Xem mẫu

  1. TRƯ NG I H C KHOA H C XÃ H I VÀ NHÂN VĂN KHOA BÁO CHÍ --------------- BÀI CU I KỲ MÔN: BÁO CHI PHÁT THANH PH N 2 bài: Phân tích nh ng c i m khác bi t c a vi c thi t k chương tŕnh t a àm phát thanh tr c ti p so v i phát thanh phát l i.
  2. Xã h i ngày càng phát tri n, nhu c u thông tin c a con ngư i ngày càng cao. Phát thanh cũng n m trong xu th phát tri n chung c a h th ng các phương ti n truy n thông i chúng nh m áp ng nhu c u thông tin c a công chúng. V i thành t u c a khoa h c k thu t, công ngh s ang thâm nh p vào các lĩnh v c c a i s ng và có s c thu hút l n b i ưu th v tính chính xác cao và ch t lư ng tuy t h o. Các phương ti n truy n thông ã s m ư c ng d ng công ngh s trong vi c s n xu t các chương trình phát thanh c a mình trong ó phát thanh k thu t s là phát thanh Internet ang chi m nh ng ưu th nh t nh. Phát thanh k thu t s (Digital Audio Broadcasting) ho t ng nh s ph i h p 2 công ngh s MPEG (h th ng nén âm thanh) và COFOM (mã hóa sóng tr c giao phân chia a thành ph n). Công ngh s hóa và âm thanh k thu t s ã tr thành các ti n k thu t c a phát thanh trên m ng Internet vì toàn b quá trình x lý và truy n phát thông tin c a máy tính ch có th th c hi n trên ngu n thông tin s . M t m t, công ngh s là i u ki n k thu t phát thanh trên internet ra i, m t khác công ngh s có nh ng nh hư ng nh t nh n quá trình và phương th c ho t ng c a phát thanh trên m ng internet. Xu th u tiên và cũng là xu th quan tr ng nh t ó chính là phát thanh k thu t s và phát thanh m ng Internet phát tri n theo hư ng phù h p v i chu n công ngh c a các lo i phương ti n khác. Hi n nay, trên th gi i có kho ng 10.000 ài phát thanh có website trên m ng Internet, t t nhiên các webisite này t n t i trên internet dư i hi u d ng, nhi u ki u song tuy t i as các webesite này u có c i m chung là t n d ng t i a nh ng thành qu c a công ngh truy n thông a phương ti n. Cơn bão c a s phát tri n công ngh này mang tính và các th h máy tính n i ti p nhau ra i, dung lư ng và t c x lý ngày càng tăng lên, cơ s h t ng thông tin c a các qu c gia cũng không ng ng ư c nâng c p, t c ư ng truy n m ng ư c c i thi n rõ r t. Nh ng y u t k thu t hi n i ã có tác ng m nh n s ra i và phát tri n c a hàng lo t các ài phát thanh d ng k thu t s và internet này. B i mu n th c hi n ư c phát thanh internet bên c nh vi c tích c c tri n khai các ph n m m ng d ng (Dalet) mà gi i pháp t t nh t chính là gi i pháp ư c xây d ng trên cơ 1
  3. s t n d ng t i a các thành t u khoa h c công ngh m ng vì ó là môi trư ng trang web ng v i y hình th c thông tin a chi u, a lĩnh v c, a phương ti n. M ng máy tính internet có nh ng kh năng to l n mà chưa có m t h th ng thông tin nào vư t qua ư c. S phát tri n c a khoa h c công ngh hi n il i mang n cho m ng nh ng thay i căn b n trong x lý và truy n t i thông tin, t công ngh Chip n công ngh Nano. H th ng phát thanh ã không b qua cơ h i xây d ng trên m ng website c a mình và hư ng t i thi t l p h th ng internet radio. Như v y có th th y r ng các h th ng phát thanh trên th gi i ang gi i quy t ư c mâu thu n l n nh t c a quá trình phát tri n h th ng phát thanh hi n i, ó là ch t lư