Xem mẫu

Nguyn Văn Song. 2009. Tp chí Ngân hàng Nhà nưc Vit Nam. S t trang 12-15; tháng 11 năm 2009 Cơ s kinh t phân b hiu qu s dng ngun lc và tăng phúc l i xã h#i khi tham gia h#i nh&p PGS.TS. Nguyn Văn Song – i hc Nông nghip Hà Ni Tóm t(t T năm 1990 Vit Nam luôn là nư&c nh`p siêu, năm 2009 chúng ta có kh/ năng ph/i nh`p siêu không dư&i 10 t1 2ô la, nư&c mà Vit Nam hin nh`p siêu l&n hin nay là Trung Qu5c. Tham gia hi nh`p, tham gia WTO là mt xu th9 chung mà các nư&c c;n ph/i xúc ti9n v&i l trình thích h?p. BAc tranh vB nh`p siêu không ph/n ánh toàn b l?i ích cDa quá trình hi nh`p mang li. SF dGng mô hình hó 2H phân tích, cơ sK kinh t9 cDa hi nh`p, chuyHn 2Li nguMn lNc 2;u tư và cơ cOu kinh t9 2ư?c chAng minh rPng sN hi nh`p sQ mang li phúc l?i xã hi cao hơn cho mt nBn kinh t9 khi tham gia hi nh`p. T khóa: hi nh`p, chuyHn 2Li nguMn lNc, phúc l?i xã hi, nh`p siêu, xuOt siêu. 1. )*T V-N )/ Sau khi Vit Nam tham ra WTO (năm 2007), nn kinh t Vit Nam chu tác ng tr"c tip, m$nh hơn c&a các ng và di*n bin c&a th trư-ng qu/c t, i0n hình như cu c kh&ng ho3ng tài chính, giá vàng, giá d5u và giá các 6ng ngo$i t. Theo s/ liu th/ng kê cán cân thanh toán qu/c t c&a Vit Nam t= trư>c khi chúng ta là thành viên c&a WTO n nay không năm nào không thâm th&ng (xem hình 1) Vit Nam xuOt, nhHp khPu và cán cân thanh thoán thương m$i (%GDP) XuOt khPu NhHp khPu XuOt khPu ròng Hình 1. XuOt, nhHp khOu và cán cân thanh thương m$i c&a Vit Nam t= 1990 -2008 Ngu6n: WB năm 2009 Theo s/ liu c&a B K ho$ch E5u tư cho bit, tính n ht tháng 9 năm 2009, Vit Nam ã nhHp siêu 6,542 tL USD. Kim ng$ch xuOt khPu ư>c $t 41,7 tL USD, kim ng$ch nhHp khPu kho3ng 48,2 tL USD. NhHp siêu ang tăng d5n trong nhRng tháng cu/i năm. Tám (8) tháng 5u năm, con s/ này m>i d=ng S mTc 5,12 tL USD. Như vHy, chU tính riêng trong 1 Nguyn Văn Song. 2009. Tp chí Ngân hàng Nhà nưc Vit Nam. S t trang 12-15; tháng 11 năm 2009 tháng 9 c3 nư>c ã nhHp siêu t>i 1,4 tL USD. TL l nhHp siêu so v>i xuOt khPu S mTc dư>i 20%, thOp hơn năm 2008. Trong ó, theo s/ liu c&a B tài Chính trong 10 năm, riêng kim ng$ch buôn bán giRa Vit Nam và Trung Qu/c ã tăng t= 2,5 tL USD n năm 2010 có th0 $t 25 tL USD. Tuy nhiên, trong quan h thương m$i Vit Nam và Trung Qu/c có hin tưang mOt cân /i cán cân thương m$i, Vit Nam ang nhHp siêu t= Trung Qu/c. Mcc dù vHy, vic tham gia th trư-ng thương m$i th gi>i, h i nhHp cc bit là tham gia WTO, v cơ sS kinh t se mang l$i nhiu lai ích hơn so v>i trư>c, hơn là chU nhìn vào cán cân thương