Xem mẫu

  1. Ạ Ậ Ự Ễ Ố Ả Ộ ẨM VĂN HỌ Ệ Ậ THEO QUY ĐỊ Ủ Ậ Ệ Ễ Ọ Ậ ậ ả ệ Ngày đăng bài: 30/09/2020 ắ ẩm văn họ ệ ậ ả ẩ ạ ậ ể trình lao độ ọ ậ ạ ả đờ ống văn hóa và khát vọ ộng đồ people‟s aspirations. They are considered as ủa nhân dân. Đây được xem như di sả ủ ộ ế ủ ữ ạ ầ ủa nhân dân ta, đượ ữ phát huy qua hàng nghìn năm lị ử ố ả ộ ập như hiệ ẩm văn họ ệ ậ ạ ẩ ấ ễ ị ảnh hưở ở ự ậ ạ ẽ ủa văn hóa ngoạ ậ ệ ện quy đị ật liên quan đế ệ ả ộ đố ớ eserve and promote Vietnam‟s ẩm văn họ ệ ậ ẽ cơ sở ọ ả ồ ả ắc và tinh hoa văn hóa củ ộ ừ ẩm văn họ ệ ậ ề ả ậ ệ ệm, đặc điể ạ ẩm văn ọ ệ ậ ệ ẩm văn họ ệ ậ ẩm văn họ ệ ậ ẩ ộ ạ ẩm đượ ả ộ ề ả, đượ ệ ạ ản 1 Điề ậ ở ữ ệ năm ửa đổ ổ sung năm 2009 và năm 2019) * ậ ự, Trường Đạ ọ ậ ố ồ Sau đây gọ ắ ậ ở ữ ệ năm 2005.
  2. TRƢỜNG ĐẠ Ọ ẬT, ĐẠ Ọ Ế ản 1 Điề ậ ở ữ ệ năm 2005 ẩ ả ẩ ạ ầ ủ ộ ậ ể ộ ộng đồ ề ả ề ố ủ ộ ặ ằ ả ọ ủ ộng đồ ể ện tương ứng đặc điểm văn hóa và xã hộ ủ ọ ẩ ị được lưu truyề ằ ỏ ặ ằ ể ẩ ả ầ ủ ậ ể, được lưu ề ừ ế ệ ế ệ ộ ộng đồ ằ ớ ằ ừ ặ ằ ị ả ộ ả ắc văn hóa và xã hộ ộng đồ ụ ử “Đẻ đất đẻ nước” ủa người Mườ ử “Trường ca Đam San” ủa ngườ đê, truyện thơ “Xố ụ xon xao” ễ ặn ngườ ủa ngườ ủ ộ ố đị phương miề ảng Nam, Bình Định, Phú Yên…), hát xoan (Phú Thọ Đông Hồ ắ ố ộ ế ệ ổ ấ ề ế Sơn ủ ộ ố điều ướ ố ế ậ ự ậ ốc gia đã có nhữ ự điề ỉ ự ếp đố ớ ẩ ậ ự ả ộ ề ở ữ ệ đố ớ ạ ẩm này. Công ướ ề ả ộ ẩ văn họ ệ ậ “xem ẩ VHNTDG như mộ ại đặ ệ ủ ẩ ết danh” ẩ VHNTDG được xem như là kế ả ủ ự ạ ậ ể đượ ề ừ ế ệ ế ệ ả ủ ẩm này thông thườ xác định đượ ự ả ộ ủ ạ ẩ ả ợ ủ ững người đã sáng tạ ợ ủ ả ộng đồ Đặc điể ủ ẩm văn họ ệ ậ ớ ạ ẩ ẩ ững đặc thù riêng như ậ ể ề ệ ị ả ễn xướ ậ ể ẩ thườ ế ả ủ ậ ể Đầ ột ngườ ởi xướ ẩm hình thành và đượ ậ ể ế ậ Sau đó, ững ngườ ế ục lưu truyề ạ ẩ ến đổ ầ Đượ ết vào năm 1886 tại Berne, đượ ửa đổ ạ