ng âm thanh ngày càng tăng lên, d ch v âm thanh ngày càng a d ng nhưng chi phí cho phát thanh l i gi m xu ng. Song song v i quá trình chuy n hóa các phương th c phát thanh hi n i, các nư c trên th gi i không ng ng c i ti n h th ng phát thanh trên cơ s nh ng thành t u c a khoa h c công ngh . ó là công ngh phát thanh nh cao hi n nay. Chính vì th phát thanh k thu t s và phát thanh internet ang ngày càng ho t ng c l p v i các ài phát thanh truy n th ng và ài phát thanh t qu n. ây là xu hư ng th 3 truy n th ng hi n i. L i th c a phát thanh k thu t s là nh m chuy n t i thông tin m t cách hoàn h o và nh ng kinh nghi m ti p nh n h p d n n thính gi thông qua “ ài phát thanh theo yêu c u”. Internet radio cũng v y. M t website t ng h p nhi u thông tin, cung c p thông tin có tác ng n i tư ng ti p nh n qua nhi u giác quan thay vì ch “nghe” như phát thanh truy n th ng. i u này ã c i thi n môi trư ng và i u ki n truy n thông. Ngư i s d ng có th c lư t qua các b n tin, ch n nh ng tin t c mà h quan tâm… Nói chung là có nhi u l a ch n nh t t ng m t quá trình l a ch n thông tin. Hơn n a công chúng còn có kh năng ho t ng m t cách lin ho t, năng ng hơn khi ti p c n v i truy n thông a phương ti n. V a làm vi c h có th nghe nh ng tin t c m i nh t ư c c p nh t qua Internet, radio. Ngư i ta cũng có th nghe b t c bu i phát thanh nào, chương trình phát thanh nào vào nh ng gi mà h thích nghe. Chúng ta có th th y nh ng ưu i m này khi so sánh tr c ti p v i phát thanh truy n th ng. Hi u ng “nghe m t l n” vào “m t 2
  4. gi c nh” khi n cho hi u qu truy n thông c a phát thanh truy n th ng có i m h n ch hơn h n so v i phát thanh trên m ng Internet. S l a ch n c a công chúng trên m ng Internet radio là không có gi i h n. ây chính là nguyên nhân ch y u khi n cho Internet radio phát tri n m nh m và cl p n như v y. Và v i nhu c u phát tri n t thân c a các ài phát thanh ang ư c xu th c nh tranh gay g t c a các lo i phương ti n truy n thông khác, phát thanh truy n th ng cũng mu n trang b cho mình nh ng vũ khí m i chi m lĩnh công chúng. S t n t i a d ng c a Internet radio trên th gi i ã ch ng t s phát tri n m nh m c a m t lo i hình phát thanh hi n i - phát thanh trên m ng máy tín toàn c u. Và m t xu th t t y u n a c a truy n thông hi n i này s phát tri n hay nói cách khác ư c qu n lý b i các cá nhân ho c nhóm cá nhân có ti m l c - nh ng ông chùm truy n thông v i tài s n k ch sù. Các cá nhân thư ng có ch n m b t công ngh hi n i nhanh nh t và có nh ng yêu c u thi t th c nh t dành riêng cho mình. Ch b ng nh ng d ch v d li u c l p như các trang web, thông tin d ch v … h th ng phát thanh cá nhân s h i t y l i th c a phát thanh k thu t s nh m truy n t i thông tin m t cách hoàn h o và nh ng kinh nghi m ti p nh n h p d n n thính gi thông qua “ ài phát thanh theo yêu c u”. Các ài phát thanh k thu t s s d ng công ngh như: “h th ng phát thanh cá nhân” s mang n cho ngư i nghe kh năng ch n l c các chương trình mà h mu n nh n ư c b ng cách s d ng chương trình hư ng d n i n t sau ó h có th hoàn toàn i u khi n b ng cách nào và khi nào h mu n. Các h th ng phát thanh cá nhân này thi t l p s h p tác kinh doanh v i nhau, cho phép các ài phát thanh k thu t s có kh năng phát sóng tương tác theo yêu c u. S c ng tác v i nhau ó v a m b o vi c xúc ti n ho t ng các het và công ngh . S phát tri n theo xu hư ng này bao g m nh ng h th ng ti p nh n m i s cung c p nh ng n n t ng cho vi c phân ph i m t m ng r ng rãi các d ch v và phương th c phát thanh theo yêu c u n ngư i nghe trên th trư ng phát thanh k thu t s . 3
