Xem mẫu

  1. Ch p nh chân dung (Ph n 5) 7. V b m t Ph n tr ng y u trong cách th hi n con ngư i c a nh chân dung là b m t. T con ngư i mà hình nh không nh n rõ m t mũi nhân v t là ai thì còn gì là tác d ng c a nh chân dung n a. Ch p chân dung không nh ng mô t mà còn có m c ích ca ng i v p c a con ngư i khích l , c i t o và b o v s s ng, cho nên nh v a ph i gi ng như th c v a tôn thêm giá tr c a v p nhân v t m i t tính chân th c và tiêu chu n t o hình ngh thu t. Phương ngôn ta có câu: ''Trông m t mà b t hình dong'', vì m t là nơi t p trung nh t trong thái , tình c m, v m t là tiêu bi u cho vi c th hi n tâm tr ng con ngư i. Mu n xác nh n rõ v m t ngư i trong nh, không nh ng ư ng nét cơ b n ph i th t chính xác, mà n c các chi ti t nh c a t ng b ph n trong khuôn m t cũng ph i n i b t b ng ki u cách thích h p v i phong thái và n i tâm nhân v t. Do ó ngư i ch p nh chân dung ngh thu t c n có trách nhi m nghiên c u n m v ng các i u c n thi t v cách nh n xét và th pháp t o hình b c c b m t i tư ng di n t ư c chính xác y b n ch t c a v m t t ng ngư i.
  2. nh ch có kh năng thu hình theo b m t i di n tr c ti p c a i tư ng, không th h p th toàn th m t cách tinh t như th giác, con ngư i l i muôn hình muôn v , ch ng ai gi ng ai, khuôn m t m i ngư i l i có nh ng nét c trưng riêng c a th ch t và cá tính; nên khi ch p ph i bi t ch n b nào, i m nào i di n, tiêu bi u nh t, khi n ngư i xem nh d căn c vào ó hình dung úng khuôn m t th c, ng th i còn ph i hư ng ng kính vào ư ng nét u n, có m u s c hài hòa nh t và k t h p v i th pháp t o hình b c c khôn khéo cho n i b t cho thu n m t thu g n l y các chi ti t i n hình c bi t trên nét m t c a nhân v t m i t hi u qu như mong mu n. Phương pháp nh n nh các c i m thu n l i hay b t l i cho vi c thu hình khuôn kh v m t i tư ng, cũng không khác gì cách phân bi t x u hay p c a b m t theo s nhìn ng m thông thư ng. Khi b t g p m t b m t, trư c h t ngư i ta thư ng khái quát xem khuôn kh c a nó tròn, vuông, trái xoan hay ng n ng i, dài ngo ng hay b u bĩnh, gân gu c hay hom hem... k ó là b ánh giá v s c di n xem thu c lo i h ng hào, xám ng t, xanh b ng, tr ng tr o hay xam en, bánh m t; r i m i t p trung ng m nghía k càng t ư ng nét, chi ti t và v bi u l tình c m c a các b ph n tr ng y u như ôi m t, cái mũi, cái mi ng, gò má, mái tóc... ôi m t n i b t lên là vành mi n ng n hay nh nhõm; uôi con m t h p, r ng x ch hay ngang, xuôi; lông mày r m, thưa, d t n hay thanh tú, ngang b ng hay ngư c ng o; toàn th con m t thu c lo i tr , sâu, ti hí, lá dăm hay m t mí, b câu và căn c vào ó nh n ra v bi u l tính n t tâm tr ng c a con ngư i như: hi n t , chân th c, s c s o, hung hãn, sâu xa, n ng cháy hay h i h t, nông c n. Nh ng qu ng m t sâu hay nông, s c tương ph n v s c và di n tích gi a lòng en v i lòng tr ng, dài ng n c a hai hàng lông mi có th ch ng minh giúp ta k t lu n nh ng nh n xét c a ta.
