Xem mẫu

  1. Các ch o sáng Metering Modes: Evaluative, centre-weighted average, Spot (centre or linked to focusing frame) * T m d ch theo ti ng Vi t là o sáng ph c h p hay a i m/ o sáng Trung tâm/ o sáng i m. M i ch c năng này s cho m t hi u qu khác nhau khi ch p nh. - o sáng ph c h p (NTL ưa dùng thu t ng này vì trong trư ng h p máy nh có tính n c c ly t i ch th n a thì không th ch g i ơn gi n là o sáng a i m ư c): như b n ã có th th y trong ph n gi i thích c a Canon, k thu t này d a trên k t qu o sáng c a toàn b hình nh mà b n ã khuôn hình (r t n i ti ng v i cách phân chia hình nh ra thành 256 vùng khác nhau) sau ó máy nh tính toán và so sánh k t qu v i các trư ng h p ã ư c tính toán s n t trư c và cho m t k t qu (theo nhà ch t o) là t i ưu cho t ng trư ng h p. Cách o sáng này r t hi u qu khi ánh sáng cân b ng gi a ch th và phông n n th nhưng nó l i không cho ư c k t qu chính xác khi có tương ph n l n hay ch th có b m t kém ph n x (ho c ngư c l i) ánh sáng. Khi ch p nh sinh ho t gia ình hay trong các trư ng h p ánh sáng d u u thì b n nên s d ng cách o sáng này. - o sáng Trung tâm: k thu t này d a trên k t qu tính toán v o sáng c a ph n hình nh trung tâm khuôn hình mà không quan tâm n ánh sáng vi n nh. Nó có ích khi b n bi t chính xác vùng nh nào mình mu n ưu tiên ánh sáng. Thư ng thì k thu t này ư c dùng r t hi u qu khi b n k t h p v i hi u ch nh thêm nh sáng "Exposure Compensation" mà NTL s nói t i phía dư i ây.
  2. - o sáng i m: ây là m t k thu t r t khó s d ng v i nh ng ai chưa có nhi u kinh nghi m v ch p nh. Nó cho phép b n o sáng chính xác m t ph n di n tích nh c a t m nh (thư ng là b ng luôn ph n di n tích c a i m tiêu c t ng AF trong khuôn ng m). Lý thuy t c a nó r t ơn gi n: n u như ánh sáng t i m t i m là chính xác thì các i m còn l i cũng s chính xác. Nhưng b n nên nh r ng ch n i m o sáng "Spot" úng l i òi h i r t nhi u kinh nghi m th c hành y nhé. - Hi u ch nh k t qu o sáng: "Exposure Compensation" ** là m t trong nh ng k thu t quan tr ng mà b n c n n m b t có ư c m t t m nh p ơn gi n vì ánh sáng luôn thay i và m i tình hu ng m t khác. Nguyên t c căn b n c a nó là: b n nhìn th y t m nh c a mình ch p "Sáng" hay "T i"? N u ta g i k t qu o sáng b ng ch t ng c a máy nh là Ev (Exposure Value) thì b n hãy xem sơ dư i ây: -3Ev, -2Ev, -1Ev, Ev, +1Ev, +2Ev, +3Ev Thu t ng chuyên môn g i nó là "The Zone System" nhưng ta hãy t m quên nó i nhé. NTL không mu n b n rơi vào ma tr n c a nh ng i u chưa c n thi t vào lúc này. B n có th hình dung r t ơn gi n: t tr s Ev ban u, n u b n ti n v phía bên ph i +3Ev thì hình nh c a b n s hoàn toàn tr ng xoá, n u b n ti n v phía bên trái -3Ev thì hình nh c a b n s en tuy t i. V y ta có th áp d ng nó như th nào trong th c t ? - Trong m t ngày tr i n ng và b n mu n t m nh c a mình ch p có tương ph n cao thì nên hi u ch nh Ev v phía tr s (-) âm. Cách hi u ch nh này cũng s làm tăng bão hoà c a m u s c, nghĩa là m u trong nh c a b n s th m hơn, r c r hơn. Khi b n ch p èn Flash "Fill-in" ngoài tr i thì vi c hi u ch nh - Ev s làm n i b t ch th r t p.