  5. Có th nói v i s phát tri n không ng ng c a các phương ti n khoa h c k thu t và công ngh hi n i phát thanh mà c bi t là phát thanh k thu t s và phát thanh trên m ng Internet s không ng ng ư c nâng cao. Ngoài 3 xu hư ng chính mà bài vi t nêu trên ây có th nói phát thanh k thu t s và phát thanh m ng Internet còn phát tri n vư t b c theo nhi u xu hư ng m i khác, ó là nh ng d oán không còn xa./. So v i báo in, phát thanh có th m nh c a s ti n l i và phương th c thông tin b ng l i nói giáo ti p, còn so v i truy n thình thông tin c a phát thanh nhanh và kích thích m nh m trí tư ng tư ng c a ngư i nghe. V i l i di n t thân m t, g i m , phát thanh có th t o ra hi u qu thông tin r t cao, ngay c khi ng trư c nh ng v n khô khan nh t. có m t cu c t a àm c n có s tham gia c a o di n, phóng viên (BTV), khách m i, k thu t viên. + o di n, ngư i ch o chương trình là không l ng sóng khi chương trình ang di n ra. + Phóng viên là ngư i tr c ti p d n chương trình, và ng phó v i nh ng tình hu ng trong qu tr nh t a àm bi t ph i bi t làm chương trình sinh ng tránh s nhàm chán. + K thu t viên là ngư i chu n b các thi t b c n thi t ph c v cho chương trình, bi t k p th i s vì nh ng tình hu ng k thu t. Phân tích nh ng c i m khác bi t c a vi c thi t k chương trình phát thanh t a àm tr c ti p trên hai phương di n n i dung và phương di n k thu t. Trư c h t v phương di n n i dung là linh h n c a chương trình. Do v y trư c khi ti n hành m t cu c t a àm, ngư i t ch c chương trình ph i chu n b chu áo v các v n mang tính th i s cao ang di n ra v i nhi u xu hư ng trong qu n chúng. Vì v y c n nghiên c u xác nh ch tư tư ng chính r i ch n ra tài thu th p và ghie chép nh ng thông tin c n thi t cho cu c t a àm s p di n ra. D oán các tình hu ng, các kh năng có th x y ra trong quá trình t a àm tr c ti p và cách, bi n pháp phòng tránh và kh c ph c nh ng tình hu ng x u có th x y ra. 4
  6. Ngư i t ch c t a àm thu thanh ph i tìm ki m, l a ch n, m i g i nh ng thành viên tham gia cu c t a àm, h là i tư ng, là nhân v t chính trong cu c t a àm. Nói m t cách hình tư ng thì h là nh ng di n viên trên sân kh u. Vì th h ph i là nh ng ngư i có s am hi u, h c v n và có chính ki n, quan i m góc nhìn và ti p c n toàn di n trong lĩnh v c mà h quan tâm. Nh ng thành viên ó ph i là nh ng ngư i có uy tín, ch c v và ư c nhi u ngư i bi t n. Bên c nh ó h có gi ng nói rõ ràng, lưu loát, m áp d nghe cùng s hóm h nh vui tươi s tác ng nhi u v m t tâm lý thính gi t o nên s thành công m t chương trình t a àm tr c ti p. Sau khi ã xác nh ư c i tư ng tham gia t a àm thì ph i thông báo c th chính xác ngày, tháng, gi . Chương trình s thu tr c ti p và t t nh t là yêu c u h n s m ít nh t kho ng 20 n 25 phút làm quen v i môi trư