Xem mẫu

  1. Chương 5: ÑAËC TÍNH CÔ CUÛA ÑOÄNG CÔ ÑIEÄN I/ Khaùi nieäm chung : Ñaëc tính cô laø moái quan heä giöõa toác ñoä vaø moment cuûa ñoäng cô. n = f(M) hay M = f (n) Ngoaøi ra ñoái vôùi ñoäng cô DC coøn coù 1 loaïi nöõa. Ñoù laø ñöôøng ñaëc tính cô ñieän bieåu dieãn moái quan heä giöõa toác ñoä vaø doøng ñieän trong maïch ñoäng cô. n = f(I) hay I = f (n)  Coù 2 loaïi ñaëc tính cô : Ñaëc tính nhaân taïo vaø ñaëc tính töï nhieân. Ñeå ñôn giaûn thuaän tieän trong tính toaùn, ngöôøi ta coù theå duøng trong heä töông ñoái. Muoán bieåu dieãn döôùi daïng cuûa heä ñôn vò töông ñoái , ngöôøi ta laáy giaù trò thöïc chia cho giaù trò ñònh möùc cuûa tham soá töông öùng.  Caùc giaù trò ñònh möùc : Uñm, Iñm, Wñm, Mñm, nñm, ñm ….  Caùc giaù trò töông ñoái :U*, I*, W*, M* , n *,* … U U U* = hay U*% = 100% Uñm Uñm I M I* = M* = Iñm Mñm n R n* = R* = nñm Rcb * Trò soá giaù trò Rcb : Uñm  ÔÛ ñoäng cô DC : Rcb = Iñm
  2.  ÔÛ ñoäng cô khoâng ñoàng boä : Ñieän khaùng cuûa moãi pha raát nhoû so vôùi toång trôû ñònh möùc neân coù theå coi gaàn ñuùng. R2cb = Z2cb  Khi maïch roto ñaáu sao : E2nm R2cb = 3 I2ñm E2nm : suaát ñieän ñoäng cuûa Roto I2ñm : Doøng ñònh möùc cuûa roto  Khi maïch Roto ñaáu tam giaùc : R2cb = 1/2 R2cb II/ Ñaëc tính cô ñoái vôùi ñoäng cô DC : 1/ Ñoäng cô DC kích töø ñoäc laäp : + Thaønh laäp phöông trình ñaëc tính cô : * Phöông trình caân baèng söùc ñieän ñoäng treân phaàn öùng cuûa ñoäng cô : U = E + RI R = Rö + Rf  E = U - (Rö + Rf)I + Maët khaùc : E = CEn PN CE = 60a
  3. - CE heä soá caáu taïo cuûa ñoäng cô. - N soá thanh daãn taùc duïng leân phaàn öùng cuûa ñoäng cô. - a soá ñoâi maïch nhaùnh song song. U Rö + Rf n= - I CE  CE  Ñaây chính laø ñaëc tính cô ñieän cuûa ñoäng. Ñöôøng bieåu dieãn moái quan heä giöõa toác ñoä vaø doøng phaàn öùng. - Beân caïnh ñoù : Moment ñieän töø do ñoäng cô sinh ra ñöôïc xaùc ñònh. M = CMI - CM heä soá moment cuûa ñoäng cô PN M CM =  I= 2a CM  Laáy giaù trò I theá vaøo ñaëc tính cô ñieän thì seõ coù ñöôïc phöông trình ñaëc tính cô cuûa ñoäng cô : U Rö + Rf M n= - * CE  CE  CE  U Rö + Rf n= - *M CE CECM2  Caùch veõ ñaëc tính cô : * Ñaëc tính cô töï nhieân Khi veõ ñaëc tính cô töï nhieân thì caàn xaùc ñònh 2 ñieåm. Vì qua 2 ñieåm coù theå veõ ñöôïc 1 ñöôøng thaúng.
