of x

Giáo trình : Quan trắc

Đăng ngày | Thể loại: | Lần tải: 0 | Lần xem: 4 | Page: 40 | FileSize: 0.29 M | File type: DOC
4 lần xem

Giáo trình : Quan trắc. Tham khảo sách 'giáo trình : quan trắc', kỹ thuật - công nghệ, hoá học - dầu khí phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả. Cũng như những tài liệu khác được bạn đọc giới thiệu hoặc do sưu tầm lại và giới thiệu lại cho các bạn với mục đích học tập , chúng tôi không thu tiền từ bạn đọc ,nếu phát hiện nội dung phi phạm bản quyền hoặc vi phạm pháp luật xin thông báo cho website ,Ngoài thư viện tài liệu này, bạn có thể download giáo án miễn phí phục vụ học tập Một ít tài liệu tải về mất font không xem được, nguyên nhân máy tính bạn không hỗ trợ font củ, bạn download các font .vntime củ về cài sẽ xem được.

https://tailieumienphi.vn/doc/giao-trinh-quan-trac-wz31tq.html

Nội dung


  1. Giáo Trình Quan Trắc
  2. Mục Lục Giáo Trình ........................................................................................................................ 1 Chương 1 ............................................................................................................................ 5 Những vấn đề chung về bảo đảm và kiểm soát chất lượng trong quan trắc và phân tích môi trường .......................................................................................................................... 5 1 t s khái ni m ........................................................................................................ 5 1 C trong ác đ nh chương tr nh quan trắc........................................................ 6 ư ng d n đảm bảo chất lượng kiểm soát chất lượng C trong quan trắc và ph n t ch môi trường nư c l c đ a ............................................................................................ 10 1 ng quan về bảo đảm và kiểm soát chất lượng trong quan trắc nư c l c đ a ........ 10 11 c ti u ................................................................................................................. 10 1 C trong l p k ho ch thi t k chương tr nh ................................................. 10 1 C trong thi t k m ng lư i ........................................................................... 11 ảm bảo chất lượng và kiểm soát chất lượng t i hi n trường ................................ 11 1 C trong ho t đ ng lấ m u .......................................................................... 11 ................................. 11 1 ảm bảo chất lượng lấ m u.............................................................................. 11 iểm soát chất lượng hi n trường ......................................................................... 13 C trong v n chu ển m u .............................................................................. 15 ........................................................................................... 15 iểm soát chất lượng.......................................................................................... 16 C trong đo ph n t ch t i hi n trường........................................................... 16 hu c th hoá chất bảo quản m u......................................................................... 17 II.2.6. Nư c cất ................................................................................................................ 17 ng c ch a m u ................................................................................................. 17 iểm soát chất lượng và khắc ph c sai s t ........................................................... 18 1 Các u c u chung về n ng l c ph ng th nghi m ph n t ch môi trường ............. 18 a ch n và công nh n phương pháp ph n t ch.................................................... 19 iểm soát chất lượng............................................................................................. 19 II.5. QA/QC trong báo cáo k t quả .................................................................................. 21 nh 1 o t đ ng C trong ph ng th nghi m........................................................ 27
  3. uan trắc và ph n t ch môi trường là m t ho t đ ng quan tr ng c a công tác quản l nhà nư c về bảo v môi trường i các iều và c a u t ảo v môi trường đ qu đ nh r ng hoa h c Công ngh và ôi trường na là ài ngu n ôi trường ch u trách nhi m trư c Ch nh ph về ho t đ ng quản l nhà nư c về bảo v môi trường và m t trong những n i dung cơ bản c a công tác nà là ch c d ng quản l h th ng quan trắc đ nh k đánh giá hi n tr ng môi trường d báo di n bi n môi trường ể th c hi n các qu đ nh tr n c a u t ảo v môi trường t n m 1 CN na là ài ngu n ôi trường đ t ng bư c d ng ng lư i các tr m qu c gia ng lư i nà được d ng tr n cơ s ph i hợp li n b nh m t n d ng được các n ng l c s n c về t i m t s b ngành đ a phương và nhanh ch ng đưa được ng lư i vào ho t đ ng ph c v k p thời các u c u cấp bách về quản l môi trường Ngoài ng lư i qu c gia th vài n m tr l i đ hàng ch c đ a phương trong nư c c ng bắt đ u d ng và bư c đ u đưa vào ho t đ ng các tr m đ a phương C ng v i s phát triển c a ho t đ ng th nhu c u về b tài li u pháp qu hư ng d n vi c bảo đảm và kiểm soát chất lượng c a ho t đ ng nà ngà càng tr n n b c c ản hư ng d n nà được so n thảo như là m t trong các n l c c a C c ảo v môi trường N trong vi c đảm bảo và kiểm soát chất lượng c a ho t đ ng nh m đưa ra được các s li u quan trắc c đ tin c và ch nh ác cao ản hư ng d n đ đ s bao g m nhiều thành ph n môi trường khác nhau bản hư ng d n đ u ti n nà so n thảo cho quan trắc môi trường nư c l c đ a bao g m chương Chương 1 - Những vấn đề chung bao g m các khái ni m cơ bản về quan trắc môi trường và ho t đ ng đảm bảo và kiểm soát chất lượng trong quan trắc môi trường Chương - ư ng d n c thể về đảm bảo và kiểm soát chất lượng trong quan trắc môi trường nư c l c đ a i tượng áp d ng ản hư ng d n nà là tất cả ho t đ ng được ti n hành trong ng lư i qu c gia và các tr m đ a phương ản hư ng d n c ng c thể được s d ng như tài li u tham khảo cho ho t đ ng c a các ngành khác ài li u nà do C c ảo v môi trường ch tr bi n so n v i s tham gia c a các chu n gia về quan trắc và ph n t ch môi trường thu c các đơn v sau rung t m k thu t môi trường ô th và hu công nghi p ih c d ng 1. àN i ng c c i u chu n - o lường - Chất lượng CN 2. i n hoa h c và Công ngh môi trường i h c ách khoa à N i 3.