m$i qu/c t. Nu chúng ta chU nhìn vào cán cân buôn bán thương m$i qu/c t thì ây là m t bTc tranh c5n c3i thin thông qua các chin lưac s3n xuOt trong nư>c, các chính sách xuOt nhHp khPu. Nhìn m t cách tfng th0 c&a vic tham gia h i nhHp mang l$i nhRng lai ích chung cho toàn nn kinh t như vic sg dhng ngu6n l"c, phân ph/i l$i phúc lai xã h i hơn là chU nhìn vào bTc tranh cán cân thương m$i qu/c t. Bài vit này mhc ích tác gi3 nhim làm rõ thêm lai th c&a h i nhHp và s" dch chuy0n ngu6n l"c, cũng như phúc lai xã h i trong quá trình s3n xuOt khi gia h i nhHp. Phương pháp sg dhng trong bài vit này là sg dhng các mô hình 0 phân tích và mô t3 , chTng minh các lai th trong vic tham gia h i nhHp. 2. K2T QU5 PHÂN TÍCH VÀ TH5O LU=N 2.1 Hàm sn xu>t cho m#t lo@i sn phAm vBi m#t CDu vào bin Ci E0 gi3i quyt vOn này chúng ta gi3 sg: Hàm s3n xuOt hàng hóa X, Fx(K,L) bao g6m 2 yu t/ 5u vào ó là lao ng (L) và v/n (K). Trong mô hình này chúng ta se nghiên cTu 3nh hưSng c&a 5u vào là lao ng (L) t>i s3n lưang. TPx H s/ góc hàm s3n lưang = w/px ƒx(K,L) TPX* πx 0 Lx* Lx Hình 2. Hàm s3n lưang s3n xuOt hàng hóa X v>i m t 5u vào bin fi là lao ng (L) Chúng ta c5n lưu ý ring, i0m 5u tư vào t/i ưu khi ra quyt nh 5u tư là t$i ó giá tr s3n phPm biên VMP = giá 5u vào (khi xét m t 5u vào bin fi), hay nói cách khác, s3n 2 Nguyn Văn Song. 2009. Tp chí Ngân hàng Nhà nưc Vit Nam. S t trang 12-15; tháng 11 năm 2009 phPm biên bing tU giá 5u vào chia cho giá 5u ra (i0m 5u vào LX* và s3n lưang TPx* trong hình 2). E0 cho ơn gi3n, chúng ta gi3 sg hãng s3n xuOt s3n phPm X S trong th trư-ng c$nh tranh hoàn h3o, như vHy trong dài h$n hãng se s3n xuOt theo ư-ng chi phí trung bình dài h$n (LAC), tTc là t$i ó tfng chi phí bing tfng doanh thu. BSi vì, S th trư-ng c$nh tranh hoàn h3o, trong dài h$n các hãng t" do gia nhHp hocc rút ra khti th trư-ng và như vHy nu còn lãi thì các hãng m>i se tham gia vào s3n xuOt. Ta có phương trình: TPx×Px = w×LX + rx×Kx (1) Trong ó: Px là giá 5u ra c&a hàng hóa X; w là giá lao ng; r là giá v/n thư-ng tính bing lãi suOt ngân hàng; πx là hing s/ trong phương trình TPx = w/Px×LX + πx (πx = rx/Px×Kx ) chúng ta chia c3 hai v c&a phương trình (1) cho Px. 2.2 Hàm sn xu>t cho hai sn phAm cùng s dng m#t CDu vào lao C#ng giBi h@n E0 nghiên cTu và phân tích m/i quan h và dch chuy0n các ngu6n l"c s3n xuOt theo xu hư>ng có lai khi tham gia h i nhHp. Chúng ta gi3 sg ring, có hai ngành s3n xuOt hàng hóa X và hàng hóa M c&a hai ngành trong m t qu/c gia hocc hai qu/c