ặ t đ ạ o đ ứ c thi ệ n hay ác theo l ậ p tr ườ ng c ủ a giai c ấp t r ố ng tr ị cho nên nghiên c ư ú con ng ườ i không ph ải là đ ể g i ả i phóng con ng ườ i mà là đ ể cai tr ị con ng ườ i, không t h ấ y quan h ệ gi ữ a ng ườ i v ớ i ng ườ i trong lao đ ộng s ản x u ấ t. 6
  7. Ở P h ươ ng Tây h ọ l ạ i ít quan tâm đ ế n m ặ t xã h ộ i c ủ a con ng ườ i, đ ề cao cái t ự nhiên – m ặ t sinh v ật t rong con ng ườ i, chú ý gi ả i phóng con ng ườ i v ề m ặt nh ận t h ứ c, không chú ý đ ế n nguyên nhân kinh t ế – xã h ội, cái g ố c đ ể gi ả i phóng con ng ườ i. Th ứ hai , ở ph ươ ng Đông nh ữ ng t ư t ưở ng tri ế t h ọ c ít k hi t ồ n t ạ i d ướ i d ạ ng thu ầ n tuý mà th ườ ng đan xen v ới c ác hình thái ý th ứ c xã h ộ i khác. Cái n ọ l ấy cái kia làm c h ỗ d ự a và đi ề u ki ệ n đ ể t ồ n t ạ i và phát tri ể n cho nên ít c ó nh ữ ng tri ế t gia v ớ i nh ữ ng tác ph ẩ m tri ế t h ọc đ ộ c l ập. V à có nh ữ ng th ờ i kỳ ng ườ i ta đã l ầ m t ưở ng tri ế t h ọc là k hoa h ọ c c ủ a khoa h ọ c nh ư tri ế t h ọ c Trung hoa đan xen v ớ i chính tr ị lý lu ậ n, còn tri ế t h ọ c Ấ n đ ộ l ạ i đan xen tôn g iáo v ớ i ngh ệ thu ậ t. Nói chung ở ph ươ ng Đông thì tri ết h ọ c th ườ ng ẩ n d ấ u đ ằ ng sau các khoa h ọ c. Ở p h ươ ng Tây ngay t ừ th ờ i kỳ đ ầ u tri ế t h ọ c đ ã là m ộ t khoa h ọ c h ọ c đ ộ c l ậ p v ớ i các môn khoa h ọc k hác mà các khoa h ọ c l ạ i th ườ ng ẩ n d ấ u đ ằ ng sau tri ết h ọ c. Và th ờ i kỳ Trung c ổ là đi ể n hình: khoa h ọc mu ốn t ồn t ạ i ph ả i khoác áo tôn giáo, ph ả i t ự bi ế n mình thành m ột b ộ p h ậ n c ủ a giáo h ộ i. Th ứ ba, L ị ch s ử tri ế t h ọ c ph ươ ng Đông ít th ấ y có n h ữ ng b ướ c nh ả y v ọ t v ề ch ấ t có tính v ạ ch ra ở các th ời đ i ể m, mà ch ỉ là s ự phát tri ể n c ụ c b ộ , k ế ti ếp xen k ẽ. Ở Ấ n đ ộ , cũng nh ư Trung qu ố c các tr ườ ng phái có t ừ th ờ i 7
  8. c ổ đ ạ i v ẫ n gi ữ nguyên tên g ọ i cho t ớ i ngày nay (t ừ th ế k ỷ V III – V tr ướ c công nguyên đ ế n th ế k ỷ 19). N ộ i dung có phát tri ể n nh ư ng ch ỉ là s ự phát t ri ể n c ụ c b ộ , thêm b ớ t hay đi sâu vào t ừ ng chi ti ết nh ư: N ho ti ề n t ầ n, Hán nho, T ố ng nho v ẫ n trên c ơ s ở nhân – l ễ – c hính danh, nh ư ng có c ả i biên v ề m ộ t ph ươ ng di ện nào đ ó ví nh ư L ễ th ờ i ti ề n T ầ n là cung kính, l ễ phép, văn hoá, t h ờ i Hán bi ế n thành tam c ươ ng ngũ th ườ ng, đ ời T ống b i ế n thành ch ữ Lý... Các nhà tri ế t h ọ c ở các th ờ i đ ạ i ch ỉ gi ớ i h ạ n m ình trong khuôn