Xem mẫu

  1. CĐÔTÔ 07A NHÓM 7 TI U LU N TÀI: “ch n oán h th ng phanh” 1
  2. CĐÔTÔ 07A NHÓM 7 Chương 6: CHU N OÁN H TH NG PHANH 6.1. C I M K T C U VÀ HƯ H NG: 6.1.1. C I M K T C U: H th ng phanh có ch c năng gi m t c chuy n ng c a xe t i v n t c chuy n ng nào ó, d ng h n ho c gi xe m t v trí nh t nh. Trên ôtô s phanh xe ư c ti n hành b ng cách t o ma sát gi a ph n quay và ph n ng yên c a c m liên k t v i bánh xe: gi a tang tr ng v i má phanh ho c ĩa phanh v i má phanh. Quá trình ma sát trong các cơ c u phanh d n t i mài mòn và nung nóng các chi ti t ma sát, n u không xác nh k p th i và ti n hành hi u ch nh thì có th d n t i làm gi m hi u qu phanh. Hư h ng trong h th ng phanh thư ng kèm theo h u qu nghiêm tr ng, làm m t tính an toàn chuy n ng c a ôtô. Các hư h ng r t a d ng và ph thu c vào k t c u h th ng phanh. a) Phân lo i h th ng phanh: V i m c ích ch n oán vi c phân lo i ư c ti n hành ch y u theo k t c u. Ôtô s d ng hai d ng cơ b n là h th ng phanh th y l c và h th ng phanh khí nén. H th ng phanh th y l c thư ng g p trên ôtô con, ôtô t i nh (t ng tr ng lư ng không quá 12 t n) và có th chia ra: 2
  3. CĐÔTÔ 07A NHÓM 7 - Phanh th y l c ơn gi n g m: bàn p, xylanh chính, xylanh bánh xe, cơ c u phanh. - Phanh th y l c có tr l c bàn p phanh, các d ng tr l c là: tr l c chân không, i n t (dùng cho ôtô nh ), tr l c khí nén, th y l c (dùng cho xe t i nh và v a). - Phanh th y l c có i u ch nh l c phanh cho bánh xe, các b i u ch nh thư ng dùng là: b i u hòa l c phanh ơn gi n (trên cơ s van h n ch áp su t cho các bánh xe c u sau), b i u ch nh t ng ch ng trư t l t ( i u ch nh s phanh theo kh năng ch ng bó c ng bánh xe ABS…). a s các ôtô ngày nay s d ng phanh chân là h th ng phanh cơ b n, còn phanh tay là phanh d phòng, cơ c u phanh t t i bánh xe sau v a là cơ c u phanh cho phanh chân ng th i là cơ c u phanh cho phanh tay. Cơ c u i u khi n là c n phanh tay t trong bu ng lái và n i v i cơ c u phanh b ng h th ng òn, cáp. Phanh tay có c u trúc t khóa ngư i lái không ph i liên t c tác ng l c kéo. Hai h th ng phanh tay và phanh chân i u khi n c l p, nhưng cùng cơ c u phanh, do v y các hư h ng x y ra c n ư c phân tích các nguyên nhân h t s c th n tr ng. Cơ c u phanh ư c s d ng trong trong h th ng phanh tay thư ng là ki u tang tr ng hay ki u ĩa. Hình.K t c u và nguyên lý ho t ng c a phanh tay d n ng phanh cơ khí. 3
  4. CĐÔTÔ 07A NHÓM 7 Hai gu c phanh ư c l p trên ĩa tỳ c nh và l p trên v h p s phía u ra c a tr c th c p h p s . Khi ngư i i u khi n kéo tay phanh, tay phanh liên k t v i thanh kéo làm cho c n i u khi n cùng v i cơ c u cam i u ch nh (Cam xoay - Ch t trư t d c) làm cho các má phanh cùng gu c phanh ép sát vào tr ng phanh, làm gi m ho c ng ng h n t c quay c a tr ng phanh. Khi ngư i i u khi n buông tay kh i tay phanh thì cơ c u con cóc hãm s ăn kh p v i bánh răng r qu t. Như v y, má phanh luôn ép sát vào tr ng phanh làm cho ôtô không di chuy n ư c - ôtô có th di chuy n ư c, ngư i i u khi n ph i tách con cóc hãm và ưa tay phanh v tr l i v trí ban u. Lúc ó phanh tay h t tác d ng H th ng phanh khí nén thư ng g p trên ôtô t i, ôtô buýt lo i v a, n ng và có th chia ra: - Phanh khí nén ơn gi n có: bàn p, van phanh, máy nén khí, b i u áp, bình ch a khí nén, b u phanh bánh xe, cơ c u phanh. 4
