Đào tạo nhân lực phục vụ cho phát triển nông nghiệp, nông thôn ở Việt Nam hiện nay

Đăng ngày | Thể loại: | Lần tải: 0 | Lần xem: 2 | Page: 6 | FileSize: 0.23 M | File type: PDF
of x

Đào tạo nhân lực phục vụ cho phát triển nông nghiệp, nông thôn ở Việt Nam hiện nay. Bài viết đánh giá thực trạng nhân lực trong khu vực nông nghiệp, nông thôn Việt Nam trong thời gian vừa qua, tìm ra những hạn chế, yếu kém của nguồn nhân lực khu vực nông nghiệp, trên cơ sở đó, đưa ra một số giải pháp, chính sách nhằm cải thiện chất lượng đời sống ở khu vực nông nghiệp, nông thôn trong giai đoạn tới.. Cũng như các tài liệu khác được thành viên chia sẽ hoặc do sưu tầm lại và chia sẽ lại cho các bạn với mục đích nâng cao trí thức , chúng tôi không thu phí từ bạn đọc ,nếu phát hiện tài liệu phi phạm bản quyền hoặc vi phạm pháp luật xin thông báo cho website ,Ngoài giáo án bài giảng này, bạn có thể download đồ án thạc sĩ tiến sĩ phục vụ tham khảo Vài tài liệu download lỗi font chữ không xem được, có thể máy tính bạn không hỗ trợ font củ, bạn download các font .vntime củ về cài sẽ xem được.

https://tailieumienphi.vn/doc/dao-tao-nhan-luc-phuc-vu-cho-phat-trien-nong-nghiepa-nong-thon-o-viet-nam-hien-n-mcv8tq.html

Nội dung


ph¹m hång m¹nh §µO T¹O NH¢N LùC PHôC Vô CHO PH¸T TRIÓN N¤NG NGHIÖP, N¤NG TH¤N ë VIÖT NAM HIÖN NAY ph¹m hång m¹nh * Tãm t¾t: Bµi viÕt ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng nh©n lùc trong khu vùc n«ng nghiÖp, n«ng th«n ViÖt Nam trong thêi gian võa qua, t×m ra nh÷ng h¹n chÕ, yÕu kÐm cña nguån nh©n lùc khu vùc n«ng nghiÖp, trªn c¬ së ®ã, ®­a ra mét sè gi¶i ph¸p, chÝnh s¸ch nh»m c¶i thiÖn chÊt l­îng ®êi sèng ë khu vùc n«ng nghiÖp, n«ng th«n trong giai ®o¹n tíi. Tõ khãa: N«ng nghiÖp; n«ng th«n; nh©n lùc; ®µo t¹o nh©n lùc n«ng th«n. Ngµy nhËn bµi: 05/11/2012; Ngµy duyÖt ®¨ng bµi: 15/8/2013 1. Më ®Çu Khu vùc n«ng nghiÖp, n«ng th«n lu«n cã vÞ trÝ ®Æc biÖt quan träng trong chiÕn l­îc ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi vµ ®¶m b¶o an ninh l­¬ng thùc ë n­íc ta. Trong vÉn lµ nçi tr¨n trë cña c¸c cÊp, c¸c ngµnh còng nh­ c¸c ®Þa ph­¬ng trong c¶ n­íc hiÖn nay. XuÊt ph¸t tõ nh÷ng yªu cÇu cÊp b¸ch trªn, bµi viÕt nµy tËp trung vµo viÖc ®¸nh nh÷ng n¨m ®Çu cña thêi kú héi nhËp gi¸ thùc tr¹ng nguån nh©n lùc t¹i khu vùc kinh tÕ quèc tÕ, nh÷ng ®iÓm m¹nh cña nguån nh©n