Phòng, chống bạo lực đối với trẻ em và lao động trẻ em - pháp luật và thực tiễn - TS Đỗ Ngân Bình

Đăng ngày | Thể loại: | Lần tải: 0 | Lần xem: 0 | Page: 6 | FileSize: M | File type: PDF
of x

Phòng, chống bạo lực đối với trẻ em và lao động trẻ em - pháp luật và thực tiễn - TS Đỗ Ngân Bình. Bài viết trình bày về khái niệm trẻ em, lao động trẻ em và bạo lực đối với trẻ em, các biện pháp phòng, chống bạo lực đối với trẻ em, tình trạng bạo lực đối với trẻ em và lao động trẻ em ở Việt Nam, pháp luật Việt Nam liên quan đến phòng, chống bạo lực đối với trẻ em và lao động trẻ em và các đề xuất.. Giống các thư viện tài liệu khác được bạn đọc chia sẽ hoặc do sưu tầm lại và chia sẽ lại cho các bạn với mục đích nghiên cứu , chúng tôi không thu tiền từ thành viên ,nếu phát hiện nội dung phi phạm bản quyền hoặc vi phạm pháp luật xin thông báo cho chúng tôi,Ngoài tài liệu này, bạn có thể download tài liệu miễn phí phục vụ tham khảo Một ít tài liệu tải về thiếu font chữ không xem được, nguyên nhân máy tính bạn không hỗ trợ font củ, bạn download các font .vntime củ về cài sẽ xem được.

https://tailieumienphi.vn/doc/phonga-chong-bao-luc-doi-voi-tre-em-va-lao-dong-tre-em-phap-luat-va-thuc-tien-ts-59bbuq.html

Nội dung


VÊn ®Ò phßng, chèng b¹o lùc ®èi víi phô n÷ vµ trÎ em trong c¸c lÜnh vùc ph¸p luËt TS. §ç Ng©n B×nh * T rong nh ng năm g n ây, hi n tư ng b o l c i v i tr em ang ngày càng gia tăng. Do h n ch v nh n th c, do tu i tác và thi u s quan tâm c a gia ình, tr em ang không nh ng b bóc l t v s c lao ng mà còn b ánh p, chà p v nhân ph m, danh d . ã n lúc, Nhà nư c và toàn xã h i c n quan tâm hơn n các bi n pháp phòng, ch ng b o l c i v i tr em và lao ng tr em. Trong ó, vi c xem xét, hoàn thi n các quy nh pháp lu t v phòng, ch ng b o l c i v i tr em và lao ng tr em, cũng như t ch c th c hi n t t các quy nh này là m t nhân t quan tr ng. 1. V khái ni m tr em, lao ng tr em và b o l c i v i tr em Hi n nay, trong các văn b n pháp lu t c a Vi t Nam ang t n t i nh ng quy nh không th ng nh t v tu i xác nh th nào là tr em và lao ng tr em. Lu t b o v , chăm sóc và giáo d c tr em thông qua ngày 15/6/2004 cho r ng tr em là công dân Vi t Nam dư i 16 tu i.(1) B lu t hình s nư c C ng hoà XHCN Vi t Nam năm 1999 có m t s quy nh gián ti p v “tr em”. C th , trong các t i ph m liên quan n tr em, B lu t hình s xác nh tr em là ngư i dư i 16 tu i, nh ng t i ph m i v i i tư ng này ư c chia thành 2 lo i: T i ph m i v i tr em trong tu i t 13 n dư i 16 tu i và t i ph m i v i tr em dư i 16 tu i. Như v y, v i các quy nh c a B lu t hình s , có th hình dung tr em t¹p chÝ luËt häc sè 2/2009 là nh ng ngư i dư i 16 tu i, khác v i ngư i v thành niên là ngư i dư i 18 tu i. T i B lu t lao ng (BLL ) nư c C ng hoà XHCN Vi t Nam không ưa ra i u lu t xác nh th nào là “lao ng tr em” mà ch quy nh: “ngư i lao ng là ngư i t 15 (2) tu i tr lên”. ng th i, BLL cũng xác nh lao ng chưa thành niên “là ngư i dư i 18 tu i”(3) và quy nh v vi c c m nh n tr em chưa 15 tu i vào làm các công vi c n ng nh c, c h i…(4) Như v y, vi c xác nh th nào là tr em và lao ng tr em trong các văn b n pháp lu t lao ng nhìn chung chưa rõ ràng. Ch có th suy oán g m 2 lo i là: Lao ng v thành niên dư i 18 tu i và lao ng tr em dư i 15 tu i. i chi u v