  5. CĐÔTÔ 07A NHÓM 7 - Phanh khí nén có i u ch nh l c phanh, các b i u ch nh thư ng dùng là: b i u ch nh ơn gi n, b i u ch nh t ng ch ng trư t l t ( i u ch nh s phanh theo kh năng ch ng bó c ng bánh xe ABS…) 1.Máy nén không khí 5. ng d n không khí nén 2.Bình ch a không khí nén 6.Van phanh 3.B u phanh 7.Bàn p phanh 4.Cơ c u phanh 8.Cơ c u phanh trư c H th ng phanh th y l c – khí nén thư ng g p trên ôtô t i nh và trung bình (t ng tr ng lư ng 6 t n n không quá 22 t n). H th ng phanh lo i này dùng ch t l ng i u khi n cơ c u phanh thông qua xylanh bánh xe như h th ng phanh th y l c, vi c t o áp l c cho ch t l ng nh h th ng cung c p khí nén qua van phân ph i và xylanh khí nén. H th ng này cho phép có các ưu i m chung c a c h th ng khí nén và h th ng th y l c. Vi c chia hai dòng phanh có th ư c th c hi n t i van phân ph i khí nén hay t i xylanh chính th y l c. Các d ng phân lo i khác c n chú ý trong h th ng phanh : + Phân lo i theo k t c u truy n l c i u khi n :d n ng i u khi n m t dòng,hai dòng. 5
  6. CĐÔTÔ 07A NHÓM 7 Theo qui chu n c a qu c t ch cho phép dùng lo i d n ng i u khi n hai dòng, các dòng i u khi n làm vi c c l p v i nhau, nh m tránh x y ra m t phanh cùng m t lúc trên t t c h th ng phanh, nâng cao tin c y, an toàn cho xe khi chuy n ng. C u trúc hai dòng có th là: c l p, song song (b trí h n h p). + Phân chia h th ng phanh theo v trí b trí cơ c u phanh : b trí trong lòng bánh xe, b trí c nh c u xe. + Phân chia theo tiêu chu n ki m tra ch t lư ng phanh: - Lo i M: M1 cho ô tô con, M2 cho ô tô buýt có t ng tr ng lư ng n 5 t n, M3 l n hơn 5 t n. - Lo i N dùng cho ô tô t i: N1 cho ô tô t i có t ng tr ng lư ng n 3,5 t n, N2 t 3,5 n 12 t n, N3 l n hơn 12 t n. - Lo i O dùng cho các lo i rơmoóc và bán rơmoóc. Khi ch n oán c n v n d ng linh ho t các phương pháp ch n oán c a hai h th ng th y l c và h th ng khí nén. Ngoài các c i m ch n oán riêng ư c trình bày các m c sau b) Phân lo i cơ c u phanh: Cơ c u phanh thư ng có các lo i chính sau: cơ c u phanh d ng tang tr ng, cơ c u phanh d ng ĩa,… H th ng phanh tang tr ng 6
  7. CĐÔTÔ 07A NHÓM 7 - S kích ho t gu c phanh. Khi phanh ngư i i u khi n tác ng m t l c vào h th ng d n th y l c ho c hơi, truy n l c này t i xi lanh n m bên trong Moayơ, y pist tông ra, tác ng vào gu c phanh, ép má phanh ch t vào tr ng phanh. Khi tr ng phanh quay, gu c phía trư c (g i là gu c d n ng, sơ c p) ư c kích ho t và kéo ch t vào tr ng phanh, gu c phía sau (gu c b d n, th c p) b y dang ra hay b kh kích ho t. Lo i phanh s d ng gu c d n ng và b d n thư ng ư c g i là phanh không tr ng. - Gu c phanh: H u h t gu c phanh c a xe du l ch ư c c u t o b i hai mi ng ghép l i. cong c a vành gu c phù h p v i m t trong c a tr ng phanh, b m t c a vành gu c ư c g n v i má phanh. Gu c phanh ư c ch t o t nhôm úc, có tr ng lư ng nh và t n nhi t t t. Gu c phanh có nhi u hình dáng khác nhau, các ki u a d ng c a gu c phanh ư c nhân d ng b ng s hi u gu c ư c ch nh b i vi n Tiêu chu n v t li u ma sát (FMSI: Frichon Materials Standards Institute) Thông thư ng gu c phanh ư c t hàng theo s ch t o, ki u xe, năm s n xu