gia (xem hình 3). M ƒm(Lm,Km) Eư-ng năng l"c s3n xuOt (Production Posibility Frontier) I II L 0 X Gi>i h$n v ngu6n l"c (lao ng) 45o ƒx(Lx,Kx) III IV L Hình 3: Hàm s3n xuOt, ư-ng kh3 năng s3n xuOt và gi>i h$n v ngu6n l"c (lao ng) Gi3 sg trong nn kinh t c&a Vit Nam hocc c&a m t kh/i c ng 6ng nào ó s3n xuOt hai lo$i hàng hóa (0 cho ơn gi3n chúng ta gi3 sg 2 lo$i hàng hóa). Góc ph5n tư thT nhOt (I) và thT (IV) th0 hin hàm s3n xuOt s3n phPm M và s3n phPm X cùng sg dhng ngu6n l"c lao ng gi>i h$n là (L) (góc ph5n tư thT III); góc ph5n tư thT (II) th0 hin ư-ng năng l"c s3n xuOt c&a m t hãng, ngành, m t qu/c gia, hocc m t c ng 6ng khu v"c. S" chuy0n dch trên ư-ng kh3 năng s3n xuOt (PPF) là s" ánh fi giRa s3n xuOt X hocc M và ngưac l$i; Như vHy, trong m t iu kin k| thuHt cho phép do gi>i h$n v ngu6n l"c s3n xuOt s" phân bf l$i ngu6n l"c, cơ cOu s3n phPm 3 GDP và phúc lai xã h i se di*n ra. Nguyn Văn Song. 2009. Tp chí Ngân hàng Nhà nưc Vit Nam. S t trang 12-15; tháng 11 năm 2009 2.3 5nh hưng cIa h#i nh&p tBi ph>n bJ ngun lc và phúc l i xã h#i S" phân bf ngu6n l"c ch th0 là lao ng và v/n (trong mô hình này), cơ cOu s3n phPm GDP c&a qu/c gia và phúc l>i xã h i c&a m t qu/c gia ưac thay fi theo xu hư>ng như th nào ưac th0 hin rõ trên hình 4. H s5 góc Fm sau hi nh`p M H s5 góc Fm trư&c hi nh`p U1 Fm(Km, Lm) M1 M PPF 1 Mhn Uh i nhHp pW1 M hn Π1X L L1m Lhnm 0 X1 W X h i nhHp hn Xhn X L1 L1x 45o x hn L Fx(Kx, Lx) H s5 góc Fx trươc H hi s5 nh`p góc Fx sau hi nh`p Hình 4. S" phân bf l$i ngu6n l"c, cơ cOu s3n phPm GDP và phúc lai xã h i trư>c và sau khi h i nhHp Khi tham h i nhHp, giá c3 các mct hàng se thay fi do 3nh hưSng tr"c tip c&a giá các lo$i hàng hóa này trên th gi>i. Trư>c khi tham gia h i nhHp, lao ng 5u tư cho s3n xuOt s3n phPm M là L1m , lưang s3n phPm s3n xuOt ra c&a ngành là M1; khi ó, lưang lao ng 5u tư 0 s3n xuOt s3n phPm X là L1 và s3n phPm mà ngành s3n xuOt ra cho nn kinh t qu/c dân là X1. E6ng th-i xem xét mTc phúc lai xã h i nn kinh t lúc này se $t ưac mTc U1 tương ương v>i mTc giá p 1. Sau khi tham gia h i nhHp, giá liên quan n các lo$i hàng hóa X và hàng hóa M se thay fi. Trong mô hình này, qu/c gia có lai th so sánh 0 s3n xuOt hàng hóa X mà không có lai th so sánh 0 s3n xuOt hàng hóa M, do ó h s/ giá tương /i giRa hai lo$i hàng hóa X và M se thay fi. Các doanh nghip se trong nư>c c&a ngành X se tăng cư-ng 5u tư lao ng 0 s3n xuOt hàng hóa X, lưang 5u tư lao ng tăng t= L1x lên Lhnx, lưang lao ng 5u tư cho ngành M se gi3m m t lưang