  4. ản hư ng d n nà được coi như c gắng ban đ u nhưng rất c n thi t nh m n ng cao chất lượng và đưa d n vào nề n p ho t đ ng t i i t Nam tài li u hư ng d n về s c n được ti p t c hoàn thi n và b theo u c u c a th c t o thời gian gấp gáp công tác đảm bảo và kiểm soát chất lượng trong quan trắc môi trường t i i t Nam c n rất m i m n n ản hư ng d n chắc chắn c n nhiều thi u s t C c ảo v ôi trường mong nh n được nhiều ki n đ ng g p c a các chu n gia các nhà khoa h c trong l nh v c c ng như các l nh v c li n quan để ti p t c triển khai và hoàn thi n b tài li u quan tr ng nà
  5. Chương 1 Những vấn đề chung về bảo đảm và kiểm soát chất lượng trong quan trắc và phân tích môi trường I.1. M t s kh i ni m là m t quá tr nh đo đ c thường u n m t ho c 1 nhiều ch ti u về t nh chất v t l hoá h c và sinh h c c a các thành ph n môi trường theo m t k ho ch l p s n về thời gian không gian phương pháp và qu tr nh đo lường để cung cấp các thông tin cơ bản c đ tin c đ ch nh ác cao và c thể đánh giá được di n bi n chất lượng môi trường là m t ) h th ng t ch hợp các ho t đ ng quản l và k thu t trong m t t ch c nh m bảo đảm cho ho t đ ng quan trắc môi trường đ t được các ti u chu n chất lượng đ qu đ nh là vi c th c hi n các bi n pháp để đánh giá theo d i và k p thời điều ch nh để đ t được đ ch nh ác và đ t p trung c a các ph p đo theo u c u c a các ti u chu n chất lượng nh m bảo đảm cho ho t đ ng quan trắc môi trường đ t các ti u chu n chất lượng nà là m t chương tr nh quan trắc được l p ra nh m đáp ng m t s m c ti u nhất đ nh trong đ bao g m những u c u về thông tin các thông s các đ a điểm t n suất và thời gian quan trắc các u c u về trang thi t b phương pháp ph n t ch đo th u c u về nh n l c và kinh ph th c hi n Các ho t đ ng C gắn b v i nhau b sung cho nhau và m t s n i dung gi ng nhau c ng di n ra trong khuôn kh h th ng quản l chất lượng c a t ch c v i đ nh ngh a h th ng quản l chất lượng là cơ cấu t ch c trách nhi m các th t c quá tr nh và ngu n l c c n thi t để th c hi n quản l chất lượng ảm bảo chất lượng ch c thể th c hi n t t khi các u c u về sản ph m được ác đ nh r ràng c thể Các u c u về quan trắc và đánh giá là nhu c u c t nh chất thông tin nhu c u thông tin Nhu c u thông tin là điểm kh i đ u trong chu tr nh quan trắc và ph n t ch môi trường Nhu c u thông tin chung chung là không c ngh a Nhưng c những u t làm ph c t p vi c ác đ nh các nhu c u thông tin đ c bi t là trong hợp tác qu c t về quan trắc và đánh giá môi trường d thi u các thu t ngữ đ nh ngh a c n thi t s g b do chu n ngành c a các chu n gia những thoả thu n phải đ t được Nhu c u thông tin phải phản ánh ch nh sách hi n hành về quản l môi trường và phải bao hàm được những c n nhắc em t c t nh chất l u dài Cơ s đ u ti n để ác đ nh nhu c u thông tin là các lu t và các v n bản thoả thu n t m qu c gia và qu c t Ngoài ra những u c u ph c v vi c soát t các qu đ nh vi c d ng m t ch nh sách m i quan điểm c a các nhà quản l hi n hành c ng là những cơ s để ác đ nh nhu c u thông tin
  6. uản l môi trường d ng thông tin Nhu c u thông tin áo cáo Chương tr nh quan trắc h n t ch s li u hi t k m ng lư i ấ m u và quan trắc t i l s li u hi n trường h n t ch trong N 1 Q QC trong c đ nh chương tr nh quan trắc nhu c u thông tin phải ác đ nh m c ti u và nhu c u quan trắc c thể t c là phải ác đ nh m t chi n lược cho vi c quan trắc Chi n lược quan trắc phải qu t đ nh r lo i quan trắc c n thi t v t l sinh h c hoá h c thu v n chất thải ho c cảnh báo s m hải qui đ nh các thông s c n quan trắc đ ch nh ác và tin c c n thi t v v C n vi c thi t k m ng lư i s ác đ nh n phải được quan trắc như th nào Chi n lược quan trắc c ng phải bao g m cả vi c ph n t ch s li u và báo cáo v những công vi c nà c thể c ảnh hư ng t i các u c u c a vi c thi t k m ng lư i quan trắc Chi n lược quan trắc phải được làm thành tài li u và c n được những người ha cơ quan c th m qu ền ra qu t đ nh ph du t 1 Các nhu c u thông tin bao g m trong chi n lược quan trắc và ph n nhu c u thông tin s không bao g m trong chi n lược quan trắc hái ni m về h th ng quan trắc và đ i tượng quan trắc v t l hoá h c sinh h c thu v n chất thải các thông s c n quan trắc và các điều ki n ban đ u để l a ch n đ a điểm và t n suất lấ m u đ i v i t ng bi n s như khoảng cách l n nhất b nhất t nh t đường bi n đ tin c
