Xem mẫu

  1. CÁCH D Y TR M U GIÁO THEO QUAN I M NGƯ I M M t nhà khoa h c o t gi i Nobel khi ư c h i, âu ông h c ư c nh ng ki n th c khi n ông tr nên vĩ i như v y? ã tr l i r ng: Nơi tôi h c ư c nhi u nh t ó là vư n tr , vì r ng, ó ngư i ta d y tôi cách bi t tuân th các quy nh, bi t nói xin l i khi mình sai... Có l s là th a khi chúng ta nh c l i ây nh ng lý lu n nh m ch ng minh vai trò r t quan tr ng c a giáo d c tr em l a tu i m u giáo i v i quá trình phát tri n nhân cách c a tr . Tuy nhiên, câu tr l i s tr nên thú v , khi chúng ta tìm hi u vi c giáo d c tr em tu i m u giáo M , nơi n n giáo d c ư c coi là hi n i và tiên ti n b c nh t trên th gi i.
  2. D y tr t tính t l p Ngư i M r t coi tr ng tinh th n c l p, t l c cánh sinh c a m i ngư i. Vì th , ngay t khi tr m t tu i rư i, h ãb t u d y cho tr các k năng t ph c v b n thân. H cho r ng, n m b t các k năng t ph c v có th giúp tr tăng cư ng tính c l p và c m giác v s thành công, nó không ch có l i cho s phát tri n c a tr mà còn giúp ích r t nhi u cho chính nh ng ngư i l n. Nh ng ngư i làm công tác giáo d c m u giáo M u ư c nh n m nh vi c giáo d c cho tr nh ng k năng t ph c v . B t c s chăm sóc nào t phía ngư i l n cũng ph i t o cho tr nh ng cơ h i rèn luy n cho tr các k năng này. ng th i, h cũng òi h i s ph i h p ch t ch c a gia ình giúp các k năng mà tr ư cd y l p ư c rèn luy n và th c hành ngay t i nhà. Các k năng t ph c v c a tr bao g m: Bu c dây gi y, m c qu n áo, cài cúc áo, kéo phéc-mơ-tuya, r a m t, ánh răng, ch i u, ăn cơm… Tuy nhiên, nh ng k năng này không ng nh t t t c các giai o n phát tri n c a tr .
  3. Các nhà nghiên c u, sau nhi u năm nghiên c u và quan sát ã ch ra r ng: Tr t 18-24 tháng có th t dùng c c u ng nư c, có th t nh t l y chơi; t 2- 3 tu i có th h c cách t mình i i ti u ti n, ăn cơm, m phéc-mơ-tuya và m c qu n áo; t 3-4 tu i, tính c l p c a tr u phát tri n m nh, nh ng k năng ã h c ư c trên u tr nên thành th c hơn, g n như tr có th làm mà không c n s giúp c a ngư i l n; t 5-6 tu i, tr có th h c cách t r a bát, s p x p c c a mình ngay ng n,… Nh ng giáo viên m u giáo M khi rèn luy n cho tr kh năng t l p thư ng dùng phương pháp là: ng th i v i vi c ra nhi m v , h cũng ưa ra nh ng i u ki n tr có th hoàn thành nhi m v m t cách d dàng hơn. Ch ng h n, d y tr t mang giày, h thư ng ưa cho tr nh ng ôi giày to hơn m t chút so v i c chân c a các em. Ho c d y tr t rót nư c s a, h ưa cho tr nh ng bình s a có mi ng to giúp tr th c hi n công vi c m t cách d dàng hơn. Cách làm như v y s gây cho tr h ng thú cũng như t tin trong vi c hoàn thành các “nhi m v ”. n s l phép các trư ng m u giáo M , ngoài vi c khơi m trí l c giai o n u cho tr , ngư i ta r t coi tr ng vi c d y cho tr các quy t c l nghi. Yêu c u iv im i
  4. em là ph i nghe theo l i ch b o c a các giáo viên, h c cách tham gia các ho t ng t p th cùng v i nh ng h c sinh khác. Trong các trư ng m u giáo M , m i khi có m t b n nh h t xì, s ph i nói v i nh ng ngư i b n xung quanh c a em r ng: “Xin l i!”, ngư c l i, nh ng ngư i b n c a em s nói: “Chúc phúc cho c u!”