i các quy nh trong Công ư c 182 c a T ch c lao ng qu c t (ILO) v “C m và hành ng t c th i lo i b các hình th c lao ng tr em t i t nh t” và Khuy n ngh s 190 cũng v v n này,(5) có th th y nh ng i m vênh gi a pháp lu t trong nư c và pháp lu t qu c t v khái ni m “lao ng tr em”. T i hai văn b n c a ILO, thu t ng “tr em” ư c áp d ng cho t t c nh ng ngư i dư i 18 tu i, trong khi theo quy nh c a pháp lu t Vi t Nam tr em l i là ngư i dư i 16 tu i. Như v y, quy nh v tu i không ng nh t chính là m t trong nh ng vn u tiên c n xem xét khi chu n hoá các * Gi ng viên Khoa pháp lu t kinh t Trư ng i h c Lu t Hà N i 35 VÊn ®Ò phßng, chèng b¹o lùc ®èi víi phô n÷ vµ trÎ em trong c¸c lÜnh vùc ph¸p luËt văn b n pháp lí làm cơ s cho vi c tri n khai các ho t ng phòng, ch ng b o l c tr em. Căn c vào các quy nh c a pháp lu t và th c ti n, có th th y hành vi b o l c i v i tr em và lao ng tr em là hành vi c ý gây t n h i ho c hành vi có kh năng gây t n h i v th ch t, tinh th n i v i tr em và lao ng tr em. C th bao g m nh ng lo i hành vi sau ây: Hành h , ngư c ãi, ánh p ho c nh ng hành vi c ý khác xâm h i n s c kho , tính m ng; lăng m ho c hành vi c ý khác xúc ph m danh d , nhân ph m; cô l p, xua u i ho c gây áp l c thư ng xuyên v tâm lí gây h u qu nghiêm tr ng; cư ng ép quan h tình d c (như hi p dâm, cư ng dâm, giao c u…) v i tr em và lao ng tr em; c ý gây thương tích ho c gây t n h i cho s c kho c a tr em ho c lao ng tr em; i x t i t , b t nh n ăn, nh n u ng, b t ch u rét, m c rách, không cho ho c h n ch v sinh cá nhân, giam hãm nơi có môi trư ng c h i, nguy hi m ho c b t làm nh ng vi c trái v i o c xã h i; hành vi l m d ng s c lao ng tr em, s d ng s c lao ng tr em vào công vi c n ng nh c, nguy hi m ho c ti p xúc v i ch t c h i, làm nh ng công vi c khác trái v i quy nh c a pháp lu t v lao ng... 2. V các bi n pháp phòng, ch ng b o l c i v i tr em Căn c vào các ho t ng th c ti n và hi u qu c a các ho t ng ó, có th chia thành các bi n pháp như sau: 1) Nhóm các bi n pháp phòng ng a tình tr ng b o l c i v i tr em như tư v n, tham v n, giáo d c nh hư ng i v i tr em, ph bi n, tuyên truy n pháp lu t i v i tr em và c ng ng, xác nh trách nhi m c a các cơ quan, oàn th , qu n chúng; 36 2) Nhóm các bi n pháp nh m phát hi n hành vi b o l c i v i tr em như nâng cao ý th c nhân dân, giáo d c nh m nâng cao kh năng ph n ng và t phòng v c a tr em, tăng cư ng s quan tâm c a gia ình và nhà trư ng i v i tr em và lao ng tr em; 3) Nhóm các bi n pháp ph i h p x lí i v i các hành vi b o l c i v i tr em và lao ng tr em, ph i h p liên ngành gi a các cơ quan, oàn th , t ch c, gia ình và cá nhân; 4) Nhóm các bi n pháp s d ng ch tài i v i ngư i có hành vi b o l c i v i tr em. C th như bu c b i thư ng v t ch t và kh c ph c h u qu i v i tr em và lao ng tr em, x ph t vi ph m hành chính, th m chí truy c u trách nhi m hình s . 3. Tình tr ng b o l c i v i tr em và lao ng tr em Vi t Nam Qua nh ng thông tin ư c c p nh t, ăng t i trên các phương ti n thông tin i chúng như truy n hình, ài phát thanh, các t báo có uy tín và ch t lư ng… có th th y công tác b o v , chăm sóc và giáo d c tr em v n còn nhi u b t c p, t n t i c n gi i quy t. Tình tr ng b o l c i v i tr em và lao ng tr em ang có chi u hư ng gia tăng. M t s lo i t i ph m như: gi t h i, xâm h i tình d c, c ý gây thương tích, buôn bán tr em, hành h lao ng tr em, cư ng b c lao ng tr em... ang có chi u hư ng gia tăng. Theo s li u th ng kê c a B công an, t năm 2001 n 2006 m i năm có kho ng hơn 1500 v vi ph m quy n tr em(6) và có n hơn 80% các b cáo b xét x v các t i danh có liên quan n xâm h i tình d c tr em.