t i v i t ng lo i xe riêng t ư c s chu n xác - Má phanh: xe du l ch và xe t i nh má phanh ư c g n vào gu c phanh b ng m t trong hai cách, dán keo ho c tán rivê. Còn i v i các xe t i h ng n ng má phanh ư c khoan l g n bulong, cho phép vi c thay th d dàng. Tuy nhiên lo i má phanh dán thông d ng và ư c ưa chu ng hơn vì nó t n d ng ư c t i a b dày c a má, khi mòn không b inh tán c làm h ng m t trong tr ng phanh. Má phanh th c p luôn dài hơn má phanh sơ c p, ôi khi má phanh ư c g n v trí cao hay th p trên gu c thay i c tính t kích ho t hay tr ng c a gu c phanh. Tr ng phanh: Có hình dáng như cái thùng ư c g n vào tr c bánh xe ho c m t bích c a moayơ, ngay bên trong bánh xe và cùng quay v i bánh xe. Tr ng phanh có b m t c ng ch u ư ng mài mon, có b n v t l eer không b bi n d ng và ho t ng như m t b ph n tiêu nhi t. H u h t tr ng phanh ư c ch t t o b ng gang xám, ch ng mài mòn khá t t, m t ph n do hàmlư ng carbon cao c tng gang xám. Tuy nhiên như c i m c âgng là nó khá n ng và d n t v , vì v y mà nhi u tr ng phanh ư c c i ti n b ng cách ch t o tróng có nhi u thành ph n: ph n gi a làm b ng thép d p, ph n vành và b m t ma sat làm b ng gang. 7
  8. CĐÔTÔ 07A NHÓM 7 - Cơ c u phanh ĩaCalip: Calip g m các má phanh và piston th y l c, ư c t trên rotor. Calip ph i kh e ch u ư c l c k p l n, và ch u momen c a ĩa phanh. Áp su t c a các má phanh lên hai m t i di n c a ĩa phanh ph i b ng nhau tránh s bi n d ng c a ĩa và calip, ng th i cũng tránh s m c k t bi bánh xe. Caliper v i hai xilanh -Calip tĩnh: Caplip ư c nh v ch c ch n trên tr c bánh xe và gi a chúng không có s chuy n ng tương i v i nhau. Thư ng thì m i calip có hai piston, m i bên c a ĩa phanh có m t piston. Piston phía trong tác ng lên má phanh phía trong, piston phía ngoài tác ng lên má phanh phía ngoài. Trên các xe l n, calip tĩnh có nhi u piston nh m t o ra s c ép lên ĩa phanh l n d ng xe. Calip tĩnh không còn ư c dùng ph bi n trong các xe i m i vì so v i calip ng, c u t o c a calip tính có nhi u chi ti t hơn nên ph c t p hơn và t ti n hơn. Các má phanh c a calip tính có th ư c y trư t vào trong ho c ra ngoài sau khi tháo m t chi ti t ơn gi n, vì th khi thay th má không c n ph i tháo calip. - Calip ng : Calip ng có c u t o ơn gi n hơn calip tĩnh, thư ng ch dùng m t piston. Calip ư c l p trên m t giá, giá ư c g n v i tr c d n hư ng b ng bu lông. Do calip ư c g n vào giá nên nó có th chuy n ng tương i theo chi u ngang so v i ĩa phanh. Khi phanh, piston tác ng vào m t trong c a má phanh trong, y má phanh ép sát vào m t ĩa, calip tác ng vào má phanh ngoài, y má phanh ngoài ép vào m t ĩa. Calip có l c y má phanh ngoài nh l c ph n l c. i u này ư c gi i thích trong nh lu t: Trong môi tác ng, l c tác ng và ph n l c b ng nhau. Vì th , khi áp su t th y l c y vào piston bao nhiêu thì cũng có phân l c y vào cu i c a piston b y nhiêu nhưng theo chi u ngư c l i. Do v y l c ép má 8