ng cũng như các thành viên khác. ng th i h tr n tĩnh v m t tư tư ng áp l c v m t tâm lý, và hi u hơn v các quy t c, quy nh, hành ng tín hi u trư c khi vào cu c. Khi m i h tham gia ph i nói rõ ch n i dung m t v n m t s ki n, hi n tư ng c th ang di n ra gây sáo ng xã h i v i nhi u lu ng tư tư ng trong dư lu n qu n chúng. Do ó nói vai trò c a h là r t c n thi t và quan tr ng trong nh hư ng dư lu n qu n chúng. ng th i trong quá trình chu n b ngư i ch t a, phóng viên, ngư i d n ph i tìm hi u nh ng c i mv c i m s thích, tính cách và cá tính c a t ng thành viên tham gia t a àm, hình thành nh ng phương pháp giao ti p t o nên s g n gũi v i t ng ngư i và h b cl ư c h t mình, ho c ép bu c h ph n ng tích c c cho ch . Sau khi h có các b n tóm t t n i dung, tài thì m i thành viên có th suy nghĩ, nghiên c u chu n b nh ng tư li u, d li u s ki n con s d n ch ng… Nh ng chi ti t này s làm cho tr nên phong phú sinh ng có th là gay g t v tranh lu n. ng th i h t xác nh h s nói gì trư c công chúng, hay công chúng ang c n nghe gì h s p t i. 5
  7. Ngư i ch t a àm cũng chu n b k lư ng các khung câu h i c n thi t nêu v n ,d nd tv n úng tr ng tâm tr ng i m v n . Ngư i ch t a àm (ngư i d n, ph i thông báo, hư ng d n các ký hi u, tín hi u không l i có th b ng hành ng, èn báo… m i thành viên tham gia hi u và tuân th các quy nh, quy ư c khi phát thanh tr c ti p di n ra. Ví d : các lo i én báo th i lư ng chương trình s p h t, câu tr l i quá dài, chưa úng tr ng t m. Như chúng ta ã bi t c a t a àm phát thanh tr c ti p là năng l c truy n t i thông tin ngay dư i hình th c c a m t cu c bàn b c tranh lu n xung quanh m t ch nh t nh có cái nhìn sâu r ng toàn di n cho công chúng thính gi và thính gi có ph n ng ngay t i chương trình. Các công tác trên c ng c gi ng như chương trình phát thanh phát l i song v i chương trình phát thanh tr c ti p òi h i s chu n b m i m t t t hơn r t nhi u. Vì phát thanh tr c ti p s ít có th i gian biên t p l i, nh ng sai sót s khó s a ch a kh c ph c hơn, v m t th i gian g t rũa là r t ít cho lên nguy cơ th t b i luôn luôn e d a i v i chương trình phát thanh tr c ti p. c i m khác bi t rõ nét nh t trong chương trình t a àm tr c ti p so sánh chương trình phát l i là ngày nay bên c nh nhu c u ti p nh n thông tin th ng t các chương trình phát thanh phát l i. Sudio. Thì thính gi phát thanh ngày nay còn có xu hư ng mu n ưc[j tham gia tr c ti p vào các chương trình phát thanh ó là do s ti n b c a xã h i v m t phương ti n k thu t các trang thi t b ã ngày càng áp ng cao nhu c u nghe, nhìn tr c ti p, bên c nh ó là các phương ti n v thông tin liên l c cá nhân phát tri n như di ng Internet ã làm cho h có kh năng chia s thông tin t b t c âu trong giây lát vì th mà t o ra dòng thông tin hai chi u h t s c nhanh chóng. Bên c nh ó nh n th c xã h i hay trình dân trí ngày càng cao h c th c và các thông tin ngày càng r ng m vì th s chênh l ch v nh n th c trong xã h i là không nhi u nên ây là i u b t l i khó x lý tr c ti p òi h i các thành viên trư c công chúng. 6
