of x

KỸ THUẬT VÀ QUẢN LÝ HỆ THỐNG NGUỒN NỚC

Đăng ngày | Thể loại: | Lần tải: 0 | Lần xem: 0 | Page: 571 | FileSize: 23.42 M | File type: PDF
0 lần xem

KỸ THUẬT VÀ QUẢN LÝ HỆ THỐNG NGUỒN NỚC. Nước là một tài nguyên tự tái tạo nhng không phải vô hạn. Trong những thập niên gần đấy, chúng ta có thể nhận thấy sự gia tăng về tần xuất cũng như cường độ của bão, lũ, hạn hán và các biến cố khí tượng thuỷ văn bất lợi khác, gây ảnh hợng trực tiếp đến đời sống của con ngời. Đồng thời cũng có thể nhận thấy sự phát triển nhanh chóng của các phương pháp, công cụ được dùng trên thế giới để giải quyết các bài toán trong lĩnh vực bảo vệ, khai thác, sử dụng, phát triển nguồn nước, phòng, chống tác hại do nước gây ra. .... Giống những tài liệu khác được bạn đọc giới thiệu hoặc do sưu tầm lại và chia sẽ lại cho các bạn với mục đích tham khảo , chúng tôi không thu phí từ người dùng ,nếu phát hiện tài liệu phi phạm bản quyền hoặc vi phạm pháp luật xin thông báo cho website ,Ngoài thư viện tài liệu này, bạn có thể tải giáo án miễn phí phục vụ tham khảo Vài tài liệu tải về mất font không hiển thị đúng, nguyên nhân máy tính bạn không hỗ trợ font củ, bạn download các font .vntime củ về cài sẽ xem được.

https://tailieumienphi.vn/doc/ky-thuat-va-quan-ly-he-thong-nguon-noc-o1v1tq.html

Nội dung


  1. §¹i häc Quèc gia Hµ Néi tr­êng ®¹i häc khoa häc tù nhiªn Larry W. Mays vµ Yeou – Koung Tung Kü thuËt vµ qu¶n lý hÖ thèng nguån n­íc Ng­êi dÞch: NguyÔn TiÒn Giang NguyÔn ThÞ Nga Nhµ xuÊt b¶n §¹i Häc Quèc Gia Hµ Néi
  2. Lêi ng­êi dÞch N­íc lµ mét tµi nguyªn tù t¸i t¹o nh­ng kh«ng ph¶i v« h¹n. Trong nh÷ng thËp niªn gÇn ®Êy, chóng ta cã thÓ nhËn thÊy sù gia t¨ng vÒ tÇn xuÊt còng nh­ c­êng ®é cña b·o, lò, h¹n h¸n vµ c¸c biÕn cè khÝ t­îng thuû v¨n bÊt lîi kh¸c, g©y ¶nh h­îng trùc tiÕp ®Õn ®êi sèng cña con ng­êi. §ång thêi còng cã thÓ nhËn thÊy sù ph¸t triÓn nhanh chãng cña c¸c ph­¬ng ph¸p, c«ng cô ®­îc dïng trªn thÕ giíi ®Ó gi¶i quyÕt c¸c bµi to¸n trong lÜnh vùc b¶o vÖ, khai th¸c, sö dông, ph¸t triÓn nguån n­íc, phßng, chèng t¸c h¹i do n­íc g©y ra. §Ó cËp nhËt c¸c ph­¬ng ph¸p vµ c«ng cô gi¶i quyÕt c¸c bµi to¸n quy ho¹ch vµ qu¶n lý nguån n­íc, phôc vô c«ng t¸c gi¶ng d¹y cho sinh viªn chuyªn ngµnh Thuû v¨n, thuéc khoa KT-TV-HDH, tr­êng §HKHTN, nhãm biªn dÞch ®· lùa chän vµ tiÕn hµnh biªn dÞch cuèn “Hydrosystems Engineering and Management” cña hai t¸c gi¶ Larry W. Mays vµ Yeou – Koung Tung, ®­îc nhµ xuÊt b¶n McGraw-Hill cho ra ®êi n¨m 1992. Néi dung cña cuèn s¸ch bao gåm mét khèi kiÕn thøc rÊt réng thuéc lÜnh vùc tµi nguyªn n­íc, do ®ã cã thÓ dïng cho rÊt nhiÒu m«n häc nh­ Thñy v¨n ®¹i c­¬ng, TÝnh to¸n thñy lîi, Kinh tÕ thñy lîi, M« h×nh to¸n thñy v¨n, §Þa chÊt thñy v¨n, v.v. C«ng viÖc biªn dÞch cuèn s¸ch ®­îc ph©n chia nh­ sau: TS. NguyÔn TiÒn Giang chñ biªn vµ dÞch c¸c ch­¬ng tõ 1 ®Õn 9, c¸c ch­¬ng tõ 10 ®Õn 13 do ThS. NguyÔn ThÞ Nga, Khoa KT-TV-HDH, §H KHTN ®¶m nhËn. Cuèn s¸ch nµy ®­îc hoµn thµnh víi sù gióp ®ì cña NCS. NguyÔn §øc H¹nh, CN. §µo H¶i Linh trong viÖc biªn so¹n b¶n th¶o vµ TS. TrÇn Ngäc Anh, ng­êi hiÖu ®Ýnh. Nhãm biªn dÞch xin ch©n thµnh c¶m ¬n nh÷ng sù ®ãng gãp quý b¸u nµy. Do thêi gian vµ kiÕn thøc cã h¹n nªn b¶n dÞch kh«ng tr¸nh khái nh÷ng sai sãt. Nhãm biªn dÞch mong nhËn ®­îc nh÷ng gãp ý quý b¸u tõ ®äc gi¶ ®Ó cã thÓ hoµn thiÖn b¶n dÞch trong nh÷ng lÇn t¸i b¶n sau. Xin ch©n thµnh c¶m ¬n.