lùc n«ng th«n t¹i ViÖt Nam nh­: lùc l­îng dåi dµo; tØ lÖ lao ®éng ë nhãm trÎ cao; gi¸ nh©n c«ng rÎ; ®øc tÝnh cÇn cï ham häc hái ®· cã t¸c ®éng rÊt tÝch cùc ®èi víi nÒn kinh tÕ vµ ®­îc ®¸nh gi¸ lµ ®iÓm ®Çu t­ hÊp dÉn víi lîi thÕ vÒ n«ng nghiÖp, n«ng th«n ë n­íc ta hiÖn nay. Trªn c¬ së ®ã, bµi viÕt ®Ò xuÊt mét sè gi¶i ph¸p nh»m ph¸t triÓn nguån nh©n lùc chÊt l­îng cao cho khu vùc n«ng nghiÖp, n«ng th«n ®Ó thùc sù kh¬i th«ng ®­îc tiÒm n¨ng vµ lîi thÕ cña khu vùc nµy nh»m gãp phÇn thóc ®Èy sù ph¸t triÓn kinh tÕ - x· lao ®éng, thÞ tr­êng, tµi nguyªn thiªn héi vµ n©ng cao ®êi sèng cña ng­êi d©n nhiªn(1). Tuy nhiªn, tr­íc nh÷ng yªu cÇu n«ng th«n trong c¶ n­íc.(1) cña sù ph¸t triÓn, nguån nh©n lùc ViÖt 2. Thùc tr¹ng vÒ lao ®éng trong Nam nãi chung vµ khu vùc n«ng th«n nãi riªng ®· vµ ®ang béc lé nh÷ng bÊt cËp lín ¶nh h­ëng tíi viÖc c¶i thiÖn ®êi sèng kinh tÕ - x· héi t¹i khu vùc nµy. §©y thùc sù lµ khu vùc n«ng nghiÖp, n«ng th«n ViÖt Nam hiÖn nay 2.1. Lùc l­îng lao ®éng dåi dµo nh­ng thiÕu viÖc lµm, tr×nh ®é lao ®éng thÊp nh÷ng th¸ch thøc lín trong qu¸ tr×nh T×nh tr¹ng thiÕu viÖc lµm trong n«ng c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa n«ng th«n hiÖn ®ang rÊt gay g¾t: ngoµi thêi gian nghiÖp, n«ng th«n, ®Æc biÖt trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn x©y dùng n«ng th«n míi. Gi¶i ph¸p nµo ®Ó ph¸t triÓn nguån nh©n lùc cã chÊt l­îng, phï hîp víi ®Æc ®iÓm cña mçi ®Þa ph­¬ng ®èi víi khu vùc nµy (*) TS,Gi¶ngviªnKhoaKinhtÕ,Tr­êng§¹ihäcNhaTrang. (1) Ph¹m V¨n Quèc (2010), Mét sè gi¶i ph¸p vÒ nguån vèn nh©n lùc phôc vô nÒn kinh tÕ trong giai ®o¹n hiÖn nay, (http://www.caicachhanhchinh.gov.vn/Uploads/.../ Nam2010/th12 -2010/ bai 6.doc). Sè 4-2013 Nh©n lùc khoa häc x· héi 29 ®µo t¹o nh©n lùc phôc vô cho ph¸t triÓn n«ng nghiÖp... n«ng nhµn ch­a ®­îc tËn dông (kho¶ng 35% thêi gian lao ®éng n«ng nghiÖp), cßn nhiÒu thanh niªn h»ng n¨m ®Õn tuæi lao ®éng kh«ng cã viÖc lµm dÉn ®Õn t×nh tr¹ng lao ®éng n«ng th«n kÐo ra thµnh phè t×m viÖc lµm ngµy cµng t¨ng ®ang g©y ra rÊt nhiÒu khã kh¨n cho thµnh phè. Theo kÕt qu¶ ®iÒu tra giai ®o¹n 2006 - gi¸o dôc l¹i kh¸ thÊp. Lao ®éng tõ 15 tuæi trë lªn phæ biÕn chØ häc hÕt trung häc c¬ së, víi tØ lÖ dao ®éng tõ 29 - 31%. Sè lao ®éng ch­a bao giê ®Õn tr­êng vµ ch­a cã b»ng cÊp chiÕm tØ lÖ vµo kho¶ng 23 - 26%. Trong khi ®ã, lao ®éng