  3. - Khi b n ch p nh m t ai ó trong bóng râm mà h u c nh là tr i n ng ch ng h n thì n u như c ly xa hơn t m ph c a èn flash "fill-in" thì cách tăng tr s (+) dương c a Ev s giúp b n th hi n ch th rõ ràng (nhưng h u c nh s b th a sáng y nhé, hay nói m t cách khác là b n ã tăng tr s +Ev cho h u c nh). ó hoàn toàn ch là m t ví d b n có th hi u d dàng vi c hi u ch nh k t qu o sáng mà thôi, b n thân nó không ph i là m t gi i pháp hi u qu nh t khi ch p nh. - Ngoài ra thì k thu t hi u ch nh Ev này còn giúp b n tránh ư c nh ng "b y" ánh sáng mà ta v n thư ng xuyên g p khi ch p nh. Ví d : h u h t các máy nh o sáng d a trên s ph n trăm (%) ph n x c a ánh sáng t ch th (quy ư c là 18% tương ương v i ánh sáng úng) th nhưng n u b n ch p m t cánh r ng xanh nhi t i thì ph n x này nh hơn 18% tiêu chu n và máy nh t ng tăng thêm kh u ánh sáng nh m cân b ng b c nh c a b n, vô tình t m nh c a b n b th a sáng "Over-exposure" *** Còn trong trư ng h p b n ch p nh m t c nh tuy t rơi mà m u tr ng c a tuy t ph n x ánh sáng l n hơn 18% thì máy nh l i tìm cách gi m b t kh u ánh sáng "F-stop" **** và như th t m nh c a b n b thi u sáng "Under-exposure" *** Trong trư ng h p th nh t b n c n hi u ch nh Ev v tr s (-) âm và trong trư ng h p th hai b n c n hi u ch nh Ev v tr s (+) dương. NTL hy v ng v i bài vi t ng n g n này ã giúp b n hi u rõ hơn v m t trong nh ng k thu t căn b n nh t c a máy nh. Nó ư c áp d ng cho t t c các lo i máy nh hi n hành. N u b n th y có ph n nào chưa rõ ràng và chính xác thì ph n ánh l i v i mình nhé. Thân ái (Bài vi t có s d ng các thông tin k thu t c a hãng Canon)
  4. Các hi u ch nh khác 1. Cân b ng tr ng (White Balance) ây là y u t quan tr ng b c nh t c a k thu t s có th ch p ư c m t b c nh mâu s c như ý. Thư ng thì trong các máy dCam ch WB ư c m c nh t ng (Auto). N u b n ý m t chút thì khi ch p nh Auto WB thì máy nh luôn có xu hư ng ch nh màu theo nhi t sáng trung bình và như th b n s có m t t m nh ch p hoàng hôn nh t nh t hay trong nh ng c nh khác thì ánh sáng thi u t nhiên và tông màu ch o thư ng là ánh m u da cam. May m n thay bên c nh ó b n còn có kh năng ch nh WB theo các i u ki n ánh sáng khác nhau, có chính xác cao hơn. Như th b n hoàn toàn có th tái t o l i ánh m t tr i bu i chi u m t cách trung th c v i ch "Daylight" hay làm cho tông màu tr nên m áp hơn trong nh ng ngày mây mù b ng vi c l a ch n "Cloudy". V i ánh sáng nhân t o thì ch "Tungsten" thư ng hay b thiên sang màu xanh do máy nh l c màu vàng quá m nh và trong các i u ki n ngu n sáng ph c h p như ngoài ư ng thì ch này không th áp ng ư c. Trong trư ng h p này gi i pháp hay nh t là t cân b ng sáng b ng m t m nh gi y tr ng và như có m t phép màu nhi m t t c các tông màu khó ch u s bi n m t kh i t m nh c a b n. i u duy nh t c n nh là luôn b trong túi m t m nh gi y m u tr ng. 2. nh y sáng ISO Ch t ng ch nh nh y sáng theo i u ki n ánh sáng l i không ph i là m t gi i pháp t t cho m n màng c a nh ng t m nh ơn gi n vì b n không bi t khi nào mình ang ch p 200, 400 hay th m chí 800 ISO! Vì l ó b n nên t nh y ISO c a máy thư ng tr c 50 ho c 100 ISO n u không sáng thì èn tín hi u c nh khuôn ng m s nh p nháy báo ng. Tr khi là b n mu n c tình t o nh ng h t nh m t cách ngh thu t thì vi c l a ch n ISO t i a 200 ISO là c n