  8. Chính i u ó nhi u khi s phá v k t c u c a chương trình t a àm, t o s b t ng không ch v i ch t a mà còn c v i khách m i, là các thành viên. i u ó òi h i ngư i ch t a cũng như khách m i ph i linh ho t m m d o và x lý nhanh m t cách thông minh các tình hu ng thính gi ưa n. Khi lư ng thông tin ph n h i l n c n ph i biên t p l a ch n nh ng câu h i chung nh t ho c câu h i ư c ánh giá hay nh t c s c nh t mà ngư i ch t a không th nghĩ t i. ưa n ngư i d n, ngư i d n làm sáng rõ nghĩa câu h i, ho c g p chung các ý c a khán gi khi h i khách m i. Và có th t o ra nh ng ph n ng cho khách m i. Thính gi mong mu n tham gia vào các chương trình tr c ti p và mu n có ư c c m giác g n gũi, thân m t, mong tìm ư c s m i m - a d ng và xác th c trong nh ng thông tin nghe ư c qua radio. Và ngày càng ch ng tham gia vào quá trình ti p nh n thông tin cxũng như mu n c ng hi n ti ng nói c a mình trong c ng ng th hi n trách nhi m v i c ng ng. ây có th coi là nét c thù, là xu th t t y u cơ b n tr ng tâm lý ti p nh n s n ph m báo phát thanh c a thính gi hi n nay. Chính vì v y phát thanh hi n i ph i t o ra c u n i gi a khán gi v i t ng chuyên m c ó không ch là nghĩa v c a thính gi v i c ng ng mà còn là quy n l i c a m i ngư i ư c t do ngôn lu n trong th i i bùng n thông tin hi n nay. Chính vì th mà òi h i t ng chương trình tr c ti p ph i i tho i lành m nh, th ng th n và b ích cho công chúng m i luôn thu hút ư c thính gi g n xa ng th i em l i hi u qu cao cho m i chương trình phát thanh và ây là m t thành công l n ưa ngư i dân cùng làm tròn nhi m v c a mình trư c m tv n c a th i i t o nên s c m nh c a dư lu n m nh m hay nói m t cách khác ó là hi u qu c a truy n thanh i v i qu n chúng. Trong b t c m t chương trình nào ngư i d n cũng r t quan tr ng t o d u n riêng cho m t chương trình. c bi t v i chương trình t a àm tr c ti p thì dòi h i ngư i d n ph i gi u kinh nghi m hơn v m i m t c v lĩnh v c chuyên môn, xã h i cũng như ngh thu t giao ti p và tâm lý. 7
  9. V i nh ng l i th s n có c a phát thanh tr c ti p, vi c thi t k m t chương trình t a àm phát thanh tr c ti p có nh ng thu n l i nh t nh. V i ch , tài có s n, ngư i t ch c chương trình ph i chu n b chu áo và d oán ư c nh ng kh năng có th x y ra trong khi t a àm. Ch ph i mang tính b c xúc, ư c nhi u ngư i quan tâm, ph i tìm ki m l a ch n nh ng khách m i tham gia t a àm. Th i gian t a àm ph i ư c d ki n trư c v n th o lu n ph i ư c gói g n trong th i gian c n thi t t o ra s ch ng cho khách m i tham gia chương trình t a àm tr c ti p ư c thành công ngoài s c g ng c a toàn b ê-kip còn có s quan tr ng c a ngư i d n chương trình. Phương ti n ti p theo là m t k thu t c a c m t êkíp v chuyên môn chuy n phát thông tin nhanh nh t n công chúng nh công ngh ph i mb o khi truy n tín hi u không b t quãng, m t tín hi u, làm gián o n trong quá trình t a àm. Cơ s v t ch t chu n b cho m t cu c t a àm phát thanh tr c ti p s ph c t p hơn r t nhi u so v i m t bu i t a àm phát thanh l i. S ph c t p này b t ngu n t tính ch t hi n i, chuyên môn hóa và chính xác c a phát thanh tr c ti p. Ngoài các trang thi t b k thu t b t bu c ph i có thì các thi t b khác ph c v cho vi c tương tác v i thính gi như i n tho i, fax, email, các công c giao ti p nhanh trên m ng internet. Do tính