häc hÕt bËc trung häc phæ th«ng chiÕm tØ lÖ dao ®éng tõ 10 - 12%. DiÔn biÕn vÒ tr×nh ®é gi¸o dôc cña 2010 cho thÊy, lùc l­îng lao ®éng cña lao ®éng tõ 15 tuæi trë lªn t¹i khu vùc nµy n«ng th«n tuy kh¸ dåi dµo nh­ng tr×nh ®é ®­îc thÓ hiÖn trong H×nh 1(2). H×nh 1. Tr×nh ®é gi¸o dôc cña lao ®éng tõ 15 tuæi trë lªn t¹i khu vùc n«ng th«n vµ c¶ n­íc Cả nước Nông Thôn Thành thị Cả nước Nông Thôn Thành thị Cả nước Nông Thôn Thành thị Tốt nghiệp THPT Tốt nghiệp THCS Tốt nghiệp tiểu học Không bằng cấp Chưa bao giờ đến trường 0 5 10 15 20 25 30 35 2.2. C«ng t¸c ®µo t¹o nghÒ cã sù tiÕn bé song ch­a ®¸p øng ®­îc nhu cÇu ph¸t triÓn cña khu vùc n«ng nghiÖp, n«ng th«n Trong nhiÒu n¨m qua, mÆc dï ®· ®­îc sù quan t©m rÊt lín cña Nhµ n­íc còng nh­ sù nç lùc cè g¾ng cña lùc l­îng lao t¹o chØ chiÕm 5,3% sè lao ®éng ho¹t ®éng trong khu vùc n«ng th«n (møc trung b×nh c¶ n­íc lµ 10%) th× ®Õn n¨m 2010 tØ lÖ lao ®éng ®· ®­îc ®µo t¹o nghÒ ®· ®¹t 8,5% (møc trung b×nh c¶ n­íc lµ 14,6%)(3). ®éng trong khu vùc n«ng nghiÖp, n«ng th«n, tØ lÖ lao ®éng tõ 15 tuæi trë lªn ®ang lµm viÖc trong khu vùc nµy ®· qua ®µo t¹o ®· t¨ng dÇn hµng n¨m, nh­ng nh×n chung tØ lÖ nµy vÉn cßn kh¸ thÊp so víi møc trung b×nh cña c¶ n­íc. NÕu nh­ n¨m 2000, tØ lÖ lao ®éng ®ang lµm viÖc ®­îc ®µo (2) Tæng côc Thèng kª (2011), Mét sè kÕt qu¶ chñ yÕu tõ Kh¶o s¸t møc sèng hé d©n c­ n¨m 2010, http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=382&idmid =2&ItemID=11136, truycËpngµy02/11/2012. (3) Tæng Côc Thèng Kª (2010). Lao ®éng tõ 15 tuæi trë lªn ®ang lµm viÖc t¹i thêi ®iÓm 1/7 hµng n¨m ®· qua ®µo t¹o ph©n theo giíi tÝnh, thµnh thÞ, n«ng th«n, http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=387&idmid =3&ItemID=11454, truy cËp ngµy 07/11/2012. 30 Nh©n lùc khoa häc x· héi Sè 4-2013 ph¹m hång m¹nh H×nh 2: TØ lÖ lao ®éng tõ 15 tuæi trë lªn ®ang lµm viÖc trong khu vùc n«ng th«n vµ nÒn kinh tÕ ®· qua ®µo t¹o 35 30 25 20 15 10 5 0 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 Cả nước Thành thị Nông thôn 2.3. Gi¸ trÞ s¶n xuÊt, n¨ng suÊt lao c¶ n­íc vµ tØ träng lao ®éng trong khu vùc ®éng trong khu vùc n«ng nghiÖp, n«ng n«ng - l©m nghiÖp vµ thñy s¶n chiÕm trªn th«n cßn rÊt thÊp Víi d©n sè khu vùc n«ng th«n hiÖn nay ë ViÖt Nam chiÕm 70,40 % tæng d©n sè cña mét nöa lùc l­îng lao ®éng cña c¶ n­íc nh­ng gi¸ trÞ s¶n xuÊt t¹i khu