  5. thi t. Trên th trư ng hi n t i ang có bán r t nhi u lo i chân máy nh nh và nh dùng cho máy k thu t s , m t thi t b như th s giúp b n luôn có nh ng t m nh pv i m n màng cao nh t. 3. Hi u ch nh Bão hoà m u s c và Nét căng V i các máy dCam thì tính năng này không ph i là tuy t h o. B n c n s d ng chúng m t cách c n tr ng và t t hơn h t là nên th nghi m trư c vài l n bi t k t qu . Khi ch p nh phong c nh thì b n có th ch n ch bão hoà m u s c và nét căng hơn kh c ph c như c i m c a ch t lư ng ng kính th nhưng khi ch p nh chân dung hay c n c nh thì s m m m i c a ư ng nét l i òi h i b n gi m nét căng i y nhé. 4. Hi u qu c bi t a ph n các dCam có r t nhi u ch c năng này nhưng NTL có th nói ngay v i b n r ng không nên s d ng chúng vì ch t lư ng không cao. Thêm vào ó v i máy tính và PhotoShop thì b n hoàn toàn có th áp t các hi u qu này v i ch t lư ng hoàn h o nh t. 5. T i ưu hoá ch t lư ng nh k thu t s . Thư ng thì b n hay nghe nói t i vi c dùng Photoshop x lý thêm hình nh sau khi ch p nhưng v i a s các b n nghi p dư thì lĩnh v c này hay n n...ngõ c t vì ch t lư ng nh không như ý. V y c n ph i làm th nào? - Ch nh ánh sáng và tương ph n V i các máy dCam thì kh năng nh y sáng c a các m ch i n t c m quang thư ng r t kém do o chúng ta c n x lý thêm l yl i cân b ng c a ánh sáng. Thay vì s d ng m t cách "t nhiên" ch c năng "Light/Contrast" mà tính hi u qu c a nó thư ng không n nh thì b n nên dùng ch c năng ch nh
  6. "Level" có tác d ng tr c ti p vào "History" c a hình nh. V i PhotoShop CS b n có th hi u ch nh b ng nhãn quan tr c ti p t ng l p màu RGB ( -Xanh lá cây- Xanh da tr i) b ng cách i u ch nh 3 con tr bi u th cư ng hay tác ng vào i m u và cu i c a m i th m u. - Ch nh màu s c Tr c khi ch nh màu s c b n c n ph i ch c ch n là màn hình c a mình ã ư c "căn" úng theo m u s c th c b ng ti n ích c a chính Photoshop "Adobe Gamma" (NTL s nói l i v n này trong m t bài khác) và c n cho màn hình "nóng" ít nh t 30 phút trư c khi b t u công vi c. B n có th l a ch n gi a vi c hi u ch nh m u s c ng lo t hay t ng m u ơn l . C a s hi n th k t qu trư c và sau khi có tác ng r t d hi u và ti n l i. - Hi u ch nh nét a s các dCam cho b n hình nh r t nh nhàng và như th ôi khi tăng cư ng nét l i là c n thi t. Không nên ch n tính năng tăng cư ng ư ng vi n mà b n nên s d ng ch ch nh nét d n t th p n cao. 6. L c m u và nh en tr ng V i k thu t s b n có th an tâm b kính l c m u t ti n và d v nhà vì t t c nh ng k thu t tinh t theo ki u c i n gi ây u có th t ư c d dàng b ng máy tính. B n cũng không ph i lo l ng n u như mu n ch p nh en tr ng n a nhưng nên lưu ý r ng ch c năng chuy n tùa nh m u sang en tr ng s làm chuy n m t b c nh hàng tri u m u c a b n thành 256 c p en tr ng mà thôi. Gi i pháp haòn h o nh t là xoá b các thông tin v m u s c trong nh c a b n.