  7. hái ni m về h th ng đánh giá v d như các phương pháp t nh toán được s d ng để t nh toán m c đ đe do ho c khu nh hư ng các ti u chu n qu c t ph hợp nhất vi c s d ng đ th công c th ng k và các công c khác để tr nh bà s li u Các kh a c nh về m t t ch c t ch c nào s ch u trách nhi m về m t nào c a h th ng quan trắc những tha đ i c n thi t trong t ch c những kh kh n cho vi c th c hi n h th ng quan trắc v v s hợp tác giữa các b ph n cơ quan th c hi n ho ch để thi t k và th c hi n m ng lư i quan trắc những điều ki n ban đ u là g k ho ch c a những bư c ti p theo và k ho ch tài ch nh ph n t ch về các r i ro những vấn đề c thể d n t i các thất b i c a h th ng quan trắc và n u l n bi n pháp khắc ph c hi t k m ng lư i phải được m t nh m chu n gia c ki n th c đa ngành th c hi n hi t k m ng lư i c n ác đ nh thông s nào phải quan trắc quan trắc đ a điểm nào và v i t n suất bao nhi u rong thi t k m ng lư i c ng c n đề c p t i vi c s d ng các phương pháp lấ m u các phương pháp ph n t ch trong ph ng th nghi m và các phương pháp l s li u C n đ c bi t quan t m đ n vi c ng d ng th ng k trong thi t k m ng lư i i c s d ng th ng k h c c thể làm giảm đ n m c t i thiểu các đ a điểm thông qua m i tương quan giữa các tr m h ng k h c c ng là cơ s để ch n l a giữa hai phương án nhiều đ a điểm v i t n suất thấp ho c t đ a điểm v i t n suất cao t vấn đề quan tr ng trong thi t k m ng lư i là ác đ nh t nh hi u quả c a thông tin nh n được t m ng lư i C n c s hiểu bi t chi ti t về chi ph và hi u quả c a m ng lư i đ thi t k hi t k m ng lư i phải được tài li u hoá b ng m t v n bản n bản nà phải chu ển t i những người ph trách và quản l chi n lược quan trắc qu c gia v n bản nà h s r t ra k t lu n là m ng lư i quan trắc c n m trong chi n lược và m c ti u quan trắc chung ha không 1 iải th ch ph n chi n lược quan trắc được đề c p đ n trong thi t k m ng lư i và ph n c a thi t k m ng lư i không c trong chi n lược quan trắc ô tả m ng lư i quan trắc các bi n s c n đo các đ a điểm lấ m u và t n suất vi c s d ng các ti u chu n v d C N Cách th c tr nh bà và thể hi n các k t quả Các kh a c nh về m t t ch c d như nhi m v c a các t ch c tham gia đ i v i t ng bư c khác nhau trong chương tr nh quan trắc thu th p l và v n chu ển m u ph n t ch trong ph ng th nghi m l s li u ph n t ch s li u báo cáo ho ch th c hi n c a m ng lư i quan trắc Các k t quả ph n t ch chi ph - hi u quả mô tả các tranh lu n để ra qu t đ nh
  8. h n t ch các r i ro Cái g s ra n u c sai s t và các bi n pháp nào c thể th c hi n để tránh ho c giảm thiểu các thi t h i o t đ ng t i hi n trường bao g m lấ m u và quan trắc hi n trường u thu c vào thành ph n môi trường mà c các phương pháp ti n hành khác nhau QA/QC ph ng th nghi m ch nh là vi c d ng và áp d ng h th ng quản l chất lượng trong đ c s đan en k t hợp các ho t đ ng C theo u c u c a C uide –CN 1 u c u chung về n ng l c c a ph ng th nghi m hi u chu n hi n na đ được chu ển thành m t ti u chu n qu c t mang t n C1 1 tương ng v i C N C1 1 rong m t chương tr nh quan trắc s li u thu được để s d ng thường là rất l n ể thu n lợi cho s d ng h u h t các s li u ngà na đều được lưu giữ trong các file s li u c a má t nh C hai lo i s li u được lưu giữ t lo i đ được lưu giữ s n trong má t nh và m t lo i là những s li u đo được c a chương tr nh quan trắc hi n hành hải đảm bảo cho các lo i s li u nà được ph n bi t r ràng không nh m l n v i nhau và an toàn hi s d ng ph n mềm c a má t nh c n phải đ c bi t quan t m đ n vi c kiểm tra phát triển và du tr h th ng má t nh h n mềm c a má t nh c ng c thể th c hi n các ch c n ng kiểm soát khác nhau như các ph p ph n t ch tương quan và vi c s d ng các c p gi i h n. h n t ch s li u là giai đo n chu ển s li u thô thành thông tin s d ng được ể những thông tin nh n được t s li u thô c thể so sánh và tru ngu n ngu n g c phải triển khai các bi n bản ph n t ch s li u hải c phương pháp tư li u hoá chu n m c nh m bi n các s li u đ c thành cơ s dữ li u đ tru c p và d ng khi c n thi t c ti u cu i c ng c a m t chương tr nh quan trắc là chu ển thông tin đ thu th p được t i người s d ng thông tin C thể th c hi n công vi c nà b ng nhiều cách khác nhau tru ền toàn b các ph p ph n t ch s li u ho c ch là những k t lu n ngắn g n b ng v n bản lời n i ho c bảng s t s k thu t tr nh bà s li u được s d ng r ng r i là Cách li t k s li u đo vào trong các bảng t o điều ki n để không làm mất s li u Tuy nhiên t các s li u trong bảng người đ c s li u phải t t o thành các thông tin c n thi t cho m nh