  9. CĐÔTÔ 07A NHÓM 7 phanh bên pistton và bên calip luôn b ng nhau. Tùy vào kích thư c c a piston, calip có th t o ra l c ép kho ng 10000 pounds (4.4545 kg). Má phanh: Trên h u h t các calip tĩnh má phanh phía trong và ngoài gi ng nhau nên có th hoán i cho nhau. Còn calip ng hai má phanh trong và ngoài khác nhau. B phanh (má phíp) c a phanh ĩa cơ b n gi ng v i phanh tang tr ng. Thông thư ng b phanh có tr n b t kim lo i, b phanh ư c g n v i gu c phanh (xương phanh) b ng inh tán ho c dán keo, b m t b phanh ph i ph ng khi ép vào m t ĩa se ư c t i a di n tích ma sát. Nhi u má phanh còn ư c g n c m bi n mòn, thư ng dùng là m t m u thép g n vào gu c phanh, khi mòn m u thép này s c vào c nh ngoài c a ĩa phanh, t o ra ti ng rít r t d nh n bi t, vì v y còn g i là c m bi n âm thanh. ây là lo i c m bi n ơn gi n nh t, ngoài ra còn có các lo i c m bi n i n, khi mòn phanh èn s 9
  10. CĐÔTÔ 07A NHÓM 7 báo và còn lo i n a là c m bi n xúc giác, khi phanh mòn se có nh ng rung ng lên pedan. H th ng phanh tang tr ng có c u t o b i m t tang tr ng ư c quay cùng v i tr c quay c a bánh, trong ó có ch a các má phanh. Nguyên lư ho t ng c a h th ng phanh tang tr ng là dùng áp su t th y l c tác ng lên piston và truy n cho má phanh áp sát vào tang tr ng. V t li u ma sát trên má phanh s ti p xúc v i tang tr ng, làm ch m t c quay c a tang tr ng và tr c bánh. Thi t k này giúp phanh ho t ng hi u qu trong h u h t các trư ng h p, tuy nhiên khi ph i phanh liên t c t c cao, hay phanh khi xe xu ng d c v i t i tr ng l n, phanh tang tr ng m t i hi u qu . V cơ b n, nguyên t c phanh là chuy n hóa cơ năng sang nhi t năng. Vì v y, phanh tang tr ng ch ho t ng khi nó v n còn kh năng h p thu nhi t . M t khi các b ph n trong h th ng, không th h p thu thêm nhi t ư c n a, h th ng phanh s m t i kh năng d ng xe, gây nên nguy hi m. Trong quá trình s d ng các cơ c u phanh b hao mòn nh hư ng t i ch t lư ng phanh, vì v y trên cơ c u phanh còn có các cơ c u i u ch nh khe h má phanh và tang tr ng ho c cơ c u t ng i u ch nh khe h như trên ôtô c a hang Toyota. 10
  11. CĐÔTÔ 07A NHÓM 7 H th ng phanh ĩa Tuy làm gi m t c theo nguyên lư c a h th ng phanh tang tr ng nhưng thi t k c a phanh ĩa vư t tr i so v i phanh tang tr ng. Phanh ĩa s d ng m t roto m ng, v khung c nh k p l y roto như g ng ki m, hăm t c xe. Phanh ĩa cũng ư c d n ng b ng h th ng d u áp l c. Do thi t k h , má phanh và ĩa phanh ư c làm ngu i nhanh chóng nh gió trong khi ch y, vi c thêm nh ng l nh trên ĩa phanh giúp vi c gi i nhi t hoàn h o hơn . Phanh ĩa so vói phanh tr ng có tác d ng ng u hơn các bánh, do không b nh hư ng c a hi n tư ng t , và tính không ng u khi m t c a m t h th ng má phanh có di n tích l n như phanh 11
  12. CĐÔTÔ 07A NHÓM 7 tr ng . Dù v y, do không có kín, h th ng phanh ĩa d b nh hư ng b i các ch t b n như cát b i, nư c bùn, bám vào, gây nh hư ng n ch t lư ng phanh. Ngày này, các hăng s n xu t không thư ng s d ng h th ng phanh ĩa 4 bánh các d ng xe c v a, thay vào ó s d ng k t h p phanh ĩa bánh trư c và tang tr ng bánh sau. S k t h p này nâng cao kh năng phanh c a xe cũng như giúp ti t ki m chi phí khi s n xu t, nh các thi t k tang tr ng cũng như phanh ĩa liên t c ư c c i ti n trong su t hơn 20 năm qua. K t c u c a phanh ĩa r t a d ng, các ch c năng hoàn thi n nhi u, ch ng h n: trong các phanh ĩa n m trên bánh xe sau thư ng có cơ c u liên ng i u khi n v i phanh tay, cơ c u t ng i u ch nh khe h má phanh và ĩa phanh, c m bi n o t c quay c a bánh xe… Do ó các hư h ng x y ra có th là các bi u hi n không rõ rang. Vi c phân tích hư h ng và ch n oán k 12