  3. Ạ Ậ Ự Ễ Ố ệ ề ội dung cũng như hình thứ ệ ậ ẩ được xem như tài sả ủ ỗ ậ ể ỗi cá nhân đề ể ử ữ ổ ẩ theo quan điể ả năng nghệ ậ ủ ề ệ ẩ được lưu giữ ằng phương thứ ề ệ ừ ế ệ ế ệ ừ địa phương này sang địa phương khác. Tính ề ệ ẩ ỏa nhanh đế ều người. Đặc trưng này ộ ặ ẩ đượ ố ệ ợp hơn vớ ủa nhân dân lao động nhưng mặt khác cũng hình thành nên nhiề ị ả ị ả ị ả ệ ả ấ ế ừ ề ệ ủ ẩ . Do đượ ề ệ ừ người này sang ngườ ừ đờ g đờ ừ địa phương này sang địa phương khác nên tác phẩ được lưu giữ ằ ớ ỗi ngườ ộ ả năng ghi nhớ ế ậ ạ ữ thay đổ ều theo văn hóa, tậ ụ ể ế ả ận, tâm tư, tình cả ủ mình để ừ đó hình thành nên dị ả Chính điều này nên cũng rất khó để xác định như ế ạ ẩm VHNTDG và như thế ạ ẩm ban đầ ễn xướ ờ ứ ễn xướ hư nói, kể ễ ẩ ụ ụ ự ế ạt khác nhau trong đờ ố ộng đồ phong phú hơn đờ ố ần cho nhân dân lao độ ễn xướ ột phương thứ ẩ ồ ạ ể ạ ẩm văn họ ệ ậ ẩ ấ ề ể ạ ồ ện, thơ, câu đố ệ ế ụ ử ầ ạ ề ế ại, thơ, ca dao, tụ ữ, câu đố… ậ ụ “Tát nước đầu đình” Hôm qua tát nước đầu đình ỏ ế Em đượ Hay là em để ứ ỉ đườ ợ anh chưa có mẹ già chưa ứ ỉ đã lâu Mai mượ ấ ề ồ ẽ ả Đế ấ ồ ẽ ộ ộ ợ ột vò rượu tăm Giúp em đôi chiế ằ Đôi chăn em đắ đôi trằm em đeo ề Quan năm tiền cướ ại đèo buồ Khi bài ca dao này đến Phú Yên, người dân nơi này lạ ạ ị ản như sau ỗ ậ ả ồ ả ề Đế ấ ồ ủ ộ ả ộ ột vò rượu tǎm ế ế ằ Đôi áo nàng bận đôi vòng nàng đeo ố ề Quan nǎm tiền cướ ại đèo bông tai. ồ ậ ừ ế ứ ố năm 1994), ậ
  4. TRƢỜNG ĐẠ Ọ ẬT, ĐẠ Ọ Ế Điệu hát, làn điệ ạc, điệ ở ễ ễ và các trò chơi: tuồ ải lương, điệu hát, làn điệ ạc; điệ ở ễn, trò chơi dân gian, hộ ứ ễ … ả ẩ ệ ật đồ ạ ộ ạ, điêu khắ ạ ụ ẫ ế … Căn cứ ứ ểu đạ ẩ ể đượ ố ạ ứ ấ ẩ đượ ể ệ ằ ừ như ụ ữ, câu đố ệ ế ụ ử ầ ạ ề ế đố … ứ ẩ đượ ể ệ ằ ạ như hát xoan, hát xẩ ọ ặm, các điệ ồ ải lương,… ứ ẩ đượ ể ệ ằng hành độ ử ỉ như các điệ ễ dân gian,… ứ tư ẩ đượ ể ệ ậ ể như tranh vẽ, tượng, phù điêu, nhạ ụ… Căn cứ ạ ẩ ể đượ ạ ứ ấ ẩ ăn họ ồ ề ế ệ ổ ệ ụ ệ ế ụ ữ câu đố ử thi…) ứ ẩ ệ ậ ồm các điệu hát, điệ ễ ạ ệ ậ ủ …). Cơ chế ả ộ ề ả đố ớ ẩm văn họ ệ ậ quy đị ủ ậ ệ 2.1. Căn cứ ậ ền đố ớ ẩ văn họ ệ ậ ản 1 Điề ậ ở ữ ệ năm 2005 quy đị ề ả ể ừ ẩm đượ ạo và đượ ể ện dướ ộ ứ ậ ấ ất đị ẩ ể được đị ấ ấ ệu tương tự ỗ ổ đĩa, trên các phương tiệ ỹ ậ ố… Ví dụ ộ ể đượ ể ệ ằ ữ ạ ấ ặ ằ ả ớ ự ể ủ ọ ỹ ậ ứ ậ ất đị ẩ ở nên đa dạng hơn. Việc đị ẩ ỉ ừ ạ ở ệ ế ẽ ụ ạ ắ ứ ậ ấ ổ điển như giấ ả ụ ỗ, đá, gố ứ, xi măng, thủ ản 1 Điề ậ ở ữ ệ năm 2005 và khoản 2 Điề ị đị ố 22/2018/NĐ