  9. l th ng k s chu ển đ i s li u rời r c thành các giá tr h th ng tha đ i theo thời gian và không gian Ch ng t o ra thông tin c thể s d ng nga cho người đ c th gi p cho người đ c nhanh ch ng r t ra được những nh n đ nh t ng quát ng vi c n u ra các ti u chu n ho c các tài li u tham khảo tr n đ th t nh h nh môi trường được phản ánh đ ng th c tr ng c a n Các đ th c thể là d ng đường d ng c t ho c biểu đ ph n tr m Cách tr nh bà nà gi p hiểu bi t t t hơn t nh h nh chất lượng c a môi trường qua ph n b không gian c a các thông s li n quan i c t ng hợp l i các s li u là rất c n thi t để l nhanh m t lượng l n s li u d ng các ph l c là phương pháp ha được d ng để đáp ng u c u nà C ơ
  10. ư ng d n đảm bảo chất lượng kiểm so t chất lượng Q QC trong quan trắc v ph n t ch m i trường nư c l c đ a II.1. T ng quan về bảo đảm v kiểm so t chất lượng trong quan trắc nư c l c đ a 11 c ti u Các ho t đ ng quan trắc và ph n t ch môi trường nư c di n ra ngoài hi n trường lấ m u bảo quản m u đo đ c m t s thông s không bền và ph n t ch trong ph ng th nghi m ể thu th p được thông tin c n phải ti n hành m t lo t ho t đ ng bao g m t kh u l p k ho ch thi t k chương tr nh thi t k m ng lư i lấ m u ph n t ch trong ph ng th nghi m và l s li u c ti u c a chương tr nh đảm bảo chất lượng kiểm soát chất lượng C trong ho t đ ng quan trắc và ph n t ch môi trường nư c bao g m nư c l c đ a và nư c biển là cung cấp những s li u tin c và đ được kiểm soát về hi n tr ng môi trường nư c bao g m các thông s ch u như nhi t đ p kim lo i n ng c n lơ l ng đ đcC C v i nư c biển clorua amoni t ng t ng N t ng coliform 5 tr m t ch ph du vi sinh v t thoả m n u c u thông tin c n thu th p theo m c ti u chất lượng đ t ra để  ánh giá hi n tr ng chất lượng nư c khu v c đ a phương;  ánh giá di n bi n chất lượng môi trường nư c theo thời gian  Cảnh báo s m các hi n tượng ô nhi m ngu n nư c  heo các u c u khác c a công tác quản l môi trường và phát triển kinh t 1 Q QC trong l p k ho ch thi t k chương tr nh hi l p k ho ch quan trắc phải bao hàm các n i dung ch nh như sau  ác đ nh n i dung nhi m v đợt quan trắc đ a điểm tr m v các thông s c n đo đ c các lo i m u c n lấ thời gian th c hi n  ác đ nh u c u về nh n l c tham gia s lượng l nh v c chu n môn  Yêu c u về trang thi t b  p k ho ch lấ m u  hương pháp lấ m u và ph n t ch  inh ph cho chương tr nh quan trắc và C  Các vấn đề đảm bảo an toàn con người thi t b cho các ho t đ ng quan trắc nhất là quan trắc tr n sông bao g m - Các bi n pháp phương ti n bảo đảm an toàn người và thi t b - hương án c u h - i t k những v ng nư c oá b i cát ng m trong v ng quan trắc để tàu thu ền n tránh - Những u t thời ti t bất thường c thể ra trong thời gian quan trắc
  11. 1 Q QC trong thi t k m ng lư i hi t k m ng lư i là s l a ch n đ a điểm l m u l a ch n t n suất lấ m u thời gian lấ m u và lo i m u c n phải lấ ảm bảo chất lượng kiểm soát chất lượng trong thi t k m ng lư i là l p k ho ch lấ m u đáp ng được u c u m c ti u c a chương tr nh quan trắc và ph n t ch môi trường tr cán b theo k ho ch - - i n lấ m u đ a điểm lấ m u n suất và thời gian - - Các d ng lấ m u m u đo t i hi n trường m u mang về N - ảm bảo t nh khả thi và an toàn a ch n v ng điểm lấ m u l a ch n t n suất thời gian lấ m u và d ng lấ m u cho t ng lo i nư c đ được tr nh bà chi ti t trong các ti u chu n C N -1 ư ng d n lấ nư c h ao nh n t o CN -1 ư ng d n lấ m u nư c sông và su i CN -1 ư ng d n lấ m u nư c thải CN -1 ư ng d n lấ m u nư c ng m -1 1 ư ng d n lấ m u nư c nư c thải và b n các tr m quan trắc n n nghi n c u trư c khi l p k ho ch để thi t k m ng lư i bảo đảm t nh khoa h c phản ánh được m c ti u chất lượng đáp ng nhu c u thông tin trong công tác quản l môi trường ảm bảo chất lượng v kiểm so t chất lượng t i hi n trường 1 Q QC trong ho t đ ng lấ m u c ti u chương tr nh kiểm soát chất lượng lấ m u là  Cung cấp được những phương pháp giám sát và phát hi n các sai s t do lấ m u và do đ c các bi n pháp lo i tr các dữ li u không hợp l ho c sai l c  Ch ng minh được r ng các sai s lấ m u đ được kiểm soát m t cách th ch hợp  Ch ra được các tha đ i c a vi c lấ m u và t đ tru ngu n các ngu n g c g sai s c ti u c a vi c lấ m u là lấ được m t thể t ch m u đ để v n chu ển và l trong ph ng th nghi m nh m ph n t ch ch nh ác các thông s c n thi t t i v tr lấ mu u thu c vào m c đ ch lấ m u là để ph n t ch các ch ti u thông s l h c ho á h c ha vi sinh mà l a ch n phương pháp lấ m u th ch hợp u được lấ phải đ i di n cho khu v c quan trắc về không gian và thời gian và đáp ng được các u c u c a chương tr nh quan trắc và ph n t ch môi trường II.2.1 ảm bảo chất lượng lấ m u t k ho ch đảm bảo chất lượng lấ m u c n phải được thi t l p bao g m  Các nh n vi n lấ m u đều đ được đào t o và t p huấn