vùc nµy vÉn cßn hÕt søc khiªm tèn(4). H×nh 3: N¨ng suÊt lao ®éng khu vùc n«ng nghiÖp giai ®o¹n 2000 – 2009(5) 40.0 35.0 30.0 25.0 20.0 15.0 10.0 5.0 0.0 2000 2004 2005 2006 2007 2008 2009 Năng suất lao động bình quân cả nước (triệu đồng/người) Năng suất lao động khu vực nông nghiệp (triệu đồng/người) NÕu nh­ n¨m 2000, gi¸ trÞ s¶n xuÊt n­íc, chØ b»ng 1/3(4)n¨ng suÊt lao ®éng trong khu vùc n«ng nghiÖp ®¹t 4,63% (b×nh qu©n c¶ n­íc lµ 6,79%) th× ®Õn n¨m 2009, tèc ®é t¨ng tr­ëng t¹i khu vùc nµy gi¶m xuèng 1,4% (b×nh qu©n c¶ n­íc ®¹t 5,32%)(6). Bªn c¹nh ®ã, mét ®iÒu dÔ nhËn ra lµ dï n¨ng suÊt lao ®éng cña khu vùc n«ng nghiÖp ®· t¨ng lªn kh¸ nhanh trong giai ®o¹n 2000 - 2009, song vÉn thÊp h¬n rÊt nhiÒu so víi møc trung b×nh cña c¶ (4) Tæng Côc Thèng Kª (2011). D©n sè n«ng th«n trung b×nh ph©n theo ®Þa ph­¬ng, http://www.gso.gov.vn/ default.aspx?tabid=387&idmid=3&ItemID=9859, truy cËp ngµy 02/11/2012. (5) TængCôcThèngKª(2011).N¨ngsuÊtlao®éngx·héiph©n theo ngµnh kinh tÕ, http://www.gso.gov.vn/default.aspx? tabid=387&idmid=3&ItemID=9851,truycËpngµy14/06/2012. (6) Tæng Côc Thèng Kª (2011). ChØ sè ph¸t triÓn tæng s¶n phÈm trong n­íc theo gi¸ so s¸nh 1994 ph©n theo thµnh phÇn kinh tÕ vµ ph©n theo ngµnh kinh tÕ, http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=388&idmid =3&ItemID=9891, truy cËp ngµy 07/11/2012. Sè 4-2013 Nh©n lùc khoa häc x· héi 31 ®µo t¹o nh©n lùc phôc vô cho ph¸t triÓn n«ng nghiÖp... b×nh qu©n cña c¶ n­íc. NÕu nh­ n¨m kÓ. Tuy nhiªn, nÕu so víi thu nhËp b×nh 2000 b×nh qu©n 1 lao ®éng trong khu vùc n«ng nghiÖp chØ t¹o ra ®­îc 4 triÖu ®ång qu©n chung cña c¶ n­íc, th× khu vùc nµy vÉn cßn ë møc thÊp vµ thÊp h¬n nhiÒu so (b×nh qu©n 1 lao ®éng cña c¶ n­íc t¹o ra víi thu nhËp trung b×nh cña khu vùc 11,7 triÖu ®ång) th× ®Õn n¨m 2009, trung b×nh mét lao ®éng trong khu vùc n«ng thµnh thÞ. NÕu nh­ n¨m 2002, thu nhËp b×nh qu©n/ng­êi/th¸ng t¹i khu vùc n«ng nghiÖp míi t¹o ra 12,4 triÖu ®ång (b×nh th«n ®¹t 275,1 ngh×n ®ång/ng­êi/th¸ng qu©n 1 lao ®éng cña c¶ n­íc t¹o ra 34,7 triÖu ®ång). 