  4.  Ñieåm 1 : Xaùc ñònh toác ñoä khoâng taûi lyù töôûng. Uñm Rö n= - *M CEñm CECM2 hay Uñm Rö n= - *I CEñm CEñm  Toác ñoä khoâng taûi : Uñm no = CEñm Khi ñoäng cô laøm vieäc ôû ñaëc tính cô töï nhieân thì toác ñoä n chính laø toác ñoä ñònh möùc. Uñm - RöIñm n = nñm = CEñm - Laäp tyû soá : no Uñm = nñm Uñm - RöIñm + Vaäy : Uñm no = nñm Uñm - RöIñm @ Do vaäy ñieåm 1 caàn xaùc ñònh : A(0,no)  Ñieåm 2 : Xaùc ñònh ñieåm taïi ñoù giaù trò toác ñoä vaø moment ñaït traïng thaùi ñònh möùc:B (Mñm,nñm) Töø coâng thöùc treân coù theå suy ra ñöôïc giaù trò cuûa nñm, * Coøn giaù trò cuûa moment ñònh möùc n P=M* =M 9.55
  5. P M = 9,55 n Pñm  Mñm = 9,55 nñm  Keát luaän : Töø 2 ñieåm A(0,no) vaø B(Mñm,nñm) thì xaùc ñònh ñöôïc ñöôøng ñaëc tính cô töï nhieân. * Giaù trò cuûa Rö : 1 UñmIñm - P Rö = 2 I2ñm * Ñoä cöùng cuûa ñaëc tính cô : dM CECM2ñm TN = =- dn Rö * Veõ ñaëc tính nhaân taïo baèng caùch theâm ñieän trôû phuï : Cuõng töông nhö khi veõ ñaëc tính töï nhieân thì phaûi xaùc ñònh 2 ñieåm.  Ñieåm 1 : Xaùc ñònh toác ñoä khoâng taûi lyù töôûng Uñm no = CEñm - Vaäy : A(0,no)  Ñieåm 2 : Xaùc ñònh ñieåm maø taïi ñoù giaù trò ñaït traïng thaùi ñònh möùc cuûa ñoäng cô. Uñm - (Rö + Rf)Iñm nnt = CEñm Uñm - RöIñm nTN = CEñm
  6. nnt + Laäp tyû soá : nTN Uñm - (Rö + Rf)Iñm nnt = nTN Uñm - RöIñm * Vaäy ñieåm 2 : B (Iñm,nnt) Töø ñieåm A,B xaùc ñònh ñöôïc ñöôøng ñaëc tính cô nhaân taïo cuûa ñoäng cô. 2/ Ñoäng cô DC kích töø noái tieáp : + Phöông trình ñaëc tính cô : kt E I + Phöông trình caân baèng ñieän aùp : U = RI + E R = Rö + Rf + Rk E = CEn U R n= - I CE  CE  + Moment ñöôïc tính bôûi : M = CMI - Neáu  = CI  M = CMkI2 M  I= CM k U CM k R A n= - = +B CEk M CEk M * Do ñoù haøm toác ñoä coù daïng Hyperbol
  7. @ Caùch veõ ñöôøng ñaëc tính cô : - Ñaëc tính töï nhieân : Döïa vaøo ñöôøng ñaëc tính vaïn naêng choïn tuøy yù caùc giaù trò doøng I%. Döïa vaøo ñöôøng U% = (I%) vaø M% = (I%) ñeå xaùc ñònh caùc giaù trò M% vaø n% töông öùng. Sau ñoù tính caùc giaù trò n, I, M xaùc thöïc bôûi coâng thöùc. Ii Mi Ii% = 100% Mi% = 100% Iñm Mñm ni ni% = 100% nñm + Laäp baûng giaù trò : n n1 n2 n3 n4 …. ….. nn I I1 I2 I3 I4 …. …. In M M1 M2 M3 M4 …. …. Mn - Döïa vaøo caùc giaù trò trong baûng veõ ñöôïc ñöôøng ñaëc tính töï nhieân cuûa ñoäng cô. - Ñaëc tính nhaân taïo : Cuõng töông töï nhö caùch veõ ñaëc tính töï nhieân. ñaëc tính luùc naøy coøn coù söï aûnh höôûng bôûi giaù trò ñieän trôû ñöôïc noái theâm vaøo. @ Treân ñaëc tính töï nhieân : U Rö + Rk nTN = - I CE  CE  @ Khi theâm ñieän trôû phuï Rt U Rö + Rk + Rt nNT = - I CE  CE  nNT @ Choïn I coá ñònh, laäp tyû soá nTN