(7) c bi t, s v hi p dâm tr em ang chi m t l cao trong các hành vi b o hành tr em ng th i tính ch t ph m t i ngày càng t¹p chÝ luËt häc sè 2/2009 VÊn ®Ò phßng, chèng b¹o lùc ®èi víi phô n÷ vµ trÎ em trong c¸c lÜnh vùc ph¸p luËt nghiêm tr ng, bi u hi n dư i nhi u d ng như: nhi u ngư i cùng hi p m t cháu, hi p m t cháu nhi u l n, liên t c kéo dài, nhi u tr em b hi p khi tu i i còn quá nh . Các hành vi và t i ph m v b o l c i v i tr em và lao ng tr em ang là v n xã h i nh c nh i, c p bách nhi u vùng, nhi u a phương. B o hành tr em và lao ng tr em l i h u qu n ng n , lâu dài i v i s phát tri n v s c kho , tâm lí, tinh th n tr em. Tuy các v vi ph m b o l c i v i tr em và lao ng tr em ã và ang ư c phát hi n, ưa ra x lí hành chính ho c truy c u trách nhi m hình s ngày càng nhi u nhưng quy trình v ngăn ng a, phát hi n, x lí và h tr tr em b b o l c chưa ư c quy nh t ng th , thi u s ph i k t h p gi a các c p, các ngành. i u này ã h n ch r t nhi u k t qu c a ho t ng phòng, ch ng b o l c i v i tr em. tuy n cơ s các d ch v h tr pháp lí, y t , ph c h i th ch t, tâm lí cho tr em và lao ng tr em b b o l c h u như chưa có ho c có thì cũng r t h n ch . Nguy cơ b b o hành có th x y ra i v i tr em m i tu i. B t kì i tư ng nào trong tu i ã phát tri n v sinh lí, có ngh nghi p hay không có ngh nghi p, có quen bi t hay không v i n n nhân u có th là nh ng i tư ng có hành vi b o l c i v i tr em và lao ng tr em, c bi t là các “ông ch ” (ngư i s d ng lao ng) trong quan h v i lao ng tr em. Tuy nhiên, tình tr ng này có th ki m soát ư c n u chúng ta xác nh ư c nh ng nguyên nhân sâu xa c a các hành vi này và có bi n pháp phát hi n, phòng ng a, ngăn ch n, x lí k p th i và kiên quy t. Theo báo cáo không chính th c c a t¹p chÝ luËt häc sè 2/2009 thanh tra lao ng t i các a phương, c bi t là các a phương ang n i lên như nh ng “ i m nóng” c a tình tr ng b o l c i v i lao ng tr em, có th th y nh ng v n b t c p như sau: 1) Còn nhi u lao ng v thành niên b làm vi c trong nh ng hoàn c nh c bi t khó khăn như làm vi c trong nhi u gi li n, làm vi c vào ban êm hay công vi c khi n tr em b giam hãm vô lí t i a i m c a ngư i s d ng lao ng; 2) M t s em bé gái b bu c ho c b l i d ng làm các công vi c d b l m d ng v m t th ch t, tâm lí hay tình d c (như làm vi c trong các quán bar, nhà hàng, khách s n nhưng không có h p ng lao ng ho c trá hình dư i hình th c là ngư i nhà, ngư i quen...; 3) V n còn m t s lao ng v thành niên ph i làm vi c trong nh ng i u ki n lao ng n ng nh c, c h i, làm vi c trong các không gian b tù hãm, ti p xúc v i các tác nhân nh hư ng tr c ti p n s phát tri n th ch t ho c tinh th n c a ngư i lao ng... 4. Pháp lu t Vi t Nam liên quan n phòng, ch ng b o l c i v i tr em và lao ng tr em a. Lu t b o v , chăm sóc và giáo d c tr em v i vi c phòng, ch ng b o l c i v i tr em và lao ng tr em Văn b n này quy nh rõ v quy n c a tr em, ó là tr em ư c gia ình, Nhà nư c và xã