2.4. §êi sèng cña lao ®éng trong khu vùc (thu nhËp b×nh qu©n ®Çu ng­êi c¶ n­íc ®¹t 356,1 ngh×n ®ång/ng­êi/th¸ng) th× tíi n¨m 2010, møc thu nhËp nµy ®¹t 1.070,5 n«ng th«n thÊp, thu nhËp thiÕu søc hÊp dÉn ngh×n ®ång/ng­êi/th¸ng (thu nhËp b×nh Nh÷ng n¨m qua, cïng víi sù t¨ng qu©n ®Çu ng­êi c¶ n­íc ®¹t 1.387,2 ngh×n tr­ëng kinh tÕ ®· gióp cho ®êi sèng ng­êi ®ång/ng­êi/th¸ng). DiÔn biÕn thu nhËp d©n t¹i khu vùc nµy phÇn nµo ®­îc c¶i thiÖn, møc thu nhËp b×nh qu©n ®Çu ng­êi cña ng­êi d©n n«ng th«n ®· t¨ng lªn ®¸ng b×nh qu©n/ng­êi/th¸ng t¹i khu vùc n«ng th«n vµ møc trung b×nh cña c¶ n­íc ®­îc thÓ hiÖn trong H×nh 4. H×nh 4: Thu nhËp b×nh qu©n/ng­êi/th¸ng khu vùc n«ng th«n vµ thµnh thÞ giai ®o¹n 2002 – 2010(7) 2500 2000 1500 Cả nước Thành thị 1000 Nông thôn 500 0 2002 2004 2006 2008 2010 MÆc dï thu nhËp cña ng­êi d©n t¹i khu vùc n«ng th«n ®· cã sù c¶i thiÖn trong giai ®o¹n nµy, song tØ lÖ hé nghÌo vÉn cßn rÊt cao. NÕu nh­ n¨m 2004, tØ lÖ hé nghÌo t¹i khu vùc n«ng th«n ë møc 21,2% (tØ lÖ hé nghÌo c¶ n­íc lµ 18,1%) th× ®Õn n¨m 2010, tØ lÖ hé nghÌo t¹i khu vùc nµy vÉn cßn 17,4% (trong khi tØ lÖ hé nghÌo trung b×nh c¶ n­íc lµ 14,2% theo chuÈn nghÌo míi giai ®o¹n (2011-2015)(8). MÆt kh¸c, kho¶ng c¸ch giµu nghÌo ®ang cã sù gia t¨ng ®¸ng kÓ gi÷a khu vùc n«ng th«n vµ thµnh thÞ. Râ rµng, víi møc thu nhËp cña ng­êi lao ®éng thÊp ®· gi¶m søc thu hót ®èi víi (7) Tæng côc Thèng kª (2011), Mét sè kÕt qu¶ chñ yÕu tõ Kh¶o s¸t møc sèng hé d©n c­ n¨m 2010, http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=382&idmid =2&ItemID=11136), truycËpngµy02/11/2012. (8) Tæng côc thèng kª (2011), S®d. 32 Nh©n lùc khoa häc x· héi Sè 4-2013 ph¹m hång m¹nh lao ®éng cã tr×nh ®é vµ kü n¨ng nghÒ nghiÖp ®Ó phôc vô cho kinh tÕ n«ng th«n. Víi nh÷ng ®Æc ®iÓm trªn cã thÓ thÊy r»ng, lao ®éng trong khu vùc n«ng nghiÖp, n«ng th«n ë ViÖt Nam hiÖn nay tuy lµ khu vùc cã lùc l­îng lao ®éng dåi dµo nh­ng tr×nh ®é lao ®éng ch­a ®¸p øng ®­îc yªu cÇu cho mét khu vùc giµu tiÒm n¨ng ph¸t triÓn. N¨ng suÊt vµ thu nhËp cña ng­êi lao ®éng khu vùc n«ng nghiÖp, n«ng th«n cßn kh¸ thÊp vµ ®êi sèng cña ng­êi d©n n«ng th«n vÉn cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n. V× vËy, cÇn tiÕp tôc cã nh÷ng gi¶i ph¸p phï hîp h¬n ®Ó thóc ®Èy n¨ng suÊt lao ®éng vµ ®êi sèng ng­êi d©n t¹i khu vùc n«ng nghiÖp n«ng th«n hiÖn nay. tõng ®Þa ph­¬ng vµ cña doanh nghiÖp, th«ng qua kh¶o s¸t ®iÒu tra lµ c¬ së quan träng ®Ó ng­êi d©n yªn t©m víi nghÒ nghiÖp ®­îc ®µo t¹o, tr¸nh ®­îc nh÷ng tæn thÊt cña x· héi trong c«ng t¸c ®µo t¹o nµy. Thø hai, chÝnh s¸ch vÒ ®µo t¹o ®èi víi nh÷ng ngµnh nghÒ thuéc lÜnh vùc n«ng nghiÖp, n«ng th«n cÇn