Xem mẫu

BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO<br /> TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC LUAÄT TP. HOÀ CHÍ MINH<br /> <br /> BAØI GIAÛNG<br /> <br /> GIAÙM ÑÒNH<br /> PHAÙP Y<br /> Tieán só. Nguyeãn Ñaêng Chieâu<br /> <br /> ( Löu haønh noäi boä )<br /> TP. HCM. 2008<br /> <br /> 1<br /> <br /> LÔØI MÔÛ ÑAÀU<br /> Moân phaùp y laø moân khoa hoïc thuoäc laõnh vöïc cuûa ngaønh y, ñöôïc giaûng<br /> daïy taïi tröôøng ñaïi hoïc Y Khoa, vieän kieåm saùt, coâng an vaø ñaïi hoïc Luaät. Moân<br /> hoïc nhaèm trang bò kieán thöùc chuyeân moân cho caùc Giaùm ñònh vieân Phaùp y, caùc<br /> caùn boä trong ngaønh ñieàu tra, toaø aùn… ñeå phuïc vuï cho cô quan haønh phaùp tieán<br /> haønh ñieàu tra, xeùt xöû mang tính coâng baèng, khoa hoïc.<br /> Ñeå coù taøi lieäu tham khaûo moân Phaùp y, theo yeâu caàu cuûa caùc baïn ñoàng<br /> nghieäp, cô quan haønh phaùp (Coâng An, Vieän Kieåm Saùt…) vaø ñeå ñaùp öùng nhu<br /> caàu caàn thieát cho caùc sinh vieân coù taøi lieäu hoïc taäp nghieân cöùu trong chuyeân<br /> moân, chuùng toâi ñaõ soaïn thaûo: “Baøi giaûng thöïc haønh phaùp y” naêm 1994 ñeå<br /> caùc baïn tham khaûo vaø coù kieán thöùc cô baûn ñeå phuïc vuï yeâu caàu Giaùm ñònh<br /> Phaùp y.<br /> Qua moät thôøi gian daøi nghieân cöùu, giaûng daïy vaø moå treân nhieàu töû thi<br /> Phaùp y taïi khoa Giaûi phaãu beänh, beänh vieän Chôï Raãy TP.HCM, ñöôïc söï giuùp<br /> vaø coäng taùc nhieät tình cuûa caùc ñoàng nghieäp, chuùng toâi ñaõ thu ñöôïc nhieàu baøi<br /> hoïc vaø kinh nghieäm quí giaù.<br /> Nhöõng thöïc teá thu ñöôïc, nhöõng taøi lieäu trong, ngoaøi nöôùc cuûa nhieàu taùc<br /> giaû cuøng nhöõng hình aûnh minh hoïa thöïc teá cuûa nhöõng ca Phaùp y ñaõ giuùp cho<br /> chuùng toâi hoaøn chænh “Baøi giaûng Giaùm ñònh Phaùp Y” naøy coù noäi dung saâu<br /> roäng vaø phong phuù hôn ñể ñaùp ứng nhu caàu cho sinh vieân ñaïi hoïc Luaät hoïc<br /> taäp vaø nghieân cöùu.<br /> Maëc duø vaäy, bài giảng naøy chaéc chaén khoâng traùnh khoûi nhöõng thieáu soùt<br /> veà maët noäi dung vaø hình thöùc. Chuùng toâi raát mong caùc baïn ñoïc, nhaát laø caùc<br /> baïn ñoàng nghieäp goùp cho nhieàu yù kieán ñeå giaùo trình ñöôïc hoaøn chænh hôn.<br /> Chaân thaønh caûm ôn.<br /> Tieán só. Nguyeãn Ñaêng Chieâu<br /> <br /> 2<br /> <br /> 3<br /> <br /> Chöông I<br /> ÑAÏI CÖÔNG PHAÙP Y<br /> Phaùp y laø moät laõnh vöïc cuûa ngaønh y, phuïc vuï cho luaät phaùp, hoã trôï ñaéc<br /> löïc cho caùc cô quan haønh phaùp trong vieäc ñieàu tra xeùt xöû ñaûm baûo tính coâng<br /> baèng vaø khoa hoïc.