  7. C n nh : H i ngh sĩ nhi p nh th gi i ã th ng nh t v i nhau r ng m t t m nh ch p và hi u ch nh b ng k thu t s có giá tr tương ương v i m t t m nh ư c phóng t phim c i n và áp d ng các k thu t bu ng t i v i i u ki n duy nh t: không ư c thêm các chi ti t không có th c khi ch p nh. Chúc b n có ư c nh ng t m nh p như ý. Ngôn ng nhi p nh Less is more "Less is More" ó chính là nguyên t c căn b n quan tr ng hàng u v i nh ng ngư i nhi p nh phong c nh t nhiên, c bi t là c nh núi r ng và bi n c . ó chính là m t cách nhìn m i là v th gi i xung quanh ta tìm ra ư c nh ng hình nh ơn gi n n t n cùng mà vô cùng n tư ng. Nh ng hình nh ch a ng trong chúng không h nhi u chi ti t t o hình c a ư ng nét mà ngư c l i ngư i xem c m th y b xoáy vào m t chi ti t r t nh - trung tâm hi n nhiên c a hình nh. V i b t kỳ ch nào dù quan tr ng hay t m thư ng, dù ó là m t loài v t, m t c ng c hay ch m t m u khoáng ch t thì u có th trong b t kỳ hoàn c nh nào ph c v chúng ta t o nên nh ng hình nh t i gi n ơn: b i ch t li u, b i ánh sáng c bi t, tông màu ơn gi n, b c c gi n ơn hay l p l i, vùng nét th t h p, kích thư c ch th th t nh , t l so v i khuôn hình, cách s d ng bóng ...
  8. Canon PowerShot S400 Shooting Mode: Manual Photo Effect Mode: Off Tv( Shutter Speed ): 1/400 Av( Aperture Value ): 7.1 Metering Mode: Evaluative Exposure Compensation: -1/3 ISO Speed: 50 Focal Length: 7.4 mm Image Size: 1600x1200 Image Quality: Superfine
  9. White Balance: Daylight AF Mode: Single AF AF Range Mode: Macro File Size: 721KB Thư ng thì m t hình nh ơn gi n ít khi p ngay vào m t ngư i ch p nh. C n có thêm th i gian, s kiên nh n và quan sát t m . S sáng t o là k t h p c a cách nhìn, cách khuôn hình, cách ch nh vùng nét, o sáng...Cũng như th , b ng s k t h p c a nhi u b c c v i các i m nhìn khác nhau b n có th t o ra nhi u hình nh h p d n khác nhau c a cùng m t ch th . Nhi p nh là k t qu c a s l a ch n và s bó bu c, nó không bao gi tái t o l i trung th c hoàn toàn s th c: ơn gi n nó ch là m t s tái t o l i hi n th c a chi u, a d ng. Canon EOS D60 4s f/22.0 at 35.0mm iso100 Ch m t ng tác ch n l a c p ch s phơi sáng/t c ch p ã là y u t quy t nh trong nhi p nh tinh gi n r i. Vi c l a ch n kh u sáng s quy t nh s ưu tiên dành cho cùng ánh sáng m nh hay y u ng th i nó cũng nh hư ng t i
  10. vùng nét sâu c a nh. M i m t cách hi u ch nh s em l i m t k t qu khác nhau. Bây gi thì b n s là ngư i l a ch n nhi u i m nhìn khác nhau cho cùng m t ch th có th tìm ra và th hi n thành công m t ph n "s th t" c a nó. S nh hư ng như ã nói trên không ch úng riêng cho nhi p nh tinh gi n mà lý lu n c a nó th t s óng m t vai trò quan tr ng trong sáng tác. Th t s là như th , m t hình nh tinh gi n có v như r t d th c hi n b i c u trúc ơn gi n c a nó nhưng th c t cho th y có th t t i nh ng cái nhìn tinh gi n y b n th t s ph i làm ch ư c v b c c, và có m t s c n tr ng r t l n v các chi ti t b i vì ch c n m t y u t th a s làm m t i s hài hoà chung c a t m hình. Trư c khi b m máy b n c n quan sát th t k lư ng b n góc c a khuôn ng m tránh thu vào hình nh ng ti u ti t th a. Trong nhi p nh tinh gi n b n hoàn toàn có th s d ng t t c các lo i ng kính t góc r ng t i télé. N u như b n mu n ép t t c lên trên m t m t ph ng ng th i gi m nét sâu thì ng kính télé là thích h p, còn n u như b n mu n t o m t trư ng nh r ng v i các mô-típ l p l i, hay t o m t ph i c nh bi n d ng l m t ho c ơn gi n hóa hình nh b ng cách ch p c ly g n...thì ng kính góc r ng là c n thi t. Trong m i trư ng h p thì ng kính "macro" là s l a ch n tuy t v i có th i sâu vào chi ti t. Nikon D100
  11. 1/160s f/3.2 at 200.0mm N u b n yêu thích tranh Thu m c c a Trung Qu c thì vi c v n d ng cách t o bóng và ư ng nét ơn gi n s là m t hi u qu b t ng y. Hay là b n có th ch p m t c nh ngư c sáng nh n m nh ch th . Nh ng bu i s m sương mù che ph c nh v t cũng là th i i m t t th hi n m t tiêu i m trung tâm. S d ng chân máy nh cùng t c ch m s giúp b n làm n i b t m t ch th tĩnh trên n n ng ch ng h n như hình nh m t chú chim nh u bên b su i. Bên c nh ó thì vi c t o hi u qu b ng t c ch m, ch p c m tay và bám theo i tư ng cũng s giúp b n xoá i nh ng chi ti t không c n thi t c a phông n n ng th có ư c nh ng v t nhoè r t ngh thu t. Tuy nhiên k thu t này ta không hoàn toàn làm ch k t qu c a hình nh ư c. Câu nói t a thu c v ngh sĩ tài hoa Markus Raetz, ông không nh ng ch là m t ho sĩ, iêu kh c gia, nhi p nh gia, nhà thơ, m t ngư i làm ngh thu t chân chính là ông chính là t ng hoà c a t t c nh ng gì g i là ngh thu t.