  13. CĐÔTÔ 07A NHÓM 7 6.1.2. HƯ H NG TRONG H TH NG PHANH: a) Mòn các cơ c u phanh Quá trình phanh x y ra trong cơ c u phanh ư c th c hi n nh ma sát gi a ph n quay và ph n không quay, vì v y s mài mòn c a các chi ti t má phanh v i tang tr ng hay ĩa phanh là không tránh kh i. S mài mòn này làm tăng kích thư c b m t làm vi c c a tang tr ng, gi m chi u dày má phanh, t c là làm tăng khe h má phanh và tang tr ng khi không phanh. Khi ó, mu n phanh hành trình bàn p ph i l n lên ho c v i h th ng phanh khí nén th i gian ch m tác d ng s tăng. H u qu c a nó là làm tăng quãng ư ng phanh, tăng th i gian phanh, gi m gia t c ch m d n trung bình c a ô tô, chúng ta thư ng nói là s mòn cơ c u phanh làm gi m hi u qu phanh c a ô tô. N u hi n tư ng mòn x y ra còn ít thì nh hư ng c a nó t i hi u qu phanh là không áng k , nhưng khi s mài mòn tăng lên nhi u s d n t i gi m áng k hi u qu phanh , ng th i làm cho ngư i lái ph i t p trung cao x lý các tình hu ng khi phanh và s nhanh chóng m t m i. S mài mòn quá m c c a má phanh có th d n t i bong tróc liên k t ( inh tán, hay keo dán) gi a má phanh và gu c phanh, má phanh có th rơi vào không gian n m gi a gu c phanh và tang trông, gây k t c ng cơ c u phanh. S mài mòn tang tr ng có th x y ra theo các d ng: b cào xư c l n trên b m t ma sát c a tang tr ng và làm bi n ng l n mô men phanh, gây méo tang tr ng khi phanh và có th n t tang tr ng do ch u t i tr ng quá l n. S mài mòn các cơ c u phanh thư ng x y ra: - Mòn u gi a các cơ c u phanh, khi phanh hi u qu phanh s gi m, hành trình bàn p phanh tăng lên (n u là h th ng phanh th y l c). - Mòn không u gi a các cơ c u phanh, hi u qu phanh gi m m nh, ô tô b l ch hư ng chuy n ng mong mu n, i u này thư ng d n t i các tai n n giao thông khi 13
  14. CĐÔTÔ 07A NHÓM 7 phanh ng t. Các tr ng thái l ch hư ng chuy n ng thư ng nguy hi m k c khi ô tô chuy n ng th ng, và c bi t khi ô tô quay vòng và phanh g p. b) M t ma sát trong cơ c u phanh Cơ c u phanh ngày nay thư ng dùng ma sát khô, vì v y n u b m t ma sát dính d u, m , nư c thì h s ma sát gi a má phanh và tang tr ng s gi m, t c là gi m mô men phanh sinh ra. Thông thư ng trong s d ng do m t moay ơ, d u t xi lanh bánh xe, nư c t bên ngoài xâm nh p vào, b m t má phanh, tang tr ng chai c ng… làm m t ma sát trong cơ c u phanh. S m t ma sát x y ra không ng th i trên các cơ c u phanh nên s làm gi m hi u qu phanh và gây l ch hư ng chuy n ng c a ô tô khi phanh. Trư ng h p này hành trình bàn p phanh không tăng, nhưng l c trên bàn p ù có tăng cũng không làm tăng áng k mô men sinh ra. N u b m t ma sát b nư c xâm nh p thì có th sau m t s l n phanh nh t nh, mô men phanh sinh ra s ph c h i l i tr ng thái ban u. c) Bó k t cơ c u phanh :Cơ c u phanh c n thi t ph i t o cho bánh xe lăn trơn khi không phanh. Trong m t s trư ng h p cơ c u phanh b bó k t do: bong t m ma sát g c phanh, hư h ng các cơ c u h i v , do i u ch nh không úng, v t l rơi vào không gian làm vi c… S bó k t cơ c u phanh còn có th x y ra trên cơ c u phanh có phanh tay và phanh chân làm vi c chung trong cùng m t cơ c u phanh S bó k t cơ c u phanh s gây mài mòn không theo qui lu t, phá h ng các chi ti t cơ c u, ng th i làm m t kh năng chuy n ng c a ô tô t c cao. S bó phanh khi không phanh làm tăng ma sát không c n thi t, nung nóng các b 14
