Xem mẫu

  1. Bài h c t cú s y chân c a Toyota Toyota ang b c l nh ng d u hi u kh ng ho ng quá rõ r t. Nhà s n xu t xe hàng u th gi i h c ư c gì sau cu c c i t c a các ông l n khác trong ngành? Cách ây chưa y hai th p niên, Toyota ã t ng vư t m t General Motors (GM) tr thành nhà s n xu t ô tô hàng u th gi i và gi v ng v th này trong nhi u năm li n. V y mà, gi ây, không ai khác chính Akio Toyoda - v ch t ch m i và cũng là cháu n i c a ngư i sáng l p t p oàn - l i tuyên b t p oàn ang chao o trong vòng xoáy kh ng ho ng. Toyota v n là m t t p oàn có quy mô vô cùng l n. M t s ngư i trong ngành và n i b t p oàn cho r ng Akio Toyoda ang nghiêm tr ng hóa v n . Tuy nhiên, dù ngư i ta có c tình ch i b thì Toyota v n b c l nh ng d u hi u kh ng ho ng quá rõ r t. Kh ng ho ng không ch là câu chuy n c a riêng Toyota mà c a toàn b ngành công nghi p s n xu t ô tô. ó là bài h c cho mô hình s n xu t ra nh ng công ngh vư t tr i nhưng l i ư c cóp nh t, ch p ghép t tinh hoa công ngh c a vô s các nhà s n xu t khác. Sai l m Toyota ang th c s m c ph i là gì và t p oàn này c n làm gì t c u l y mình u s là bài h c quý giá cho các nhà s n xu t khác trong ngành. Ngư i kh ng l ngã ng a Trong khi các i th tr c ti p c a Toyota i n hình là Volkswagen và Hyundai u ã tr v ng trong kh ng ho ng thì Toyota l i m t ho c
  2. không th m r ng th ph n t t c các th trư ng trên toàn th gi i ngo i tr Nh t B n - th trư ng v n ã b thu h p t r t nhi u năm trư c cu c kh ng ho ng năm ngoái. T i M - th trư ng v n em l i doanh s và l i nhu n l n nh t cho hãng - Toyota b t y chay gay g t sau v bê b i cho xu t xư ng nh ng chi c xe hơi không t tiêu chu n an toàn. Hình minh h a. Ngu n: Economist T i Trung Qu c, n , Brazil - nh ng th trư ng h a h n t c tăng trư ng m nh m - doanh s bán c a Toyota cũng b ch ng l i. Th m chí, ngay c trong lĩnh v c s n xu t xe hơi thân thi n v i môi trư ng, Toyota v n v trí s m t nay cũng ã b các i th khác b t k p b i nhi u nhà s n xu t xe ng lo t cho ra i các dòng xe b o v môi trư ng trư c khi các nhà làm lu t áp hàng lo t các quy nh lư ng khí th i m c th p. Th t s ng s t khi trong quý u 2009, m c thua l c a Toyota còn l n hơn c General Motor - m t t p oàn ít lâu sau c c ch ng ã ph i tuyên b phá s n tái cơ c u. ng sau t t c nh ng s vi c này, ngư i c a Toyota ph i
  3. th a nh n m t s th c chua chát r ng mình ang d n các i th u ikp b i i th c a h ã cho ra i nh ng dòng xe có ch t lư ng m b o và h p th hi u ngư i tiêu dùng trong khi Toyota ch bi t r p khuôn các s n ph m hàng lo t h t s c c c m ch và bình thư ng ph c v s ông. L i báo ng c a v tân ch t ch d a trên phân tích c a tác gi Jim Collins trong cu n sách "How Mighty Fall" (t m d ch là "Ngư i kh ng l ãg c ngã ra sao?"). Cu n sách mô t chi ti t năm giai o n d n t i s s p c a m t t p oàn và theo c nh báo c a tân ch t ch, t p oàn Toyota ã trư t t i t n m c th tư r i. Theo l i tác gi , các doanh nghi p ã n giai o n này d u sao v n t nh o t ư c s m nh c a mình nhưng h luôn loay hoay trong các k ho ch tái cơ c u y tham v ng r i d n trư t dài t i tr ng thái không th c u vãn thêm ư c n a. Nh ng l i h thư ng m c ph i là: nóng lòng tìm ki m m t thương v sáp nh p l n chuy n i doanh nghi p c a mình trong ch p nhoáng, b t tay vào m t d án c i t m nh m mà b qua m i th m nh v n có c a mình, m t nh hư ng và r i xa d n tri t lý kinh doanh ban u b i ti n hành c i t quá g p gáp, t ni m tin vào nh ng chi n lư c không có s c thuy t ph c ch ng h n như tham v ng ti n xa v công ngh ho c trong kinh doanh, kỳ v ng vào m t lãnh o có t m chi n lư c nhưng l i không n m v ng v th m nh c t lõi c a doanh nghi p. Trong khi ó, tác gi Collins l i cao nh ng ph m ch t lãnh o dù ã cũ nhưng v n luôn gi ư c giá tr là lòng quy t tâm, tính k lu t, i m tĩnh trư c áp l c cùng kh năng ưa ra quy t nh có tính chi n lư c d a trên s cân nh c th n tr ng căn c vào th c t . Thông thư ng, m t ngư i lãnh o có kh năng ch n ng s suy gi m c a doanh nghi p là m t ngư i trư ng thành t t p oàn - ngư i bi t doanh nghi p c a mình ph i làm gì ng