<br /> Ngöôøi giaùm ñònh vieân Phaùp y nghieân cöùu, öùng duïng haàu heát taát caû caùc<br /> kieán thöùc y hoïc (sinh vaät, sinh lyù giaûi phaãu, saûn khoa huyeát hoïc...) vaøo nhöõng<br /> vuï vieäc vi phaïm ñeán söùc khoûe, tính maïng, phaåm giaù cuûa con ngöôøi khi cô<br /> quan haønh phaùp yeâu caàu (Coâng an, Toøa aùn, Vieän kieåm saùt...) nhaèm choáng boïn<br /> toäi phaïm, baûo veä tính maïng cuûa nhaân daân, giöõ gìn an ninh traät töï vaø an toaøn<br /> xaõ hoäi.<br /> Giaùm ñònh Phaùp y laø giaùm ñònh söùc khoûe, beänh taät thöông tích ñoái vôùi<br /> coâng daân coù lieân quan ñeán phaùp luaät (bò can hoaëc bò haïi) hoaëc khaùm töû thi caùc<br /> tröôøng hôïp cheát chöa roõ nguyeân nhaân, cheát do tai naïn, töï töû, aùn maïng .v.v.<br /> I. LÒCH SÖÛ PHAÙP Y :<br /> Giaùm ñònh Phaùp y ñaõ coù töø haøng nghìn naêm vaø phaûn aùnh lòch söû loaøi<br /> ngöôøi soáng trong xaõ hoäi coù luaät phaùp.<br /> THÔØI COÅ ÑAÏI TRÖÔÙC COÂNG NGUYEÂN<br /> - Boä luaät Hammourabi, Babylone 1793 tröôùc Coâng nguyeân qui ñònh. Neáu<br /> ñaùnh ngöôøi gaây thöông tích (gaõy xöông) thì bò can bò phaït giaù trò baèng 1/3<br /> ngöôøi noâ leä.<br /> - Boä luaät Do Thaùi. Khi phaãu thuaät maø gaây haïi cho ngöôøi beänh nhaân thì<br /> phaûi ñeàn buø giaù trò boä phaän toån thöông.<br /> - Boä luaät Hoài Giaùo. Laøm ngöôøi khaùc bò muø hai maét phaûi ñeàn buø 100 con<br /> laïc ñaø neáu ngöôøi bò naïn laø ñaøn oâng, 50 con laïc ñaø neáu ngöôøi bò haïi laø ñaøn baø.<br /> THEÁ KYÛ TRÖÔÙC VAØ SAU COÂNG NGUYEÂN<br /> Taïi La Maõ ñaõ coù nhöõng vaên baûn lieân quan ñeán Giaùm ñònh Phaùp Y thöông<br /> tích gaây ra caùi cheát cuûa Cesar do Antistus soaïn thaûo.<br /> Theá kyû thöù XII taïi moät soá nöôùc nhö Jordan, Israel ñaõ qui ñònh khaùm ñònh<br /> töû thi caùc vuï aùn maïng, xaùc minh thöông tích vaø vaät gaây thöông tích.<br /> Theá kyû thöù XIII taïi Trung Quoác ñaõ coù cuoán saùch “Taåy oan taäp luïc” noùi<br /> veà vieäc khaùm nghieäm caùc vuï aùn vaøo thôøi ñoù. Taïi Aâu Chaâu caùc thaày thuoác ñaõ<br /> <br /> 4<br /> <br /> ñöôïc tröng taäp ñeå giaùm ñònh caùc vuï phaù thai, truùng ñoäc vaø moïi vuï cheát do<br /> thöông tích.<br /> Töø theá kyû thöù XVI, ôû caùc nöôùc Aâu Chaâu saùch phaùp y ñaõ ñeà caäp ñeán caùc<br /> muïc chaán thöông nhieãm ñoäc, haõm hieáp, phaù thai vaø beänh taâm thaàn.