  12.  Chu n b công tác th c đ a chu đáo d ng c thi t b hoá chất thu c th bảo quản m u phải đ đ và ph hợp  ảm bảo r ng các phương pháp lấ m u đều được ph bi n t i tất cả các nh n vi n trong nh m quan trắc  ảm bảo r ng m i m t bư c lấ m u hi n na và quá tr nh lấ m u trư c đ đều tu n theo m t v n bản  ảm bảo r ng d ng c lấ m u và má m c đo đ c hi n trường phải được bảo tr và hi u chu n đ nh k s sách bảo tr c n phải được lưu giữ  u đ nh th ng nhất về nh n d ng m u được lấ bao g m dán nh n l n tất cả các m u được lấ tr n đ ghi ch p ch nh ác ngà tháng đ a điểm thời gian lấ m u và t n người lấ m u s m hi u c a m u b ng m c không thấm nư c  u đ nh về ghi ch p l i tất cả các chi ti t c li n quan đ n vi c lấ m u vào bi n bản nh t k lấ m u những điều ki n và các bi n đ ng bất thường t k thu t lấ m u thông thường đ n những u c u đ c bi t  u đ nh về điều ki n nơi để các d ng c tránh làm nhi m b n m u làm s ch d ng c lấ m u kiểm tra đ s ch và hi u quả c a d ng c b ng cách ph n t ch m u trắng và m u so sánh th ch hợp  u đ nh về ti n hành bảo quản m u cho t ng thông s chất lượng nư c tr m t ch ph du vi sinh v t theo các ch d n trong các ti u chu n tương ng  ảo đảm đ ch nh ác c a các ph p đo ph n t ch ngoài hi n trường khi các điều ki n môi trường không được đảm bảo Các thông s hi n trường nhi t đ đ m áp suất c n phải ghi ch p khi lấ m u để chu ển đ i các giá tr đo được về điều ki n ti u chu n khi l p báo cáo th d s li u p phải chu ển về điều ki n 0C.  uá tr nh trao đ i chi ti t để cho những người chưa c nhiều kinh nghi m v n c đ khả n ng để hoàn thành vi c lấ và l mu  uá tr nh chu n b thu c th và bảo quản  ư ng d n s d ng d ng c lấ m u má đo hi n trường b ung cho các tài li u v n hành c a nhà sản uất  hương pháp chu n b m u C  i u ch kiểm soát chất lượng ngh a là gi i h n chấp nh n hương pháp lấ m u và các tài li u c n phải em t thường u n và không được quá 1 n m m t l n hương pháp c n phải được ph du t l i theo đ nh k đ c bi t c s tha đ i về thi t b ho c con người hi tài li u được lưu giữ trong các file má t nh những tha đ i về phương pháp lấ m u c n phải được phản ánh b ng cách tha đ i các m s má t nh c li n quan Những ngu n nh n g ra sai s do lấ m u c thể là  Nhi m b n
  13. Nhi m b n do các thi t b lấ và ch a m u g ra do d ng c ch a m u b n do s l nhi m giữa các m u do cách bảo quản lưu kho và b tr v n chu ển m u không th ch hợp  nh không n đ nh c a m u - ản chất c a m u - ương tác c a m u v i d ng c khác nh hư ng c a nhi t đ ánh sáng -  ấ m u không ch nh ác - u tr nh lấ m u không ph hợp - hông tu n th đ ng qu tr nh lấ m u  n chu ển m u - o thời gian v n chu ển m u quá gi i h n cho ph p o điều ki n v n chu ển không ph hợp - iểm so t chất lượng hi n trường iểm soát chất lượng hi n trường u c u phải ti n hành lấ các lo i m u trắng m u đ p nh m kiểm tra m c đ tinh khi t c a hoá chất d ng làm chất bảo quản kiểm tra m c đ nhi m b n c a d ng c lấ ch a m u giấ l c ha các thi t b khác c li n quan đ n công vi c thu bảo quản và v n chu ển m u u l p c ng được thu nh m kiểm tra m c đ tái l p c a vi c lấ m u hời gian và t n uất lấ m u trắng m u đ p và m u l p được ác đ nh khi thi t k chương tr nh N i chung khoảng 1 l n thu m u ti n hành thu 1 l n các lo i m u trắng m u đ p m u l p. Cách th c và ngh a thu các lo i m u như sau ấ m t d ng c ch a m u m t cách ng u nhi n sau đ n p d ng c b ng nư c cất mang ra hi n trường u nà được bảo quản v n chu ển và ph n t ch các thông s trong ph ng th nghi m tương t như các m u thông thường u trắng lo i nà nh m kiểm soát s nhi m b n do quá tr nh r a bảo quản d ng c ng nư c cất tráng ho c đ vào d ng c lấ m u au đ n p vào chai ch a m u u được bảo quản v n chu ển và ph n t ch các thông s tương t như m u c n lấ u lo i nà nh m kiểm soát m c đ ô nhi m trong quá tr nh bảo quản s d ng d ng c lấ m u N u m u nư c c n l c ngoài hi n trường để ác đ nh các hợp ph n hoà tan th các b l c m u s được r a bảo quản và v n chu ển ngoài hi n trường i n hành lấ m u trắng d ng c l c m u b ng cách cho nư c cất hai l n l c qua d ng c l c m u h n l c được n p vào d ng c ch a m u và được bảo quản v n chu ển về ph ng th nghi m tương t như các m u đ lấ để ph n t ch các thông s môi trường