  3. Thay mÆt nhãm biªn dÞch NguyÔn TiÒn Giang
  4. môc lôc lêi nãi ®Çu ........................................................................................................... 11 phÇn 1: c¸c nguyªn lý................................................................................... 15 Ch­¬ng 1. giíi thiÖu...................................................................................... 17 1.1. giíi thiÖu .................................................................................................. 17 1.2. m« t¶ hÖ thèng nguån n­íc............................................................... 17 1.3. kh¸i niÖm hÖ thèng ................................................................................. 21 1.4. c¸c bµi to¸n trong kü thuËt hÖ thèng nguån n­íc.............. 24 tµi liÖu tham kh¶o .......................................................................................... 32 bµi tËp .................................................................................................................... 35 ch­¬ng 2. kinh tÕ häc trong hÖ thèng nguån n­íc ..................... 37 2.1. ph©n tÝch kinh tÕ kü thuËt ................................................................. 37 2.2. ph©n tÝch chi phÝ lîi nhuËn ............................................................ 40 2.3. lý thuyÕt hµnh vi kh¸ch hµng ...................................................... 42 2.4. lý thuyÕt c«ng ty................................................................................. 49 2.5. c©n b»ng cÇu, cung vµ thÞ tr­êng ............................................... 61 tµi liÖu tham kh¶o .......................................................................................... 63 bµi tËp .................................................................................................................... 63 ch­¬ng 3. quy ho¹ch tuyÕn tÝnh vµ nh÷ng øng dông cho hÖ thèng nguån n­íc ...............................................................................67 3.1. quy ho¹ch tuyÕn tÝnh............................................................................ 67 3.2. c¸c thuËt gi¶i cho quy ho¹ch tuyÕn tÝnh................................... 72 3.3. ph­¬ng ph¸p ®¬n h×nh........................................................................... 78 3.4. ph­¬ng ph¸p biÕn nh©n t¹o ................................................................ 85 3.5. gi¶i thÝch thuËt to¸n b¶ng ®¬n h×nh ............................................ 88 3.6. c¸c tr­êng hîp øng dông ph­¬ng ph¸p ®¬n h×nh .................. 90
  5. 3.7. tÝnh ®èi ngÉu cña ph­¬ng ph¸p ®¬n h×nh ................................... 92 3.8. d¹ng ma trËn cña mét thuËt to¸n b¶ng ®¬n h×nh.................. 96 3.9. nh÷ng ph­¬ng ph¸p míi ®Ó gi¶i c¸c bµi to¸n quy ho¹ch tuyÕn tÝnh...............................................................................................................99 tµi liÖu tham kh¶o .......................................................................................... 99 bµi tËp .................................................................................................................. 100 phô lôc 3A........................................................................................................... 105 ch­¬ng 4. øng dông quy ho¹ch phi tuyÕn vµ quy ho¹ch ®éng trong hÖ thèng nguån n­íc ........................................................ 113 4.1. quy ho¹ch ®éng ...................................................................................... 113 4.2. quy ho¹ch ®éng sai ph©n rêi r¹c................................................... 127 4.3. ®¹i sè ma trËn cho quy ho¹ch phi tuyÕn ................................... 130 4.4. tèi ­u ho¸ phi tuyÕn kh«ng cã rµng buéc ................................ 136 4.5. tèi ­u ho¸ rµng buéc: c¸c ®iÒu kiÖn tèi ­u .............................. 145 4.6. tèi ­u ho¸ phi tuyÕn cã rµng buéc: ph­¬ng ph¸p grandient suy gi¶m tæng qu¸t............................................................................ 148 4.7. tèi ­u hãa phi tuyÕn cã rµng buéc: ph­¬ng ph¸p pª-nan-ti ... ..................................................................................................................... 159 4.8. tèi ­u hãa phi tuyÕn cã rµng buéc: ph­¬ng ph¸p chiÕu lagrange .................................................................................................162 4.9. c¸c ch­¬ng tr×nh m¸y tÝnh quy ho¹ch phi tuyÕn ................. 163 tµi liÖu tham kh¶o ........................................................................................ 164 bµi tËp .................................................................................................................. 167 ch­¬ng 5. ph©n tÝnh tÝnh bÊt ®Þnh vµ ®é tin cËy cña hÖ thèng nguån n­íc ............................................................................................171 5.1. tæng quan vÒ lý thuyÕt x¸c suÊt .................................................. 171 5.2. nh÷ng ph©n phèi x¸c suÊt th­êng gÆp ....................................... 181 5.3. ph©n tÝch ®é bÊt ®Þnh .......................................................................... 187 5.4. nh÷ng tÝnh to¸n ®é tin cËy sö dông ph©n tÝch t¶i träng – søc t¶i................................................................................................................190 5.5. tÝnh ®é tin cËy sö dông ph©n tÝch thêi gian-tíi-sù cè ....... 198 5.6. ph©n tÝch ®é tin cËy cña c¸c hÖ thèng ®¬n gi¶n................... 204 5.7. tèi ­u ho¸ ®é tin cËy............................................................................ 206