  12. Tôi không nh tên c a m t ngh sĩ nhi p nh danh ti ng ã nói r ng "Tôi ch p nh vì v tranh không p". Trong câu nói y hài hư c y là c m t tài năng b i vì Nhi p nh là V b ng Ánh sáng. Trong ngh thu t không có ranh gi i v sáng t o, ch có m t chút khác bi t v hình th c và phương ti n th hi n mà thôi. Nhi p nh là m t ngh thu t như th . V y thì th nào là "v b ng ánh sáng"? Trong nh ng bài vi t v m u s c trong nhi p nh NTL ã c p m t ph n nào n i u này. N u ta nói m t hình nh ư c t o nên b i ư ng nét và m u s c (hay tương ph n khác nhau) thì chính là ta ang nói v ánh sáng. B n nhìn th y ư ng nét b i vì chúng ư c t o nên b i s khác bi t v m u s c (hay tương ph n trong nh en tr ng) và b n có th c m nh n ư c m u s c b i vì chúng ph n x t v t th vào m t ta b ng Ánh sáng. V i ánh sáng ngư i ngh sĩ nhi p nh dư ng như ch có m "m u" duy nh t - m u tr ng nhưng n ch a trong nó là nh ng tông m u c a m t quang ph b t t n. Thông qua nh ng th u kính, phim nh...hay nói m t cách khác chúng chính là "cây c v " c a ngư i ch p nh, b n có th l a ch n m u s c và t chúng l i v i nhau trong m t b c c y ng u h ng và sáng t o. Dĩ nhiên là v i m t khuôn ng m c a máy nh b n không th nét c v tràn ra ngoài như m t ho sĩ v tranh nhưng ánh sáng chính là t do. Không có gì c n n i bư c i c a ánh sáng trong sáng t o. Chính s bó bu c c a khuôn hình y s t o nên c m giác b c b i d n t i bùng n c a m u s c - ánh sáng trong nhi p nh. Nhi p nh ch ơn thu n là nh ng m nh v n c a th gi i quanh ta. Ngư i ngh sĩ nhi p nh tài ba là ngư i có th tái t o l i nh ng i u hi n th c y m t cách sáng t o, c áo và i u quan tr ng nh t là làm cho chúng ta - nh ng ngư i xem nh, c m th y ư c s ti p n i, c m th y ư c s c s ng tràn tr c a nh ng
  13. c m xúc không l i y, m t kho nh kh c mà không là tĩnh t i, luôn g n bó v i thiên nhiên. Th hình dung m t tia sáng n t m t tr i. M t khuôn hình b ng b n ngón tay. Nhi p nh ơn gi n n m gi a nh ng i u y. Trong su t và ti p n i. N u như b n có ý nh t nhi u khuôn hình c nh nhau tái t o l i toàn c nh c a ánh sáng thì i u y s không bao gi là hi n th c b i vì trong t ng kho nh kh c ánh sáng ã i thay. Nh ng tia sáng m nh mai mà y s c s ng y i xuyên qua nh ng l p th u kính ư c tráng ph nhi u m u, p vào t m gương ph n x r i i t i con m t ngư i ngh sĩ. Không tr ng lư ng. Li u có gì còn nh hơn c ánh sáng? Có y, ó chính là c m xúc c a sáng t o y ng u h ng b t ngu n t chính trái tim và tâm h n mình. C i r .