kh ổ ủ ng h ộ , b ả o v ệ quan đi ể m hay m ộ t h ệ t h ố ng nào đó đ ể hoàn thi ệ n và phát tri ể n nó h ớn là v ạ ch ra nh ữ ng sai l ầ m và không đ ặ t ra m ụ c đích t ạ o ra t h ứ c tri ế t h ọ c m ớ i. Do v ậ y nó không mâu thu ậ n v ới các h ọ c thuy ế t đã đ ượ c đ ặ t n ề n móng t ừ ban đ ầ u, không ph ủ đ ị nh nhau hoàn toàn và d ẫ n đ ế n cu ộ c đ ấ u tranh trong các t r ườ ng phái không gay g ắ t và cũng không tri ệt đêt. Có t ình tr ạ ng đó chính là do ch ế đ ộ phong ki ến quá kéo dài v à b ả o th ủ , k ế t c ấ u kinh t ế , giai c ấ p trong xã h ội đan xen c ộ ng sinh bên nhau. Ng ượ c l ạ i ở ph ươ ng Tây l ạ i có đi ể m khác b i ệ t. Ở m ỗ i giai đo ạ n, m ỗ i th ờ i kỳ, bên c ạ nh các tr ườ ng p hái cũ l ạ i có nh ữ ng tr ườ ng phái m ớ i ra đ ờ i có tính ch ất v ạ ch th ờ i đ ạ i nh ư th ờ i c ố đ ạ i bên c ạ nh tr ườ ng phái Talét, H êraclit... đ ế n Đêmôcrit r ồ i th ờ i đ ạ i khai sáng Pháp, 8
  9. C NDV ở Anh, Hà lan, tri ế t h ọ c c ổ đi ển Đ ứ c... Và h ơn n ữ a cu ộ c đ ấ u tranh gi ữ a duy tâm và duy v ật mang tính c h ấ t quy ế t li ệ t, tri ệ t đ ể h ơ n. Th ứ t ư , S ự p hân chia tr ườ ng phái tri ế t h ọ c cũng k hác: Ở p h ươ ng Đông đan xen các tr ườ ng phái, y ếu t ố d uy v ậ t, duy tâm bi ệ n ch ứ ng, siêu hình không rõ nét. S ự p hân chia ch ỉ xét v ề đ ạ i th ể , còn đi sâu vào nh ững n ội d ung c ụ th ể th ườ ng là có m ặ t duy tâm có m ặ t duy v ật, s ơ k ỳ là duy v ậ t, h ậ u kỳ là nh ị nguyên hay duy tâm, th ể hi ện r õ th ế gi ớ i quan thi ế u nh ấ t quán, thi ế u tri ệ t đ ể c ủa tri ết h ọ c vì phân kỳ l ị ch s ử trong các xã h ộ i ph ươ ng Đông cũng k hông m ạ ch l ạ c nh ư ph ươ ng Tây. Ng ượ c l ạ i tri ế t h ọ c ph ươ ng Tây thì s ự phân chia c ác tr ườ ng phái rõ nét h ơ n và các hình th ức t ồn t ại l ịch s ử r ấ t rõ ràng nh ư duy v ậ t ch ấ t phác thô s ơ đ ế n duy v ậ t siêu h ình r ồ i đ ế n duy v ậ t bi ệ n ch ứ ng. Th ứ năm , H ệ th ố ng thu ậ t ng ữ c ủ a tri ế t h ọ c p h ươ ng Đông cung khác so v ớ i tri ế t h ọ c ph ươ ng Tây ở 3 m ả ng: - V ề b ả n th ể lu ậ n: Ph ươ ng Tây dùng thu ậ t ng ữ “ gi ớ i t ự nhiên”, “b ả n th ể ”, “v ậ t ch ấ t”. Còn ở p h ươ ng Đông l ạ i dùng thu ậ t ng ữ “thái c ự c” đ ạ o s ắ c, hình, v ạ n pháp,... hay ngũ hành: Kim, M ộ c, Thu ỷ , Ho ả , Th ổ ... Đ ể nói v ề b ả n ch ấ t 9