<br /> Theá kyû thöù XVII taïi YÙ, Zacchias, thaày thuoác cuûa Giaùo Hoaøng ñoàng thôøi<br /> laø nhaø baùc hoïc ñaõ vieát cuoán “Nhöõng vaán ñeà Y Phaùp” coù caùc chuyeân muïc veà<br /> cheát cuûa treû sô sinh, truùng ñoäc chaán thöông, noäi dung raát phong phuù, coù taàm<br /> saâu roäng cuûa vaán ñeà. Saùch naøy laø moät trong nhöõng saùch tham khaûo chính veà<br /> Phaùp y cho tôùi theá kyû XIX. Cuõng vaøo ñaàu theá kyû XVII ôû Myõ môùi moå tröôøng<br /> hôïp Phaùp y ñaàu tieân cho sinh vieân tham döï, nhöng saùch Phaùp y cuûa Myõ phaûi<br /> nhaäp töø nöôùc Anh.<br /> Theá kyû XVIII taïi Phaùp, caùc tröôøng Ñaïi Hoïc Y khoa Paris, Strasbourg<br /> Montpellier ôû boä moân Phaùp y ñeå ñaøo taïo baùc só chuyeân khoa Phaùp y. Theá kyû<br /> XIX nöôùc Phaùp ñaõ coù moät ñoäi nguõ baùc só Giaûi phaãu beänh Phaùp y noåi tieáng theá<br /> giôùi nhö Tardieu, Lacassagne .v.v ñaõ ñoùng goùp nhieàu kinh nghieäm vaøo töû thi<br /> hoïc (thanatology) ñöôïc coi laø vaán ñeà cô baûn cuûa y phaùp. Naêm 1947 - 1948 sau<br /> chieán tranh thöù II ôû Phaùp ñöôïc aán haønh moät boä luaät veà ngaønh Phaùp y.<br /> Taïi Lieân Xoâ töø thôøi Nga Hoaøng ñeán caùch maïng thaùng möôøi, Y Phaùp chæ<br /> döïa vaøo kinh nghieäm, ít söû duïng kieán thöùc y hoïc. Vaøo theá kyû XVIII, Phaùp y<br /> chuû yeáu phaùt trieån trong quaân ñoäi.<br /> Naêm 1932 vieän Y Phaùp ñaõ ñöôïc thaønh laäp ôû Maùtscôva vôùi cô caáu toå chöùc<br /> môùi. Ngaøy 4-7-1939 quyeát ñònh cuûa chính phuû Lieân Xoâ nhaán maïnh vieäc cuûng<br /> coá vaø phaùt trieån coâng taùc Giaùm ñònh Phaùp y. Giaùo sö Popov, vieän tröôûng Vieän<br /> giaùm ñònh Phaùp y Maùtscôva ñaõ coù nhieàu coâng trình veà y phaùp vaø vieát nhieàu<br /> saùch veà y phaùp, caùc taøi lieäu naøy ñöôïc dòch ra nhieàu thöù tieáng, löu haønh ôû nöôùc<br /> ngoaøi.<br /> Naêm 1958 taäp san “Giaùm ñònh Phaùp y” ra ñôøi caùc boä moân phaùp y cuûa<br /> tröôøng Ñaïi hoïc Maùtscôva, Kiep, Leningrat... ñaït nhieàu thaønh tích trong coâng<br /> taùc ñaøo taïo nghieân cöùu khoa hoïc.<br /> Hieän nay treân khaép theá giôùi, moân phaùp y ñaõ trôû thaønh moân khoa hoïc hieän<br /> ñaïi. Nhieàu saùch Phaùp y toång keát kinh nghieäm cuûa nhieàu theá heä nhieàu kyõ thuaät<br /> tieân tieán ñöôïc aùp duïng trong lónh vöïc Phaùp y.<br /> II. PHAÙP Y NÖÔÙC TA:<br /> ÔÛ Vieät Nam, thôøi phong kieán, vieäc khaùm nghieäm Phaùp y ñeàu do caùc<br /> quan laïi ñòa phöông chuû yeáu laø caùc tri huyeän, tri phuû tieán haønh (ñaûm nhieäm).<br /> Moân Phaùp y ñöôïc ñöa vaøo giaûng daïy ôû tröôøng Ñaïi hoïc Y Döôïc Haø Noäi<br /> töø naêm 1919, nhöng chöa thaønh boä moân rieâng.<br /> 5<br /> <br />