  8. nNT U - (Rö + Rk + Rt) I = nTN U - (Rö + Rk) I Roài töông töï laäp baûng giaù trò nhö ôû ñaëc tính töï nhieân. Döïa vaøo baûng giaù trò veõ ñöôïc ñöôøng ñaëc tính nhaân taïo. 3/ Caùc tham soá aûnh höôûng ñeán ñaëctính cô cuûa ñoäng cô : Töø phöông trình ñaëc tính cô hay ñaëc tính toác ñoä cuûa ñoäng cô : U R n= - I CE  CE  U R n= - M CE CECM2 # Cho thaáy ñöôïc ñöôøng ñaëc tính cuûa ñoäng cô phuï thuoäc vaøo 3 yeáu toá : Ñieän trôû, ñieän aùp vaø töø thoâng. + Aûnh höôûng cuûa ñieän trôû Rf treân maïch phaàn öùng : # ÔÛ ñaëc tính töï nhieân : U Rö n= - I CE  CE  # ÔÛ ñaëc tính nhaân taïo : U Rö + Rf n= - I CE  CE  - Töø ñoù cho thaáy khi thay ñoåi ñieän trôû trong maïch phaàn öùng thì toác ñoä khoâng taûi lyù töôûng laø : U no = = const CE  - Coøn toác ñoä doác hay ñoä bieán thieân toác ñoä n Rö + Rf n = I = Var CE 
  9. Luùc ñoù ñöôøng ñaëc tính ñöôïc thay ñoåi thì coù ñoä cöùng meàm hôn. Ñieàu ñoù coù nghóa laø ñoä doác tyû leä nghòch vôùi ñoä cöùng. + AÛnh höôûng cuûa ñoä ñieän aùp nguoàn vaøo phaàn öùng : Khi thay ñoåi ñieän aùp nguoàn thì toác ñoä khoâng taûi lyù töôûng no thay ñoåi, coøn ñoä doác thì giöõ coá ñònh khoâng ñoåi. U Rö n= - I CEñm CEñm ñm - Töø ñoù cho thaáy khi thay ñoåi ñieän aùp nguoàn thì ñaëc tính cô nhaän ñöôïc laø ñöôøng thaúng song song vôùi ñöôøng ñaëc tính cô töï nhieân. n no no1 TN no2 NT1 NT2 I +Aûnh höôûng cuûa töø thoâng : - Töø thoâng thay ñoåi thì giaù trò toác ñoä cuõng thay ñoåi U Rö n= - I CE  CE  - Do vaäy khi  = Var  n = Var. Luùc naøy caû toác ñoä khoâng taûi laãn ñoä doác cuûa ñöôøng ñaëc tính ñaàu thay ñoåi. + Chuù yù : Khi thay ñoåi  thì thoâng thöôøng ngöôøi ta coù khuynh höôùng giaûm töø thoâng vì khi tính toaùn nhaø cheá taïo thöôøng choïn töø thoâng ñònh möùc ñm laø töø thoâng baûo hoøa.
  10. Khoâng ñöôïc giaûm töø thoâng quaù thaáp vì luùc ñoù seõ aûnh höôûng ñeán keát caáu maùy.  giaûm  n taêng maø Inm coá ñònh  M giaûm.