  14.  u trắng v n chu ển cho vào d ng c ch a m u m t lượng nư c cất tinh khi t ho c nư c đ kh ion đ k n nắp chu ển t ph ng th nghi m ra ngoài hi n trường và được v n chu ển c ng v i m u th t u trắng v n chu ển d ng để ác đ nh s nhi m b n c thể ra khi l v n chu ển và bảo quản m u  u trắng hi n trường cho vào d ng c ch a m u m t lượng nư c cất tinh khi t nư c kh ion và chu ển t ph ng th nghi m ra ngoài hi n trường i hi n trường nắp d ng c ch a m u được m ra và l gi ng như các m u th t u trắng hi n trường d ng để ác đ nh s nhi m b n g ra t các d ng c lấ m u d ng c l m u các lo i màng l c ho c do các điều ki n khác c a môi trường trong quá tr nh lấ m u do b i b c l n ch ng h n C thể mô tả cách th c chu n b m u trắng theo sơ đ như sau Nư c cất tinh khi t hn iữ l i trong ph ng N hn Chia làm hai ph n u trắng hi n trường u trắng v n chu ển l như m u th t l (Không Các thông tin về m u trắng hi n trường m u trắng v n chu ển c n phải được thể hi n trong báo cáo c ng v i m u th t hi các chất g nhi u đ được nh n bi t c n phải điều tra t ng ngu n nh n và k p thời khắc ph c u đ p được thu b ng cách chia m t m u thành ha nhiều m u gi ng nhau u nà s d ng để đánh giá các sai s ng u nhi n và h th ng do c s tha đ i trong thời gian lấ và v n chu ển m u về ph ng th nghi m ấ hai ho c nhiều m u t i m t đ a điểm u lo i nà để đánh giá s bi n đ ng theo thời gian c a các thông s môi trường trong khu v c ấ hai ho c nhiều m u c ng m t l c tr n m t lát cắt ngang đ được ác đ nh trư c trong thu v c u lo i nà d ng để đánh giá s bi n đ ng theo không gian c a các thông s môi trường
  15.  là m t lượng nư c tinh khi t c ch a chất ph n t ch chất chu n bi t trư c n ng đ được chu ển t ph ng th nghi m ra hi n trường sau đ qua tr về c ng v i m u th t i hi n trường không m nắp đ m u u chu n đ i ch ng v n chu ển d ng để ác đ nh cả s nhi m b n và s mất mát chất ph n t ch c thể ả ra khi l m u v n chu ển và bảo quản m u đ ng thời c ng để ác đ nh sai s ph n t ch  là lượng nư c tinh khi t c ch a chất ph n t ch chất chu n bi t trư c n ng đ được mang t ph ng th nghi m ra ngoài hi n trường i hi n trường nắp đ được m ra và ti n hành l như m u th t c đ ch c a vi c t o m u chu n đ i ch ng hi n trường là ác đ nh s nhi m b n ho c s mất mát chất ph n t ch ả ra do d ng c lấ m u d ng c l m u và ảnh hư ng c a điều ki n môi trường trong su t quá tr nh lấ m u cho về đ n ph ng th nghi m Các k t quả ph n t ch m u chu n đ i ch ng hi n trường c n phải được đưa vào báo cáo c ng v i m u th t hi ra s sai l ch v i giá tr th c không được ch nh s a s li u mà c n phải ti n hành điều tra và khắc ph c k p thời à hai ho c nhiều hơn m u được lấ t i c ng m t v tr s d ng c ng m t thi t b lấ m u và được c ng m t cán b ti n hành được l bảo quản v n chu ển và ph n t ch các thông s trong ph ng th nghi m tương t như m u th t u C lo i nà được s d ng để kiểm soát đ ch m c a vi c lấ m u ngoài hi n trường i c th m chất ph n t ch chất chu n đ bi t trư c n ng đ vào nư c cất ha nư c kh ion c ng thời điểm lấ m u nga t i hi n trường để em t s ph n hu các thông s kể t khi lấ m u u th m được s d ng khi bắt đ u m t k thu t m i ho c thi t b m i để bảo đảm r ng phương pháp ho c thi t b là th ch hợp cho các m u đang được lấ c t nh ph c t p như v i c th m chất chu n vào m u phải do những cán b ph n t ch c kinh nghi m th c hi n Q QC trong v n chu ển m u  n chu ển m u c n phải c qu tr nh v n chu ển m u ph hợp nh m bảo toàn m u về m t s lượng và chất lượng rong qu tr nh c n n u r m t s điểm ch nh như sau u khi v n chu ển phải c nh n k hi u để tránh nh m l n - h t c sắp p m u nh m tránh đ v - u c u trong quá tr nh v n chu ển thời gian v n chu ển và nhi t đ c a m u u - c u nà d a theo ti u chu n C N đ i v i t ng thông s quan trắc và cách bảo quản m u bảng 1 ảng 1 u c u khi v n chu ển m u nm u Các u c u khi v n hi ch TT