thùc hiÖn ®µo t¹o theo ®Þa chØ cô thÓ. Khi x©y dùng kÕ ho¹ch ®µo t¹o nghÒ hµng n¨m, c¸c tr­êng trung häc chuyªn nghiÖp vµ d¹y nghÒ kh«ng chØ x©y dùng kÕ ho¹ch ®µo t¹o chÝnh qui, mµ cÇn x©y dùng c¶ kÕ ho¹ch ®µo t¹o nghÒ ng¾n h¹n cho n«ng d©n. C¸c tr­êng cã nhiÖm vô ®µo t¹o cho khu vùc nµy cÇn ®iÒu tra nhu cÇu häc tËp cña n«ng d©n 3. Mét sè ®Ò xuÊt ®Ó ph¸t triÓn trªn ®Þa bµn, tõ ®ã ®Þnh ra kÕ ho¹ch ®µo nguån nh©n lùc cho khu vùc n«ng t¹o vµ båi d­ìng cho phï hîp. Bªn c¹nh ®ã, nghiÖp, n«ng th«n §Ó ®¸p øng ®­îc yªu cÇu vÒ ph¸t triÓn nh©n lùc khu vùc n«ng th«n trong bèi c¶nh míi chóng ta cÇn nh×n nhËn ®óng vÒ thùc tr¹ng lao ®éng n«ng nghiÖp, n«ng th«n, nh÷ng bÊt cËp trong c«ng t¸c ®µo t¹o nghÒ, v.v... ®Ó giai ®o¹n tíi cã nh÷ng b­íc ®ét ph¸ m¹nh mÏ, ®¸p øng ®­îc yªu cÇu vèn rÊt bøc b¸ch trong ph¸t triÓn kinh tÕ n«ng th«n hiÖn nay. §Ó ph¸t triÓn nh©n lùc cho c¸c tr­êng ph¶i cã kÕ ho¹ch cô thÓ, tÝch cùc tham gia vµo c«ng t¸c ®µo t¹o n«ng d©n, ®Æc biÖt c¸n bé qu¶n lý cÊp x·, qu¶n lý doanh nghiÖp n«ng nghiÖp. Ngoµi ra, viÖc d¹y nghÒ cÇn ®¸p øng ®øng nhu cÇu thùc tiÔn cña s¶n xuÊt, kinh doanh cña mçi ®Þa ph­¬ng, cã kÕt qu¶ thiÕt thùc, tr¸nh t×nh tr¹ng "d¹y c¸i m×nh cã mµ kh«ng d¹y c¸i thÞ tr­êng cÇn", hoÆc "c¸i cÇn th× kh«ng d¹y, c¸i kh«ng cÇn th× l¹i d¹y”. khu vùc nµy, theo chóng t«i, cÇn ph¶i: Thø ba, ®æi míi ch­¬ng tr×nh vµ Thø nhÊt, lùa chän ngµnh nghÒ phï hîp ph­¬ng ph¸p gi¶ng d¹y vµ trong c«ng t¸c víi lîi thÕ vµ tiÒm n¨ng cña mçi ®Þa ®µo t¹o nghÒ nh»m ®¸p øng ®­îc yªu cÇu ph­¬ng. §µo t¹o nghÒ cho lao ®éng n«ng th«n ph¶i xuÊt ph¸t tõ nhu cÇu sö dông lao ®éng thËt sù cña c¸c doanh nghiÖp trªn ®Þa bµn ®ång thêi dùa trªn nhu cÇu thùc tÕ thùc tiÔn cña s¶n xuÊt. Do tÝnh ®a d¹ng vïng miÒn vµ tÝnh ®Æc thï cña ng­êi n«ng d©n vµ lao ®éng n«ng th«n (tr×nh ®é häc vÊn kh«ng ®Òu, lao ®éng theo mïa vô, thãi vÒ nghÒ nghiÖp cña ng­êi d©n, mµ kh«ng quen canh t¸c...), nªn viÖc tæ chøc c¸c ph¶i lµ c¸c ho¹t ®éng cã tÝnh phong trµo, khãa ®µo t¹o ph¶i rÊt linh ho¹t vÒ ch­¬ng nhÊt thêi. V× vËy, cÇn n¾m ch¾c ®­îc tr×nh ®µo t¹o, h×nh thøc ®µo t¹o, ph­¬ng nh÷ng nhu cÇu (theo tõng nghÒ, nhãm thøc ®µo t¹o, ph­¬ng ph¸p truyÒn ®¹t.... nghÒ, vÞ trÝ c«ng viÖc...) cña ng­êi d©n ë Víi tr×nh ®é h¹n chÕ, ph­¬ng ph¸p phï Sè 4-2013 Nh©n lùc khoa häc x· héi 33 ... - tailieumienphi.vn 985124

Tài liệu liên quan


Xem thêm