  6. 5.8. m« h×nh rµng buéc c¬ héi .................................................................. 207 tµi liÖu tham kh¶o ........................................................................................ 212 bµi tËp .................................................................................................................. 214 phÇn 2: kü thuËt vµ qu¶n lý cÊp n­íc ................................................ 223 ch­¬ng 6. sù b¸o nhu cÇu dïng n­íc.................................................. 225 6.1. sö dông n­íc vµ dù b¸o ...................................................................... 225 6.2. dù b¸o sö dông n­íc cho ®« thÞ vµ c«ng nghiÖp ................... 228 6.3. c¸c m« h×nh håi quy dïng cho dô b¸o sö dông n­íc........... 232 6.4. c¸c m« h×nh bËc thang ®Ó dù b¸o sö dông n­íc .................... 243 6.5. c¸c m« h×nh kinh tÕ thèng kª ®Ó dù b¸o nhu cÇu sö dông n­íc ...........................................................................................................259 6.6. IWR – MAIN, hÖ thèng dù b¸o sö dông n­íc ............................... 264 tµi liÖu tham kh¶o ........................................................................................ 268 bµi tËp .................................................................................................................. 269 ch­¬ng 7. c¸c hÖ thèng n­íc mÆt........................................................ 273 7.1. hÖ thèng hå chøa n­íc mÆt ............................................................. 273 7.2. ph©n tÝch l­¬ngh tr÷ - dßng ch¶y bÒn v÷ng cho cung cÊp n­íc ...........................................................................................................274 7.3. ph©n tÝch l­îng tr÷ - n¨ng l­îng bÒn v÷ng ........................... 285 7.4. m« pháng hå chøa.................................................................................. 288 7.5. kÝch th­íc tèi ­u vµ ®iÒu tiÕt cho mét hå chøa ®a môc tiªu ®¬n lÎ ....................................................................................................... 294 7.6. tèi ­u kÝch th­íc vµ ®iÒu tiÕt cho c¸c hÖ thèng hå chøa ®a môc ®Ých...................................................................................................302 7.7. kÝch th­íc vµ ®iÒu tiÕt hå chøa víi c¸c yÕu tè thñy v¨n bÊt ®Þnh: c¸c m« h×nh QHTT.....................................................................305 7.8. ®iÒu tiÕt hå chøa víi c¸c yÕu tè thñy v¨n bÊt ®Þnh: c¸c m« h×nh QH§...................................................................................................319 tµi liÖu tham kh¶o ........................................................................................ 322 bµi tËp .................................................................................................................. 323 ch­¬ng 8. hÖ thèng n­íc ngÇm............................................................. 325 8.1. c¸c nguyªn lý c¬ b¶n cña hÖ thèng n­íc ngÇm..................... 325 8.2. m« pháng hÖ thèng n­íc ................................................................... 332
  7. 8.3. c¸c m« h×nh qu¶n lý thñy lùc: ph­¬ng ph¸p nhóng ............ 336 8.4. c¸c m« h×nh ph©n phèi vµ ®¸nh gi¸ chÝnh s¸ch: ph­¬ng ph¸p ma trËn ph¶n håi .................................................................................345 8.5. m« h×nh qu¶n lý n­íc ngÇm: ph­¬ng ph¸p ®iÒu tiÕt tèi ­u.................................................................................................................... 348 tµi liÖu tham kh¶o ........................................................................................ 350 bµi tËp .................................................................................................................. 352 ch­¬ng 9. c¸c hÖ thèng ph©n phèi n­íc........................................... 357 9.1. cÊu tróc vµ môc ®Ých cña c¸c hÖ thèng ph©n phèi n­íc... 357 9.2. c¸c thµnh phÇn cña hÖ tèng ph©n phèi n­íc.......................... 358 9.3. b¬m n­íc vµ thñy lùc b¬m ................................................................ 362 9.4. m« pháng m¹ng l­íi cÊp n­íc ......................................................... 364 9.5. c¸c m« h×nh tèi ­u cho c¸c thiÕt kÕ c¸c hÖ thèng ph©n nh¸nh ........................................................................................................371 9.6. c¸c m« h×nh tèi ­u cho c¸c thiÕt kÕ c¸c hÖ thèng vßng d©y ..................................................................................................................... 374 9.7. m« h×nh thiÕt kÕ hÖ thèng ph©n phèi n­íc.............................. 377 9.8. ®é tin cËy cña hÖ thèng ph©n phèi n­íc ................................... 380 tµi liÖu tham kh¶o ........................................................................................ 385 bµi tËp .................................................................................................................. 386 phÇn 3: kü thuËt vµ qu¶n lý n­íc d­ thõa ....................................... 389 ch­¬ng 10. thñy v¨n vµ thñy lùc trong qu¶n lý n­íc d­ thõa . ..................................................................................................................... 391 10.1. ph©n tÝch thñy v¨n vµ thñy lùc ®ång b»ng ngËp lôt ........ 391 10.2. x¸c ®Þnh biÓu ®å qu¸ tr×nh m­a lò: ph©n tÝch m­a – dßng ch¶y............................................................................................................392 10.3. diÔn to¸n thñy v¨n: c¸c hå chøa vµ s«ng................................. 399 10.4. ph©n tÝch tÇn xuÊt thñy v¨n ®Ó x¸c ®Þnh phÇn ngËp lò ... 402 10.5. c¸c cao tr×nh ngËp lò: x¸c ®Þnh cao ®é mÆt n­íc................ 408 10.6. thñy lùc dù b¸o lò: diÔn to¸n ph©n phèi .................................. 411 10.7. c¸c m« h×nh diÔn to¸n s«ng cña côc thêi tiÕt quèc gia hoa kú ................................................................................................................ 413 tµi liÖu tham kh¶o ........................................................................................ 415
  8. bµi tËp .................................................................................................................. 417 ch­¬ng 11. c¸c hÖ thèng qu¶n lý n­íc m­a ®« thÞ ..................... 421 11.1. hÖ thèng qu¶n lý n­íc m­a ®« thÞ ............................................. 421 11.2. thiÕt kÕ cèng r·nh tho¸t n­íc m­a.......................................... 422 11.3. ph­¬ng ph¸p thiÕt kÕ dïng biÓu ®å thñy v¨n....................... 425 11.4. thiÕt kÕ chi phÝ tèi thiÓu cña hÖ thèng cèng tho¸t n­íc m­a .............................................................................................................430 11.5. ph©n tÝch ®é tin cËy cña c¸c cèng tho¸t n­íc m­a b·o l­u gi÷ n­íc m­a ........................................................................................... 439 11.6. thiÕt kÕ chi phÝ tèi thiÓu cho hÖ thèng cÇm gi÷ n­íc m­a côc bé ........................................................................................................444 11.7. thiÕt kÕ chi phÝ tèi thiÓu cho hÖ thèng cÇm gi÷ n­íc m­a côc bé ........................................................................................................449 tµi liÖu tham kh¶o ........................................................................................ 453 bµi tËp .................................................................................................................. 454 ch­¬ng 12. c¸c hÖ thèng qu¶n lý ®ång b»ng ngËp lò ............... 457 12.1. c¸c lùa chän kiÓm so¸t lò ............................................................... 457 12.2. ®¸nh gi¸ thiÖt h¹i do lò .................................................................... 462 12.3. gãi phÇn mÒm ph©n tÝch thiÖt h¹i do lò lôt hec................... 466 12.4. m« h×nh tèi ­u ho¸ ®Ó quy ho¹ch kiÓm so¸t lò ..................... 470 12.5. lùa chän tèi ­u c¸c ph­¬ng ¸n kiÓm so¸t lò ........................ 473 12.6. thiÕt kÕ dùa trªn rñi ro................................................................... 475 12.7. thiÕt kÕ dùa trªn rñi ro cho c¸c c«ng tr×nh tho¸t n­íc ®­êng quèc lé ......................................................................................475 tµi liÖu tham kh¶o ........................................................................................ 482 bµi tËp .................................................................................................................. 482 ch­¬ng 13. ho¹t ®éng cña c¸c hÖ thèng n­íc mÆt ®èi víi kiÓm so¸t lò lôt ............................................................................................. 491 13.1. dù b¸o lò thêi gian thùc.................................................................. 491 13.2. vËn hµnh hÖ thèng hå chøa – s«ng ®Ó kiÓm so¸t lò .......... 499 13.3. c¸c m« h×nh tèi ­u ho¸ ®Ó ph¸t triÓn c¸c chÝnh s¸ch vËn hµnh...........................................................................................................502
  9. 13.4. c¸c m« h×nh tèi ­u ho¸ cho vËn hµnh thêi gian thùc cña c¸c hå chøa.....................................................................................................505 tµi liÖu tham kh¶o ........................................................................................ 510 bµi tËp .................................................................................................................. 512