ch t s n xu t c a chương trình nên t a àm phát thanh tr c ti p và t a àm phát thanh l i có nh ng c i m khác nhau căn b n. Trong ó, s chu n b c a phát thanh tr c ti p yêu c u cao hơn, chu áo hơn… S chuyên môn hóa, hi n i hóa cao hơn òi h i m i ngư i trong ê-kíp c n s t p trung cao hoàn thành nhi m v c a mình óng góp và thành công chung c a m t chương trình. bài: Phân tích nh ng c i m khác bi t c a vi c thi t l p chương trình t a àm phát thanh tr c ti p so v i t a àm phát thanh phát l i. BÀI LÀM 8
  10. Ngày nay, trên phát thanh và truy n hình, nhà ài thư ng t ch c cu c t a àm trư c m t v n , m t s ki n gì ó c a xã h i và ư c nhi u ngư i quan tâm. Nh ng cu c t a àm này thư ng em l i hi u qu và tác ng xã h i r t cao. T a àm phát thanh là m t cu c trao i, bàn cãi tranh lu n c a m t nhóm i bi u nào ó v m t ch nh t nh nh m truy n t thông tin t i ngư i nghe b ng phương ti n truy n thông radiô. T a àm phát thanh tr c ti p là m t cu c trao i, bàn cãi, tranh lu n c a m t nhóm i bi u nào ó v m t ch nh t nh và d a vào công ngh s n xu t chương trình phát thanh ư c th c hi n ng th i v i quá trình phát sóng, nh m chuy n n ngư i nghe nh ng tt ng th i v i s ki n ang di n ra và có th thu hút ngư i nghe tham gia vào quá trình s n xu t chương trình. T a am phát thanh ư c chia làm 2 lo i; T a am phát thanh tr c ti p và t a am phát thanh phát l i. Dù cùng chung m c tiêu là tác ng tích c c n xã h i, cũng có nhi u i m gi ng nhau như: Công tác chu n b ( tài, ngư i tham gia kĩ thu t phòng th ). ó là v m t hình th c, còn yêu c u th hi n thì do c thù c a t ng th lo i òi h i yêu c u riêng. Khi làm báo, dù là th lo i nào: ph n ánh, phóng s , ph ng v n, bình lu n, t a àm; … thì khâu ch n tài v n là khâu quan tr ng nh t và quy t nh n hi u qu xã h i c a nó. T a am phát thanh dù là tr c ti p hay phát l i cũng không n m ngoài quy lu t ó. Trư c khi ti n hành m t cu c t a àm, ngư i t ch c ph i chu n b chu áo. Trư c h t là vi c nghiên c u xác nh tài, ch , thu th p và ghi chép nh ng thông tin c n thi t. Trư c h t, ph i l a ch n ch , tài cho m t cu c t a àm, d oán trư c nh ng kh năng có th x y ra trong khi t a àm. Ch ph i mang tính b c xúc, nóng h i ư c nhi u ngư i quan tâm. i v i t a àm phanh thanh tr c ti p thì khâu l a ch n tài này quan tr ng hơn nhi u. B i khi cu c t a àm ư c phát sóng cùng th i v i vi c ang di n ra, thính gi ang có s b c súc và quan tâm v v n 9
  11. ó, h s ph n h i tr c ti p vào cu c t a àm, ó là i u mà nh ng ngư i làm báo mong mu n và trân tr ng nh t. Vai trò và công vi c c a ch t a trong m t cu c t a àm phát thanh là r t quan tr ng. Cu c t a am thành công hay th t b i, m t ph n quy t nh là do vai trò c a nhân v t này. Ngư i ch t a có th là phóng viên, ho c biên t p viên c a ài. Trong cu c t a àm, ngư i ch t a gi vai trò trung tâm, có nhi m v khâu n i, liên k t các thành viên tham gia t a àm trong m t m i quan tâm chung, m t chút chung hư ng t i công chúng thính gi . Nhi m v ch y u c a ch t a khi ti n hành t a àm là b o m tính m c ích, tính a d ng, sinh ng, t o cơ h i cho t t c các thành viên ư c trình bày quan i m, thay i ti ng nói c a thành viên sao cho cân i, không