  15. CĐÔTÔ 07A NHÓM 7 m t ma sát trong cơ c u phanh, do v y h s ma sát gi m và gi m hi u qu phanh khi c n phanh. Khi có hi n tư ng này có th phát hi n thông qua s lăn trơn c a ô tô hay kích bánh xe quay trơn, qua ti ng ch m phát ra trong cơ c u… D N NG KI U PHANH 1. i v i d n ng i u khi n th y l c Khu v c xi lanh chính: - Thi u d u phanh. - D u phanh l n nư c. - Rò r d u phanh ra ngoài, rò r d u phanh qua các joăng, ph t bao kín bên trong. - D u phanh b b n, nhi u c n làm gi m kh năng c p d u hay t t l c p d u t bu ng ch a d u t i xi lanh chính. - Sai l ch v trí các piston d u do i u ch nh không úng hay do các s c khác. - Nát hay h ng các van d u. - Cào xư c hay r b m t làm vi c c a xi lanh. ư ng ng d n d u b ng kim lo i hay b ng cao su: - T c bên trong, b p bên ngoài ư ng ng d n. - Th ng hay n t, rò r d u t i các ch n i. Khu v c các xi lanh bánh xe. - Rò r d u phanh ra ngoài, rò r d u phanh qua các joăng, ph t bao kín bên trong. - Xư c hay r b m t làm vi c c a xi lanh. Hư h ng trong c m tr l c: bao g m các hư h ng c a: - Ngu n năng lư ng tr l c (tùy thu c vào d ng năng lư ng truy n: chân không, th y l c, khí nén, ho c t h p th y l c-khí nén, i n…). Ví d : hư h ng c a bơm chân không, máy nén khí, bơm th y l c, ngu n i n, ư ng ng d n, lư i l c, van i u áp… - Van i u khi n tr l c: mòn, nát các b m t van, sai l ch v trí, không kín khít hay t t hoàn toàn các l van… - Các xi lanh tr l c: sai l ch v trí, không kín khít, rò r … c bi t s hư h ng do các màng cao su, các vòng bao kín s làm cho xi lanh tr l c m t tác d ng, th m chí còn c n tr l i ho t ng c a h th ng. - Các cơ c u b ph n liên k t gi a ph n tr l c và ph n d n ng i u khi n, gây nên sai l ch hay phá h ng m i tương quan c a các b ph n v i nhau. Khi xu t hi n các hư h ng trong ph n tr l c có th d n t i làm tăng áng k l c bàn p, c m nh n v l c bàn p th t thư ng, không chính xác. Trên ô tô có tr l c 15
  16. CĐÔTÔ 07A NHÓM 7 phanh, khi có các s c trong ph n tr l c s còn d n t i gi m hi u qu phanh, hay gây bó k t b t thư ng cơ c u phanh. Hư h ng trong c m i u hòa l c phanh: mòn, nát các b m t van, sai l ch v trí, không kín khít hay t c hoàn toàn các l van… 2. i v i d n ng phanh khí nén D n ng phanh khí nén yêu c u kín khít cao, do v y ph bi n nh t là s rò r khí nén, thư ng g p t t c m i v trí trên h th ng. Máy nén khí và van i u áp có các hư h ng thư ng g p sau: - Mòn bu ng nén khí: séc măng, piston, xi lanh. - Mòn h ng các b b c hay bi tr c khu u. - Thi u d u bôi trơn. - Mòn, h van m t chi u. - Chùng dây ai. - K t van i u áp c a h th ng. ư ng ng và bình ch a khí nén: - T c ư ng ng d n. - D u và nư c ng l i. Van phân ph i, van ba ng , các u n i: - K t các van làm m t hi u qu d n khí. - Nát h ng các màng cao su. - Sai l ch v trí làm vi c. C m b u phanh bánh xe: - Th ng các bát cao su. - Gãy lò xo h i v các bát cao su. - Sai l ch v trí làm vi c. Các c m quay cơ c u phanh: - Bó k t các cơ c u do va ch m hay khô m bôi trơn. - Sai l ch v trí liên k t - Mòn m t biên d ng cam. CÁC THÔNG S CHU N OÁN Qua phân tích và li t kê các hư h ng trong h th ng phanh có th d n t i các thông s bi u hi n k t c u chung như sau: - Gi m hi u qu phanh: quãng ư ng phanh tăng, gia t c ch m d n trung bình nh , th i gian phanh dài. - L c phanh hay mô men phanh bánh xe không m b o. - Tăng hành trình t do bàn p phanh. 16
