Xem mẫu

  1. Chứng công năng giáp trạng tuyến khang tiến (bệnh GRAVES - BASEDOW) (Kỳ 2) 2.3. Thể can hoả phạm vị. Bướu to, lồi mắt, mắt sáng không linh hoạt (bất lực các cơ vận nhãn), hình thể gầy gò, tính tình cáu gắt, dễ giận dữ, tiêu cốc phổ cơ, mặt đỏ bức nhiệt, đa hãn, tâm quí phiền táo, miệng khô, muốn uống, chất lưỡi hồng, rêu lưỡi vàng mỏng, mạch huyền sác. Thể này gặp nhiều trên lâm sàng. - Phương điều trị: thanh can tả vị, tán kết, tiêu bướu. - Phương thuốc: Sơn chi 10g Sài hồ 10g Đan bì 10g Phục linh 10g Xuyên khung 6g Bạch thược 15g Đương qui 10g Cam thảo 5g Ngưu bàng tử 10g Côn bố 10g
  2. Thạch cao 30g Tri mẫu 10g. - Gia giảm: . Can hoả thiên vượng thì gia thêm: long đờm thảo 9g, hạ khô thảo 15g. . Bệnh lâu thương âm, miệng đắng khô, lưỡi đỏ, ít tân thì gia thêm: sinh địa, huyền sâm, mạch đông đều 10g. . Đa hãn thì gia thêm: sinh long cốt, sinh mẫu lệ đều 15g, ngũ vị tử 10g. . Đại tiện táo kết thì gia thêm: sinh đại hoàng, toàn qua lâu đều 10g. . Mất ngủ thì gia thêm: toan táo nhân 15, dạ giao đằng 10g. 2.4. Thể âm hư dương vượng. Bướu sưng to hoặc nhỏ, đầu choáng mắt hoa, tâm quí, thất miên, tính tình cáu gắt, hư phiền đa mộng, nuốt vướng, gầy gò, đa hãn, mắt lồi, tay run, chất lưỡi hồng, giáng đỏ, rêu ít hoặc vàng mỏng; mạch tế sác hoặc kèm theo huyền. - Phương điều trị: tư âm tiềm dương, tán kết - tiêu biếu. - Phương thuốc: “thiên vương bổ tâm đan” gia giảm. Thái tử sâm 15g Huyền sâm 10g Đan sâm 15g Vân lịch 12g
  3. Ngũ vị tử 10g Viễn trí 10g Cát cánh 10g Qui thân 10g Thiên đông 10g Mạch đông 10g Bá tử nhân 10g Toan táo nhân 10g. Sinh địa 15g - Gia giảm: Nếu âm hư nặng thì gia thêm: câu kỷ tử, hà thủ ô, qui bản đều 12g. Nếu mắt lồi, tay run thì gia thêm: câu đằng sao 15g, bạch tật lê 10g, bạch thược 10g. Nếu bướu lâu điều trị không mềm thì gia thêm: hạ khô thảo, hoàng dược tử, xuyên bối mẫu đều 10g. 2.5. Thể khí âm lưỡng hư. Bướu thũng, tâm quí, khí đoản, gầy gò, mệt mỏi, phạp lực, đa hãn, ăn khó nuốt, phúc tả tiện nát (lỏng), rêu lưỡi trắng mỏng, mạch tế hoặc tế sác vô lực. Thể này hay gặp trên lâm sàng. - Phương điều trị: ích khí - dưỡng âm, tán kết tiêu bướu.
  4. - Phương thuốc: “sinh mạch tán” hợp “cao, thược long mẫu thang”. Nhân sâm 10g Mạch môn 15g Ngũ vị tử 10g Thạch cao 10g Bạch thược 10g Long cốt 15g Mẫu lệ 15g Bạch truật 10g . Chích cam thảo 6g - Gia giảm: . Phúc tả tiện nát thì gia thêm: hoài sơn dược, ý dĩ nhân, biển đậu đều 15g. . Khí đoản, phạp lực nặng thì gia thêm: hoàng kỳ 15g. . Đa hãn thì gia thêm: phù tiểu mạch 10g. 2.6. Tỳ thận dương hư. Bướu to mềm, xanh nhợt, tinh thần mệt mỏi, phạp lực, sợ lạnh, chi lạnh, ăn kém, bụng chướng, tiểu tiện nát, đầu choáng, mắt hoa, lưng gối đau mỏi, mặt phù, chân sưng, chất lưỡi nhợt bệu, rìa lưỡi có hằn răng, rêu trắng mỏng hoặc trắng nhờn, mạch trầm tế nhược hoặc trầm tư. Nhóm này tương đối hiếm gặp. - Phương điều trị: ôn bổ tỳ thận – tán kết tiêu bướu.
  5. - Phương thuốc: “kim quĩ thận khí hoàn” gia vị. Phụ tử chế 10g Can khương 10g Nhục quế 6g Thỏ ty tử 15g Thục địa 15g Sơn thục địa 10g Hoài sơn 10g Hoàng dược tử 15g Phục linh 10g Trạch tả 10g. Bạch truật 10g - Gia giảm: . Bụng chướng nặng thì gia thêm: mộc hương 10g, sa nhân sao 6g. . Phù thũng nặng thì gia thêm: dâm dương hoắc, ba kích thiên đều 10g. . Lưng gối đau mỏi thì gia thêm: tang ký sinh, đỗ trọng đều 10g. . Cổ to thì gia thêm: triết bối mẫu 10g, đào nhân 10g, hồng hoa 10g. 3. Các phương pháp điều trị khác: + Châm cứu: - Nếu khí uất đàm trở thì châm huyệt: can du, phong trì, thủy đột, nội quan, túc tam lý là chính. Tuỳ chứng gia giảm, thường dùng tả pháp kích thích mạnh, lưu châm 30’.
  6. - Nếu can hoả phạm vị thì châm huyệt: thái xung, thái khê, tam âm giao, túc tam lý, nội đình. Dùng tả pháp. - Nếu âm hư hoả vượng thì châm huyệt: tâm du, can du, nội quan, tam âm giao, thái xung. Tuỳ chứng mà gia giảm: thận du, tam âm giao. Dùng bổ pháp ,tâm du, nội quan, can du, thái xung. Dùng tả pháp thời gian lưu châm khoảng 20 - 30 phút. - Nếu khí âm lưỡng hư thì châm huyệt: nội quan, túc tam lý, quan nguyên, tam âm giao, phục lưu, chiếu hải. Bình bổ bình tả ,lưu châm 30’. - Nếu tỳ thận dương hư thì châm huyệt: tỳ du, thận du, túc tam lý, thái khê, quan nguyên; dùng ôn châm (thủ pháp ôn bổ kích thích mạnh), lưu châm 30’ hoặc thêm cứu.
nguon tai.lieu . vn