m t ngư i nói quá dài ho c có ngư i không ư c nói. Ch t a là ngư i t ng k t các ý ki n ã trình bày, là ngư i bi t dung hòa khi có nh ng ý ki n, quan i m b t ng. Ngư i ch t a ph i ng th i là ngư i o di n, tr lý,… t vi c ch n ch , tài, lên k ho ch, l a ch n các thành viên tham gia t a àm cho n vi c tr c ti p ch t a, d n chương trình, nêu câu h i, k t lu n, vi t l i gi i thi u và k c vi c l ng nghe, tr l i nh ng ý ki n ph n h i t phía khán gi . i v i m t cu c t a am phát thanh tr c ti p, ngư i ch t a càng không th ho t ng c l p. Phát thanh tr c ti p là m t quy nh ã ư c chuyên môn hóa cao v i m t i hình g m các thành viên ư c phân công nhi m v r t c th : g m o di n - tr lí - phóng viên - ngư i d n chương trình t a àm, ch t a có th kiêm c vai trò c a ngư i d n chương trình nhưng v n c n ph i có s giúp c a tr lý và vai trò không th thay th c a o di n, k thu t viên. làm ư c t t c nh ng i u trên, ngư i ch t a ph i là ngư i có năng l c và ph m ch t. Ngư i ch t a ph i là ngư i hi u bi t, cơ b n lĩnh v ng vàng, có s nh y c m cao và có kh năng suy nghĩ ng phó nhanh 10
  12. trư c m i tình hu ng. Ch t a ph i hi u rõ nh ng khía c nh có liên quan n ch . Ngư i ch t a ph i có uy tín ngh nghi p và kh năng thuy t ph c. Trong khi ti n hành t a àm, thái vô tư, khách quan và l ch s , nhã nh n là nh ng ph m ch t không th thi u c a ngư i ch t a. Ngư i ch t a ph i có kh năng ăn nói ho t bát, s hài hư c, hóm h nh. Khách m i tham gia t a àm có th là m t chuyên gia lĩnh v c nào d , m t giám c hay cung có th là m t ngư i lao ng bình thư ng nưhuy n Ninh Giang h ph i hi u bi t v lĩnh v c, v ch , tài ang c p t i. N u hi u qu t a àm s cao khi khách m i là nh ng ngư i có s am hi u, có chính ki n, quan i m, có gi ng nói rõ ràng, trôi ch y, d nghe và có kh năng l p lu n ch t ch , s c s o. có m t cu c t a àm, c bi t là t a am phát thanh tr c ti p t k t qu cao, ngư i ch t a ph i làm m t b n tóm t t n i dung ch , tài cũng như các cu c h i ư c s p x p theo trình t logic và m ch l c, có kh năng ch ra tính ch t, ph m vi, ch c u cu c t a àm phân phát cho t ng thành viên tham gia, h có th i gian suy nghĩ, nghiên c u chu n b nh ng tư li u, s ki n, con s , nh ng i u c n thi t nêu ra trong t a àm. M t i u c n chú ý v i ch t a là chú ý t i ng h chương trình i u ti t sao cho phù h p. c bi t, căn c vào th i lư ng c a cu c t a àm m i thành viên tham gia, c th : + Ch t a + 2 ngư i khách m i cho m t cu c t a àm t 8 n 10 phút. + Ch t a + 3 ngư i khách m i cho m t cu c t a àm t 10 n 15 phút. + Ch t a + 4 ngư i khách m i cho m t cu c t a àm t 15 n 20 phút. + Ch t a + 5 ngư i khách m i cho m t cu c t a àm t 20 n 30 phút. 11
  13. V m t k thu t, ph i ki m tra kĩ thu t thu, phát trư c khi th c hi n t a àm. i v i t a àm phát thanh phát l i, ngư i ta có th c t b nh ng th y ch t do k thuât, có th biên t p, ch nh s a ư c. Nhưng v i t a àm phát thanh tr c ti p, ó là l i áng s nh t. Ngư i nghe khó có th ch p nh n kho ng th i gian “ch t” như v y, dù k thu t d ng hi n i có tinh vi n bao nhiêu i n a. Hơn n a, vi c ph i h p gi a ngư i d n chương trình t a àm v i ngư i ph trách kĩ thu t là m t trong nh ng yêu c u