  3. cái mũi là s ng mũi cao, th p, d c d a hay lõ, t t; l mũi r ng hay hin, mũi qu m di u hâu hay h ch lên như mũi ng a hí... cái mi ng, hai vành môi là tiêu bi u c a s c g i c m tuỳ theo nó vào lo i dày m ng hay cong c n, hai mép r ng, h p, g n hay thô, hàm răng u, hay kh nh, v u; khi cư i chúm chím, toe toét hay méo x ch... R i n gò má cao hay th p, gày hóp hay núng nính, vành tai có gì khác thư ng, cái c có gì c bi t v.v... và v.v... Nh ng m ng l i lõm, ư ng nét u n éo nh to, cao th p, y n, m nh d , n ng n hay nh nhõm, ho m sâu c a các b ph n ch y u trên khuôn m t, s cho ta m c ti p nh n ánh sáng, bóng t i c a nó và kh năng nhi m hình s ra sao c a phim âm, nh ó m i quy t nh ra ki u cách tư th thích h p và t o cách chi u sáng cho n i b t theo m c ích c n mô t . 7.1.Ki u cách chân dung Ki u cách c a b c nh chân dung là dáng d p c nh v t ho c con ngư i, ư c s p x p, trình bày theo hình thái m thay hi u qu h p d n m c m trong ngư i xem. Ki u cách trong nh chân ung ngh thu t chính là cách hình tư ng khái quát, di n t v p con ngư i b ng th pháp tái th hi n các i u b v hình dáng, tư th và v m t theo thói quen c a nhân v t vào hình nh, nh s c m nh n t th c t ư c g n l c, cô úc m t cách t nh sáng t o c a tác gi . Ch p nh chân ung có sáng t o ư c nhi u ki u cách l m t m i không làm ngư i xem nhàm chán cũng nh ki u cách mà kh c ph c ư c các hi n tư ng không bình thư ng do t t x u trên khuôn m t t o ra. Nhưng, mu n di n t con
  4. ngư i theo hình thái m thu t nào cũng c n ph i phù h p v i phong cách, v m t i tư ng và ý miêu t m i t ư c ch t lư ng ngh thu t. Ví như mái tóc, c n u n, ch i, ài, t t, c p như th nào cho thích h p v i t ng khuôn m t và dáng ngư i, m i thu n m t, tăng thêm v p, bi u l úng b n ch t theo như thành ng Vi t Nam: ''Cái tóc là vóc con ngư i''. B c c ki u cách cho m t b c nh ch ng khác nào cách trình bày m t bài văn bài thơ v a có tác d ng p m t v a tư ng trưng ư c tình ti t c a n i dung, ngư i ta có th dùng các l i ch : ng, ng , vi t hoa, vi t thư ng, chân phương hay bay bư m... Tuy v y, dù nh chân dung có ư c i n t thành thiên hình v n tr ng theo tài hoa ngh thu t n b c nào chăng n a, v n ph i d a theo tư th và b m t th c c a i tư ng m i tiêu chu n v giá tr ngh thu t, m i có tác d ng tái hi n hi n th c. Nh ng ki u cách thông d ng mà cũng là cơ b n nh t c a nh chân dung thư ng ư c th hi n như sau: 7.1.1.Ki u chân phương Còn g i là ki u ch p chính di n, ch p th ng, vì i tư ng hư ng b m t và thân hình tr c di n v i ng kính máy nh. i tư ng ng i hay ng theo tư th th t t nhiên tho i mái, m t v a t m thăng b ng ngay ng n (không ng a ho c cúi hay nghiêng), m t nhìn th ng vào tr c ng kính hai tai u th y rõ ràng cân i v i nhau. Tóm l i là nhân v t tư th th t ch nh t ngay ng n, nhưng v m t thì tuỳ, có th là nghiêm ch nh, vui tươi h n h , cư i, ho c căm thù d t n... mà không làm nh hư ng n th cân b ng ngay ng n là ư c. C n chú ý trong khi x p ki u, ch nh n tư th ng i tư ng b gò bó, nh s c ng m t linh ho t.