  10. lêi nãi ®Çu HÖ thèng nguån n­íc lµ thuËt ng÷ ®­îc Van te Chow sö dông ®Çu tiªn ®Ó m« t¶ c¸c lÜnh vùc kü thuËt cña thuû v¨n, thñy lùc vµ tµi nguyªn n­íc. HÖ thèng nguån n­íc còng ®ång thêi ®­îc sö dông ®Ó ®Ò cËp tíi c¸c dù ¸n n­íc bao gåm c¸c hÖ thèng tr÷ n­íc mÆt, hÖ thèng n­íc ngÇm, hÖ thèng ph©n phèi n­íc, hÖ thèng kiÓm so¸t lò, vµ hÖ thèng tiªu n­íc. HÖ thèng nguån n­íc sö dông trong cuèn s¸ch nµy bao hµm c¶ hai ®Þnh nghÜa trªn. Hy väng cuèn s¸ch nµy sÏ cung cÊp mét khung c«ng viÖc mang tÝnh hÖ thèng phôc vô m« h×nh ho¸ hÖ thèng nguån n­íc trong c¸c lÜnh vùc kü thuËt vµ qu¶n lý. Cuèn s¸ch bao gåm ba phÇn chÝnh: C¸c nguyªn lý, Kü thuËt vµ qu¶n lý cÊp n­íc, vµ Kü thuËt vµ qu¶n lý n­íc d­ thõa. PhÇn c¸c nguyªn lý bao gåm c¸c ch­¬ng vÒ kinh tÕ, tèi ­u ho¸, ph©n tÝch ®é tin cËy vµ x¸c suÊt nh»m cung cÊp nÒn t¶ng cho c¸c ch­¬ng vÒ cÊp n­íc vµ n­íc d­ thõa. Gi¶ thiÕt ban ®Çu lµ c¸c bµi to¸n nguån n­íc cã thÓ ®­îc ph©n chia ra thµnh kü thuËt vµ qu¶n lý cÊp n­íc vµ kü thuËt vµ qu¶n lý n­íc d­ thõa. Qu¶n lý cÊp n­íc bao gåm c¸c ch­¬ng vÒ dù b¸o nhu cÇu n­íc, hÖ thèng n­íc mÆt, hÖ thèng n­íc ngÇm, vµ hÖ thèng ph©n phèi n­íc. Nã cung cÊp mét c¸ch gi¶i quyÕt toµn diÖn c¸c chñ ®Ò liªn quan ®Õn cung cung cÊp n­íc. T­¬ng tù, qu¶n lý n­íc d­ thõa bao gåm c¸c ch­¬ng vÒ thñy v¨n vµ thñy lùc, ph©n tÝch vµ thiÕt kÕ tho¸t n­íc ®« thÞ, hÖ thèng kiÎm so¸t lò, vµ qu¶n lü b·i ngËp lò. Nh÷ng chñ ®Ò nµy th­êng ch­a ®­îc ®Ò cËp tíi ë nh÷ng quyÓn s¸ch tr­íc ®©y vÒ hÖ thèng tµi nguyªn n­íc. §Çu tiªn vµ tr­íc hÕt cuèn s¸ch nµy dù ®Þnh ®­îc biªn so¹n nh­ mét cuèn s¸ch gi¸o khoa dµnh cho c¸c häc viªn thuéc ngµnh kü thuËt vµ qu¶n lý tµi nguyªn n­íc. Cuèn s¸ch kh«ng phôc vô nh­ mét cuèn tæng quan mµ lµ mét cuèn giíi thiÖu vÒ c¸c ph­¬ng ph¸p ®­îc sö dông trong c¸c bµi to¸n vÒ hÖ thèng nguån n­íc dµnh cho c¸c sinh viªn c¸c n¨m cuèi bËc ®¹i häc vµ c¸c häc viªn sau ®¹i häc. Néi dung cuèn s¸ch cã thÓ ®­îc dïng ®Ó gi¶ng d¹y cho häc viªn ch­a cã kiÕn thøc vÒ vËn trï häc vµ chØ cÇn cã kiÕn thøc bËc ®¹i häc vÒ thuû v¨n vµ thuû lùc. Môc tiªu chÝnh lµ kÕt hîp viÖc sö dông c¸c m«n kinh tÕ häc, vËn trï häc, x¸c suÊt thèng kª vµ thuû v¨n, thñy lùc vµ tµi nguyªn n­íc vµo viÖc ph©n tÝch, thiÕt kÕ, vËn hµnh, vµ qu¶n lý c¸c lo¹i dù ¸n nguån n­íc. Cuèn s¸ch nµy ®ång thêi còng ®ãng vai trß nh­ mét cuèn chuyªn kh¶o tèt dµnh cho c¸c kü s­, c¸c nhµ quy ho¹ch, ph©n tÝch vµ qu¶n lý tµi nguyªn n­íc. Kü thuËt vµ qu¶n lý hÖ thèng nguån n­íc lµ mét cuèn s¸ch vÒ m« h×nh ho¸ to¸n häc c¸c bµi to¸n thiÕt kÕ, ph©n tÝch, vËn hµnh, vµ qu¶n lý trong c¸c dù ¸n vÒ n­íc. C¸c ph­¬ng ph¸p ®Þnh l­îng bao gåm: (a) m« pháng c¸c qu¸ tr×nh
  11. thñy v¨n vµ thñy lùc; vµ (b) vËn trï häc, x¸c suÊt thèng kª vµ kinh tÕ häc. Nh÷ng ph­¬ng ph¸p ®­îc tr×nh bµy trong cuèn s¸ch nµy ®· ®­îc tr×nh bµy riªng biÖt trong c¸c cuèn s¸ch gi¸o khoa kh¸c, nh­ng ch­a bao giê ®­îc hÖ thèng ho¸ trong mét cuèn s¸ch. Mét sè l­îng lín c¸c bµi tËp vÝ dô ®­îc tr×nh bµy nh»m gióp viÖc n¾m b¾t néi dung cuèn s¸ch mét c¸ch dÔ dµng. Ngoµi ra, mét sè l­îng lín c¸c bµi tËp cuèi ch­¬ng ®­îc cung cÊp dïng lµm bµi tËp vÒ nhµ. Träng t©m cña cuèn s¸ch ®­îc dµnh cho qu¶n lý l­îng n­íc chø kh«ng bao gåm qu¶n lý chÊt l­îng n­íc. §Ó bao gåm ®­îc c¶ hai lo¹i qu¶n lý chÊt vµ l­îng n­íc trong cïng mét cuèn s¸ch lµ mét nç l­îc rÊt lín. Th«ng qua viÖc sö dông mét vÝ dô gi¶ thiÕt vÒ bµi to¸n s¶n xuÊt – xö lÝ chÊt th¶i c¸c kh¸i niÖm vÒ quy ho¹ch tuyÕn tÝnh ®­îc giíi thiÖu ë ch­¬ng 3. VÝ dô nµy còng ®­îc dïng ë môc 4.6 ®Ó minh ho¹ ph­¬ng ph¸p gradient suy gi¶m trong quy ho¹ch phi tuyÕn vµ tiÕp tôc ®­îc dïng ë môc 5.8 ®Ó giíi thiÖu c¸c kh¸i niÖm vÒ quy ho¹ch r»ng buéc c¬ héi. Nh­ th­êng lÖ, mçi cuèn s¸ch ®Òu ph¶n ¸nh nhËn thøc c¸ nh©n cña c¸c t¸c gi¶ vÒ lÜnh vùc mµ c¸c t¸c gØa ®· tr¶i nghiÖm qua nhiÒu n¨m gi¶ng d¹y, nghiªn cøu vµ thùc hµnh. Kü thuËt vµ qu¶n lý hÖ thèng nguån n­íc cã môc tiªu lµ mét h­íng tiÕp cËn tÝch hîp, sè, chÆt chÏ vµ kh¶ thi ®èi víi lÜnh vùc ®­îc ®Ò cËp. C¸c vÊn ®Ò trong lÜnh vùc nµy mang tÝnh gi¶i tÝch, ®­a c¸c kh¸i niÖm vÒ vËn trï häc vµ ph©n tÝch ®é tin cËy vµo lÜnh vùc kü thuËt vµ qu¶n lý hÖ thèng nguån n­íc. ViÖc sö dông vËn trï häc vµ ph©n tÝch ®é tin cËy trong kü thuËt nguån n­íc ®· bÞ chËm h¬n so víi øng dông cña chóng trong c¸c lÜnh vùc kü thuËt kh¸c. Cã rÊt nhiÒu lý do cho sù chËm trÔ nµy mµ th¶o luËn vÒ chóng n»m ngoµi ph¹m vi cña cuèn s¸ch nµy. Chóng t«i viªt cuèn s¸ch nµy ®Ó khuyÕn khÝch viÖc sö dông c¸c kü thuËt vËn trï häc vµ c¸c kh¸i niÖm vÒ ph©n tÝch rñi ro vµ ®é tin cËy trong m« h×nh ho¸ hÖ thèng nguån n­íc trong kü thuËt vµ qu¶n lý. C¸c bé phÇn mÒm GAMS vµ GAMS-MINOS, t­¬ng øng dïng cho quy ho¹ch tuyÕn tÝnh vµ phi tuyÕn, ®­îc sö dông nh­ lµ c«ng cô chÝnh ®Ó gi¶i c¸c bµi to¸n tèi ­u. Hy väng r»ng qua nghiªn cøu cuèn s¸ch häc viªn sÏ tr©n träng viÖc sö dông c¸c kü thuËt tèi ­u ho¸ vµ ph©n tÝch ®é tin cËy trong viÖc gi¶i quyÕt c¸c bµi to¸n hÖ thèng nguån n­íc. B¶n th¶o cña cuèn s¸ch ®· ®­îc viÕt ®Çu tiªn khi t¸c gi¶ chÝnh ®ang lµm viÖc tai ®¹i häc Texas, Austin. B¶n th¶o nµy ®· ®­îc sö dông cho hai kho¸ sau ®¹i häc, khãa thø nhÊt vÒ kü thuËt vµ qu¶n lý tµi nguyªn n­íc vµ kho¸ thø hai vÒ ph©n tÝch hÖ thèng tµi nguyªn n­íc. C¸c phiªn b¶n gÇn ®©y cña b¶n th¶o ®­îc sö dông cho hai kho¸ häc vÒ ph©n tÝch hÖ thèng tµi nguyªn n­íc t¹i tr­êng ®¹i häc Sate Arizona. Nh÷ng phiªn b¶n ®Çu tiªn ®­îc biªn so¹n dµnh riªng cho häc viªn bËc sau ®¹i häc. NhËn thÊy nhu cÇu sö dông cuèn s¸ch cho sinh viªn bËc ®¹i häc, c¸c phiªn b¶n sau cã thªm c¸c néi dung c¬ b¶n vÒ c¸c chñ ®Ò quy ho¹ch tuyÕn tÝnh, quy ho¹ch ®éng, ph©n tÝch x¸c suÊt, kinh tÕ vi m«, ph©n tÝch håi quy, vµ kinh tÕ thèng kª. §ång thêi phiªn b¶n cuèi cïng còng bao gåm c¶ c¸c kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ thñy v¨n, thñy lùc cho hÖ thèng n­íc ngÇm, hÖ thèng n­íc mÆt, hÖ thèng ph©n phèi n­íc, hÖ thèng tiªu vµ chËm n­íc m­a b·o, vµ hÖ thèng kiÓm so¸t lò phôc vô sinh viªn ®¹i häc.