  5. Ạ Ậ Ự Ễ Ố ại,… mà còn trên nhữ ứ ờ ự ế ộ ủ ọ ỹ ậ như trên băng video, băng từ ổ ứng, đĩa từ, đĩa CD, VCD, DVD, CD ROM, đĩa vi tính ạ ế ị, phương tiệ ỹ ậ ố Như vậy, theo quy đị ậ ệ ệc định hình dướ ộ ứ ậ ấ ột điề ệ ọng để ẩ đượ ả ộ ề ả Tuy nhiên, đố ớ ẩ quy đị ại các điể ản 1 Điề ủ ậ ở ữ ệ năm 2005 ồ ện, thơ, câu đố, điệu hát, làn điệ ạc, điệ ở ễ ễ, trò chơi dân gian và hộ ầ ề ệc đị hình dướ ộ ứ ậ ất không được đặ ẩ ẫn đượ ậ ả ộ ụ ộ ệc đị Đây ể đượ ộ ạ ệ đố ới cơ sở ậ ề ả ạ ản 1 Điề ậ ở ữ ệ năm 2005 ạ ệ ấ ừ đặ ủ ẩ ớ ạ ẩ ẩ ế ả lao độ ạ ệ ủ ộ ậ ể ộ ộng đồng, đượ ữ và lưu truyề ừ ế ệ ế ệ khác thường là dướ ứ ề ệ ấ ừ đặc trưng mang tính truyề ệ ế ầ ẩ ải được định hình dướ ộ ứ ậ ấ ất đị ới đượ ả ộ ẽ ợ ậ ậ ấ ề điệ điệ ạc, điệ ở ễ ễ không đượ ạ ặc đị dướ ứ ậ ấ ậ ệ ộ ấ ả ẩ ải đượ định hình dướ ộ ứ ậ ấ ẽ ả ở ả năng đượ ả ộ ủ ạ ẩm này và đi ngượ ạ ớ ủa Nhà nướ ệ ả ồ ị ốt đẹ ủ ẩ Đố ớ ẩ ả ẩ ệ ật đượ ểu đạ ộ ậ ể ữu hình như đồ ọ ộ ọa, điêu khắ ạ ụ ẫ ế ạ ệ ật khác đượ ể ện dướ ộ ứ ậ ất (điể ản 1 Điề ủ ậ ở ữ ệ năm 2005 ầ ề ệc đị ầ ết. Đó là lý do mà Điề ị đị ố 22/2018/NĐ CP quy định “tác phẩ quy đị ạ điể ản 1 Điề ủ ậ ở ữ ệ đượ ả ộ ụ ộ ệc định hình”, còn tác phẩ quy đị ại các điể ản 1 Điề ủ ậ ẫ ải đáp ứ ầ ề ệc định hình để đượ ậ ả ộ ẩ đượ ả ộ ụ ộ ị ộ ị ệ ật. Điều này có nghĩa là nế ằng các bài vè, bài ca dao, câu đố Trường Đạ ọ ậ ố ồ ậ ở ữ ệ ệ ả ử ữ ổ ồng Đứ ản 3 Điề ị đị ố 22/2018/NĐ
  6. TRƢỜNG ĐẠ Ọ ẬT, ĐẠ Ọ Ế ệ ụ ngôn, các điệu hò, điệu múa, điệ ứ ải đáp ứ ữ ầ ệ ậ ất đị ới đượ ả ộ ở ẩ đượ ả ộ ệ ộ ất lượng. Điề ấ ừ đặc điể ủ ề ả đố ớ ẩm văn họ ệ ậ ọc đượ ả ộ ống như tấ ả ẩ ẩ ỉ đượ ả ộ ộ ủ ẩ ạ ậ ạm đạo đứ ầ ỹ ụ ạ ố ốc gia. Đây là chính sách ủa Nhà nướ ề ở ữ ệ được quy đị ại Điề ậ ở ữ ệ năm 2005. ạ ả ộ ền đố ớ ẩm văn họ ệ ậ ằ ữ ị ủ ẩ ứ ổ ử ụ ẩ ả ẫ ế ấ ạứ ủ ẩm đó và bả đả ữ ị đích thự ủ ẩ ử ụ ẩ ở đây đượ ể ệc sưu tầ ứ ể ễ ớ ệ ị đích thự ủ ẩ ản 5 Điề ị đị ố 22/2018/NĐ ẫ ế ấ ứ ạ ẩ ệ ỉ ồ ốc, đị ủ ộng đồng cư dân nơi tác phẩ đượ ụ ử ụ ức tranh Đông Hồ để đưa vào mộ ấ ẩ ị ổ ứ ả ỉ ứ ẳ ạn: Đám cướ ộ ứ ừ đấ ật, đánh ghen...) và nơi xuấ ứ Đông Hồ). Tuy nhiên, quy đị ại Điề ậ ở ữ ệ năm 2005 chưa giả ế nào là “giá trị đích thực” củ ẩ ụ như nhạ ỹ ầ ế ử ụng các làn điệ như lý qua cầ ựa ô để ảnh hưởng đế “giá trị đích thực” của các làn điệu dân ca đó không... ầ ề ệ ổ ứ ử ụ ẩ ả ẫ ế ấ ứ ủ ạ ẩm đó và bảo đả ữ ị đích thự ủ ẩ ậ ở ữ ệ năm 2005 không đặ ấn đề liên quan đế nghĩa vụ ả ền đố ớ ệ ử ụ ẩ ề ấn đề ệ ồng quan điểm. Quan điể ứ ất đồ ới quy đị ệ ạ ủ ậ ở ữ ệ ứ ổ ứ ử ụ ẩ ả ả ệ ử ụ ả ự ệ ấ ứ ột nghĩa vụ ế ỉ ầ ự ện nghĩa vụ ề ầ ẫ ế ấ ứ ủ ạ ẩm đó và bảo đả ữ ị đích thự ủ ẩ đượ ử ụ Quan điể ứ ằ ầ ế ả ổ ứ ử ụ ản 2 Điề ậ ở ữ ệ năm 2005. ản 4 Điề ị đị ố 22/2018/NĐ ế ề ở ữ ệ Đạ ọ ố ố ồ
  7. Ạ Ậ Ự Ễ Ố ẩ ục đích lợ ận. Đồ ờ ậ cũng cần có quy đị quan đế ệ ử ụ ố ền thu đượ ẳ ạn như số ền thu đượ ừ ệ ử ụ ẩ ủ ổ ứ ẽ được đưa vào quỹ ụ ụ ả ồ ị ẩ ế ủ ả đồ ớ điể ở ẽ ố ả ộ ậ ệ ạ ẩ nguy cơ bị ộ ậ ế ấ ệ ử ụ ổ ứ ử ụ ẩ ục đích lợ ậ ằm để ụ ụ ở ạ ả ồ ữ ẩ . Đó cũng chính là bả ồ ữ ị ầ ốt đẹ ủ ộ Ở đây, không phả ọ ử ụ ẩ đề ị ế ổ ứ ử ụ ẩ ằ ục đích cá nhân, ứu, sưu tầ ớ ệ ị đích thự ủ ẩ ặ ữ trườ ợp theo quy đị ại Điề ậ ở ữ ệ năm 2005 thì không phả ả ệ ẽ được đặt ra trong trườ ợ ử ụ ề ản đố ớ ẩ ằ ục đích lợ ậ ệ ản lý phí này nên đượ cho cơ quan quản lý nhà nướ ề ề ả ề ản phí thu đượ ẽ đượ ạt độ ển văn hóa, trong đó có ả ồ ẩ ờ ạ ả ộ ẩm văn họ ệ ậ ờ ạ ả ộ ề ả được quy đị ại Điề ậ ở ữ ệ năm 2005. Theo đó, các quyề ắ ả ản 1, 2, 4 Điề ậ ở ữ ệ năm 2005) đượ ả ộ ờ ạ ề ắ ả ản 3 Điề ậ ở ữ ệ năm 2005) và các quyề ả (Điề ậ ở ữ ệ năm 2005) đượ ả ộ ộ ờ ạ ất đị ờ ạ ả ộ ụ ể ộ ừ ạ ẩ ế ờ ạ ả ộ ẩ ộ ề ọ ổ ức, cá nhân đề ề ử ụ ẩm nhưng phả ọ ề ủ ả Đố ớ ề ố ẩ ề ả ờ ạ ả ộ hư sau: ẩm điệ ả ế ả ỹ ậ ứ ụ ẩ ế ờ ạ ả ộ là 75 năm, kể ừ ẩm đượ ố ần đầ ế ẩ ề ả ồ ề ẩ ề ể ễ ẩm trướ ề ẩ ề ố ậ ẩ ả ố ặ ả ẩ ề ền đạ ẩ đế ằng phương tiệ ữ ế ế ạng thông tin điệ ử ặ ấ ỳ phương tiệ ỹ ậ ề ả ố ặ ả ẩm điệ ảnh, chương trình máy tính. ủ ở ữ ề ả độ ề ự ệ ặc cho phép ngườ ự ệ ề ả ổ ứ ử ụ ộ ộ ố ặ ộ ề ả ả ả ề ậ ề ợ ậ ấ ủ ở ữ ề ả ừ các trườ ợ ạ ệ được quy đị ại Điều 25 và Điề ậ ở ữ ệ năm 2005). Điề ậ ở ữ ệ năm 2005