  5. Ki u này khi dùng cho nh h chi u thì dùng c phim 4 x 6cm, cho m t to v a ph i không cư i, không ư c eo kính râm ho c ng m thu c lá. Ki u chân phương r t thích h p khi ch p chung nhi u ngư i có tính ch t lưu ni m. 7.1.2.Ki u nghiêng 3/4 i n hình c a ki u nh này 1à ho i ch ng minh thư, c phim 4 x 6cm ho c 3 x 4cm. Vì nh th hi n rõ t i 3/4 khuôn m t (hơi nghiêng) nên g i là ki u nghiêng 3/4. i tư ng tư th hơi nghiêng so v i tr c ng kính. M t quay v bên trái sao cho khuôn ng m máy nh nhìn th y rõ 3/4 khuôn m t là ư c. M t nhìn theo hư ng m t, tai ph i l rõ còn tai trái v a khu t h t. nh này cho ch ng minh thư thư ng l y m t to hơn nh thư ng m t chút (tuỳ theo quy nh c a công an a phương, thông thư ng chi u cao c a khuôn m t tính t c m n chân tóc, t c là i m h t trán, là 2cm), cũng ph i gi v m t nghiêm ch nh, không ư c eo kính râm và ng m thu c lá. N u i tư ng là vi n hay c n th có th eo kính tr ng ch p. 7.1.3.Ki u bán di n ki u nh này ch y u là khuôn m t, còn tư th c a thân hình i tư ng thì tuỳ có th ng i, ng, th ng, nghiêng ho c quay lưng l i ng kính. M t i tư ng qay nghiêng h n m t góc 90o, t máy nh nhìn ra ch còn th y n a con m t c a m t bên m t, ư ng vi n t trán, s ng mũi, n n a mi ng n a c m như m t v ch chia ôi d c khuôn m t thành hai ph n th t u nhau (do ó g i là bán di n: 1/2 b m t - profine).
  6. Tuỳ theo t ng trư ng h p ch th và tư th mà cho ngư c m t nhìn lên ho c nhìn ngang t m m t theo hư ng m t. Có th ng a hay cúi m t v a ph i. C n chú ý là ki u này ch thích h p v i khuôn m t b u bĩnh, có v p th nhìn nghiêng như mũi d c d a, có b tóc p, lông mi dài, cong. i v i nh ng ngư i m t gãy, gày còm, gò má cao, m t sâu ho c l i, c m quá dài ho c quá ng n, mũi quá t t, răng v u, móm ho c m t có nh ng t t x u nhìn nghiêng l r t rõ, u t i k ki u bán di n này. V i ki u nh bán di n này, ngư i ta thư ng dùng cách chi u sáng h t hình bóng in vào m t phông t o thành th hình v i bóng ki u ngh thu t. Chân dung bán di n là lo i nh nhi u tính ngh thu t, nên k t h p các cách chi u sáng ngh thu t như sáng ven, sáng ngư c cho n i bóng dáng khuôn m t. 8. i m ch p thu n l i v i i tư ng không bình thư ng V i các i tư ng có khuôn m t và thân hình không bình thư ng như các t t hay d u v t, các b ph n c a cơ th không cân i l rõ, không th áp d ng ki u cách tuỳ ti n như ngư i lành l n ư c mà ph i tìm m i bi n pháp c t xén, che gi u nh ng c i m x u b ng cách b c c chi u sáng ho c b i c nh th t thích h p b c chân dung t yêu c u th m m . i m ch p thu n l i là c i m ưa nhìn nh t, thích h p nh t cho vi c di n t nh chân dung mà nhà nhi p nh phát hi n th y v m t và thân hình i tư ng, ã hình dung r ng n u chĩa th ng ng kính vào ó mà b m máy ch c ch n s ư c ki u nh thu n m t. V i i tư ng không bình thư ng thì i m ch p thu n l i l i có tác d ng che gi u ư c các ph n không p m t l rõ ra b m t hay thân hình i tư ng.