  16. chu ển hương ti n v n chu ển được ác đ nh tr n cơ s u c u c a thông s quan trắc - ảng ảng hương ti n v n chu ển v người ch u tr ch nhi m nm u hương ti n Người ch u hời gian hi ch TT v n chu ển trách nhi m v n chu ển  c thể được ti n hành hi n trường nh m hi n trường bàn giao cho người v n chu ển và ph ng th nghi m nh m hi n trường ha người v n chu ển bàn giao cho ph ng th nghi m theo qu tr nh v i n i dung được thể hi n trong bi n bản bàn giao và t n người bàn giao - và t n người nh n - hời gian bàn giao - lượng m u - nh tr ng m u khi bàn giao - hi ch những điểm bất thường c n quan t m - iểm tra và lo i b các m u không đ t u c u như đ v b t n t và ti n hành khôi ph c l i các m u b sai s t n u c thể hi ti p nh n m u phải bàn giao đ đ về s lượng bảo đảm chất lượng ghi ch p r ràng về t nh tr ng m u những sai h ng trong quá tr nh v n chu ển iểm so t chất lượng ể kiểm soát chất lượng trong quá tr nh v n chu ển m u m u kiểm soát chất lượng thường được s d ng : m t m u nh v t li u s ch c a đ i tượng nghi n c u được v n chu ển c ng v i m u th t trong c ng m t môi trường được bảo quản ph n t ch các thông s trong ph ng th nghi m như m u th t u C lo i nà được s d ng để kiểm soát s nhi m b n trong quá tr nh v n chu ển m u Q QC trong đo ph n t ch t i hi n trường t s thông s không bền như nhi t đ p chất rắn lơ l ng đ đ c c n được ác đ nh t i ch ho c nga sau khi lấ m u càng s m càng t t hi đo ph n t ch t i ch các thông s không bền c n phải ch
  17.  a ch n phương pháp ph n t ch ph hợp để không ho c t b ảnh hư ng c a điều ki n b n ngoài ho c t o các điều ki n môi trường th ch hợp như ph ng th nghi m di đ ng b tr bu ng làm vi c tr n tàu để bảo đảm k t quả ph n t ch  Những tha đ i bất thường khi lấ m u  nh tr ng ho t đ ng c a thi t b  Ng n ng a nhi m b n m u - o đ c hi n trường hi đo đ c các thông s b ng má m c ngoài hi n trường v d p to, đ m n không được nh ng tr c ti p các thi t b đo vào má lấ nư c mà phải lấ các m u ph để đo sau khi đo m u đ phải đ đi - Chai l ch a m u phải được r a s ch theo đ ng u c u đ i v i t ng thông s hông được t n d ng các lo i chai l đ d ng ch a hoá chất trong ph ng th nghi m để s d ng cho vi c ch a m u - ng c ch a m u phải được bảo quản trong môi trường s ch s tránh b i kh i và các ngu n g ô nhi m khác - Các lo i giấ l c b d ng c l c phải được đ ng g i c n th n b c b ng các chất li u th ch hợp ể đảm bảo các thi t b ho t đ ng quan trắc ngoài hi n trường làm vi c ch nh ác n đ nh c n phải đ nh k hi u chu n các thi t b nà theo các qu đ nh c a nhà sản uất ất cả h sơ hi u chu n phải được lưu giữ rong trường hợp không c điều ki n hi u chu n th phải c các bi n pháp để nh n bi t t nh tr ng làm vi c c a thi t b đ h d so sánh thường u n giữa các thi t b gi ng nhau ho c c ng lo i v i nhau theo m t ch ti u ph hợp rư c m i đợt quan trắc c n phải kiểm tra t nh tr ng ho t đ ng c a thi t b i v i những m u được ph n t ch t i hi n trường chất rắn lơ l ng đ đ c c ng phải ti n hành ph n t ch m u C để kiểm soát được chất lượng s li u II.2. Thu c th ho chất bảo quản m u oàn b thu c th và hoá chất bảo quản m u phải đ t đ tinh khi t theo uc uc a m c đ ph n t ch và c nh n dán r ràng oá chất và thu c th bảo quản c thể được đong đo trư c và cho vào các l nh ho c ampul và hàn k n để tránh phải pha ch ngoài hi n trường II.2.6. ư c cất Nư c cất s d ng ngoài hi n trường c n phải ch  h hợp v i ti u chu n  hông s d ng nư c cất chưa bi t ngu n g c  hông d ng nư c cất đ để quá h n ng c ch a m u  ng c ch a m u phải được ph ng ph n t ch làm s ch trư c và đ nắp N u c điều ki n phải b c giấ tráng paraphin m ng để ch ng b i
  18.  ng c ch a m u phải được kiểm tra đ nh k để phát hi n nhi m b n b ng cách lấ m u trắng ho c th m chất chu n n ng đ thấp  hông được đ ng m u trong d ng c ch a m u không c nắp đ  rong những trường hợp khi ph n t ch đ nh cao phải s d ng d ng c ch a m u hoàn toàn m i iểm so t chất lượng v khắc ph c sai s t  Các k thu t kiểm soát chất lượng phải được áp d ng cho t ng m u được lấ cho m t lo t m u và các đo đ c được th c hi n t i hi n trường  C n c s trao đ i thông tin giữa người lấ m u và người ph n t ch để giải th ch s li u và c bi n pháp khắc ph c sai s t  li u và k t quả C phải được t p hợp l i thành báo cáo  p biểu đ kiểm soát l p để kiểm soát chất lượng s li u -1 N u k t quả ph n t ch m u C vượt ra ngoài gi i h n cho ph p c n ti n hành các bi n pháp khắc ph c 1Cc u c u chung về n ng l c ph ng th nghi m ph n t ch m i trường ể c thể cung cấp được những s li u tin c du tr các ho t đ ng kiểm soát chất lượng thường u n m t ph ng th nghi m ph n t ch môi trường c đ nh ho c di đ ng phải đáp ng được các u c u về n ng l c quản l và k thu t theo chu n m c c a ISO/IEC 17 025: 2002. Các u t qu t đ nh m c đ ch nh ác và đ tin c c a ph p th do ph ng th nghi m th c hi n bao g m  Cơ cấu t ch c ph hợp người quản l và người th c hi n  u t con người làm ph n t ch công tác t p huấn kiểm tra ta nghề  rang thi t b quản l bảo dư ng kiểm chu n và hi u chu n thi t b  iều ki n v t chất ti n nghi và môi trường  uản l m u th  hương pháp ph n t ch và hi u l c c a phương pháp  Chất chu n m u chu n Như v ngoài u t quản l con người ph ng th nghi m phải c đ cơ s v t chất để ti n hành các ph p th c chất lượng thoả m n m c ti u chất lượng s li u h ng th nghi m phải ti n hành các th t c kiểm soát chất lượng bao g m  hường u n s d ng chất chu n được ch ng nh n trong các ph p th  ham gia các chương tr nh so sánh li n ph ng ho c th nghi m thành th o  ch c ph n t ch m u C theo k ho ch và du tr thường u n Quản l m u