là L1 xu/ng Lhn . Nu gi3 nh trong nn kinh t 4 Nguyn Văn Song. 2009. Tp chí Ngân hàng Nhà nưc Vit Nam. S t trang 12-15; tháng 11 năm 2009 chU có 2 ngành và không có hin tưang thOt nghip thì lưang lao ng gi3m i c&a ngành s3n xuOt s3n phPm M se úng bing lưang lao ng 5u tư sang ngành X và ương nhiên lưang v/n cũng se ưac thu hút vào ngành X mà gi3m b>t t= ngành s3n xuOt mct hàng M (nu lưang v/n cũng gi3 sg b ràng bu c bSi ngân sách qu/c gia, không i vay thêm). S3n lưang c&a ngành X se tăng t= X1 lên Xhn, s3n lưang c&a ngành M se gi3m t= M1 n Mhn. S" chuy0n dch là ương nhiên do tác ng c&a giá c3 hàng hóa trên th gi>i, nhưng nhìn toàn chc iu quan tr}ng là liu phúc lai c&a xã h i có tăng lên hay không thông qua quá trình h i nhHp. Xét trên mô hình ưac th0 hin S hình 4 chúng ta nhHn thOy phúc lai toàn xã h i se tăng lên thông qua h i nhHp (t= U1 lên Uh i nhHp). ~ ây chúng ta cũng c5n lưu ý m t iu là, ngành M là ngành se b 3nh hưSng tiêu c"c do không có kh3 năng c$nh tranh vì lai th c$nh tranh và lai th so sánh c&a ngành không & m$nh, chU có nhRng doanh nghip làm ăn hiu qu3 m>i t6n t$i, các doanh nghip làm ăn yu kém se b phá s3n và ngu6n l"c se chuy0n sang s3n xuOt ngành X. 3. K2T LU=N Vit Nam t= năm 1990 n nay cán cân thanh toán thương m$i qu/c t luôn trong tình tr$ng nhHp siêu. Ecc bit t= năm 2006 n nay, t/c nhHp siêu tăng m$nh.Năm 2009 con s/ nhHp siêu không quá 10 tU ô là khó có th0 $t ưac. Eây là m t bi0u hin không có lai cho ngân sách Nhà nư>c. Nhưng chúng ta không vì th mà bi quan, ương nhiên cán cân thanh toán qu/c t không b thâm th&ng hocc thcng dư thì t/t hơn. Tham gia h i nhHp cc bit là sau khi chúng ta tham gia WTO, chúng ta ph3i thích Tng v>i nhRng bin fi tr"c tip v giá c3 và các lo$i kh&ng ho3ng t= th trư-ng và tình hình th gi>i. Nhưng xét trên toàn chc c&a m t nn kinh t thì vic tham gia h i nhHp se làm tăng phúc lai xã h i c&a qu/c gia, mcc dù có m t s/ ngành se b thua thit nhưng tfng lai ích c&a xã h i se tăng. Mcc dù vHy, vic tham gia S mTc nào chúng ta ph3i vHn dhng, tHn dhng cơ h i c&a nn kinh t th gi>i và có l trình ch th0 0 • b thua thit do b€t kp trình v luHt pháp và các quy nh c&a nn kinh t th gi>i nói chung và khu v"c nói riêng . Tài liu tham kho 1. B K ho$ch và E5u tư. 9. 2009 2. Frank and Bernanke.2009. Principles of Macroeconomics, 4th edition 3. http://vietnamnet.vn/kinhte/chinhsach. tháng 9 năm 2009 4. Nguy*n Thành Biên. 9.2009. B Công thương. 5. World Bank. 2009. 5 ... - tailieumienphi.vn
nguon tai.lieu . vn