  10. c ủ a vũ tr ụ đ ặ c bi ệ t là khi bàn v ề m ố i quan h ệ g i ữ a con ng ườ i và vũ tr ụ thì ph ươ ng Tây dùng p h ạ m trù khách th ể – ch ủ th ể ; con ng ườ i v ớ i t ự n hiên, v ậ t ch ấ t v ớ i ý th ứ c, t ồ n t ạ i và t ư d uy. Còn ph ươ ng Đông l ạ i dùng Tâm – v ậ t, n ăng – s ở , lí – khí, hình – th ầ n. Trong đó hình t h ầ n là nh ữ ng ph ạ m trù xu ấ t hi ệ n s ớ m và dùng n hi ề u nh ấ t. - Nói v ề tính ch ấ t, s ự bi ế n d ổ i c ủ a th ế gi ớ i: p h ươ ng Tây dùng thu ậ t ng ữ “bi ệ n ch ứ ng” siêu h ình, thu ộ c tính, v ậ n đ ộ ng, đ ứ ng im nh ư ng l ấy c ái đ ấ u tranh cái đ ộ ng là chính. Đ ố i v ớ i p h ươ ng Đông dùng thu ậ t ng ữ đ ộ ng – tĩnh, bi ến d ị ch, vô th ườ ng, th ườ ng còn, vô ngã và l ấy cái t h ố ng nh ấ t, l ấ y cái tĩnh làm g ố c là vì ph ươ ng Đ ông tri ế t h ọ c đ ượ c xây d ự ng trên quan đi ể m v ũ tr ụ là m ộ t, ph ả i mang tính nh ị p đi ệu. - Khi di ễ n đ ạ t v ề m ố i liên h ệ c ủ a các s ự v ậ t, h i ệ n t ượ ng trên th ế gi ớ i thì ph ươ ng Tây dùng t hu ậ t ng ữ “liên h ệ ”, “quan h ệ ” “quy lu ậ t”. Còn p h ươ ng Đông dùng thu ậ t ng ữ “đ ạ o” “lý” “ m ệ nh” “th ầ n”, cũng xu ấ t phát t ừ th ế gi ớ i q uan thiên nhân h ợ p nh ấ t nên t ấ t c ả ph ải mang t ính nh ị p đi ệ u, tính quy lu ậ t, tính so ắn ốc c ủa v ũ tr ụ nh ư thái c ự c đ ế n l ưỡ ng nghi... Có nh ịp 10
  11. đ i ệ u là hài hoà âm d ươ ng, còn vũ tr ụ là t ập h ợ p kh ổ ng l ồ các so ắ n ố c... Th ứ sáu , Tuy c ả hai dòng tri ế t h ọ c ph ươ ng Đông v à ph ươ ng Tây đ ề u nh ằ m gi ả i quy ế t v ấ n đ ề c ơ b ả n c ủa t ri ế t h ọ c nh ư ng ph ươ ng Tây nghiêng n ặ ng v ề gi ả i quy ết m ặ t th ứ nh ấ t còn m ặ t th ứ hai ch ỉ gi ả i quy ết nh ữ ng v ấ n đ ề c ó liên quan. Ng ượ c l ạ i ở ph ươ ng Đông n ặ ng v ề gi ả i q uy ế t m ặ t th ứ hai cho nên d ẫ n đ ế n hai ph ươ ng pháp t ư d uy khác nhau. Ph ươ ng Tây đi t ừ c ụ th ể đ ế n khái quát cho nênlà t ư d uy t ấ t đ ị nh – t ư duy v ậ t lý chính xác nh ưng l ại không gói đ ượ c cái ng ẫ u nhiên xu ấ t hi ệ n. Còn ph ươ ng Đông đi t ừ k hái quát đ ế n c ụ th ể b ằ ng các ẩ n d ụ tri ế t h ọ c v ới nh ững c ấ u cách ngôn, ng ụ ngôn nên không chính xác nh ưng l ại h i ể u cách nào cũng đ ượ c, nó gói đ ượ c c ả cái ng ẫu nhiên m à ngày nay khoa h ọ c g ọ i là khoa h ọc h ỗ n mang – d ự báo. Trên đây là m ộ t vài đi ể m khác bi ệ t căn b ả n gi ữ a tri ết h ọ c ph ươ ng Đông và ph ươ ng Tây mà chúng ta có th ể n h ậ n th ấ y, ngoài ra chúng còn có nhi ều đi ểm khác bi ệt v ớ i nhau n ữ a mà trong th ờ i gian có h ạ n tôi có th ể ch ưa t ìm ra đ ượ c. R ấ t mong s ự góp ý c ủ a cô giáo. 11
nguon tai.lieu . vn