h i tôn tr ng, b o v tính m ng, thân th , nhân ph m và danh d ;(8) xác nh nh ng hành vi tr c ti p gây nguy cơ b o l c i v i tr em c n b nghiêm c m như d d , lôi kéo tr em i lang thang, l i d ng tr em lang thang, tr c l i; d d , l a d i, ép bu c tr em mua, bán, v n chuy n, tàng tr , s d ng trái phép ch t ma tuý; lôi kéo tr em ánh 37 VÊn ®Ò phßng, chèng b¹o lùc ®èi víi phô n÷ vµ trÎ em trong c¸c lÜnh vùc ph¸p luËt b c; bán, cho tr em s d ng rư u, bia, thu c lá, ch t kích thích khác có h i cho s c kho ; d d , l a d i, d n d t, ch a ch p, ép bu c tr em ho t ng m i dâm; xâm h i tình d c tr em; hành h , ngư c ãi, làm nh c, chi m o t, b t cóc, mua bán, ánh tráo tr em; l i d ng tr em vì m c ích tr c l i; xúi gi c tr em thù ghét cha m , ngư i giám h ho c xâm ph m tính m ng, thân th , nhân ph m, danh d c a ngư i khác; l m d ng lao ng tr em, s d ng tr em làm công vi c n ng nh c, nguy hi m ho c ti p xúc v i ch t c h i, làm nh ng công vi c khác trái v i quy nh c a pháp lu t v lao ng…;(9) c p trách nhi m c a gia ình, các cơ quan nhà nư c, nhà trư ng, các oàn th qu n chúng và xã h i trong vi c b o v tr em và lao ng tr em, phòng ch ng nguy cơ b o hành i v i i tư ng c bi t này.(10) C th như: - Quy nh v vi c gia ình, nhà nư c và xã h i có trách nhi m b o v tính m ng, thân th , nhân ph m, danh d c a tr em; th c hi n các bi n pháp phòng ng a tai n n cho tr em; - M i hành vi xâm ph m tính m ng, thân th , nhân ph m, danh d c a tr em u b x lí k p th i, nghiêm minh theo quy nh c a pháp lu t; - Thành l p qu b o tr tr em nh m m c ích v n ng s óng góp t nguy n c a các cơ quan, t ch c, cá nhân trong nư c và nư c ngoài, vi n tr qu c t và h tr c a ngân sách nhà nư c cho s nghi p b o v , chăm sóc và giáo d c tr em. Vi c huy ng, qu n lí và s d ng qu b o tr tr em ph i úng m c ích, theo ch tài chính hi n hành c a Nhà nư c; - U ban nhân dân các c p có trách nhi m phát hi n, gi i quy t k p th i tình tr ng tr em 38 ph i làm vi c n ng nh c, nguy hi m, ti p xúc v i ch t c h i; t o i u ki n cho tr em ư c h c ngh , làm công vi c phù h p v i s c kho , l a tu i trong ph m vi a phương; - Cha m , ngư i giám h có trách nhi m gi liên h thư ng xuyên v i tr em ph i làm vi c xa gia ình giúp , giáo d c tr em; i v i tr em cùng gia ình i lang thang thì y ban nhân dân c p t nh nơi có tr em cùng gia ình n lang thang có trách nhi m yêu c u và t o i u ki n gia ình lang thang nh cư, n nh cu c s ng và tr em ư c hư ng các quy n c a mình. - Tr em b xâm h i tình d c ư c gia ình, Nhà nư c và xã h i giúp b ng các bi n pháp tư v n, ph c h i s c kho , tinh th n và t o i u ki n n nh cu c s ng; - Cơ quan, t ch c, cá nhân có trách nhi m th c hi n bi n pháp giáo d c, phòng ng a, ngăn ch n và t cáo hành vi xâm h i tình d c tr em. b. Pháp lu t lao ng v i vi c phòng, ch ng b o l c i v i lao ng tr em Pháp lu t lao ng quy nh rõ v nghĩa v c a ngư i s d ng lao ng trong vi c s d ng lao ng tr em và c m các hành vi b o l c i v i lao ng tr em như: C m nh n tr em chưa 15 tu i vào làm vi c, tr m t s ngh và công vi c do B lao ng thương binh và xã h i quy nh; d i v i ngành ngh và công vi c ư c nh n tr em chưa 15 tu i vào làm vi c, h c ngh thì vi c nh n và s d ng nh ng tr em này ph i có s ng ý và theo dõi c a cha m ho c ngư i u.