  12. Kü thuËt vµ qu¶n lý hÖ thèng nguån n­íc cã thÓ ®­îc dïng cho c¸c lo¹i kho¸ häc kh¸c nhau ë c¶ bËc ®¹i häc vµ sau ®¹i häc. Mét lo¹i kho¸ häc lµ dµnh cho nh÷ng sinh viªn víi kiÕn thøc cã h¹n vÒ thñy v¨n vµ thñy lùc vµ kh«ng cã kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ vËn trï häc. Nh÷ng kho¸ häc nh­ vËy ®­îc dùa trªn néi dung cña c¸c ch­¬ng 1, 2, 3, Môc 5.1 – 5.7, 6.1 – 6.3, 7.1 – 7.6, 8.1 – 8.3, vµ 9.1 – 9.5. §èi víi kho¸ thø hai, néi dung c¸c ch­¬ng 4, 5.8, 6.4 – 6.6, 7.7 – 7.8, 8.4 – 8.5, 9.5 – 9.8, ch­¬ng 10, 11, 12, 13 cã thÓ ®­îc dïng. Cã rÊt nhiÒu lo¹i kho¸ häc cho bËc ®¹i häc vµ sau ®ai häc cã thÓ ®­îc d¹y dùa trªn cuèn s¸ch nµy. Chóng t«i xin tr©n thµnh c¶m ¬n Jan Hausman vµ Jody Lester tr­êng ®¹i häc Texas vµ Judy Polingyumtewa vµ Sharyl Hayes tr­êng ®¹i häc Arizona Sate ®· gióp so¹n th¶o cuèn s¸ch nµy. Chóng t«i còng biÕt ¬n sù gióp ®ì tõ c¸c ph¶n biÖn cña b¶n th¶o: Nathan Buras ®¹i häc Arizona; Paul Chan viÖn c«ng nghÖ New Jersey; Howard Chang ®¹i häc San Diego; Neil Grigg ®¹i häc Colorado; Ben Hobbs ®¹i häc Case Western Reverve; kevin Lansey ®¹i häc Arizona; Ben Chi Yen ®¹i häc Illinois; vµ nhiÒu c¸c ®ång nghiÖp còng nh­ häc viªn t¹i tr­êng ®¹i häc Texas, ®¹i häc Wyoming, vµ ®¹i häc Arizona State. Cuèn s¸ch nµy ®­îc hy väng nh­ mét sù ®ãng gãp cho mét thùc hµnh kü thuËt vµ qu¶n lý tèt h¬n trong lÜnh vùc hÖ thèng nguån n­íc. Do cuèn s¸ch nµy nªn rÊt nhiÒu c¸ håi ®· kh«ng bÞ b¾t ë c¸c con s«ng åa hå ë Wyoming vµ Arizona. Chóng t«i dµnh cuèn s¸ch nµy cho nh÷ng thæ d©n da ®á, cho nh©n lo¹i vµ cho sù thÞnh v­îng cña loµi ng­êi.
  13. phÇn 1 C¸c nguyªn lý 14
  14. CH¦¥NG 1 Giíi thiÖu chung giíi thiÖu 1.1. ThuËt ng÷ hÖ thèng nguån n­íc ®­îc V. T. Chow ®­a ra ®Çu tiªn ®Ó diÔn t¶ chung c¸c lÜnh vùc kü thuËt cña thñy v¨n, thñy lùc vµ tµi nguyªn n­íc. HÖ thèng nguån n­íc còng lµ mét thuËt ng÷ ®­îc sö dông ®Ó chØ c¸c lo¹i dù ¸n vÒ n­íc, bao gåm c¸c hÖ thèng tr÷ n­íc mÆt, c¸c hÖ thèng n­íc ngÇm, c¸c hÖ thèng cÊp tho¸t n­íc, c¸c hÖ thèng kiÓm so¸t lò vµ c¸c hÖ thèng tho¸t n­íc ®« thÞ,... Trong cuèn s¸ch nµy, thuËt ng÷ hÖ thèng nguån n­íc ¸p dông cho c¶ hai kh¸i niÖm trªn. Cuèn s¸ch ®­îc viÕt dùa trªn gi¶ thiÕt lµ kü thuËt vµ qu¶n lý hÖ thèng nguån n­íc cã thÓ ®­îc chia thµnh: (1) kü thuËt vµ qu¶n lý cÊp n­íc; (2) kü thuËt vµ qu¶n lý n­íc d­. C¸c dù ¸n n­íc ®a môc tiªu hiÖn ®¹i ®­îc thiÕt kÕ cho qu¶n lý cÊp n­íc vµ/hoÆc qu¶n lý n­íc d­. N­íc lµ mét tµi nguyªn cã thÓ t¸i t¹o mµ khi kh«ng cã t¸c ®éng cña con ng­êi sÏ tu©n theo chu tr×nh thñy v¨n ®­îc miªu t¶ trªn h×nh 1.1.1. VÒ c¬ b¶n, chu tr×nh thñy v¨n lµ mét qu¸ tr×nh liªn tôc kh«ng cã ®iÓm b¾t ®Çu vµ kh«ng cã ®iÓm kÕt thóc, cã thÓ xem nh­ lµ mét hÖ thèng. HÖ thèng lµ mét tËp hîp c¸c phÇn tö nèi kÕt víi nhau, t¹o thµnh mét tæng thÓ. C¸c thµnh phÇn trong hÖ thèng thñy v¨n lµ gi¸ng thñy, bèc h¬i, dßng ch¶y mÆt vµ c¸c pha kh¸c. Chu tr×nh thñy v¨n toµn cÇu lµ mét hÖ thèng cã thÓ ®­îc chia thµnh ba hÖ thèng con c¬ b¶n: hÖ thèng n­íc khÝ quyÓn g åm c¸c qu¸ tr×nh gi¸ng thñy, bèc h¬i, ng¨n gi÷ n­íc do thùc vËt vµ tho¸t h¬i n­íc thùc vËt; hÖ thèng n­íc mÆt gåm dßng ch¶y trµn, dßng ch¶y mÆt, dßng ch¶y xuÊt lé n­íc ngÇm vµ s¸t mÆt; hÖ thèng n­íc d­íi mÆt gåm c¸c qu¸ tr×nh thÊm s©u, bæ sung n­íc ngÇm, dßng s¸t mÆt vµ dßng ch¶y ngÇm. Sù ph©n chia c¸c hÖ thèng con trong hÖ thèng thñy v¨n toµn cÇu ®­îc thÓ hiÖn trong h×nh 1.1.2. 17