. i u này ã tr thành m t hành vi t giác c a tr . i v i nh ng tr em ph m l i, không nghe l i,… ngư i ta thư ng dùng phương pháp “ph t m t mình”. Lý do là, tr em tu i này s nh t là vi c ph i m t mình. Hơn n a, phương pháp này cũng có tính khoa h c c a nó. Khi tr bình tĩnh tr l i, m i gi ng gi i i u hay l ph i cho tr hi u qu s cao hơn r t nhi u. T t nhiên vi c “giam” m t mình i v i tr có ph n nào ó khó ch p nh n i v i các b c ph huynh, tuy nhiên, nó có th t o ư c nh hư ng tích c c, ó chính là giúp tr hình thành thói quen gi bình tĩnh tr l i khi ang t c gi n. N i nóng nh ng nơi công c ng là i u dư ng như không ai có th ch p nh n ư c M . Do ó có th kh ng ch ư c tình c m c a b n thân, b t lu n trong tình hu ng như th nào cũng có th bình tĩnh ng x là m t n i dung quan tr ng trong các m i quan h công chúng M . Phong cũng như s tr m tĩnh c a ngư i M , có l liên quan nhi u n phương pháp giáo d c ngay t tu i m u giáo này.
  5. Trong vi c giáo d c nh ng l nghi ng x cho tr giai o n này, m t trong nh ng y u t r t ư c cao là vai trò c a ngư i giáo viên. tu i m u giáo, nh ng i u tr h c ư c không ph i là nh ng lý gi i mà là nh ng mô ph ng. Vì th , n u như nh ng th y cô giáo trư ng có thái không t t i v i tr , chúng s h c theo các th y cô, i x không t t v i b n bè và ngư i xung quanh. Nói cách khác, hành vi c a giáo viên s nh hư ng tr c ti p n tâm lý cũng như s hình thành tính cách c a tr . Do ó, nh ng giáo viên m u giáo M u ph i thông qua nh ng yêu c u r t nghiêm ng t v trình . Bên c nh yêu c u trình c nhân tr lên, nh ng giáo viên này còn ph i thông qua m t chương trình t p hu n chuyên nghi p và t ư c “Ch ng ch giáo viên m u giáo” ho c “Ch ng ch giáo viên ti u h c”. Nh ng năm g n ây, m t s bang c a M còn ưa ra yêu c u trình t i thi u là th c s i v i các giáo viên trư ng m u giáo. S tôn tr ng: Ch t “dinh dư ng” c bi t M , vi c tôn tr ng tr em không ch vì chúng nh tu i, c n s ưu ái, quan tâm, chăm sóc mà còn vì trong quan ni m c a h , m i a tr ngay t khi ra i ã là m t cá th c l p, có cá tính và nh ng mong mu n c l p c a mình. B t k là b m hay th y cô giáo u không có c quy n chi ph i và h n ch hành vi c a chúng. c bi t là tr em, sau này trư ng thành, cha m hay th y
  6. cô không th thay th th chúng trong nh ng l a ch n mà chúng ph i i m t trong hi n th c. Vì th , c n ph i làm cho tr c m th y r ng, b n thân chúng, ch không ph i ai khác là ch nhân c a mình. Ch ng h n, ngư i M r t chú ý n phương pháp cũng như gi ng i u khi nói chuy n v i tr . Khi nói chuy n v i tr , ngư i l n không ch ph i chăm chú nghe mà có lúc còn ph i quỳ xu ng nói chuy n v i tr m t cách “bình ng”, khi n tr c m th y ư c tôn tr ng. Khi tr ăn cơm, không th ép, khi tr ph m l i không nên qu m ng quá l i, khi mu n tr thay qu n áo, cũng không th to ti ng quát n t,… n u không, s làm cho tr c m giác n ng n và t ti. Ngư i M , khi em con n nhà ngư i khác, n u như ch nhân ưa ăn cho tr , h s không thay tr nói nh ng câu i lo i như: “Không ăn âu!”, “Không c n âu!”,… ng th i, khi tr t ý mu n ăn ăn, h cũng s không to ti ng quát m ng. H cho r ng, tr mu n xem gì, ăn gì, b n thân nó không có gì sai, n u như tr có nhu c u ó, không có lý do gì có th ch trích chúng c . i u nh ng ngư i l n ph i làm là, căn c vào th i i m thích h p mà ưa ra s gi ng gi i thích h p tr hi u, v i tư cách là “ngư i hư ng d n”. Ngư i M ph n i vi c d y d con cái trư c m t ngư i khác, càng không cho phép vi c trách m ng là “ngu d t”, “ch ng làm nên trò tr ng gì”, “không có chí khí”,… trư c m t nhi u ngư i. Vì r ng, cách d y d ós nh hư ng nghiêm tr ng n lòng t tin cũng như s phát tri n v sau c a tr .