(11) Pháp lu t lao ng cũng quy nh c th v quy n c a lao ng tr em trong vi c b o v ch ng l i các nguy cơ b b o l c t i nơi t¹p chÝ luËt häc sè 2/2009 VÊn ®Ò phßng, chèng b¹o lùc ®èi víi phô n÷ vµ trÎ em trong c¸c lÜnh vùc ph¸p luËt làm vi c.(12) C th như: Ngư i s d ng lao ng ch ư c s d ng ngư i lao ng chưa thành niên vào nh ng công vi c phù h p v i s c kho b o m s phát tri n th l c, trí l c, nhân cách và có trách nhi m quan tâm, chăm sóc ngư i lao ng chưa thành niên v các m t lao ng, ti n lương, s c kho , h c t p trong quá trình lao ng; c m s d ng ngư i lao ng chưa thành niên làm nh ng công vi c n ng nh c, nguy hi m ho c ti p xúc v i các ch t c h i ho c ch làm vi c, công vi c nh hư ng x u t i nhân cách c a h theo danh m c do B lao ng - thương binh và xã h i và B y t ban hành. c. Quy nh v trách nhi m pháp lí i v i hành vi b o l c i v i tr em và lao ng tr em Chính ph ã ban hành Ngh nh s 114/2006/N -CP ngày 3/10/2006 quy nh x ph t hành chính v dân s và tr em. T i văn b n này ã xác nh các hành vi b o l c i v i tr em và lao ng tr em và m c x ph t hành chính. Các bi n pháp x lí hành chính c th là: c nh cáo; ph t ti n tư c quy n s d ng gi y phép, ch ng ch hành ngh c a cơ s s n xu t kinh doanh có hành vi b o l c i v i lao ng tr em; t ch thu tang v t, phương ti n ư c s d ng gây b o l c i v i tr em và lao ng tr em; bu c th c hi n trách nhi m chăm sóc, nuôi dư ng tr em, th c hi n nghĩa v óng góp nuôi dư ng tr em theo quy nh; bu c ch u m i chi phí khám b nh, ch a b nh cho tr em do hành vi vi ph m hành chính gây ra; bu c ch u m i chi phí ưa tr em tr v gia ình, gia ình thay th ho c cơ s tr giúp tr em. Ngoài vi c x ph t hành chính nói trên, n u y u t c u thành t i ph m, ngư i có t¹p chÝ luËt häc sè 2/2009 hành vi b o l c i v i tr em và lao ng tr em có th b truy c u trách nhi m hình s theo quy nh c a B lu t hình s v i các t i danh như: T i hi p dâm tr em; cư ng dâm tr em; giao c u v i tr em; dâm ô i v i tr em; c ý gây thương tích ho c gây t n h i cho s c kho c a em… ây là nh ng t i danh v i ch tài x lí nghiêm kh c áp d ng i v i nh ng cá nhân có hành vi b o l c i v i tr em. ng th i, các quy nh này cũng nh m răn e nh ng hành vi b o l c có th tái di n trong xã h i, nh hư ng n tính m ng, s c kho , trí tu c a tr em. Bên c nh nh ng văn b n pháp lu t nói trên, r i rác trong các quy nh c a m t s văn b n pháp lu t ơn ngành như: Lu t t t ng hình s , Lu t tr giúp pháp lí, pháp lu t v tư v n pháp lí, Lu t lu t sư… cũng có các quy nh nh m h tr , tư v n và tr giúp k p th i i v i nh ng tr em là n n nhân c a hành vi b o l c trong xã h i. d. Nh ng t n t i c a pháp lu t liên quan n pháp lu t phòng, ch ng b o l c i v i tr em và lao ng tr em ã có khá nhi u quy nh c a pháp lu t nhưng tình tr ng b o l c i v i tr em và lao ng tr em v n gia tăng và tính ch t ngày càng ph c t p? Dư i góc pháp lí, chúng tôi nh n th y có m t s t n t i trong pháp lu t liên quan n phòng, ch ng b o l c i v i tr em và lao ng tr em như sau: Th nh t, các văn b n pháp lu t còn thi u tính h th ng. Vi c th c thi các quy nh v phòng, ch ng b o l c i v i tr em thu c v các cơ quan, t ch c khác nhau, chưa có s ph i h p hành ng c a các t ch c ó vì m c tiêu chung là b o v tr em và lao ng tr em. Cơ ch ph i h p ng b 39

1100379

Tài liệu liên quan


Xem thêm