  15. 1.2. m« t¶ hÖ thèng nguån n­íc C¸c hÖ thèng nguån n­íc gåm cã c¸c hÖ thèng cÊp n­íc mÆt, c¸c hÖ thèng cÊp n­íc ngÇm, c¸c hÖ thèng ph©n phèi n­íc, c¸c hÖ thèng tho¸t n­íc ®« thÞ, c¸c hÖ thèng qu¶n lý b·i ngËp lò vµ c¸c hÖ thèng kh¸c. Môc nµy sÏ tr×nh bµy mét sè vÝ dô vÒ c¸c lo¹i hÖ thèng nguån n­íc kh¸c nhau. H×nh 1.1.1 Chu tr×nh tuÇn hoµn thuû v¨n vµ c©n b»ng n­íc trung b×nh n¨m, dïng ®¬n vÞ t­¬ng ®èi khi so s¸nh víi gi¸ trÞ cña l­îng gi¸ng thuû trªn lôc ®Þa lµ 100 ®¬n vÞ (Chow, Maidment, and Mays, 1988) C¸c hÖ thèng cÊp n­íc mÆt. Mét vÝ dô vÒ hÖ thèng cÊp n­íc mÆt kh¸ toµn diÖn lµ dù ¸n n­íc bang California (SWP-State Water Project), gåm mét chuçi c¸c c¸c hå chøa nèi víi nhau bëi c¸c con s«ng, c¸c tr¹m b¬m, c¸c kªnh dÉn, c¸c ®­êng èng vµ c¸c nhµ m¸y n­íc nh­ trªn h×nh 1.2.1. ë miÒn b¾c California, s«ng Feather ch¶y vµo hå Oroville, hå chøa chÝnh cña dù ¸n. N­íc tho¸t ra tõ hå Oroville ch¶y qua c¸c s«ng Feather vµ Sacremento tíi Delta. ë phÇn miÒn nam cña Delta, tr¹m b¬m Harvey Banks lÊy n­íc vµo hå Bethany lµ n¬i mµ n­íc ®­îc ph©n bæ cho cèng dÉn n­íc vÞnh phÝa nam (South Bay Aqueduct) cña SWP vµ cho Governor Edmund B. Brown California Aqueduct, chøc n¨ng vËn chuyÓn n­íc chÝnh cña SWP. Cèng dÉn n­íc California ®­îc ®Æt däc theo phÝa t©y cña thung lòng San Joaquin vµ ch¶y vµo hå San Luis kho¶ng 100 dÆm vÒ phÝa h¹ l­u. Cèng dÉn n­íc nµy tiÕp tôc ®i vÒ phÝa nam vµ ®Çu n­íc ®­îc n©ng lªn 969 fÝt (1 fÝt = 0,3m...) bëi bèn tr¹m b¬m (Dos Amigos, Buena Vista, Wheeler Ridge vµ 18
  16. Wind Gap) tr­íc khi tíi rÆng nói Tehachapi. Tr¹m b¬m Edmonston n©ng cét n­íc lªn 1956 fit tíi mét chuçi c¸c ®­êng èng vµ xi-ph«ng. Sau khi qua Tehachapi, n­íc ®i vµo nh¸nh phÝa ®«ng (East Branch) hoÆc nh¸nh phÝa t©y (West Branch). Nh¸nh phÝa ®«ng dÉn n­íc tíi hå Silverwood lµ n¬i mµ nã ®i vµo èng San Bernardino vµ h¹ xuèng 1418 fit qua nhµ m¸y n­íc Devil Canyon. Sau ®ã mét ®­êng èng dÉn n­íc tíi hå Perris ë tËn cïng phÝa nam cña SWP c¸ch Delta 444 dÆm. Nh¸nh phÝa t©y vËn chuyÓn n­íc qua nhµ m¸y n­íc Warne vµo trong hå Pyramid vµ qua nhµ m¸y n­íc/tr¹m b¬m Castaic vµo trong hå Castaic, t¹i n¬i kÕt thóc cña nh¸nh phÝa t©y. C¶ kü thuËt m« pháng vµ tèi ­u hãa ®· ®­îc Ban tµi nguyªn n­íc California sö dông ®Ó vËn hµnh c¶ n¨m hå chøa chÝnh cña dù ¸n theo chÕ ®é ®iÒu tiÕt th¸ng (Coe vµ Rankin, 1989). H×nh 1.1.2 S¬ ®å khèi biÓu thÞ hÖ thèng thñy v¨n toµn cÇu. (Chow, Maidment vµ Mays, 1988) 19
  17. HÖ thèng n­íc ®« thÞ ë mét quy m« nhá h¬n nhiÒu, hÖ thèng n­íc ®« thÞ lµ mét vÝ dô kh¸c vÒ hÖ thèng nguån n­íc. Nh­ ë trªn h×nh 1.2.2, c¸c hÖ thèng n­íc ®« thÞ bao gåm nhiÒu mÆt quan hÖ víi chu tr×nh thñy v¨n th«ng qua cung cÊp n­íc, x¶ n­íc th¶i, tho¸t n­íc m­a ra c¸c s«ng suèi, vµ vËn chuyÓn n­íc m­a - b·o qua c¸c vïng ®« thÞ. HÖ thèng n­íc ®« thÞ cã thÓ ®­îc chia ra thµnh c¸c hÖ thèng c¬ b¶n nh­ hÖ thèng cÊp n­íc, hÖ thèng n­íc th¶i, hÖ thèng tiªu n­íc ®« thÞ, vµ hÖ thèng qu¶n lý b·i ngËp lò. HÖ thèng cÊp n­íc cã thÓ l¹i ®­îc chia ra lµm hÖ thèng b¬m n­íc kh«ng qua xö lÝ, hÖ thèng vËn chuyÓn n­íc ch­a xö lÝ, tr÷ n­íc ch­a qua xö lÝ, hÖ thèng xö lÝ, hÖ thèng b¬m n­íc ®· xö lÝ vµ hÖ thèng ph©n phèi n­íc. NhiÒu hÖ thèng thu gom n­íc th¶i ®« thÞ gåm c¶ thµnh phÇn dßng ch¶y n­íc ®« thÞ thªm vµo dßng ch¶y trµn kÕt hîp víi cèng nh­ trong h×nh 1.2.3. Mét hÖ thèng nh­ vËy gåm n­íc ch¶y trµn, n­íc vËn chuyÓn, n­íc l­u tr÷, vµ n­íc tiÕp nhËn. 20