quan tr ng góp ph n tr c ti p vào thành công c a chương trình. Nh ng ngư i ph trách kĩ thu t âm thanh cũng ph i hi u ư c nh ng yêu c u t ra i v i chương trình như t t c các thành viên khác tham gia t a àm. c bi t v i nh ng cu c t a àm tr c ti p, s ph i h p ăn ý, nh p nhàng gi a ngư i d n chương trình v i cán b k thu t s t o ra m t s chuy n ng chung nh m t i m c ích cao nh t. M t s khác bi t cơ b n gi a t a am phát thanh tr c ti p và t a am phát thanh phát l i là i n tho i g i vào và mail g i n chương trình. ây là ho t ng thông tin mang tính 2 chi u: M t ngư i trình bày v n b ng cách chu n b bài s n và nói m t m ch n h t, s không có hi u qu b ng chính ngư i ó v a nói v a nghe ph n ng c a ngư i nghe i u ch nh cách nói. Và n u ngư i nói tr l i tr c ti p nh ng v n ngư i nghe nêu lên ch c ch n cu c nói chuy n s có k t qu hơn. Hành ng này ã thu hút công chúng vào quá trình s n xu t chương trình, là th m nh c a phát thanh truy n hình mà phương ti n truy n thông khác không th c nh tranh ư c. Trong quá trình cu c t a am phát thanh tr c ti p di n ra, thông tin c a b n nghe ài g i t i phòng thu tr c ti p không ch có i n tho i. Và vì i n tho i không th gi i quy t h t dung lư ng cu c g i, cho nên ương thư i n t Email s giúp cho ngư i nghe liên h v i khách m i phòng thu và v i ch t a d dàng hơn, làm cho chương trình có thông tin mang tính 2 chi u, sinh ng và h p d n. 12
  14. Khi ti p nh n nh ng thông tin t phía thính gi , nh ng o di n, biên t p viên, nh ng ngư i làm công tác tr lí ph i ki m tra ngu n thông tin khi c m th y c n thi t. Là tin quan tr ng, ch o có th d ng n i dung t a àm ưa tin ó vào; như v y s m b o tính k p th i i, l i gây s chú ý c a ngư i nghe. khách m i gi i áp nh ng câu h i, h có th tr l i ngay và cũng có th c n ph i có s chu n b . Hình th c ưa th ng tín hi u t ư ng i n tho i lên sóng tr c ti p có th x y ra hi n tư ng méo ti ng, b nhi u, th m chí m t liên l c gi a ch ng… t t c tình hu ng ó, ngư i phóng viên phòng thu ph i luôn luôn phòng và có bi n pháp x lý. Nguyên t c là không kho ng th i gian “ch t” trên sóng ho c gây cho ngư i nghe c m giác khó ch u. T a àm là m t hình th c thông tin hi u qu trên báo chí. V n i dung, nó thư ng ph n ánh nh ng s ki n v n n i b t trong cu c s ng. V hình th c t a àm ư c khu bi t v i nh ng th lo i báo chí khác ch nó là m t cu c tranh lu n, bàn cãi, trao i gi a m t nhóm ngư i có liên quan, có hi u bi t xung quanh m t ch nào ó. Ý ki n c a h có th nh t trí ho c h nh t trí v i nhau nhưng u bám sát và làm sáng t nh ng khía c nh có liên quan n ch trong m t ch ng m c nào ó, giúp cho công chúng có ư c nh ng hi u bi t sâu s c và úng n. ây là m t trong nh ng hình th c có kh năng t o ra m t di n àn dân ch trong i s ng báo chí, nh m cung c p cho thính gi nh ng hi u bi t c n thi t, t o cơ s cho nh ng hành ng th c ti n. có th th c hi n thành công chương trình t a àm trên sóng phát thanh, ngoài vi c n m v ng c trưng báo phát thanh và nh ng ki n th c c n thi t có liên quan n ch , tài,… nh ng ngư i tham gia th c hi n chương trình còn ph i có s nh y bén linh ho t, luôn luôn ch ng sáng t o và xu t phát t quy n l i c a thính gi . 13