  17. CĐÔTÔ 07A NHÓM 7 - Phanh trên ư ng th ng nhưng xe b l ch hư ng chuy n ng. - Không lăn trơn khi không phanh… Các bi u hi n c a ô tô khi hư h ng h th ng phanh a. Phanh không ăn -Do tr l c không hi u qu . -Khe h má phanh và tang tr ng l n -Má phanh dính d u, má phanh b ư t, tang tr ng b các v t rãnh vòng,má phanh ép không h t lên tang tr ng. Má phanh b chai c ng. + i v i phanh d u: -L t khí trong ư ng ng thu l c, d u phanh b ch y, piston c a xi lanh phanh chính b k t. Piston xi lanh con b k t, ư ng ng d u b n, t c. Thi u d u. + i v i phanh khí: Áp su t trong b u phanh không , b i u ch nh áp su t không làm vi c, dây cua roa b chùng làm áp su t gi m, van c a máy nén b h , séc măng c a máy nén b mòn, lư i l c không khí vào máy nén b t c, van an toàn c a máy nén i u ch nh sai, van c a t ng phanh b mòn, b u phanh không kín, ư ng ng d n khí b h . i u ch nh c m phanh không úng, màng trong b u phanh b chùng. b. Phanh b d t Lò xo kéo các gu c phanh b gãy, má phanh b gãy, khe h má phanh và tr ng phanh không úng qui nh nh quá, g i má phanh mòn, tr c trái ào b rơ, tang tr ng b o, bi moay ơ b rơ. Bàn p không có hành trình t do: Không có khe h gi a má phanh và tang tr ng, piston xi lanh phanh bánh xe b k t. Khe h gi a cán piston và piston c a xi lanh chính quá l n. c. Phanh ăn không u các bánh xe Piston c a xi lanh bánh xe b k t (phanh d u), i u ch nh sai cam nh (phanh khí), má phanh và tang tr ng b mòn, i u ch nh sai khe h tang tr ng, má phanh. d. Phanh b bó Gu c phanh b dính vào tr ng, lò xo tr gu c phanh b gãy, má phanh b tróc ra kh i gu c phanh. L b xung d u xi lanh chính b b n, t c. Vòng cao su c a xi lanh chính b n ra, k t. Piston xi lanh chính b k t. e. Có ti ng kêu trong tr ng phanh Má phanh mòn quá, b chai c ng, lò xo trong gu c phanh b gãy. f. M c d u gi m Xi lanh chính b ch y d u, xi lanh bánh xe b ch y d u. 17
  18. CĐÔTÔ 07A NHÓM 7 6.1.3. M T S TIÊU CHU N CƠ B N TRONG KI M TRA H TH NG PHANH A. CÁC YÊU CÀU CƠ B N TRONG KI M TRA H TH NG PHANH H th ng phanh là m t h th ng m b o an toàn chuy n ng cho ô tô. Do v y ph i ch p nh n nh ng yêu c u ki m tra kh c khe, nh t là i v i ô tô thư ng xuyên ho t ng t c cao. Các yêu c u như sau: Ph i m b o phanh nhanh chóng d ng xe kh n c p trong b t kì tình hu ng nào. Khi phanh t ng t, xe ph i ư c d ng sau quãng ư ng phanh nhanh nh t, t c là có gia t c phanh c c i. Ph i m b o phanh gi m t c ô tô trong m i u ki n s d ng, l c phanh trên bàn p ph i t l v i hành trình bàn p, có kh năng rà phanh khi c n thi t. hi u qu phanh cao ph i kèm theo s phanh êm d u m b o phanh chuy n ng v i gia t c ch m d n bi n i u n gi n nh chuy n ng c a xe. T i thi u trên ô tô ph i có hai h th ng phanh la: phanh chính và phanh d phòng (phanh chân và phanh tay). Hai h th ng u ph i s n sàng làm vi c khi c n thi t. d n ng phanh chân và phanh tay làm vi