  8. TRƢỜNG ĐẠ Ọ ẬT, ĐẠ Ọ Ế trên chưa đượ ố ờ ạn 25 năm kể ừ khi được đị ờ ạ ả ộ là 100 năm đượ ừ ẩm được đị ẩ ờ ạ ả ộ ố ộc đờ ả và 50 năm tiế năm tác giả ế ọ ắt là 50 năm PMA) . Đố ớ ẩm có đồ ả ờ ạ ả ộ ấ ứ năm thứ 50 sau năm đồ ả ố ế ấ ừ ậ ể ề ệ ẩ thườ ể xác định đượ ả ậ ờ ạ ả ộ ề ả đố ớ ẩ ấ ớ ạ ẩ ề ắ ớ ẩ ền đượ ẫ ế ấ ứ ảo đả ữ ị đích ự ạ ẩm...) đượ ả ộ ờ ạ ờ ạ ả ộ đố ớ ề ả ắ ớ ẩ ệ ậ ở ữ ệ chưa có quy đị ạ ẩ ỉ có quy đị ạ ản 2 Điề ếu căn cứ vào điể ản 2 Điề ậ ở ữ ệ năm 2005 thì tác phẩ ờ ạ ả ộ đố ớ ề ả ố ộc đờ ả và 50 năm ếp theo năm tác giả ết. Tuy nhiên, do thườ ạ ủ ộng đồ ể đị ả ủ ẩ ể ờ ạ ả ộ đố ớ ề ả ắ ớ ẩ không xác đị ế ậ ả ộ ẩ ữ ả ồ ị ốt đẹ ủ văn hóa dân tộc đượ ế ẩ ế ả ộ ẩ có nguy cơ bị ộ ấ ề ấ ố ả ộ ậ ố ế Để ự ện điề ệ ầ ổ ứ ử ụ ẩ ả ẫ ế ấ ứ ủ ạ ẩm đó và bảo đả ữ ị đích thự ủ ẩ ạ ẩ là điề ế ứ ầ ế ậ ải xem xét đế ệ ổ ứ ử ụ ẩ ục đích lợ ậ ằm để ồ ụ ụ ở ạ ả ồ ữ ạ ẩ ả ộ ẩ còn là để ậ ồ ố ạ ẩ ọ ứ ạ ủ ả và đồ ờ ố ạ ữ ạ ấ ậ ữ latin đượ ử ụ ậ ề ề ả có nghĩa là ả ế ệ ề ẩ ị ộ ị lãng quên và có nguy cơ bị ế ất đã và đang diễ Điề ấ ễ để ậ ẳ ạn như trong thời đạ ẻ ầu như ít đọ dao, đồng dao hay chơi các trò chơi dân gian như trước đây.
  9. Ạ Ậ Ự Ễ Ố ạ ộ ạ ị đích thự ủ ẩ ệ ệ ề ả ộậ ề ả đố ớ ẩ ẽ ạ ộ ữ ắ ả ồ ạ ẩm đặ ệ ấ ố ả ộ ậ ố ế ị văn hóa dân gian truyề ống có nguy cơ bị ộ ị ế ở văn hóa ngoạ Ụ Ệ Ả Công ước Berne năm 1886 ề ả ộ ẩm văn họ ệ ậ ậ ở ữ ệ năm 2005, đượ ửa đổ ổ ở ậ ố ậ ố ế ề ở ữ ệ Đạ ọ ố ố ồ ị đị ố 22/2018/NĐ ủ ủ quy đị ế ộ ố điề ệ ậ ở ữ ệ năm 2005 và Luậ ửa đổ ổ ộ ố điề ủ ậ ở ữ ệ năm 2009 về ề ả ề Trường Đạ ọ ậ ố ồ ậ ở ữ ệ ệ ả ử ữ ổ ồng Đứ “ ” ệ ậ ở ữ ệ ẫn chưa có những quy định riêng để xác đị ạ ền đố ớ ẩ ế ụng quy đị ề ạ ề ả ạ Điề ậ ở ữ ệ năm 2005 cho tác phẩ ẽ ợ ững đặ ủ ạ ẩ ớ ẩ ạ