  19. h ng th nghi m phải t ch c v n chu ển ti p nh n bảo quản lưu giữ ho c thanh l m u theo các qu đ nh c n thi t và th ng nhất nh m bảo đảm t nh tr n v n c a m u trư c và sau khi ph n t ch theo  0 ảo quản m u nư c trong thời gian ngắn C  0 ảo quản m u nư c trong thời gian dài -20 C  i các m u sinh v t tissue -200C  i m u tr m t ch u vào đ i tượng ph n t ch mà s d ng m u ư t ha khô N u s d ng m u khô phải làm khô m u trong không kh nhi t đ ph ng  C thể bảo quản m u b ng cách th m hoá chất v i những lượng th ch hợp Nhưng hoá chất được ch n phải không ảnh hư ng đ n vi c kiểm tra ti p theo ho c ảnh hư ng đ n k t quả  hi ch p l i tất cả các bư c bảo quản trong báo cáo k t quả a ch n v c ng nh n phương ph p ph n t ch h ng th nghi m phải s d ng những ti u chu n phương pháp ph hợp v i thi t b s n c nhưng phải đáp ng các m c ti u chất lượng và theo các vấn đề sau  hông s ph n t ch  u c u gi i h n phát hi n  ch nh ác c a phương pháp đ ch nh ác đ chu n ác  u c u về khả n ng so sánh s li u  ph hợp c a phương pháp v i các điều ki n ph ng th nghi m h ng th nghi m phải ti n hành các th t c chấp nh n ph du t phương pháp iểm so t chất lượng u C ph ng th nghi m d ng để đánh giá hi u quả c a phương pháp trong ph ng th nghi m và m u C hi n trường để đánh giá chất lượng t ng hợp c a quá tr nh thu m u ngoài hi n trường và phương pháp trong ph ng th nghi m  Các k t quả m u trắng hi n trường được so sánh v i các k t quả m u trắng ph ng th nghi m để ph n bi t s nhi m b n ngoài hi n trường và s nhi m b n trong ph ng th nghi m  u th m hi n trường được so sánh v i m u th m ph ng th nghi m để ph n bi t các vấn đề bảo quản và v n chu ển m u ngoài hi n trường và các vấn đề bảo quản m u trong ph ng th nghi m  u l p ngoài hi n trường được so sánh v i m u l p trong ph ng th nghi m để ph n bi t đ chu n ác c a vi c thu m u ngoài hi n trường v i đ chu n ác c a ph n t ch trong ph ng th nghi m ể kiểm soát chất lượng s li u ph ng th nghi m phải du tr ph n t ch m u C bao g m
  20.  lanks s d ng nư c cất để làm m u trắng nh m đánh giá đ nhi u c a thi t b và ác đ nh gi i h n phát hi n c a thi t b i i h n phát hi n c a thi t b theo qu đ nh b ng l n nhi u đường nền  ethod lanks s d ng nư c cất các chất chu n b m u hoá chất t o môi trường hoá chất che thu c th hi n màu nhưng không c chất đ nh ph n t ch u trắng phương pháp đánh giá g i h n phát hi n c a phương pháp đánh giá m c đ tinh khi t c a hoá chất s d ng  eplcates uplicates o t nh ph c t p c a các phương pháp ph n t ch m u nư c n n ta không thể làm được tất cả m u l p để đánh giá đ l ch chu n c ng như đ không đảm bảo c a ph p đo N n như đ đề c p tr n ch ng ta ch làm m t s m u l p m u đ p cho m t nh m m u 1 m u để đánh giá đ t p trung c a ph p th  (Control Standards)  (Refrence Standards)  ng C s i môi trường nư c m u chu n đ i ch ng thông thường là các m u lấ t i hi n trường ho c các m u t t o c thành ph n ph c t p như ngoài môi trường được đưa đ n nhiều ph ng th nghi m c u t n để ác đ nh giá tr trung b nh và khoảng tin c u chu n đ i ch ng được làm song song v i m u th c C n c vào khoảng tin c đ cho ph p ta đánh giá k t quả ph n t ch m u th c li u ph n t ch m u chu n đ i ch ng c n phải lưu trong h sơ dư i d ng biểu đ kiểm tra để đánh giá hi u quả c ng như sai s h th ng c a phương pháp  urrogate Compounds m u đ ng hành là các m u c đ c điểm như m u th t các chất ph n t ch trong đ c ng c t nh chất v t l hoá h c tương t v i các chất trong m u th t nhưng l i không c trong t nhi n ho c s d ng các chất đ ng trong thành ph n ngu n t c a các chất ph n t ch 14C, 37Cl v ph ng u đ ng hành thường s d ng khi ph n t ch các hợp chất hữu cơ như s thu c tr s u t quả th c hi n ph n t ch m u C được đi k m v i s li u chương tr nh quan trắc và ph n t ch môi trường và tr nh bà như bảng sau u t quả u trắng thi t b u trắng phương pháp Chu n th m tra u No 1 u No ............ u No n u l p No u l p No m (m  n) u trắng phương pháp C u đ ng hành Chu n so sánh C II.4.
669738