c c l p không nh hư ng l n nhau. Phanh tay có th thay th phanh chân khi phanh chân có s c . Phanh tay dùng gi nguyên v trí xe trên ư ng b ng cũng như trên d c nghiêng theo thi t k ban u. L c i u khi n không quá l n và i u khi n nh nhàng, d dàng k c i u khi n b ng chân ho c b ng tay. Hành trình bàn p phanh ho c tay phanh ph i thích h p và n m trong ph m vi i u khi n có th c a ngư i s d ng. Khi phanh l c phanh sinh ra gi a các bánh xe trên m t c u ph i b ng nhau, n u có sai l ch thì ph i nh trong ph m vi cho phép, khi th phanh trên ư ng ph i gi úng ư c qu o chuy n ng mong mu n theo i u khi n. Các h th ng i u khi n có tr l c phanh, khi b hư h ng h tr l c, h th ng phanh v n ư c i u khi n và có tác d ng trên ô tô. mb o tin c y s d ng c a ô tô trong c t h th ng và các thi t b chi ti t trong h th ng, nh t là các chi ti t bao kín b ng v t li u cao su, nh a t ng h p. 18
  19. CĐÔTÔ 07A NHÓM 7 Các cơ c u phanh ph i thoát nhi t t t, không truy n nhi t ra các khu v c làm nh hư ng t i s làm vi c c a các cơ c u xung quanh(l p xe,moay-ơ…)ph i d dàng i u ch nh, thay th các chi ti t hư h ng. B. M T S TIÊU CHU N CƠ B N TRONG KI M TRA. Các qu c gia khác nhau u có tiêu chu n riêng cho phù h p v i m c phát tri n kinh t , chính gì v y các tiêu chu n u không gi ng nhau. Tiêu chu n cơ b n trong ki m tra hi u qu phanh b ng 6.1 c a ECE R13 Châu Âu, và c a TCVN 6919- 2001 Vi t Nam trong trư ng h p l p ráp xu t xư ng ô tô. Khi phanh xe trên ư ng qu o chuy n ng c a ô tô không l ch quá 80 so v i phương chuy n ng th ng và không b l ch bên 3,50m. Tiêu chu n ki m tra ch t lư ng phanh chân dùng trong ki m nh lưu hành c a Vi t Nam do b GTVT ban hành cho trong b ng 6.2. tiêu chu n ngành 22- TCVN 224-2000. C ng trong tiêu chu n này yêu c u cho phanh tay: khi phanh tay(phanh d ng xe) xe ư c d ng trên d c ( d c 20%), hay l c phanh trên bánh xe ki m tra trên b th không nh hơn 16% tr ng lư ng ô tô. 19
  20. CĐÔTÔ 07A NHÓM 7 B ng 6.1 tiêu chu n Châu Âu: ECE-R13. Ô tô ch ngư i Ô tô ch hàng Ô tô ECE-R13 Ô tô buýt Ô tô t i có t ng tr ng lư ng con Tr ng lư ng l n nh t >12 t n ≤3,5 T n >3,5t n,≤12t n M1 M2 M3 N3 N1 N2 T c ban u phanh 80 60 60 80 60 60 (v)km/h v2 Phanh chính(chân) Công th c tính toán g n 0,1.v + v2 v2 (*) 150 0,15.v + 0,15.v + úng quãng ư ng phanh 130 130 Quãng ư ng phanh≤m 50,7 36,7 36,7 61,2 36,7 36,7 Gia t c ch m d n trung 5,8 5,0 5,0 bình≥m/s2 L c bàn p max≤N 500 700 700 Th i gian ch m tác d ng 0,36s 0,54s 0,54s max≤s T c ban u phanh(v) 80 60 60 70 50 40 km/h 2.v 2 Công th c tính toán g n 0,1.v + 2.v 2 2.v 2 (*) Phanh tay 150 0,15.v + 0,15.v + úng quãng ư ng phanh 130 115 Quãng ư ng phanh≤m 93,3 64,4 64,4 95,7 54,0 38,3 Gia t c ch m d n trung 2,9 2,5 2,2 bình≥m/s2 L c tay kéo max≤N 400 600 600 Chú thích(*)-công th c tính toán g n úng quãng ư ng phanh l y b ng m,v tinh b ng km/h B ng 6.2 tiêu chu n ngành 22-TCVN 224-2000 Ô tô ch ngư i Ô tô ch hàng 22-TCVN 224-2000 Ô tô Ô tô buýt Ô tô t i Tr ng lư ng l n nh t con ≤8,0 t n >8,0 t n ≤8,0 t n >8,0 t n T c ban u phanh (v)km/h 30 30 30 30 30 Phanh chân Quãng ư ng phanh≤m 7,2 9,5 11,0 9,5 11,0 Gia t c ch m d n l n nh t≥m/s2 5,8 5,0 5,0 4,2 6.2. PHƯƠNG PHÁP VÀ THI T B CH N OÁN 20