Xem mẫu

  1. Ch p nh chân dung 1.Khái ni m v nh chân dung Cũng như các ngành văn h c và ngh thu t khác, ngành nhi p nh c bi t quan tâm n vi c miêu t con ngư i, b ng nh, thông qua cái máy nh k t h p v i vi c i u khi n ánh sáng và s d ng hoá ch t nh. Nhi p nh là m t ngh thu t có tác d ng qua l i r t m t thi t gi a n i dung và hình th c, gi a tư tư ng và k x o. Trong nhi p nh, nh chân dung là th lo i có s c thuy t ph c c bi t, quan tr ng b c nh t c a nh báo chí cũng như nh ngh thu t, nên òi r t nhi u công phu. N u ch p nh chân dung ch là ghi l i hình nh m t cách vô thư ng vô ph t, c t làm sao nh cho sáng s a, rõ nét, k cũng ch ng có gì là khó vì ch c n hư ng d n cách s d ng máy và m t s quy t c s d ng ánh sáng, t ch s ng kính, ch c n dăm phút thôi là ai cũng có th ch p ư c. Nh t là ngày nay, nh ng máy hi n i, m i d li u ã ư c tính trư c. Nhà nhi p nh ch vi c b m máylà xong. M t b c nh chân dung ngh thu t v a l t t ư c cái v b ngoài c a b m t, v a bi u hi n ư c th gi i n i tâm (t c tâm tư tình c m c a ngư i ư c ch p) là m t vi c r t khó khăn, và càng khó khăn hơn n a i v i ngh sĩ nhi p nh Vi t Nam là ph i th hi n ư c hình nh c a con ngư i theo tâm h n và phong cách Vi t Nam ương i. Ngh thu t và K thu t n u không iêu luy n thì khi ch p không di n t ư c m c ích, không làm n i b t ư c cái chính gi a, các m ng, chi ti t, r i ren l n x n, khó làm xúc ng ngư i xem, không mang n cho ngư i xem m t tác ng v tâm tư tình c m và ý suy nghĩ, trong ó k c s c m thông v i tr ng thái ngư i c m máy n a. Ch p nh chân dung là i vào m t trong nh ng lĩnh v c khó
  2. nh t c a ngh thu t miêu t , trong ó, tài năng c a ngư i c m máy ư c th thách r t h c búa, khi n nhi u tay ngh ã t ng ph i “n m” nh ng th t b i chua cay. ã có không ít tay ngh eo ng ng kính t bu i thi u th i n tóc ã hoa râm mà v n chưa ch p ư c b c chân dung nào có giá tr . Tuy nhiên, v n có ngư i ch m i bư c vào ngh v i th i gian r t ng n ã có nhi u b c nh t nm c khi n m i ngư i ph i khao khát. Tóm l i, trong cái th lo i nhi p nh, không có phương pháp bi u hi n nào h p d n có ý nghĩa m nh m b ng phương pháp bi u hi n con ngư i. Mu n nh n rõ s phong phú và nh y bén, phát hi n ra cái p i n hình c a con ngư i ngày nay, ph i t nâng cao v n s ng, trình nh n th c, không ch l i, t hào v k thu t, mà i u quan tr ng là nh lòng tin và ni m say mê h ng thú, m i t ư c nh ng hình nh chân th t và nên thơ. 2.Th nào là m t b c chân dung gi ng ? Tuy nh là m t công c khoa h c,nhưng vì khi ch p và làm nh còn có nhi u nguyên nhân khác tác ng vào, khi n ki u nh khó thu n nh t, th m chí còn sai l ch khác h ng i tư ng, nên ã n y ra v n gi ng và không gi ng, nh t là trong lĩnh v c nh chân dung. Nh ng nguyên nhà là trình k thu t c a con ngư i và ch t lư ng c a phương ti n s d ng. Tuy hai nguyên nhân k trên có th kh c ph c ư c sao chép ra nh ng b c nh y h t nguyên hình c nh v t ho c con ngư i ã xu t hi n trư c ng kính, nhưng i v i nh ngh thu t, quan ni m v cái gi ng khác h n v i s r p khuôn máy móc. T khi nhi p nh thâm nh p cu c s ng và ã tr thành công c ph c v c l c cho m i lĩnh v c trong xã h i, nh ư c hình thành ra nhi u th lo i theo m i yêu c u và tác d ng khác nhau. i v i các lo i nh ph c v cho vi c nghiên c u, ghi chép tư li u thì cái gi ng c a nh hoàn toàn ơn gi n, không ư c thêm b t, sáng t o, nhưng iv i
  3. nh ngh thu t có tác d ng c i t o, khích l cu c s ng b ng cách ph n ánh cho con ngư i nh n th y m i v p c a cu c s ng, nh t là nh ng cái hay cái p c a con ngư i - ch nhân c a s s ng - b i v y, ngư i ch p nh ngh thu t ph i bi t ch n, g n l c nh ng ư ng nét i n hình, c s c nh t trong t ng v p và k t h p vào ó là nhi t tình sáng t o cho nó có v p h p d n hơn, mi n sao không b a t gi t o làm bi n i hình thái hi n th c. Gi ng và không gi ng i v i nh chân dung, ch y u là t p trung vào khuôn m t con ngư i hi n ra trong nh, mà ư ng nét tiêu bi u d xác nh n là ôi m t, cái mi ng và m t s chi ti t n m trong hình th c a b m t; và dù nhà nhi p nh có sáng t o, miêu t theo ki u cách nào thì nh ng nét cơ b n c a gương m t, cái mi ng, c p m t v n khi n