  18. H×nh 1.2.1 D ù ¸n n­íc bang California (Sabet vµ Coe 1986a, 1986b) HÖ thèng n­íc ngÇm N­íc ngÇm ®· ®­îc ®Ò cËp ë phÇn chu tr×nh thñy v¨n. C¸c hÖ thèng n­íc ngÇm (h×nh 1.2.4) lµ c¸c cÊu tróc ®Þa chÊt, ®­îc gäi lµ c¸c tÇng ngËm n­íc. C¸c tÇng ngËm n­íc nµy cã kh¶ n¨ng tr÷ n­íc vµ vËn chuyÓn n­íc d­íi ®Êt. Chóng cã c¸c kh¶ n¨ng dÉn n­íc, tr÷ n­íc vµ c¸c ®Æc tÝnh chÊt l­îng n­íc kh¸c nhau, cã ¶nh h­ëng tíi viÖc b¬m vµ bæ cËp n­íc. C¸c hÖ thèng n­íc ngÇm cã thÓ khai th¸c cung cÊp n­íc cho sinh ho¹t, c«ng nghiÖp vµ n«ng nghiÖp. Nh÷ng hÖ thèng nµy còng cã thÓ ®ãng vai trß nh­ mét bÓ chøa n­íc, xö lÝ n­íc ng¾n h¹n vµ dµi h¹n. Mét vÝ dô vÒ hÖ thèng n­íc ngÇm lµ tÇng ngËm n­íc Edwards (®íi ®øt g·y Balcones) ®­îc m« t¶ nh­ trªn H×nh 1.2.5, tr¶i dµi däc theo vµnh ®ai hÑp tõ Austin, Texas qua San Antonio tíi Brackettville, Texas. N­íc ngÇm ë ®©y ®­îc sö dông réng r·i cho cÊp n­íc sinh ho¹t, c«ng nghiÖp vµ n«ng nghiÖp. §ång thêi tÇng ngËm n­íc còng lµ nguån cung cÊp n­íc cho thµnh phè San Antonio, Texas. Ngoµi ra, tÇng ngËm n­íc t¹o nªn mét sè c¸c con suèi b¾t nguån tõ c¸c m¹ch n­íc ngÇm phun lªn tõ lßng ®Êt, t¹o thµnh c¸c c¶nh quan du lÞch vµ ®ång thêi t¹o thµnh dßng ch¶y c¬ b¶n cho c¸c s«ng suèi ë phÝa h¹ l­u. C¸c suèi n­íc l¹i cung cÊp dßng ch¶y cho vÞnh San Antonio mµ ë ®ã hÖ sinh th¸i phô thuéc vµo l­îng n­íc ngät ®­îc cung cÊp. Mét vÊn ®Ò n¶y sinh ®èi víi tÇng ngËm n­íc nµy lµ vÊn ®Ò khai th¸c qu¸ møc cã thÓ phôc håi. HÖ thèng nµy gåm c¶ tÇng ngËm n­íc cã ¸p vµ kh«ng ¸p. PhÇn cã ¸p n»m däc phÝa nam vµ cã tr÷ l­îng lín nhÊt. Cßn phÇn kh«ng ¸p lµ ®íi håi quy, cã l­îng n­íc ngÇm võa ph¶i. §é dµy tÇng ngËm n­íc thay ®æi trong kho¶ng ®é s©u tõ 400 tíi 1000 fÝt. Do tÇng ngËm n­íc cã tÝnh thÊm cao nªn nh÷ng thÓ tÝch n­íc lín cã thÓ chuyÓn ®éng nhanh trªn nh÷ng vïng réng lín vµ ph¶n øng cña mùc n­íc ®èi víi mçi l­u l­îng b¬m lín, riªng rÏ cã xu h­íng bÞ ph©n t¸n h¬n lµ bÞ côc bé hãa. 21
  19. H×nh 1.2.2 C ¸c thµnh phÇn cña hÖ thèng n­íc ®« thÞ (Grigg, 1986) 1.3. Kh¸i niÖm hÖ thèng Nãi chung, mét hÖ thèng gåm mét tËp hîp c¸c phÇn tö cã t­¬ng t¸c víi nhau, ho¹t ®éng kh«ng lÖ thuéc nhau. Mét hÖ thèng ®­îc ®Æc tr­ng bëi: (1) mét biªn hÖ thèng lµ mét quy t¾c x¸c ®Þnh liÖu mét phÇn tö cã ®­îc xem lµ mét phÇn cña hÖ thèng hay lµ cña m«i tr­êng; (2) thÓ hiÖn c¸c t­¬ng t¸c ®Çu vµo vµ ®Çu ra víi m«i tr­êng; vµ (3) c¸c thÓ hiÖn vÒ c¸c mèi quan hÖ t­¬ng quan gi÷a c¸c phÇn tö hÖ thèng, c¸c ®Çu vµo vµ ®Çu ra, gäi lµ håi tiÕp (feedback). 22
  20. H×nh 1.2.4 HÖ thèng n­íc ngÇm (McWhorter vµ Sunada, 1977) Tïy thuéc vµo møc ®é chi tiÕt dïng ®Ó m« h×nh hãa c¸c thµnh phÇn hÖ thèng, c¸c ph­¬ng tr×nh thñy v¨n vµ thñy lùc thÝch hîp sÏ ®­îc sö dông ®Ó diÔn t¶ c¸c mèi quan hÖ dßng ch¶y gi÷a c¸c thµnh phÇn hÖ thèng. VÝ dô, mét ph­¬ng tr×nh liªn tôc lu«n ®­îc sö dông ®Ó diÔn t¶ c©n b»ng dßng ch¶y trong mét hÖ thèng nguån n­íc. Quan hÖ cña chÊt l­îng n­íc cho mét thµnh phÇn hÖ thèng sÏ phô thuéc vµo b¶n chÊt cña thµnh phÇn ®ã vµ t¸c ®éng cña nã ®èi víi chÊt l­îng n­íc cña dßng ch¶y ®Õn. Mét trong nh÷ng nhiÖm vô chÝnh cña kü thuËt tµi nguyªn n­íc lµ lµm biÕn ®æi c¸c ®Çu vµo cña mét hÖ thèng nguån n­íc nh»m tèi ®a ho¸ c¸c ®Çu ra cã lîi vµ tèi thiÓu ho¸ c¸c ®Çu ra cã h¹i. N­íc tù nhiªn cã thÓ ®­îc diÔn t¶ d­íi d¹ng l­îng b»ng mét hµm cña thêi gian vµ kh«ng gian; hay d­íi d¹ng chÊt l­îng n­íc còng b»ng mét hµm cña thêi gian vµ kh«ng gian. Thêi gian t vµ vÞ trÝ x lµ c¸c biÕn ®éc lËp diÔn t¶ n­íc tù nhiªn. C¸c biÕn phô thuéc diÔn t¶ n­íc tù nhiªn lµ l­îng V vµ chÊt l­îng Q. S ®­îc sö dông ®Ó x¸c ®Þnh tr¹ng th¸i cña hÖ thèng, cã thÓ ®­îc biÓu diÔn b»ng: S = [V(x,t), Q(x,t)] (1.3.1) 23
659434

Tài liệu liên quan


Xem thêm