  4. th i t o d ng nh ng th m nh v ng ch c và xác nh, kh c ph c ư c các i m y u. Chúng ta có vô vàn ví d d n ch ng v kinh nghi m c a nh ng doanh nghi p ã t ng kinh qua th i kh c như Toyota hi n gi . Cu i th p niên 90, c Hewlett-Packard và Motorola u ng p trong kh ng ho ng và IBM v n là m t t p oàn y uy tín t i Hoa Kỳ cũng tr i qua nh ng khó khăn tương t . C ba u ph i i m t v i bài toán v cách thích ng trong th i i Internet. N l c làm m i mình, HP và Motorola ã thuê v m t ngư i qu n lý m i t bên ngoài và liên t c tái cơ c u doanh nghi p. C hai có cùng m t hư ng gi i quy t nhưng l i nh n ư c hai k t c c khác nhau. May m n cho HP, t p oàn này ã có th thoát kh i kh ng ho ng dư i s lãnh o c a Mark Hurd. Mark Hurd có phong cách lãnh o hoàn toàn khác v i ngư i ti n nhi m là bà Carly Fiorina - ngư i bu c ph i r i kh i gh lãnh o sau 5 năm làm vi c không hi u qu . Thay vì nh ng k ho ch sáp nh p và các chi n lư c y tham v ng, Mark Hurd chú tr ng n vi c duy trì tính hi u qu , kh năng gi i quy t v n , c i thi n tình tr ng tài chính và quan tâm t i khách hàng. Trong khi ó, Motorola ã không bao gi gư ng d y ư c sau bong bóng công ngh năm 2000 -2001. Giá tr c phi u c a t p oàn ã r t xu ng ch còn 1/6 so v i lúc nh i m. V i IBM, t p oàn này không nh ng vư t qua kh ng ho ng mà còn t o ng ư c cho mình m t v th m i trên thương trư ng nh vi c Lou Gerstner kiên quy t không chia tách t p oàn gi ng như l i "mách nư c" c a các nhà phân tích ph Wall, c a th ng c các ngân hàng u tư và m t s nhà qu n lý c p cao lúc ó c a IBM. Trái l i, Gerstner ã ch n cách d n d n v c d y t p oàn t chính nh ng th m nh ã t o d ng nên danh ti ng c a t p oàn ưa IBM lên v trí hàng u trong th trư ng d ch v máy
  5. tính. (M t trong nh ng th m nh không th không k n k năng tuy t v i c a i ngũ nhân viên ang làm vi c t i ây). Toyota h c ư c gì t th t b i c a k khác? Toyota cũng có th h c ư c nhi u i u t th t b i c a các nhà s n xu t khác trong ngành. M t th p niên trư c, Ford cũng tư ng r ng mình ã tìm ư c v c u tinh v i s xu t hi n c a ch t ch Jac Nasser. V ch t ch này kh ng nh quy t tâm chuy n i t p oàn t m t nhà s n xu t ô tô ki u cũ sang m t doanh nghi p năng ng, khôn ngoan trong th i i Internet, hư ng t i ngư i tiêu dùng không ng ng c ng c thương hi u và d ch v cung c p ra th trư ng. Và r i v ch t ch này cũng b cu n vào nh ng thương v sáp nh p quy mô l n b ng vi c mua l i Volvo và Land Rover. Nhưng không may, trong khi m i mê theo u i cu c cách m ng m ch t Nasser, Ford ã d n r i xa m c tiêu ban u c a mình là t o ra nh ng phương ti n trang nhã m t cách hi u qu và em l i l i nhu n l n nh t có th - ó m i chính là tri t lý kinh doanh ã làm nên tên tu i c a Ford. Và ó cũng là nh ng gì lúc này, Ford ang n l c v c d y dư i th i lãnh oc a Alan Mulally - m t nhà lãnh o không n ào nhưng l i có cách th c lãnh o ch c ch n hơn Nasser. Hơn th , Toyota cũng ng trư c cơ h i l n ch nh s a sai l m. H s không ph i là m t GM th hai b i GM ã lún sâu vào r c r i v cơ c u t r t lâu trư c khi ph i vin n cách tuyên b phá s n thoát kh i b t c. Toyota ư c d n d t b i m t v ch t ch bi t rõ v n doanh nghi p ang th c s v p ph i là gì: ó là vi c rơi m t v th hàng u v ch t lư ng vì m i mê ch y theo s lư ng b ng m i giá và vi c không còn t nhu c u c a khách hàng lên hàng u. Khi nh n ra sai l m, Toyota ang n l c l yl i
  6. ch t lư ng và s tin c y c a khách hàng. Gi ây, h c n ti p t c cho ra i nh ng m u xe hơi m i y c m h ng và sáng t o. Nh ng gì ch t ch Toyota ang làm hoàn toàn không vi n vông. Nó th t ơn gi n, hi u qu và òi h i nhà s n xu t này ph i c bi t chú tr ng n nhu c u c a ngư i tiêu dùng. Và ó ch ng ph i i u c t lõi trong kinh doanh hay sao?