ngư i xem nh d dàng nh n ra v m t quen thu c như th c t , không th l m ngư i này v i ngư i khác, ó là m t b c chân dung gi ng, m c dù s th t hình nh ã hi n ra duyên dáng hơn h n con ngư i b ng da b ng th t! Gi ng như th có ph i là sai s th t không? Vì sao v y? Ngh thu t t o hình trong nhi p nh cho phép ta gi u b t nh ng ư ng nét không m y p vào bóng t i và nâng v p lên m c hoàn m c n thi t, nhưng không cho phép b t c th pháp nào làm thay i hi n th c khách quan c a hình nh. Không ph i vì i m tô thêm p mà c tình làm sai c v t nhiên. Tr nh ng trư ng h p c bi t c n s d ng k x o Lg ghép ph c v cho m c ích nào ó, nh v n là m t ngh thu t ph n ánh hi n th c c th , không th áp d ng b t c hư c u nào theo ki u h i ho . i v i nh tin t c báo chí tuy t nhiên không ư c Lg ghép c nh v t này sang c nh v t khác. Có th dùng cách chi u sáng làm n i b t nét tươi vui ánh lên trong khoé m t và m ng lên nh ng vành môi, duyên dáng thư t tha thêm nơi mái tóc, nhưng n u s a ch a thêm t nh d u hi n thành s c s o, c p môi dày hoá m ng, mái tóc
  4. ch t phác thành y u i u l ng lơ... là l m d ng và như v y làm nh m t gi ng, s tr thành vô giá tr . 3. Ăn nh là gì? Như trên ta ã xác nh rõ là b t k i tư ng nào ư c ng kính thu hình u mong nh p, và ngay chính b n thân nh ng ngư i dùng máy nh cũng ch ng ai l i mu n tác ph m c a mình b i tư ng không ưng ý ho c ngư i xem chê bai. Nhưng bư c vào th hi n lo i nh chân dung thư ng d x y ra hi n tư ng như sau: Có nh ng i tư ng nhìn ng m thân hình và khuôn m t ch ng th y n i b t v gì là p, mà ư c ng kính thu hình b t kỳ trư ng h p nào, hoàn c nh nào, i u ki n nào u th y nh r t p, không nh ng nh r t gi ng t c i m hình th n phong cách mà còn th hi n y c n i tâm, có khi l i p hơn, chân th c vì nó mang tính ch t i n hình. Nhưng ngư c l i, có nh ng i tư ng thu c vào lo i p c ngư i l n nét, khuôn m t và thân hình cân i, n i b t nhi u c i m, ưa nhìn mà ch p ra nh thì l i ch ng th y m t nét nào h p d n khi n các tay c m máy r t v ng cũng th y khó khăn, công phu xoay s cách may ra m i th hi n ư c ki u nh ưng ý. K c trong gi i nhi p nh và ông o qu n chúng yêu thích nh u kh ng nh hi n tư ng này là do v n "ăn nh" r i d a vào nh ng hi n tư ng ã x y ra suy di n thành nhi u quan ni m như: - Ngư i nào có v ưa nhìn, có thân hình cân i, nét m t xinh x n, phong cách hài hoà là ăn nh. - Ho c ai d b c l tình c m như di n viên u r t ăn nh v.v... Nh ng hi n tư ng ngư i này ăn nh hơn ngư i kia không ph i là không có.Các nhà nhi p nh lão thành cũng ph i th a nh n có nh ng i tư ng r t khó th hi n chân dung, và t th c nghi m ngư i ta ã phát hi n ra r ng nh ng nhân
  5. v t ư c li t vào lo i không ăn nh không ph i vì màu da, nét m t h k ng kính mà thư ng do hai nguyên nhân thu c v tr ng thái như: - Không gi ư c nét t nhiên khi ng kính máy nh chĩa vào, chính vì s gò ép làm cho tình c m c a h khó b c l ra úng như lúc bình thư ng. - Lo i ngư i r t ít b c l tình c m ra nét m t, ho c m i khi b c l cũng ch trong kho nh kh c là t t ng m ngay. Do ó n u không cho h ư c tho i mái t nhiên, ho c không tranh th b m máy k p th i, úng lúc thì dù t n n bao nhiêu phim v n ch ư c nh ng ki u nh c ng ơ, ngây ngô như tư ng g , làm sao mà miêu t ư cv áng yêu c ah b c nh tr thành tác ph m chân dung. Mu n th hi n nh chân dung t yêu c u v i i tư ng này, nhà nhi p nh ph i t n công phu i sâu tìm hi u rõ tr ng thái di n bi n tình c m c bi t c a h , k t h p th pháp chuyên môn v i vi c t o i u ki n cho phù h p, và vi c quan tr ng trong th ch nh m ng là ph i tìm m i cách bám ri t, rình cơ h i thu n l i k p th i "ch p" g n m i m b o thành công. Khó khăn trong th pháp này là nh ng kho nh kh c thu n l i cho ta b m máy âu ph i lúc nào cũng y các i u ki n t o hình, b c c s n sàng theo ý mu n c a tài. Vi c "ăn nh" hay không chính là như v y nhưng nói như v y không có nghĩa bó tay. V i nhi t tình vì ngh thu t, n u chúng ta ch u khó tìm hi u tâm lý con ngư i, gi ư c quy t tâm b n b kiên nh n, khéo léo k t h p th pháp chuyên môn v i vi c b m máy k p th i, thì d u g p i tư ng "khó ăn nh" n m y v n có th th c hi n theo ý nh.