  7. M ts c i m và cách l i d ng i m ch p thu n l i t o cho nh chân dung p m t, che gi u ư c các d u v t, t t b nh x u c a i tư ng d n gi i m c này, s là nh ng phương hư ng cơ b n các b n phát huy tài hoa sáng t o. V i ngư i m t g y, má hóp, gò má cao Không nên èn chi u t cao như v i ngư i bình thư ng, c n h th p èn ho c l i d ng góc chi u sáng th p cho các bóng t i các vùng lõm gi m b t i bao nhiêu càng t t. Dùng lo i sáng d u và ng viên i tư ng cư i cho béo ra. N u không kh c ph c ư c b ng cách chi u sáng, có th dùng bi n pháp thoa ph n vào các ph n lõm cho ánh èn d u i và ch nên x p ki u chân phương (ch p chính di n), t i k ki u nghiêng 3/4. V i ngư i m t sâu, m t g y C n h th p èn chính hơn bình thư ng, chi u sáng d u và hơi th ng m t (hơi ch ch m t chút) tránh ra nh m t thành hai hõm en như eo kính râm. ng kính i ngang t m m t mà ch p. T i k ki u bán di n, không nên ch p ki u nghiêng 3/4. V i ngư i m t có t t Tuỳ theo trư ng h p c th x p ki u nghiêng ho c l a góc ch ch ch p. N u ch p i tư ng th tĩnh c n hư ng d n cách nhìn ra nh không th y như c i m (ví d lác bên trái thì cho li c sang ph i, ch t m t cho nghiêng l p i và k t h p nhìn theo hư ng m t, m t ti hý không nên nhìn xu ng, m t c nh i tránh nhìn ngư c lên...). N u i tư ng th ng, dùng nh ng ng tác bên ngoài ánh l a theo ý mu n. V i ngư i mi ng có t t
  8. N u mi ng l ch thì cho quay m t nghiêng th nào không nhìn rõ l ch. N u cư i méo mi ng thì gi v nghiêm ch nh, ngư c l i cư i s làm mi ng h t méo thì c ng viên cho cư i. Rămg en, răng sún, thưa, kh p kh nh ho c khi cư i làm m t nhăn nhúm không tươi thì ch nên cho cư i. Răng v u, cư i b h l i nhi u, mi ng quá r ng, môi quá m ng, ch nên cho cư i chúm chím (ho c ch p l y th i cơ v a tho t v tươi hay lúc n cư i v a ch m h t). Ngư i răng v mà gi v m t nghiêm ch nh mím môi l i s như ng m cái gì y m m, còn x u hơn là hơi cư i, v i i tư ng này t i k ki u bán di n ho c ki u nghiêng. Môi dày nên ng viên cư i cho m ng b t. Môi s t thì x p ki u nghiêng 3/4 hay bán di n che l p ch s t ho c che tay làm i u x u h , c m hoa ng i v.v... V i ngư i tai v nh, c p, s t Tránh ch p chính di n, tìm cách x p quay nghiêng cho khu t i. V i ngư i c m l m, nh n, dài, ng n V i lo i c m l m, nh n, dài, ng n không nên ch p nghiêng ho c bán di n, x p ki u hơi nghiêng lao v phía trư c, m t hơi ng a lên m t chút cho c m tròn. Tránh ch p chúc máy t trên xu ng và không nên cho cúi m t vì s làm c m dài nh n thêm ra trong nh. N u quai hàm to, b nh, không nên ch p th ng chính di n, x p quay nghiêng ho c ch p ch ch sao che l p như c i m này i.
  9. V i ngư i c dài, c ng ng X p ki u ng i cúi lao v phía trư c, m t hơi ng a lên, x c cao c áo ho c quàng khăn cho ng n b t c . V i ngư i c ng n, so vai, r t c X p ki u ng i vươn lên, quay nghiêng m t hơi cúi, m c áo sơ mi c b , không nên quàng khăn. V i ngư i mũi t t, m t b t và m ng Không nên ch p nghiêng và ng a m t nhìn lên ho c ư n ng a v phía sau. V i ngư i eo huy hi u, huân chương Không eo th p quá ch p s ph i dài thân làm nh m t cân i nên hư ng d n cho i tư ng eo cao hơn bình thư ng m t chút. Khi chi u èn n u th y loá sáng do ph n chi u thì nên cho huy hi u hay huân chương hơi ng xu ng s h t ph n x . V i ngư i eo kính tr ng i v i ngư i vi n hay c n th c n eo kính tr ng khi ch p, mu n chi u èn không b loé sáng nên chi u cao hơn bình thư ng, m t hơi cúi. V i ngư i mũi h ch, vành mũi to Không nên x p ki u bán di n hay chính di n, v i ki u nghiêng 3/4 khi ch p nên chúc máy cho b t i.
  10. V i thi u n c p tóc Nên n i c p xu ng th p ho c b xoã cho hai bên tóc bè ra m t tí, tránh c p g n quá trông như con trai. Ng u v phía nào nên tóc buông v phía y, nên tóc phía sau. Trư ng h p có b tóc dài p, nên cho t t thành uôi sam t hai vai hay m t vai xu ng phía trư c nhưng tránh che l p ng c ho c m t m t ph n cánh tay làm g y i. Ngày nay có nhi u ki u tóc tiên ti n, r t p. Ngư i ch p bi t nhìn ra s có ư c b c chân dung p. Mí m t trùng Yêu c u i tư ng nhìn lên, thêm m sáng trong m t (catch light).