  7. Nhà giáo d c vĩ i John Locke t ng nói: “B m không nói nhi u n các l i c a con cái thì chúng s ngày càng coi tr ng danh d c a b n thân, t óc g ng t ư c nh ng l i khen ng i c a ngư i khác i v i mình. N u như cha m trư c m t m i ngư i nh c n l i l m c a tr s khi n chúng x u h . Tr em càng c m th y danh d c a b n thân b t n h i, l i càng ít chú ý n vi c gi gìn danh d ”. Có ngư i cho r ng, ngư i M ã tôn tr ng con cái m t cách quá áng, nhưng th c t ã ch ng minh, nh ng tr em ư c b m chúng tôn tr ng t ra r t h p tác v i b m , h u h o v i b n bè, r t l phép, không có c m giác m t t nhiên khi nói chuy n v i ngư i l n. Hai mươi phút quan tr ng trong ngày Nhi u nhà giáo d c M kêu g i các b c cha m dành 20 phút m i ngày c sách cho con cái c a mình nghe. Hai mươi phút là th i gian không dài nhưng s r t h u ích v i tr . Qua gi ng c r r c a cha m m i ngày, h ng thú v vi c c sách s d n ư c hình thành trong tr . Bên c nh ó, th c ti n ã ch ng minh, vi c tr ư c nghe c sách thư ng xuyên có th giúp tr tăng cư ng kh năng chú ý, v n t v ng, kích thích, khơi g i trí tư ng tư ng, m r ng t m nhìn và ki n văn cho tr ,… Vì th , M các chuyên gia u khuyên các b c ph huynh c sách cho tr nghe càng s m càng t t.
  8. Ngư i M r t chú tr ng vi c c sách cho tr nghe m i ngày. T i bang Hawaii nư c M , các nhà giáo d c k t h p v i chính quy n nơi ây ã t ch c c m t ho t ng quy mô: “Hãy c vì tr em”, kêu g i các b c ph huynh m i ngày dành ít nh t là 10 phút c sách cho tr nghe. Ho t ng này nhanh chóng lan r ng ra các bang khác c a M v i quy mô ngày càng l n. T ó, không ít các t p oàn kinh t t ch c và tham gia các lo i ho t ng tương t , ng th i g i ó là: “Hai mươi phút quan tr ng nh t trong ngày c a b n”. Ti u k t Lâu nay, ngư i ta nói nhi u, bàn nhi u n giáo d c M v i m t s ngư ng v ng v m t n n giáo d c hi n i và phát tri n nh t th gi i. i u gì t o nên thành công c a n n giáo d c M ? Nguyên nhân thì có r t nhi u, song, có l m t trong nh ng nguyên nhân quan tr ng là ngư i M ã quan tâm m t cách th c s n vi c giáo d c và ào t o con ngư i ngay t giai o n u tiên. Cách mà ngư i M d y tr em tu i m u giáo có l s cho chúng ta nhi u g i ý v m t s quan tâm úng m c trong vi c giáo d c tr giai o n này.